«Gedichten die doorwrocht zijn van geschiedenis.» – Jan Beckers

Over ‘Djam Karet/Elastiektijd’ van Richard Akihary op Facebook, 9 juli 2024:

De RMS strijd kent vele facetten. De jongeren met vlaggen en het Mena Muria door straten als naklank van hun grootouders die jarenlang in keurig geperst uniform in georganiseerde parade om recht en gerechtigheid vroegen. Anderen offerden in het licht van de schijnwerpers van de wereld hun vrijheid en hun leven. Richard Akihary ( 1955) koos een andere weg, op zijn 68ste debuteerde hij in 2023 met de gedichtenbundel ‘Djam Karet –Elastiektijd’. (…) Directe aanleiding om na een leven als docent poëzie te gaan schrijven was de vraag van één van zijn dochters om het Molukse verhaal op te schrijven. Zij vroeg specifiek naar een overzicht van feiten, dus geen verhalen uit de overlevering. Op school had zij geleerd dat Molukkers gevlucht waren uit Indonesië in de Tweede Wereldoorlog. (…) De vele historische documenten die hij in het Nationaal Archief vindt zet hij uiteindelijk om in gedichten die doorwrocht zijn van geschiedenis. (…)

Jan Beckers is freelance journalist en medeschrijver van het boek ‘De Afloop – het drama bij De Punt’ (Uitgeverij Verloren).

Lees hier het bericht
Meer over ‘Djam Karet/Elastiektijd’
Meer over Richard Akihary bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Zo bleef hij dichten, of zoals hij zelf schreef: zingen.» – Klaas de Groot

Over ‘Dat ik je liefheb’ en andere poëzie van Bernardo Ashetu op Literatuurgeschiedenis, 4 juli 2024:

De dichter Bernardo Ashetu – geboren als Hendrik George (Henk) van Ommeren op 4 maart 1929 – lijkt voor de zee geboren. In zijn geboortestad Paramaribo komt de zee via de Surinamerivier vlakbij. Hij moet de brede en druk bevaren rivier in zijn jeugd ontelbare malen gezien hebben. De Hendrikschool die hij bezocht, ligt op korte afstand. Op de kade aan de stadskant van de rivier, die Waterkant heet, zijn de verre havens als het ware te ruiken. En die havens zal hij later zien. Aan boord van de schepen waarop hij vaart, moeten veel van zijn gedichten zijn ontstaan. De zee, de schepen en die gedichten geven hem de ruimte om te ademen. (…) Die dichter komt officieel tevoorschijn in 1959 in het tijdschrift ‘Antilliaanse Cahiers’ met een aantal gedichten. Hetzelfde tijdschrift publiceert in 1962 nog een kleine keus. Gelijk daar achteraan geeft het blad hem alle ruimte voor een echte bundel: ‘Yanacuna’, met meer dan 200 gedichten. Alle bijdragen verschijnen onder het pseudoniem Bernardo Ashetu. Daarna wordt het stil. Althans, enkele literaire tijdschriften publiceren kleine keuzes en sommige gedichten worden opgenomen in bloemlezingen. Ashetu werkt nog een tijd aan de wal, kent mentaal moeilijke periodes en overlijdt in 1982. (…) Overigens staat op zijn grafsteen in Den Haag niet de dichtersnaam Ashetu, maar wel een andere die hij wilde dragen: Kamanda. Die naam klinkt als een strijdkreet. Het woord lijkt een schuilnaam, maar is het niet. Het is Ghanees voor ‘Ik ben een neger’ en dat is helder; tegenwoordig zouden we het woord ‘zwarte’ gebruiken. Wie zich zo noemt, verbergt zich niet. Hij laat merken voor wie hij kiest en wat hij wil zijn. Deze keus is herkenbaar in veel van Ashetu’s gedichten. (…)  De gedichten vragen om vrijheid van lezen, om de sprong van de associatie. Die vrijheid van lezen is niet alleen het gevolg van het feit dat de dichter niet belerend is, ook zijn liefde voor het taalspel, het spelen met klanken geeft de lezer de ruimte. De muzikaliteit is te proeven in zijn liefde voor exotische namen en de gedichten waarin muziek een motief is. En dan met name de jazzmuziek, de zwarte muziek, waarin de improvisatie om vrijheid vraagt. Dit alles in een stijl die meestal onnadrukkelijk is, in gewone taal. Zo bleef hij dichten, of zoals hij zelf schreef: zingen. Zodat hij een gedicht en een bundel maakte, die heet: ‘Dat ik zong’, opgenomen in ‘Dat ik je liefheb’.

