Wiebren Rijkeboer – Voorbijland

Wiebren RijkeboerWIEBREN RIJKEBOER
Voorbijland

Nederland Roman
Paperback, 240 blz., € 15,75
ISBN 90-6265-490-8
Eerste druk 2000

In zijn debuut Voorbijland bezingt Wiebren Rijkeboer in een drieluik het verleden, het heden en de toekomst van ‘zijn’ eiland.

In Voorbijland keert Titus terug naar het eiland en wordt door de kleine, hechte gemeenschap die alles van elkaar weet al als buitenstaander beschouwd. Terwijl hij naar het veleden zoekt, schrijft Jan Veeboot zijn gedichten en verhalen: ‘gekkenpraat’ waarin de waarheid besloten ligt en slechts goed om in brievenbussen gestopt te worden.

In Getijdengebied wordt een meisje verliefd op Eusebio, ‘de eerste neger die ze ontmoette’. De opbloeiende liefde verscherpt haar zinnen en wordt verwoord in uiterst sensitief proza. De bemanning van de Wantij, het schip waarop haar vader kapitein is, kan niets anders doen dan reageren.

De oplossing geeft een scherpe en kritische kijk op het eiland: de schoonheid van de wuivende helmen en de stranden en tegelijkertijd de verwording door een Oerol-festival dat buitenproportioneel gegroeid is. Met veel compassie beschrijft Rijkeboer een gezin dat worstelt met het verdriet rond een dement geworden vader, een gestorven zoon en de verminkte Lodewijk die op haast oud-testamentische wijze het verhaal tot een eind brengt.

De pers over Voorbijland
«Zijn kritische kanttekening bij Oerol in fictieve vorm (het verhaal speelt in 2003) in het laatste verhaal doet toch zeker niets af aan de faam van Oerol. Integendeel. Nee, volgend jaar hoort Wiebren Rijkeboer zelf op Oerol te staan, in een speciale tent voor poëzie of ‘gesproken woord’, een kunstvorm die opvallend genoeg nu nog ontbreekt in het verder rijke totaal-aanbod. Wie naar Oerol gaat, maar ook wie niet in staat is het festival te bezoeken of op een geheel ander niveau kennis wenst te maken met het ‘eilandgevoel’ schaffe zich in de boekhandel onmiddellijk VOORBIJLAND aan.» – Paul Schaaps in Soft Secrets

«Met zijn bundel legt Rijkeboer een niet te verontachtzamen mening op tafel. Dat is ook een kwaliteit. (…) Een opmerkelijke bundel, al met al. Een normaal mens komt er eigenlijk niet in voor, wel Starfighters, proefboringen in de Waddenzee, cruiseschepen, een stormvloed van toeristen en dat megalomane Oerol. De eilanders. Wie zijn zij eigenlijk? Het antwoord op deze vraag ligt in de boekhandel: VOORBIJLAND. – André Matthijsse in Haagsche Courant

“Terug naar Terschelling” zou het openingsverhaal hebben kunnen heten.
Alleen bestond die meezinger van Hessel in 1978 nog niet, het jaar dat Titus Kracht op zijn geboorteplek weerkeert. Hij komt met een tweeledige missie naar het eiland: wie was zijn onbekende vader en wie is hijzelf? De sluimerende gewelddadigheid en bitterheid uit dit eerste verhaal zetten zich versterkt door in het derde. Het middelste verhaal ademt een heel andere sfeer. Een vrouw denkt terug aan haar eerste grote liefde voor een zachtmoedige zwarte scheepsjongen. Er vindt een geheimzinnige wisselwerking plaats tussen haar ontwakende gevoelens en haar angst voor de zwemlessen in zee: ‘Ik zwom naar ze toe, naar de andere kant, naar de veiligheid en ik overwon de diepte onder mij.’ – Gerrit Jan Zwier in Leeuwarder Courant

Alice Walker – De kleur paars

Alice WalkerALICE WALKER
De kleur Paars

Verenigde Staten, Roman
Vertaling: Irma van Dam
Paperback, 280 blz. 11,50
ISBN 90-6265-162-3
Eerste druk 1983
Eerste druk als Reprise Literair 2000

Alice Walker (1944) werd wereldberoemd met De kleur Paars (1982), waarvoor zij binnen een jaar de drie belangrijkste literatuurprijzen in Amerika ontving – nog steeds een unicum. De Nederlandse vertaling bereikte tot 2000 een totale drukoplage van 175 000 exemplaren. De roman werd verfilmd door Steven Spielberg met o.a. Whoopi Goldberg en Oprah Winfrey.

