«Een klassieke zucht van verlichting.» – Arjan Peters

VoorplatOntbreken75Over ‘Het ontbreken hoor je niet’ van Chawwa Wijnberg in De Volkskrant, 20 april 2019:
Opzettelijk moeilijk doen leidt niet tot een betere dichtbundel: Chawwa Wijnberg laat zien hoe eenvoud zegeviert. (…) Chawwa Wijnberg kondigde onlangs haar achtste en laatste dichtbundel aan, doelend op haar haperende gezondheid. Daarover gaat ook ‘Slijtage’, het eerste gedicht in ‘Het ontbreken hoor he niet’. De dichter is broodnuchter over de ontluistering; haar zinnen zijn geslonken tot woordjes. Het eindrijm is in alle eenvoud een klassieke zucht van verlichting. (…). Het gaat niet meer. Maar ze kan het nog.
Lees hier het artikel ‘Over de eenvoud’ van Arjan Peters in de Volkskrant
Meer over ‘Het ontbreken hoor je niet’
Meer over Chawwa Wijnberg bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Vernedering verlangt respect ter compensatie – goedschiks of kwaadschiks.» – Aart G. Broek

aart g. broekIn ‘Deradicalisering jihadgangers is wensdenken voor gemoedsrust’ op Sociale Vraagstukken, 19 april 2019:
(…) In een interview vatte terrorismedeskundige Jessica Stern de voedingsbodem van het probleem als volgt samen: ‘Mij lijken gevoelens van vernedering en vervreemding de kern van het probleem. Ik zou daarom een oorlog tegen de vernedering willen afkondigen, maar hoe doe je dat?’ Stern is niet de enige die nadrukkelijk heeft gewezen op de rol van een opeenstapeling van schaamtevolle ervaringen als uitzonderlijk krachtige brandstof voor geweld. De bedoelde ervaringen snijden ons diep in de ziel en voeden een uiterst venijnig samenballen van angst, verdriet en woede. Ook internationaal vermaarde wetenschappers als Louise Richardson, Hans Magnus Enzensberger, Roy Baumeister, Abram de Swaan en Olivier Roy trekken strakke lijnen tussen (de angst voor) vernedering en geweldsuitbarstingen. Je kunt eveneens bij mijn ‘De terreur van schaamte’ (2015) en ‘Schaamrood’ (2017) terecht om nader geïnformeerd te worden. (…) Schaamte-ervaringen staan in onze ziel gegrift als letters in marmer: voor de rest van ons leven. Ze zijn onuitwisbaar, uiterst pijnlijk en vormen de ader van een vrijwel onverzadigbare verlangen naar het zo dikwijls gehoorde ‘respect’, d.w.z. geborgenheid, waardering en bewondering. Bij gebrek daaraan lonkt de weg van geweld: if you can’t join them, beat them! (…)
Lees hier of hier het artikel
Meer over ‘De terreur van schaamte’
Meer over ‘Schaamrood’

«Oprechte en indringende verwoording.» – J.E. Meindertsma

VoorplatOnbesproken3_Opmaak 1.qxdOver ‘Het onbesproken beeld’ van Helen Knopper voor NBD / Biblion, 19 april 2019:
(…) Als gevolg van gescheurde aorta ondergaat de ik-figuur twee zware operaties. (…) Na een derde ingreep volgt een langzaam herstel op de IC en de revalidatieafdeling. De spitsvondige dialogen met het verplegend personeel en haar bezoekers (vriendin Zwaan, buurvrouw Willemijn en anderen) worden afgewisseld met fragmenten uit haar verleden die gaan over haar vele huisdieren, ouders en jeugd. De ik-figuur laat herinneringen als video’s in haar hoofd afspelen om het verblijf in het ziekenhuis, waar ze overgeleverd is aan de zorg van anderen, uit te zitten. Met humor en met een oprechte en indringende verwoording van een levensfase waarin de mens steeds meer inlevert op de gezondheid en geconfronteerd wordt met het niet meer kunnen uitvoeren van dagelijkse handelingen. (…)
‘Lees hier de recensie
Meer over ‘Het onbesproken beeld’
Meer over Helen Knopper bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Geslaagd als poëzie en geslaagd als profetie.» – Mario Molegraaf

