Hugo Pos – Het averechts handelen

Suzanne BinnemansHUGO POS (met Jan Kuijk)
Het averechts handelen
Nederland, historie
Gebonden met stofomslag, 128 blz., € 15,75
ISBN: 90-6265-444-4
Eerste uitgave 1997

Het averechts handelen heeft het mysterie van De Geers houding in de herfst van 1940, een paar maanden na de bezetting van Nederland door de Duitse troepen, tot onderwerp. De oud-premier besloot toen, met een dienstopdracht op doorreis van Londen naar Batavia, zonder er met iemand vooraf over gesproken te hebben, in het neutrale Lissabon te drossen en via Spanje en Duitsland terug te keren naar Nederland. Hij veroorzaakte daarmee grote deining zowel in Nederland als in Engeland en werd daarvoor in 1947 door de strafrechter veroordeeld.

Wat bezielde De Geer? Jan Kuijk, de vroegere adjunct-hoofdredacteur van het dagblad Trouw, en Hugo Pos, rechter af en oud-Engelandvaarder, zoeken beiden naar de verklaring voor De Geers gedrag. Kuijk als de historicus in het kader van een studie aan de Universiteit van Amsterdam, werkend met feiten, Pos als schrijver werkend met zijn verbeelding.

Het resultaat is een bijzonder tweeluik over De Geer in Lissabon. `Niemand weet er iets van,’ stelt Kuijk, `De Geer vooraf zelf evenmin,’ oppert Pos. Volgens Kuijk ligt de verklaring in De Geers karakter `naïef, wereldvreemd en eigengereid’, Post staaft zijn opvatting op een strafzaak waarbij hij ruim veertig jaar geleden in Suriname betrokken was.

De bijdrage van Jan Kuijk bevat niet eerder geraadpleegde bronnen en zou kunnen leiden tot een veelomvattender geschiedschrijving over De Geer. De bijdrage van Pos vormt welhaast de apotheose op zijn in 1996 verschenen verhalenbundel Voorbij Confucius, waarover Jos de Roo recenseert: `Pos speelt opnieuw overtuigend en creatief met feit en fictie, met de vraag wat waarheid is. Hij lijkt daarbij het patent te hebben op bijzondere plots.’

Boeli van Leeuwen – De taal van de aarde

Boeli van LeeuwenBoeli van Leeuwen
De taal van de aarde

Curaçao – Verhalen
Genaaid gebonden, met stofomslag 160 blz., € 13,50
ISBN 90 6265 443-6
Eerste druk 1997
UITVERKOCHT

`Wie afkomstig is van de aarde,
blijft tot de aarde behoren en spreekt
de taal van de aarde.’

Vijf spirituele verhalen van Boeli van Leeuwen over de Man van Nazareth, over de denkers Freud, Darwin en Marx, over de kunstenaars Cornelis Zitman en Gabriel García Márquez en over andere `helden’ die hem inspireerden.

Het schrijversleven van Boeli van Leeuwen (1922) valt uiteen in een drietal perioden. Als pas getrouwde 24-jarige debuteert hij in 1947 op Curaçao met de novelle De Mensenzoon en de dichtbundel Tempels in de woestijnen.
In de periode 1959-1966 publiceert hij zijn drie grote romans De rots der struikeling, Een vreemdeling op aarde en De eerste Adam. Na bijna 20 jaar, als hij zijn werk als topambtenaar heeft beëindigd, schrijft hij de romans Schilden van leem (1985), Het teken van Jona (1988) en de bundel korte verhalen Geniale Anarchie (1990) en bevestigt daarmee zijn unieke en authentieke schrijverschap. Ook al kan Boeli van Leeuwen zich enkele decennia niet wijden aan het schrijven van romans, wel is hij in die perioden en tot op de dag van vandaag blijven schrijven.
In 1996 verschenen twaalf ‘reis’verhalen voor het eerst in boekvorm onder de titel De ruïne van een kathedraal.