De kleur Paars is het ontroerende verhaal van de zusjes Celie en Nettie. Celie, die is uitgehuwelijkt aan een oudere man die haar misbruikt, richt haar grieven tot God. Totdat zij de moedwillig voor haar achtergehouden brieven van Nettie uit Afrika ontdekt. Vanaf dat moment richt ze haar brieven aan Nettie en ontstaat er een soort vrouwelijk bondgenootschap waarin de strijd om persoonlijke vrijheid en zelfrespect steeds kansrijker wordt.

Vrij Nederland in ‘De beste boeken van 1983’: ‘Een boek waarvan ik denk dat het ook door latere generaties als een mijlpaal herkend zal worden. Nu is het nog een van die voorwaartse sprongen van de verbeeldingskracht die je een glimp te zien geven van ontwikkelingen die nog mogelijk zijn. In de literatuur en in de civilisatie – een teken van hoop.

Alfred Birney – Het verloren lied

alfred birneyALFRED BIRNEY
Het verloren lied

Nederland. Roman
Paperback, 320 blz., € 17,90
ISBN 90-6265-472-X
Eerste druk 2000

In Alfred Birneys roman Het verloren lied komen alle motieven samen die in zijn eerdere boeken speelden: een weggedrukte Indische achtergrond, het internaatsleven, muziek, geweld en erotiek. Het boek voert de lezer terug naar een roemrucht tijdperk dat al ver achter ons ligt, maar dat menigeen nog altijd weet te bekoren: de roerige jaren zestig. Het verhaal speelt zich grotendeels af in het voor velen ongekende en verbazingwekkende milieu van verschillende internaten. We volgen Michael Langenacht van zijn achtste tot zijn achttiende jaar op zijn tocht langs tijdelijke onderkomens en zien onvergetelijke personen komen en gaan. De jongen zelf koestert verbeten de herinnering aan dat ene lied, dat hem steeds weer aan de radio gekluisterd houdt, in de hoop dat hij het eens weer te horen zal krijgen.

Alfred Birney heeft zes romans, een verhalenbundel en een omvangrijke bloemlezing op zijn naam staan.

Craig Strete – Een mes in de geest

craig streteCRAIG STRETE
Een mes in de geest

Amerika, Indiaans, Roman
Vertaling: Irma van Dam
Paperback, 380 blz., € 20,–
ISBN 90-6265-487-8
Eerste druk 2000

Een mes in de geest vertelt, met een tijdeloze schoonheid en hartstocht, het trieste verhaal van angst en verlies, van grenzeloze eerzucht en wroeging van Makona en neemt de lezer mee naar nieuwe domeinen van de verbeelding.
Er bestaat geen tweede roman zoals deze. Hij roept een wereld op van een millenium geleden, een schimmig land waarin kalebasratels de doden wekken, waarin Kachina’s alles beloven maar uiteindelijk alleen de dood schenken, waarin mannen die oorlog voeren tegen de wereld leven en sterven in een woestijn zonder menselijke troost.
Deze visionaire roman is de pueblo-Indiaanse versie van Shakespeares tragedie Macbeth

Craig Strete (Cheriokee, 1950) is schrijver van romans, verhalenbundels, toneelstukken en kinderboeken.

«Strete gebruikt zijn Indiaanse erfgoed om een totaal nieuw soort fictie te creëren.» – The New York Times.

Jorge Luis Borges noemde Strete «een weergaloos artiest» en Salvador Dali schreef over hem: «Ik roem deze niet-nobele wilde wiens proza mij zegt dat de nachtmerrie werkelijkheid is.»