Lees hier het artikel
Meer over Bernardo Ashetu bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Alle verhalen in deze verrassende bundel zijn de moeite waard.» – Jan Koster

Over ‘Buitenlanders en andere Papoea’s’ van Rob Verschuren in JKleest.nl, 7 juli 2024:

Dat het Nederlandse taalgebied meer schrijvers kent dan ik kan kennen, blijkt wel uit het feit dat tot voor een paar weken de naam Rob Verschuren mij volledig onbekend was en dat terwijl hij inmiddels een aardig oeuvre bij elkaar heeft gepend. Een mogelijke verklaring daarvoor is dat hij sinds het midden van de jaren tachtig buiten Nederland woont. Vaak helpt dat niet bij het verkrijgen van naamsbekendheid als die vanaf nul moet worden opgebouwd. Hoe dan ook, onlangs is zijn tweede verhalenbundel verschenen met de intrigerende titel ‘Buitenlanders en andere Papoea’s’.

Verschuren heeft een achtergrond in de reclamewereld. Of er sprake is van toeval is niet duidelijk, maar het openingsverhaal ‘Vrolijk knallen de bomvesten’ gaat over Asher, eigenaar van een bureau, actief in diezelfde reclamewereld. Tijdens een kundalini-meditatie (er zijn meerdere uitleggen, zoals het vrijkomen van transformatieve energie) trilt er iets los in zijn hoofd. Ineens ziet hij het licht: de reclamewereld wordt misbruikt door zelfgenoegzame grootkapitalisten. Er begint een woede te groeien die hem ongeschikt maakt om het bureau te leiden. Later wil hij die woede omzetten in daden en voor dat doel schaft hij zich drie opblaaspoppen aan. De titel verraadt zo’n beetje zijn bedoelingen, de opzet en aanpak van zijn plannen vormen de hoofdmoot van dit wrange korte verhaal. Ook in de andere negen verhalen is er sprake van personen, situaties en voorvallen die niet alledaags zijn (…) en ze zijn de moeite waard. De onderwerpkeuze spreekt tot de verbeelding, net als de personages en de verhalen en ook met de stijl van Verschuren is niets mis. ‘Buitenlanders en andere Papoea’s’ is een verrassende bundel.

Lees hier de recensie
Meer over ‘Buitenlanders en andere Papoea’s’
Meer over Rob Verschuren bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Nielsen weeft rondom de kern van het verhaal een mooi web van intriges.» – Jan Stoel

Over ‘Vrouw met litteken’ van Harman Nielsen op Bazarow, 6 juli 2024:

Het verhaal speelt zich af in Den Haag en draait om het onderzoek naar de dood van Antonia van Staveren. Ze is voor BuZa en de AIVD beheerder van een safehouse, een veilige plek voor mensen die even onder de radar moeten blijven. Ze woont er ook. (…) De eenenzestigjarige juriste Suzanne Plantijn belt aan bij Jonkheer Daniël Rengers van Unia, voormalig diplomaat en nu kunstschilder. Suzanne werkt bij de CTIVD. Daar houdt men toezicht op de rechtmatigheid van het handelen van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. (…) Daniël is ongeveer even oud als Suzanne en ze hebben elkaar vijftien jaar geleden voor het laatst gezien tijdens een opdracht in Serajevo. (…) Ze vraagt Daniël om de dood van Antonia van Staveren mee te onderzoeken. Ze denkt namelijk dat hij als kunstschilder beter kan kijken dan zij zelf. (…) Het safehouse blijkt ook een bordeel dat bezocht werd door personeel van diverse departementen. (…) Nielsen weeft rondom de kern van het verhaal een mooi web van intriges. (…) Hij slaagt erin om de verhaallijnen van alle personages logisch met elkaar te verbinden tot een plausibel plot. Hij houdt de spanning vast – je wil doorlezen – en formuleert precies. (…) Het zijn de poëtische passages die je op meerdere manieren kunt uitleggen, die de roman qua taal zo aantrekkelijk maken. (…) De ontdekkingstocht door het safehouse wordt tot in detail verteld. (…) Het hoort bij de nauwgezetheid waarmee Daniël en Suzanne het raadsel ontrafelen en word je betrokken in het proces van het oplossen van de zaak rondom Antonia. (…)

Klik voor de recensie ‘Littekens doen ons herinneren aan het verleden’
Meer over ‘Vrouw met litteken’
Meer over Harman Nielsen bij Uitgeverij In de Knipscheer

«De letterlijke citaten uit de historische bronnen liegen er niet om.» – Koen Poolman

Over ‘Blues op Bezoek van Wim Verbei in OOR (nr. 7),  juli 2024:

Ga er maar aanstaan: een eeuw muziek, van vóór dat veel OOR-lezers geboren waren. (…) In ‘Blues op Bezoek’ schetst Wim Verbei hoe deze toen nieuwe muziek landt in de Hollandse klei. Soms zachtjes, haast onopgemerkt, soms ook net een doffe klap die van the shock of the new. De letterlijke citaten uit de historische bronnen liegen er niet om. De verwarring en verbijstering is aanvankelijk groot, het taalgebruik niet meer van deze tijd en soms ronduit racistisch – omwille van de authenticiteit heeft Verbei ervoor gekozen niks te verbloemen of weg te poetsen. De geschiedenis is zoals zij is. (…) Minutieus volgt ‘Blues op Bezoek’ het spoor van de Amerikanen. Ieder bezoek wordt in de tijdlijn opgetekend, soms uitgediept. (…)  Net als in zijn ‘Booms Blues’ (2011), over de ondergrondse  oorlogsjaren van de blues, is hij meer muziekonderzoeker dan verteller, al is er in het feitenrelaas ook gerust plek voor een sterk verhaal. Het maakt ‘Blues op Bezoek’ een boeiende studie, ook als je bij geen van de tiplijstjes achterin een vinkje kan zetten.

Klik hier voor de recensie
Meer over ‘Blues op Bezoek’
Meer over Wim Verbei bij Uitgeverij In de Knipscheer

Heruitgave van ‘Kopzorg’ van Edgar Cairo

De Surinaamse schrijver Edgar Cairo (1948-2000) schreef in het Sranantongo, in het Surinaams-Nederlands en enkele titels in het Nederlands (o.a. ‘Dat vuur der grote drama’s’ en ‘Kopzorg ‘. Uitgeverij Cossee hield op 3 juli 2024 de heruitgave van ‘Kopzorg’ ten doop in de OBA. De roman verscheen in 1988 bij Uitgeverij Agathon, nadat in 1979 al de Surinaams-Nederlandse (Cairojaans)  versie ‘Temekoe/Kopzorg’ was verschenen bij Uitgeverij In de Knipscheer en in 1969 in Paramaribo in het Sranantongo het oorspronkelijke ‘Temekoe’. 65 jaar na dit origineel voegde Cossee aan de heruitgave van ‘Kopzorg’ een verhelderend Nawoord toe van Thalia Ostendorf. Bij de presentatie (waaraan ook Felix Burleson, Gerda Havertong, Sarita Bajnath, Thalia Ostendorf en Dean Bowen meewerkten) hield  Michiel van Kempen een korte inleiding waarin hij ook verwijst naar de door Charl Landvreugd gehouden Van Lierlezing 2024 op 29 februari 2024 die geheel gewijd was aan dit vader-zoonverhaal (novelle, roman) in drie decennia in drie taalversies.

Lees hier de Inleiding van Michiel,van Kempen
Lees hier de Van Lierlezing 2024 van Charl Landvreugd
Meer over Edgar Cairo op de website van  Uitgeverij In de Knipscheer

«Het ‘exotisme’ waarmee de blues in de jaren zestig door muziekjournalisten nog benaderd werd is in retrospectief verbijsterend.» – Peter Bruyn

Over ‘Blues op Bezoek’ van Wim Verbei in Lust for life,  5 juli 2024:

Josh White was de eerste Amerikaanse blueszanger van kleur die Nederland optrad. In juni 1950 reisde hij mee in het gevolg van de Amerikaanse presidentsweduwe Eleanor Roosevelt die ons land bezocht. (…) Blueskenner Wim Verbei (…) inventariseerde voor het lijvige ‘Blues op Bezoek’ werkelijk alle concerten die Amerikaanse bluesmannen en -vrouwen van kleur van begin twintigste eeuw tot en met 1980 in ons land gaven, compleet met achtergronden en honderden fragmenten uit recensies. Daarbij gaat hij terug tot incidentele optredens van gospelgroepen rond 1920 en de vroegste Nederlandse concerten van Duke Ellington en Louis Armstrong tien jaar later. (…) De kracht en de waarde van het boek zit ‘m in het feit dat voor de pop- en rockliefhebber één en ander helder in perspectief wordt gezet. The Rolling Stones waren allang doorgebroken toen de ‘grote bluesmuzikanten’ voor het eerst in ons land speelden. B.B. King en Muddy Waters bijvoorbeeld in 1968. Chuck Berry en John Lee Hooker kwamen ietsje eerder. Het ‘exotisme’ waarmee de blues in de jaren zestig door muziekjournalisten nog benaderd werd is in retrospectief verbijsterend. Een boeiend en leerzaam boek.