De pers over De taal van de aarde
«Met De taal van de aarde voegt Boeli van Leeuwen wederom een fascinerend deel toe aan zijn oeuvre. Interessant en kenmerkend dankzij het hoge filosofische gehalte. Het boek biedt de lezer zowel een moment van bezinning als ontspanning.» – Mark Weenink in Alerta

«Zijn verdienste is dat hij telkenmale de sluier die zijn menselijke motieven verbergt, probeert open te scheuren. Hij kan daarbij in beweeglijkheid wedijveren met Beethoven, Kierkegaard, Dostojewski en Van Gogh en in verbeelding met Márquez.» – Ron Elshout in Bzzletin

«De schrijver geeft door zijn uitbundige ‘on-Nederlandse’ taalgebruik en door zijn aforistische uitspraken het Nederland nieuwe, ruimere dimensies en mogelijkheden; hij heeft een eigen, karakteristieke stijl. Dat is het belang van Boeli van Leeuwen als Nederlandstalig Curaçaos auteur.» – Wim Rutgers

«Pagina’s zou ik moeten citeren. Eindelijk weer eens een in het Nederlands geschreven roman die ons eraan herinnert wat literatuur betekenen kan.» – Ton Bogaard in Brabant Pers

Veere Vrijmoet – Gaten in de sneeuw

Erika DedinszkiVEERE VRIJMOET
Gaten in de sneeuw

Nederland. Roman
Paperback, 160 blz., € 12,95
ISBN 90-6265-447-9
Eerste uitgave 1997

Gaten in de sneeuw speelt in het Amsterdamse studentenmilieu. Heleen stort zich vol overgave in het snelle en opwindende studentikoze leven. Ze kan desondanks haar jeugd in de Betuwe niet vergeten: Haar vader is om onduidelijke redenen vertrokken naar Frankrijk toen ze zes was en ze is opgevoed door EVa, de zweverige moeder van wie ze zich geen dochter voelt. Heleen houdt Eva verantwoordelijk voor de breuk in hun gezin.

Door Heleens relatie met een oudere man en door de dood van een medestudente groeit het besef dat de waarheid genuanceerder ligt. Op haar eenentwintigste verjaardag krijgt Heleen bezoek van haar vader. Onbedoeld zet hij het verleden in een heel ander daglicht.

Heleen keert terug naar de Betuwe om het contact met Eva te herstellen. Er ontstaat een wankel evenwicht dat in de kerk van haar geboortedorp volkomen onverwacht uit balans wordt gerukt.

De spannende ontwikkelingsroman beschrijft de schrijnende onmacht van de personages om hun eigen leven te sturen. ‘De’ waarheid blijft tot op de allerlaatste bladzijde ongrijpbaar door het verhaal tollen.

Veere Vrijmoet (1966) trok op haar drieëntwintigste, klaar met haar studie Communicatie, naar Amsterdam en na vijf jaar werk in de reclamewereld afscheid van deze ‘rat race’. Gaten in de sneeuw is haar debuutroman.

Alejo Carpentier – Het koninkrijk van deze wereld

Alejo CarpentierALEJO CARPENTIER
Het koninkrijk van deze wereld

Cuba, Haïti, Roman
Genaaid gebonden, met stofomslag, 160 blz., € 17,95
Vertaling Arthur H. Seelemann
ISBN 90-6265-449-5
Eerste druk 1997

Het koninkrijk van deze wereld is het fascinerende verhaal van de gebeurtenissen op Haïti in het begin van de negentiende eeuw. De slavenopstand leidt tenslotte tot het eerste zwarte koninkrijk met een zwarte koning. Maar de tirannie lbijkt slechts van kleur te zijn veranderd… In deze korte historische roman, waarin naast veel ellende en strijd, ook erotiek, voodoo, pracht en praal een rol spelen, geeft Carpentier blijk van izjn visi op het kwaad van de macht en van zijn schitterende, soms poëtische verteltechniek, die hij Io real maravilloso noemde.

In Het koninkrijk van deze wereld (1949) is het magische element sterk aanwezig, alsook de doorwerking van fantastische legenden en mythologische verhalen. Deze bijzondere historische roman is een van Carpentiers beste boeken, werd reeds in meer dan twintig talen vertaald en verschijnt nu, vijf decennia later, voor het eerst in het Nederlands.
Eerder verschenen van Carpentier, die algemeen wordt beschouwd als Cuba’s grootste romanschrijver, in Nederlandse vertaling Heimwee naar de jungle, De guillotine op de voorsteven, Barokconcert en De methode

Alejo Carpentier werd in 1904 op Cuba geboren als zoon van een Franse architect en een Russische moeder. Na ook enige tijd architectuur gestudeerd te hebben, wijdde hij zich verder aan de journalistiek, politek en culturele zaken. Zo was hij een van de oprichters van het tijdschrift Avance. Hij zat enige tijd in de gevangenis wegens zijn verzet tegen de Cubaanse dictator Machado. Vanaf 1966 woonde hij in Parijs, waar hij tot zijn dood in 1980 een belangrijke diplomatieke functie had. In 1977 kreeg hij de Premio Cervantes, de grote Spaanse prijs der letteren.