Aart Broek – Het zilt van de passaten

aart broekAART BROEK
Het zilt van de passaten
Caribische literatuur in de twintigste eeuw

Cariben, Nederlands, Essays
Paperback, 232 blz., € 15,75
ISBN 978-90-6265-463-5
Tweede, geheel herziene en uitgebreide editie 2000

Het zilt van de passaten geeft inzicht in de belangrijkste motieven en thema’s van de Caribische literatuur in de 20ste eeuw. Vooral (of: pas!) in de jaren negentig kreeg deze veeltalige literatuur mondiale erkenning doordat de belangrijkste literaire prijzen, zoals de Nobelprijs en de Prix Goncourt, ten deel vielen aan Caribische schrijvers, resp. Derek Walcott en Patrick Chamoiseau, vertegenwoordigers van het Engelse en Franse taalgebied in de Cariben, waartoe verder – naast de Caribische creoolse talen – ook het Spaans en Nederlands behoren.

Behalve van de genoemde auteurs komt het werk van vele andere belangrijke schrijvers ter sprake: V.S. Naipaul, Jean Rhys, Earl Lovelace, Maryse Condé, Simone Schwarz-Bart, Reinaldo Arenas, Alejo Carpentier, Caryl Phyllips, maar ook van Frank Martinus Arion, Boeli van Leeuwen, Tip Marugg en Anil Ramdas – en dat maakt Het zilt van de passaten tot een bijzonder boek – in samenhang met elkaar en in relatie tot tal van andere culturele en maatschappelijke uitingen als reggae, calypso, rastafarianisme, carnaval, voodoo. Niet eerder werd de Caribische literatuur zo overkoepelend en over de taalgrenzen heen beschouwd.

Hugo Pos – Het talmen van de tijd

Hugo PosHUGO POS
Het talmen van de tijd

Nederland – Suriname Poëzie
96 blz., paperback, € 15,75
illustraties Rita van der Vegt
ISBN: 90-6265-492-4
Eerste uitgave 2000

Het talmen van de tijd is de vierde bundel kwatrijnen van Hugo Pos. Over zijn vorige bundel Tot in de nde, nde graad schreef de pers:

«Zoveel zekerheid in nog geen 100 bladzijden! Meer kan en mag niet worden verlangd.» – Algemeen Dagblad

«Hugo Pos beoefent het ‘dichten’ van de woorden tot ze tot een pregnante uitdrukking met grote zeggingskracht samengebald zijn met schijnbaar gemak, waaraan het slijpen en schaven voor een dergelijke kleine vorm bereikt wordt niet meer zichtbaar is. Er is in de poëzie van Pos heel wat te beleven, zowel naar vorm als inhoud.» – Wim Rutgers

«Pos’ toon is melancholiek en berustend, wijs ook. Zijn gedichten zijn helder en verstaanbaar, parlando-achtig. Achter de lichtheid gaat een montere wanhoop schuil, die zich pas bij herlezing echt laat gelden. Hier is een dichter aan het woord die weet wat taal is, wat de spankracht van heel precies gekozen woorden betekent.» – NRC

Yvonne Vera – Zonder naam

Yvonne VeraYVONNE VERA
Zonder naam

Zimbabwe, Roman
144 blz., paperback, € 14.75
ISBN: 90-6265-427-4
Eerste uitgave 2000

Yvonne Vera (Zimbabwe, 1965) is in enkele jaren tijds een van de belangrijkste, nieuwe schrijfsters uit Afrika geworden. Zowel in 1995 als in 1997 werd een roman van haar bekroond met de Zimbabwe Pubishers’ Literary Award, in 1997 won zij bovendien de prestigieuze Commonwealth Writers Prize voor Afrika en in Zweden ontving zij voor haar werk de literaire onderscheiding The Voice of Africa 1999.

Zonder naam is (in 2000) haar eerste roman in Nederlandse vertaling. Hoofpersoon Mazvita is op de vlucht. Voor de oorlog? Voor haar familieleven op het arme platteland? Of voor zichzelf? Het verhaal speelt in de tijd dat Zimbabwe zijn onafhankelijkheid veroverde na een lange en bloedige guerrilla tegen het blanke minderheidsregime van Ian Smith, toen Zimbabwe nog Rhodesië heette.

