Michiel van Kempen – Plantage Lankmoedigheid

Michiel van KempenMICHIEL VAN KEMPEN
Plantage Lankmoedigheid

Nederland / Roman
Paperback, 254 blz., € 15,75
ISBN 90-6265-446-0
Eerste druk 1997

De onderwijzeres Indra probeert haar leven op te bouwen los van haar Miss-achtige verschijning, archeoloog Doctor Bernhard offert aan zijn ambities graag zijn principes op, en ook de historicus Arno Spitzers blijkt er een verborgen agenda op na te houden. Zamuel Brabande is de oude nationalist die in zijn verleden blijft wroeten, terwijl de van energie barstende Amalia Bougezpas telkens nieuwe uitdagingen zoekt.

Allen zoeken hun weg in een jonge staat onder de tropenzon, maar hun levens scheren langs elkaar heen zonder elkaar werkelijk te raken. Zij hebben maar één ding met elkaar gemeen: ze leven in de schaduw van de mythische Schildpad en de groene Legerleider en proberen zich met wisselend succes te wapenen tegen het verval en de verwarring. Zo maken zij deel uit van een maatschappij die wanhopig naar samenhang zoekt. De roman gaat dan ook en vooral over de dilemma’s van de dekoloniserende samenleving, over vooruitgang en stilstand, idealisme en corruptie.
Plantage Lankmoedigheid is het meeslepende en caleidoscopische verhaal van een aantal levens tegen het decor van het Suriname van de jaren tachtig.

Michiel van Kempen (1957) verbleef een vijftal jaren in Suriname en woont tegenwoordig in België. Hij schreef verschillende boeken over Surinaamse literatuur, o.m. De geest van Waraku (1993) en Woorden op de westenwind (1994), en stelde bloemlezingen samen als Hoor die tori (1990) en de Spiegel van de Surinaamse poëzie (1995). Plantage Lankmoedigheid is zijn romandebuut.

De pers over Plantage Lankmoedigheid
Ik las het boek gefascineerd. Het is namelijk ook een sleutelroman. Het verhaal vindt zijn climax in de moord op Arno Spitzers. Pas in het relaas van diens laatste uur komt de titel naar voren: zijn moordenaars dwingen hem tot een uitvoerige boedelbeschrijving van de voormalige plantage Lankmoedigheid. – John Jansen van Galen in Het Parool

Plantage Lankmoedigheid geeft een beeld van de jaren tachtig in Suriname, zoals Van Kempen ze heeft beleefd. De portretten van de figuren zijn levendig en de constructie doortimmerd, want ze geeft samenhang waar die in werkelijkheid ontbreekt. – Jos de Roo in Trouw

Een onthutsende kijk op Surinames menselijke samenleving. Plantage Lankmoedigheid is goed geschreven, met vaart verteld, met de ironie als voertuig. – Wim Rutgers in Amigoe

Harman Nielsen – Skaldenzang

Harman NielsenHarman Nielsen
Skaldenzang

Roman, Nederland
Paperback, 206 blz.,
ISBN 90-6265-437-1
Eerste druk 1997

Temidden van terpen en wierden leeft het Friese volk zoals het al eeuwen doet. Dan verschijnt er een boot aan de einder met een man die voor beroering zal zorgen. Hij is Clemens, de prediker, die de zo bruut afgebroken taak van Bonifacius op zich heeft genomen. Ook dit op de zee herwonnen Friese land dient christelijk te worden.

In Skaldenzang zingt Nielsen (1958) als een bard ten tijde van de kerstening het lied van deze vergeten wereld. Nielsen slaagt erin proza en poëzie in elkaar op te laten gaan. Schitterende, ritmische woordschakeringen doen de schemerwereld van het eens vrije Friesland herleven. Slechts zelden is een op historisch materiaal gefundeerde roman zo betoverend van taal. Nielsen gaat terug tot de traditie van orale literatuur en verwerkt dit in zijn uiterst lyrisch klinkende proza.

«Er worden maar weinig romans gepubliceerd waarin de schrijver zo merkbaar de magische macht van de taal tracht te gebruiken ten dienste van zijn verhaal.»