«Eerlijk gezegd vind ik de boeke nvan Carpentier veel beter en vooral dieper dan die van García Márquez.» – Robert Lemm

«Het koninkrijk van deze wereld heeft Alejo Carpentier internationale faam bezorgd. Daarmee ging hij vooraf aan Borges en de boom-schrijvers uit de jaren zestig en zeventig. Maar niet alleen vanwege zijn roem ging hij aan hen vooraf: sterker, zijn werk heeft dat van García Márquez, Vargas Llosa en Fuentes mogelijk gemaakt.» – Roberto Gonzáles Ecchevarría

B. Wongar – Raki. Een venster van hennep

B. WongarB. WONGAR
Raki. Een venster van hennep

Australië, Roman
Vertaling Regina Willemse
Genaaid gebonden, met stofomslag, 320 blz., € 22,50
ISBN 90-6265-420-7
Eerste druk 1997

«Raki is een van de grote polemische romans van dit land. Een uitzonderlijk boek, grillig en meeslepend.» – The Weekend Australian

Een gevangene in een gevangenis (ergens in Servië?) op de drempel van volwassenheid, verwart zijn mede-gevangenen met dingo’s, zijn bewaker met een medicijndorp, het Balkandorp met de Australische woestenij, en vertelt ons over oorlogen, hier en daar, en over de teelt van hennep waarvan Aboriginals koorden vlechten, stevig genoeg om er mee te kunnen ontsnappen door een raam of aan de dood.

Raki, dat zowel touw als strop betekent, is het symbool dat het Servische met het Aboriginalverhaal verbindt. In het eerste deel blijft een jonge Aboriginal die als adoptiekind van een boerengezin in Servië de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog meemaakt, verweesd achter. De verhalen over konopla, of hennep, waarmee hij opgroeide vloeien over in bespiegelingen over het nut van deze teelt door een voormalig SS-officier met de naam Kurt Waldheim.
In het tweede deel is de jongen terug in Australië en reist hij met een medicijnman door zijn door kernproeven verwoeste stamland.

Deze uitzonderlijke familiesage neemt de lezer mee op een inwijdingsreis door de tijd naar de onwaarschijnlijke ontmoeging tussen twee werelden, Joegoslavië en Australië.

Met Raki verwerkt B. Wongar, in de Australische pers omschreven als een ‘levende roman’, voor het eerst zijn Servische achtergrond in zijn vanouds sterk op de Aboriginal wereld geënte proza.

«Een mythische, historische, symbolische, imgainistische, magische roman die op eenvoudige en creatieve wijze grote thema’s en gedragingen behandelt. Je komt niet vaak een roman tegen die van groot sociaal belang is. Raki is zo’n boek.» The Newcastle Herald

Erika Dedinszky – Vers vuur. Over zigeunerliteratuur uit Hongarije

Erika DedinszkiERIKA DEDINSZKY
Vers vuur
Over zigeunerliteratuur uit Hongarije

Vertaling Erika Dedinszky
Globe Pocket, 256 blz., € 7,50
ISBN 90-6265-744-3

Zigeuners leven in een gesloten gemeenschap, eerbiedigen strenge tradities en zijn tot nomaden gemaakt. Hun anders-zijn heeft hun eeuwenlange vervolging en discriminatie opgeleverd: ‘zigeuners hebben geen geschiedenis maar alleen verleden’.

Vers vuur vertelt waar de zigeuners vandaan komen en zich vestigden, hoe ze samenleven (de man-vrouw-verhoudingen, opvoeding en onderwijs van kinderen) en hoe veelomvattend hun cultureel leven is.

In deze bloemlezing is niet enkel overgeleverde literatuur (volksliederen, ballades, mythen en sprookjes) bijeengebracht, maar ook en vooral eigentijdse verhalen in poëzie en proza van een tiental zigeunerauteurs.

«Een zeer boeiend beeld van het culturele hart van de zigeuners.» – Haarlems Dagblad

Erika Dedinszky (geboren in Hongarije in 1942 en met haar ouders in 1957 naar Nederland geëmigreerd) ontving al in 1981 voor haar literaire vertalingen uit het Hongaars, de Martinus Nijhoffprijs.