Augusto Roa Bastos – Terugtocht

augusto roa bastosAUGUSTO ROA BASTOS
Terugtocht

Paraguay, roman
Vertaling uit het Spaans M. Vanderzee
Gebonen, 254 blz., € 22,50
ISBN 978-90-6265-469-7
Eerste druk 2000

Met de publicatie van Terugtocht (Contravida, 1995) verschijnt andermaal een roman in Nederlandse vertaling van een van de heel groten van de Latijns-Amerikaanse literatuur, de in 1917 in Paraguay geboren schrijver Augusto Roa Bastos.

De verhaallijn van Terugtocht is even eenvoudig als ingenieus: een per trein vluchtende gevangene, die als enige van een groep een executie heeft overleefd en als het ware uit zijn graf is herrezen, herinnert zich gedurende de tocht, die hem naar het dorp van zijn jeugd terugvoert, zijn verleden.

Dit lezen van het verleden maakt schrijven in het heden mogelijk: voordat de voortvluchtige instapt, koopt hij een schrift en potlood. De trein maakt hem tot een schrijvende lezer en zijn verleden tot een tekst. Gedurende zijn reis is de dreiging van het dictatoriale regime voortdurend voelbaar.

Zo is Terugtocht ‘een Zuid-Amerikaanse tragedie’ en vooral een roman over de levensloop van de schrijver zelf: authentieke auto-biografische gegevens opgenomen en verwerkt in een weefsel van verzonnen vertellingen.

Augusto Roa Bastos werd in 1989 – hetzelfde jaar als waarin het dictatoriale regime van Stroessner viel – onderscheiden met de premio cervantes, de belangrijkste prijs voor de Spaanstalige letteren.

Steye Raviez – The End. Jacht op een primeur

Steye RaviezSTEYE RAVIEZ
The End. Jacht op een primeur

Nederland, roman
Paperback, 256 blz., € 15,75
ISBN 978-90-6265-485-7
Eerste druk 2000

Beroemde filmster pleegt zelfmoord. De geruchten rond haar privé-leven, waarbij hoogeplaatste personen een rol speelden, deden vermoeden dat misdaad in het spel was. Werd ze vermoord? In de jaren na haar dood kreeg haar verering welhaast mythische proporties. Maar het waas van geheimzinnigheid bleef hangen over de wijze waarop ze was gestorven. totdat een mysterieuze brief uit Australië de redactie van een gerenommeerd weekblad in New York bereikte. Was zij, zoals ze in haar brief beweerde, echt de wereldberoemde actrice die nog maar altijd niet vergeten kon worden?

Hans Plomp – Jozefien van het Kietelbos

Hans PlompHANS PLOMP
Jozefien van het Kietelbos

Nederland / Jeugdroman
Gebonden, 96 blz., 13,50
ISBN 90-6265-493-2
Eerste druk 2000

Stel je voor: Je bent geboren in een hok in een dierentuin. Je bent een vosje en eigenlijk hoor je thuis in de natuur. Daar zou je kunnen rennen, kunnen zwemmen, kunnen jagen, duizend geuren ruiken, met andere vossen spelen. Daar ben je vrij om te doen wat je wilt.
Maar je zit in een hok, je krijgt iedere dag je eten, je hebt nog nooit gerend of gezwommen, je kunt niks doen en je mag niks. Je weet niet eens waarom je bent zoals je bent.

En dan gebeurt het: Op zekere dag ontstnapt het vosje Jozefien uit de dierentuin. Ze gaat op zoek naar haar geboortegrond, naar haar ‘wortels’, naar andere vossen, die vrij leven in de duinen, waarover ze haar ouders zo vaak heeft horen vertellen. Daar vindt ze het Kietelbos.

Hans Plomp was ook een echte ‘stadsrat’, een Provo. Pas nadat hij met een groepje vrienden en vriendinnen in Ruigoord ging wonen, ontdekte hij een andere manier van leven. dichter bij de natuur. Veel meer OER. Net als in dit verhaal. Jozefien van het Kietelbos is geïllustreerd met elf tekeningen van Roberta Cohen.