«De schrijver van dit bijzondere boek neemt de lezer mee naar het Friesland van het jaar 719. Skaldenzang wordt beurtelings verteld door een Friese zanger (skald) die in Rome is geweest, door een Frankische priester, door de koning der Friezen Radbod in zijn laatste dagen, zijn tweede vrouw en zijn gebochelde dochter die zwanger is. Als de zanger aan het woord is, hanteert hij soms het oud-Germaanse heffingenvers met zijn kenmerkende stafrijmen. De priester bedient zich van tijd tot tijd van Latijnse zinnen (die in voetnoten vertaald worden). Voor deze aanpak is werkelijk moed nodig. In het genre schuilt het gevaar dat het op zich zeer goed geschreven verhaal vlug gekunsteld dreigt te worden. Zo dienen de overgangen van de ene naar de andere verteller enkel een literair doel het verhaal een duidelijke continuïteit te geven. Afgezien van deze kanttekening niets dan lof voor dit werk, dat op de liefhebbers een onvergetelijke indruk zal maken.» – Kritisch-bibliografisch Tijdschrift

Hans van Hartevelt – Op zijn Chinees. Verhalenroman

Hans van HarteveltHANS VAN HARTVELT
Op zijn Chinees

Nederland Verhalenroman
Paperback, 240 blz., € 15,75
ISBN 90-6265-440-1
Eerste druk 1997

De ‘ik’ in Op zijn Chinees, het eerste boek van Hans van Hartevelt (1953), is een Nederlandse congresorganisator, die een jaar lang moet samenwerken met Yu Ge, een volledig onervaren Chinese collega. Zijn talloze reizen door heel China, zelfs tot in het grensgebied met Siberië, leveren schitterende verhalen op, onder nader over hilarische eet- en drinkpartijen, over het contrast tussen revolutie en decadentie, tussen de indrukwekkende Chinese cultuur en de chaos van alledag, tussen de beschikbaarheid van Mongoolse meisjes en de onbereikbaarheid van Tibet. Herinneringen aan een intrigerende ontmoeting met de Dalai Lama en aan een verblijf in Moskou op het moment van de Augustus-coup vormen in deze roman dramatische buitenlandse intermezzo’s. De voorliefde van de ‘ik’ voor Tibet stelt de geleidelijk gegroeide vriendschap tussen beide mannen op de proef.

Hans van Hartevelt (1953) studeerde in Leiden boeddhistische wijsbegeerte en Tibetaanse taal- en letterkunde. Als adviseur voor het Koninklijk Instituut voor de Tropen in Amsterdam wordt hij voortdurend uitgezonden naar allerlei landen in de wereld, onder meer zeer regelmatig naar China. In Op zijn Chinees (1997) vertelt Hans van Hartevelt vanuit deze eigen ervaringen met Chinezen hoe anders China nog altijd is voor een westerling.

Leidde Wilde Zwanen een periode in van boeken over China waarin vooral het politieke systeem en de gevolgen voor de bevolking centraal staan, Op zijn Chinees, gaat over het werken en omgaan met mensen in het China van vandaag, waat Tibet – de voorliefde van de ik-figuur in het boek – als een rode draad doorheen loopt.
Meer over ‘Op zijn Chinees’
Meer over Hans van Hartevelt bij Uitgeverij In de Knipscheer

Harmen Lustig – Schelle Hel

Harman LustigHARMEN LUSTIG
Schelle Hel

Nederland, roman
Paperback 192 blz., € 13,50
ISBN 90-6265-448-7
Eerste druk 1997

Schelle Hel, Harmen Lustigs tweede roman, vormt met Wit Licht een tweeluik. Evenals in zijn eersteling sleept hij de lezer met zijn ritmische verteltrant het boek door. Er is weinig afstand tussen verteller en hoofdpersoon. Het boek wordt de lezer als het ware op het lijf geschreven, zodat de roes van de hoofdpersoon haast voelbaar wordt.
Maar in tegenstelling tot Wit Licht is ,strong>Schelle Hel een meer ingetogen, minder hedonistisch boek. Protagonist Kaspar Muys, de 22-jarige psychologie-student, trekt zich terug op het Franse land. In contemplatie. Bijna twee weken vertoeft hij tussen de heuvels, tussen de koeien, en tussen het gezin van een ooit door hem bewonderende middelbare schoolleraar. Een bewondering die omslaat in haat en walging, en in het laatste hoofdstuk tot een grootse apotheose leidt.