Lees hier het artikel
Meer over ‘Blues op Bezoek’
Meer over Wim Verbei bij Uitgeverij In de Knipscheer

Eenakter ‘Fábula Caribeña’van Ken Mangroelal opgedragen aan Michiel van Kempen.

Over Fábula Caribeña van Ken Mangroelal op Caraïbisch Uitzicht, 4 juli 2024:

De eenakter ‘Fábula Caribeña’ van Ken Mangroelal werd opgevoerd op zondag 30 juni 2024 door een gezelschap onder regie van Felix Burleson in de Tuin van Kapitein Rommel in Castricum. De eenakter speelt zich af in de mondi van Aruba nabij San Nicolas. Het stuk is opgedragen aan Michiel van Kempen, bijzonder hoogleraar Nederlands-Caräibische letteren,  en is geschreven naar aanleiding van diens onderscheiding met de Everwinus Wassenbergh Penning. Deze jaarlijks uit te reiken penning, die ook wel de ‘Nobelprijs voor de neerlandistiek’ wordt genoemd, werd hem op 4 april 2024 uitgereikt vanwege zijn jarenlange inzet voor de Nederlands-Caraïbische literatuur en cultuur. De Dramatis Personae in de eenakter zijn: Kabrito (hybride geit), Yuana (leguaan), Shoko (uil), Lora (papegaai, interviewer), Professor Kemphaan (een kemphaan) en Makako (aap).

Lees hier verder
Meer over Ken Mangroelal op deze site
Meer over Michiel van Kempen op deze site

«Realistische familiegeschiedenis over generaties Indisch-zijn wordt spannend misdaadverhaal.»

Over ‘Zwijgen zweeg gezwegen’ van Johnny Laporte voor Biblion, 4 juli 2024:

Een roman over Indische Nederlanders in drie episodes. Het boek begint als een realistische familiegeschiedenis over generaties Indisch-zijn en de ‘repatriëring’. Het verhaal vertelt over Indische Nederlanders die met trauma het voormalige Nederlands-Indië ontvlucht zijn en aan de poort staan van een nieuw ongewis leven. Liefdesgeschiedenissen, verboden liefde, jaloezie, vreemdgaan, een buitenechtelijk kind, weemoed, verdriet en vriendschap passeren de revue. Gaandeweg ontwikkelt de roman zich tot een misdaadverhaal met thrillerelementen. De diverse verhaallijnen lopen door elkaar en de spanning neemt toe bij de passages waar goena-goena en de stille kracht hun rol in het verhaal opeisen. Met spanning en enigszins gedragen geschreven. Geschikt voor een brede tot literaire lezersgroep. Jonny Laporte (Medan, 1952) is gitarist. Hij werd in 1952 in Indonesië geboren als John Rijken. Zijn familie emigreerde in 1958 naar Nederland en vestigde zich in Haarlem-Noord. ‘Zwijgen zweeg gezwegen’ is zijn debuutroman.

Meer over ‘Zwijgen zweeg gezwegen’
Meer over Johnny Laporte bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Proza dat ontstijgt aan de Hollandse huis-, tuin- en keukenwerkelijkheid: geestig, afwisselend en precies.» – John Jansen van Galen

Over ‘Buitenlanders en andere Papoea’s’ van Rob Verschuren in Argus, 3 juli 2024:

Eerlijk gezegd lokte met name de titel van dit boek, maar daarmee zet Rob Verschuren je meteen op het verkeerde been, want zijn verhalenbundel gaat helemaal niet over voormalig Nederlands Nieuw-Guinea. (…) Nooit van Verschuren gehoord? Dat is vreemd, want hij publiceerde al vier romans en een eerdere verhalenbundel (…) en oogstte lof voor zijn roman ‘Tyfoon’ van niemand minder dan Cees Nooteboom: ‘Je zult niet gauw een Nederlands boek vinden met zulke personages.’ Dat geldt zeker voor ‘Buitenlanders en andere Papoea’s’. Het proza van Verschuren (1953) ontstijgt aan de Hollandse huis-, tuin- en keukenwerkelijkheid. (…) ‘Bizar’ zouden youngsters vandaag de dag zeggen, maar Verschuren weet er raad mee, want hij beschrijft weliswaar een reeks van buitenissigheden, maar in een geestige, afwisselende en precieze stijl, zonder pompeus te worden. (…)

Lees hier de recensie ‘De vreemdste optocht ooit gezien’
Meer over ‘Buitenlanders en andere Papoea’s’
Meer over Rob Verschuren bij Uitgeverij In de Knipscheer