Tommy Wieringa – Amok

Tommy WieringaTOMMY WIERINGA
Amok

Nederland. Roman
Paperback, 186 blz., € 14,50
ISBN 978-90-6265-442-0
Eerste druk 1997
Uitverkocht

Léon Fischer, rouwtransporteur. Haalt uit het buitenland de stoffelijke resten op van omgekomen landgenoten. Op het oog een avontuurlijk bestaan, maar de heldenjaren zijn voorbij. Zijn relatie met de Antilliaanse Zahira, een vrouw als in ‘duizend-en-één gedichten’, is subliem tot zij op een dag zomaar begint te bidden voor het eten. Aanleiding voor een grimmige geloofstwist. Hij zoekt troost bij een vriend, de flamboyante, gepensioneerde journalist Adriaan Kroon. In hem wordt zijn non-conformistische natuur weerspiegeld. Kroon is echter te oud om zijn lot nog met dat van hem te verbinden. Fischer staat alleen. Rest hem overgave of Amok…

Liefdevol waar het kan en hard waar het moet, verwerkt Tommy Wieringa passie, vriendschap en een terloopse pelgrimage tot een sprankelende, avontuurlijke roman.

Amok is Tommy Wieringa’s tweede roman. Als dichter maakte hij zijn debuut op Radio 3.

Nawal El Saadawi – De Onschuld van de Duivel

Nawal El SaadawiNAWAL EL SAADAWI
De Onschuld van de Duivel

Vertaling: Hanneke Richard-Nutbey
Genaaid gebonden, met stofomslag, 224 blz., 17,90
ISBN 90-6265-431-2
Eerste druk 1997

In De Onschuld van de Duivel brengt de Egyptische schrijfster en psychiater de van haar bekende thema’s samen tot een indrukwekkend, maar voor de meeste westerse lezers nog steeds onbekend, beeld van een Arabische samenleving, waarin het leven beheerst wordt door de man en zijn God.

Maar wie is God en wie is Duivel? Het meisje Ganat werd geboren metde ogen wijdopen zodat haar grootmoeder zich toen al afvroeg of ze een mens of een duiveling was, en op school hoort ze Sjeik Bassiaoni zeggen dat ‘haar ogen vervuld zijn van de lust die in Eva huist‘, een typering die voor Ganat zal omslaan in een bedreigend stereotiep. Ook het leven van haar vriendin Nefissa wordt blijvend getekend als haar huwelijksnacht, de Nacht der Gelukzaligheid, geen bloed oplevert en haar vader haar eer denkt te redden door een bloedige zelfmoord.

De Onschuld van de Duivel is een sensuele roman over twee jonge vrouwen die elkaar uit het oog verliezen en zich ieder in hun wereld seksueel en emotioneel proberen staande en waardig te houden. Pas in het Gele Paleis ontmoeten de vriendinnen elkaar weer, de een als patiënt, de ander als hoofdzuster. Het gekkenhuis blijkt voor velen de laatste redding in een wereld waar herinnering en hallucinatie zozeer met elkaar verbonden zijn.

Nawal El Saadawi maakte in Nederland vanaf 1980 naam met spraakmakende boeken over vrouwen en seksualiteit in de Arabische wereld. De literatuur wordt evenwel voor haar een steeds belangrijker middel om het onzegbare te verwoorden. Niet voor niets worden haar romans steeds vaker vergeleken met die van Margaret Atwood en Gabriel García Márquez.

Hans Dulfer – Jazz in China & Dulfer’s dumdum

Hans DulferHANS DULFER
Jazz in China & Dulfer’s dumdum

Globepocket, 336 blz., € 7,50
ISBN 90-6265-741-9
Eerste druk 1997
Uiverkocht

Deze omnibus bevat Hans Dulfers ‘zuigende kanttekeningen’ bij het Nederlandse muziekwereldje, van bezadigde bebop-jazz in 1970 tot supersnelle speedmatal-popmuziek in 1990.