«Life is a mystery, everyone must stand alone.» – Madonna

Harmen Lustig (1966) is redacteur van Zoetermeer en voorganger van het literair-theatraal-muzikale collectief Lustig Inc. Hij debuteerde in 1995 met Wit Licht, een manische lofzang op het leven, waarmee hij vooral scoorde bij jonge lezers. Over zijn beschrijving van Kaspar Muys’ tomeloze tocht langs dranklokalen, danspaleizen, festivals en nachtcafés schreef Strictly: ‘Word je van de meeste literaire hoogstandjes niet echt vrolijk, Lustig geeft me met zijn manische verteltrant een arm voorjaarsgevoel waardoor je hoogt dat hij nog veel meer uit zijn pen zal laten vloeien.’ En Harmen Lustig zelf: ‘Ik wil het ritme van de tijd in woorden vangen, letterlijk, technoproza, teksten met een beat.’

Hugo Pos – Het averechts handelen

Suzanne BinnemansHUGO POS (met Jan Kuijk)
Het averechts handelen
Nederland, historie
Gebonden met stofomslag, 128 blz., € 15,75
ISBN: 90-6265-444-4
Eerste uitgave 1997

Het averechts handelen heeft het mysterie van De Geers houding in de herfst van 1940, een paar maanden na de bezetting van Nederland door de Duitse troepen, tot onderwerp. De oud-premier besloot toen, met een dienstopdracht op doorreis van Londen naar Batavia, zonder er met iemand vooraf over gesproken te hebben, in het neutrale Lissabon te drossen en via Spanje en Duitsland terug te keren naar Nederland. Hij veroorzaakte daarmee grote deining zowel in Nederland als in Engeland en werd daarvoor in 1947 door de strafrechter veroordeeld.

Wat bezielde De Geer? Jan Kuijk, de vroegere adjunct-hoofdredacteur van het dagblad Trouw, en Hugo Pos, rechter af en oud-Engelandvaarder, zoeken beiden naar de verklaring voor De Geers gedrag. Kuijk als de historicus in het kader van een studie aan de Universiteit van Amsterdam, werkend met feiten, Pos als schrijver werkend met zijn verbeelding.

Het resultaat is een bijzonder tweeluik over De Geer in Lissabon. `Niemand weet er iets van,’ stelt Kuijk, `De Geer vooraf zelf evenmin,’ oppert Pos. Volgens Kuijk ligt de verklaring in De Geers karakter `naïef, wereldvreemd en eigengereid’, Post staaft zijn opvatting op een strafzaak waarbij hij ruim veertig jaar geleden in Suriname betrokken was.

De bijdrage van Jan Kuijk bevat niet eerder geraadpleegde bronnen en zou kunnen leiden tot een veelomvattender geschiedschrijving over De Geer. De bijdrage van Pos vormt welhaast de apotheose op zijn in 1996 verschenen verhalenbundel Voorbij Confucius, waarover Jos de Roo recenseert: `Pos speelt opnieuw overtuigend en creatief met feit en fictie, met de vraag wat waarheid is. Hij lijkt daarbij het patent te hebben op bijzondere plots.’

Erika Dedinszky – Vers vuur. Over zigeunerliteratuur uit Hongarije

Erika DedinszkiERIKA DEDINSZKY
Vers vuur
Over zigeunerliteratuur uit Hongarije

Vertaling Erika Dedinszky
Globe Pocket, 256 blz., € 7,50
ISBN 90-6265-744-3

Zigeuners leven in een gesloten gemeenschap, eerbiedigen strenge tradities en zijn tot nomaden gemaakt. Hun anders-zijn heeft hun eeuwenlange vervolging en discriminatie opgeleverd: ‘zigeuners hebben geen geschiedenis maar alleen verleden’.

Vers vuur vertelt waar de zigeuners vandaan komen en zich vestigden, hoe ze samenleven (de man-vrouw-verhoudingen, opvoeding en onderwijs van kinderen) en hoe veelomvattend hun cultureel leven is.

In deze bloemlezing is niet enkel overgeleverde literatuur (volksliederen, ballades, mythen en sprookjes) bijeengebracht, maar ook en vooral eigentijdse verhalen in poëzie en proza van een tiental zigeunerauteurs.