VoorplatOntbreken75Over ‘Het ontbreken hoor je niet’ van Chawwa Wijnberg bij de presentatie in Middelburg, 29 maart 2019:
(…) Deze nieuwe gedichten van Chawwa Wijnberg – ik zal het niet tegenspreken – zijn geschreven met de dood voor ogen, het einde binnen gehoorsafstand. ‘Is het nog ver,’ vraagt ze zich af. Ze is moe en medisch. De wereld wil nog steeds niet deugen. En dan is er dat tergende verleden, steeds vaker weerspiegeld in het heden. (…) Het mooiste en tegelijk het noodzakelijkste is dat ze de onbevangenheid weet te bewaren, dat het kind in haar van bijna 77 jaar zich blíjft verbazen. Alleen dan gedijt de poëet, alleen dan bloeit de poëzie. (…) Open uw ogen en oren voor de gedichten uit Het ontbreken hoor je niet. Ze zijn prachtig, een hoogtepunt in haar oeuvre, geslaagd als poëzie en geslaagd als profetie. ‘Groei maar gras,’ schrijft ze. ‘Groei over alle haat/ en wanhoop heen/ bedek hun zieke/ dode lijven// groei maar gras// en laat de kinderen/ de wonderen vinden.’ (…)
Lees hier de toespraak
Meer over ‘Het ontbreken hoor je niet’
Meer over Chawwa Wijnberg bij Uitgeverij In de Knipscheer

Verhaal uit ‘Olifanten warm houden’ in theater

181227-Uitgelezen-VerhalenStephanie Louwrier speelt ‘De Vlucht’ van Dieuwke van Turenhout in Theater Bouwkunde Deventer, 14 mei 2019:
‘Uitgelezen verhalen. Literatuur ontmoet theater’ brengt sinds 2014 drie tot vier keer per jaar een ode aan het korte verhaal in Theater Bouwkunde in Deventer met vaak landelijk bekende professionele acteurs en geselecteerde verhalen uit de Nederlandse en vertaalde literatuur. Op 14 mei worden verhalen op toneel gebracht rond het thema Afscheid van Vladimir Nabokov, Robert Coover, Mensje van Keulen en Dieuwke van Turenhout. Met muziek van Jan Terlouw Junior. De samenstelling en presentatie is in handen van Pieter van Scherpenberg. Locatie Theater Bouwkunde, Klooster 2-4, 7411 NH Deventer. Aanvang 20.30 uur
Meer over ‘Uitgelezen verhalen’
Klik hier voor de flyer
Meer over Dieuwke van Turenhout op deze site

Broodje Zuidoost met Diana Tjin

Diana-Tjin-A-Cheong-fotoMoniqueKooijmans-606x620Op donderdag 25 april 2019 is Diana Tjin van 12.00 tot 13.00 uur de gast op Broodje Zuidoost, een maandelijkse lunchbijeenkomst in de Commissiekamer van de Gemeente Amsterdam, stadsdeel Zuidoost. Diana Tjin is de auteur van de romans ‘Het Geheim van mevrouw Grünwald’ en ‘Een Bijlmerliedje’. In ‘Het geheim van mevrouw Grünwald’ lezen we over de tragische lotgevallen van Surinamers met de Duitse nationaliteit in 1940-1947. Over deze geschiedenis is maar weinig bekend bij het grote publiek. De roman heeft een tweede verhaallijn die gaat over huiselijk geweld. De roman ‘Een Bijlmerliedje’ handelt over een meisje dat opgroeit in de Bijlmer van de jaren zeventig met de grote soul-hits uit die tijd als kapstok. Murat Isik was eerder gast in deze programmareeks naar aanleiding van zijn roman ‘Wees onzichtbaar’ die zich eveneens afspeelt in de Bijlmer. Het programma wordt gepresenteerd door Peter Vrieler. Locatie Gemeente Amsterdam, stadsdeel Zuidoost, Anton de Komplein 150, 1102 CW Amsterdam. Deelname vrij mits vooraf aangemeld op p.vrieler@amsterdam.nl U kunt dan ook rekenen op een broodje.
Klik hier voor de uitnodiging
Meer over ‘Een Bijlmerliedje’
Meer over Diana Tjin

«Drama over een verlopen dorp.» – Wim Rutgers

VoorplatRachClara_Opmaak 1.qxdOver ‘Het wonder van Santa Clara’ van Chesley Rach op De Leesclub van Alles, 12 april 2019:
(…) Het verhaal laat zich ook lezen als een drama over een verlopen dorp en een alcoholische journalist, de wonderen van Salvador, het verraad van El Brujo en de pastoor die de genezer vanaf de kansel voor de ‘antichrist’ uitmaakt, de dood van de genezer Salvador en de wraak van moeder Maria, maar de uiteindelijke delging van de schuld door ‘berouw en vergiffenis’, de titel van het laatste hoofdstuk van de veertien – als een kruisgang. Zo kun je in de roman ook reminiscenties in moderne vorm zien aan de middeleeuwse mirakelverhalen en de 19de-eeuwse verhalen over Maria-verschijningen. Ook de naamgeving van de personages is in dit verband interessant: de koster Pedro Portero, de hospita Anna Maria de los Santos, de kritische wetenschapper Juan de la Luz, de verpleegkundige Philomena del Rosario Espinoza, waarbij de namen de betekenis en functie van de personages illustreren. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘Het wonder van Santa Clara’
Meer over Chesley Rach