«Gaf Dulfer in de hilarische bundel Jazz in China een brutaal, komisch en bovenal eigenzinnig overzicht va nde stand van zaken in de jazz, in ,strong>Dulfer’s dumdum zijn zijn commentaren aanzienlijk knorriger: charlatans, geldwolven en ‘dommies’ bederven zijn levensvreugde. De ferme kracht waarmee Dulfer op zijn Selmer blaast waait ook door dit proza. Het verschil is dat hij valser schrijft dan muscieert. Hij is gemeen, en het siert hem, want slechts weinigen kunnen zo bloemrijk schelden, razen en tieren.» – Vrij Nederland

«Dulfer stelt situaties en gedrag aan de kaak, en dat op een wijze die alom hilariteit veroorzaakt. Het is gewoon lachen geblazen.» – Twentsche Courant

«Zijn woede is groot, maar het is de woede van iemand die bezeten is van muziek. Dulfer weet als weinig anderen waarover hij spreekt. En Dulfer kan schrijven.» – Het Parool

Maryse Condé – Kolonie De Nieuwe Wereld

Mayse CondéMARYSE CONDÉ
Kolonie De Nieuwe Wereld

Guadeloupe, Roman
Vertaling: Rosa Pollé
Gebonden, 300 blz. € 20,–
ISBN 90-6265-436-3
Eerste druk 1997

Aton probeert zijn leven opnieuw in dienst te stellen van de Zonnegod, wiens zoon hij zegt te zijn, en het geloof in de uiteindelijke terugkeer naar het Beloofde Land Egypte levend te houden. Maar de kiem van verdeeldheid is in kleinste kring al gezaaid: zijn vrouw is hem in Guadeloupe ontrouw geweest met een blanke. De sekte groeit nog wel, met twee Duitsers en met ee nviertal vluchtelingen uit Haïti, maar langzaamaan komt Aton tot het besef dat de verhuizing van de kolonie naar Egypte een utopie is en ziet hij voor zijn sekte nog maar één oplossing.

Kolonie De Nieuwe Wereld is een prachtig gecomponeerde roman waarin Maryse Condé de diversiteit van de vereerders van de Zonnegod, hun onderlinge liefdes en ruzies, van alle kanten belicht en tevens haarscherp de aanvankelijke macht van hun leider en hun uiteindelijke verdeeldheid van de commune toont – als was het een blauwdruk van de tragiek van de Zuid-Amerikaanse en Caribische wereld zelf.

Opnieuw is Maryse Condé erin geslaagd een universeel thema te plaatsen in haar eigen Caribische regio en te verwerken tot een zeer leesbare, volstrekt eigentijdse roman.

Aton is net uit de gevangenis in Guadeloupe ontslagen, waar hij, op beschuldiging van teleurgestelde sekteleden van zijn eens bloeiende commune, een straf heeft uitgezeten wegens vermeend seksueel misbruik van vrouwen en kinderen. Met zijn vrouw en kinderen en nog twee getrouwe volgelingen vertrekt hij naar Colombia. De bewoners van Santa Maria vinden de nieuwkomers – die slechts gekleed gaan in lendendoek, wilde rasta-achtige haren dragen en bizarre rituelen uitvoeren – nogal vreemd en hangen bij wijze van spot aan het hek rond het terrein het bordje Kolonie De Nieuwe Wereld.

De pers over Kolonie de Nieuwe Wereld
«De beschrijving van een sekte die Maryse Condé geeft is adembenemend. De beklemmende sfeer van de broeierige kolonie ‘De Nieuwe Wereld’ in het Colombiaanse Santa Maria doortrekt het verhaal van het begin tot het eind. Hoe fantastisch de figuren ook zijn. Maryse Condé weet ze als doodgewone mensen te laten overkomen.» – Trouw

«Romans over vereerders van de Egyptische Zonnegod, hun onderlinge liefdes en ruzies (Proviniale Zeeuwse Courant), die men ook kan zien als een parabal van de kwalen waaraan de kleine Caribische eilanden te lijden hebben: de altijd sluimerende raciale problemen. Goed gecomponeerd en boeiend geschreven.» – NBD

«De boeken van de Guadeloupse schrijfster Maryse Condé hebben altijd iets bovennatuurlijks, iets metafysisch en Kolonie De Nieuwe Wereld is geen uitzondering.» – Theo de Rooy

«Bij Condé krijgt het straatrumoer onderdak in een meeslepend verhaal. Bij haar krijgt het nuanceringen mee, wort het ontdaan van het alledaagse politieke zwart-wit denken. In Kolonie De Nieuwe Wereld wordt duidelijk waarom zovelen de regio trachten te ontvluchten – in religieus fanatisme of door het vliegtuig te pakken.» – Algemeen Dagblad