«De haute finance hangt aan elkaar van schimmige praktijken.» – Coen Peppelenbos

VoorplatDeweinigen-75Over ‘De Weinigen’ van Lucas Hirsch in Dagblad van het Noorden, 12 april 2019:
Naast parkeerwachters en telemarketeers zullen bankiers waarschijnlijk behoren tot de meest gehate beroepsgroepen, al zullen de salarissen in die laatste sector wel het hoogst zijn. Dat geldt in ieder geval voor de interim-CEO van de bank waar Jonas Staal werkt en die met een gouden handdruk van meer dan 10 miljoen afscheid neemt, terwijl er net een ontslagronde aan de gang is. ‘Intelligence officer’ Staal stelt over dat excessieve bedrag een vraag, maar het is duidelijk dat vragen stellen niet tot de bedrijfsmores hoort. (…) Jonas Staal wordt door verschillende partijen binnen de bank ingezet om rapporten te schrijven die vooral geheim moeten blijven. We komen iets te weten over de duistere praktijken van Russische oligarchen en over de banden van de Nederlandse overheid bij een Palestijnse bank. (…) Door alles heen proef je dat Staal niet echt thuishoort in de bankwereld. Een kleine terugblik naar het jaar 1997 waarin Staal nog op de universiteit zit en zich met zijn dispuutgenoten vooral overgeeft aan drank en drugs, leert dat zijn eigenlijke passie lezen en schrijven is. Uit die hoek komt uiteindelijk ook het gevaar voor de bankwereld. (…) Het boek bevestigt voornamelijk wat we al wisten: de haute finance hangt aan elkaar van schimmige praktijken. De recensie is ook gepubliceerd in Leeuwarder Courant en op 13 april 2019 op Tzum.
Meer over ‘De weinigen’

«Over elke zin heb ik nagedacht. Staat die zin wel op zijn plek.»

Opmaak 1Over ‘Bang voor de liefde’ van Niek Bremen in interview met Bas van Heel in Via Limburg, 11 april 2019:
Niek Bremen begon in 2012 met de eerste schetsen voor zijn boek. (…) De verbindende factor vond hij in het eiland Texel. (…) ‘Het moest zich op dat waddeneiland gaan afspelen, wat zorgde voor een kader.’ Hoofdpersoon Andreas von Hechteld vertelt zijn levensverhaal samengevat in twaalf maanden. (…) ‘Je moet het durven schrijven. (…) Achteraf realiseer ik me dat ik over elke zin heb nagedacht. Staat die zin, daar waar deze staat, wel op zijn plek.’
Lees hier het interview
Meer over ‘Bang voor de liefde’
Meer over Niek Bremen bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Een bijzonder gedicht in een wrang en mooi bundeltje.» – Hans Puper

DaanenSoldatenOver ‘Soldaten’ van Jos van Daanen op Meander Magazine, 12 april 2019:
‘Soldaten’ van Jos van Daanen is een klein, maar bijzonder bundeltje. ‘We begrijpen elkaar niet, misschien wel nooit gedaan ook. (…) De Babylonische spraakverwarring leeft en zorgt voor afstand en ellende’, lezen we op het achterplat. (…) Het gaat om vijf dichtparen, ieder met twee lyrische ikken die een vergelijkbare situatie beschrijven in hun eigen taal en vanuit hun eigen perspectief: de priester en de koorknaap bijvoorbeeld, en de generaal en de hospik. (…) Over die afstand en ellende kan geen misverstand bestaan. Soms wordt die bewust veroorzaakt, zoals we zien in ‘The general’. (…) Andere keren is er ongewilde innerlijke strijd tegen ellende en afstand. In ‘De soldaat’ en ‘Der Soldat’ zien we een combinatie. (…) Mooi zijn de laatste twee regels in combinatie met die van het Nederlandse gedicht. Een liefdevolle glimlach bij de laatste gedachten aan thuis tegenover een grijns die bij de oorlog hoort en niet bij thuis. En wat voor ‘Grinsen’ is het? Een voldane grijns vanwege een voltreffer? Of een grijns die veroorzaakt wordt door ontzetting? Wroeging? Een bijzonder gedicht in een wrang en mooi bundeltje – die twee karakteriseringen sluiten elkaar uiteraard niet uit.
Jos van Daanen (2019). ‘Soldaten’. Uitgeverij Van Groningen / In de Knipscheer. Zonder bladzijdenummering, € 7,50 exclusief verzendkosten. ISBN 9789492358042. Te bestellen bij Uitgeverij Van Groningen
Lees hier de recensie
Meer over Jos van Daanen bij Uitgeverij In de Knipscheer