«Een zeer boeiend beeld van het culturele hart van de zigeuners.» – Haarlems Dagblad

Erika Dedinszky (geboren in Hongarije in 1942 en met haar ouders in 1957 naar Nederland geëmigreerd) ontving al in 1981 voor haar literaire vertalingen uit het Hongaars, de Martinus Nijhoffprijs.

Tommy Wieringa – Amok

Tommy WieringaTOMMY WIERINGA
Amok

Nederland. Roman
Paperback, 186 blz., € 14,50
ISBN 978-90-6265-442-0
Eerste druk 1997
Uitverkocht

Léon Fischer, rouwtransporteur. Haalt uit het buitenland de stoffelijke resten op van omgekomen landgenoten. Op het oog een avontuurlijk bestaan, maar de heldenjaren zijn voorbij. Zijn relatie met de Antilliaanse Zahira, een vrouw als in ‘duizend-en-één gedichten’, is subliem tot zij op een dag zomaar begint te bidden voor het eten. Aanleiding voor een grimmige geloofstwist. Hij zoekt troost bij een vriend, de flamboyante, gepensioneerde journalist Adriaan Kroon. In hem wordt zijn non-conformistische natuur weerspiegeld. Kroon is echter te oud om zijn lot nog met dat van hem te verbinden. Fischer staat alleen. Rest hem overgave of Amok…

Liefdevol waar het kan en hard waar het moet, verwerkt Tommy Wieringa passie, vriendschap en een terloopse pelgrimage tot een sprankelende, avontuurlijke roman.

Amok is Tommy Wieringa’s tweede roman. Als dichter maakte hij zijn debuut op Radio 3.

Nawal El Saadawi – De Onschuld van de Duivel

Nawal El SaadawiNAWAL EL SAADAWI
De Onschuld van de Duivel

Vertaling: Hanneke Richard-Nutbey
Genaaid gebonden, met stofomslag, 224 blz., 17,90
ISBN 90-6265-431-2
Eerste druk 1997

In De Onschuld van de Duivel brengt de Egyptische schrijfster en psychiater de van haar bekende thema’s samen tot een indrukwekkend, maar voor de meeste westerse lezers nog steeds onbekend, beeld van een Arabische samenleving, waarin het leven beheerst wordt door de man en zijn God.

Maar wie is God en wie is Duivel? Het meisje Ganat werd geboren metde ogen wijdopen zodat haar grootmoeder zich toen al afvroeg of ze een mens of een duiveling was, en op school hoort ze Sjeik Bassiaoni zeggen dat ‘haar ogen vervuld zijn van de lust die in Eva huist‘, een typering die voor Ganat zal omslaan in een bedreigend stereotiep. Ook het leven van haar vriendin Nefissa wordt blijvend getekend als haar huwelijksnacht, de Nacht der Gelukzaligheid, geen bloed oplevert en haar vader haar eer denkt te redden door een bloedige zelfmoord.

De Onschuld van de Duivel is een sensuele roman over twee jonge vrouwen die elkaar uit het oog verliezen en zich ieder in hun wereld seksueel en emotioneel proberen staande en waardig te houden. Pas in het Gele Paleis ontmoeten de vriendinnen elkaar weer, de een als patiënt, de ander als hoofdzuster. Het gekkenhuis blijkt voor velen de laatste redding in een wereld waar herinnering en hallucinatie zozeer met elkaar verbonden zijn.

Nawal El Saadawi maakte in Nederland vanaf 1980 naam met spraakmakende boeken over vrouwen en seksualiteit in de Arabische wereld. De literatuur wordt evenwel voor haar een steeds belangrijker middel om het onzegbare te verwoorden. Niet voor niets worden haar romans steeds vaker vergeleken met die van Margaret Atwood en Gabriel García Márquez.

Hans Dulfer – Jazz in China & Dulfer’s dumdum

Hans DulferHANS DULFER
Jazz in China & Dulfer’s dumdum

Globepocket, 336 blz., € 7,50
ISBN 90-6265-741-9
Eerste druk 1997
Uiverkocht

Deze omnibus bevat Hans Dulfers ‘zuigende kanttekeningen’ bij het Nederlandse muziekwereldje, van bezadigde bebop-jazz in 1970 tot supersnelle speedmatal-popmuziek in 1990.

«Gaf Dulfer in de hilarische bundel Jazz in China een brutaal, komisch en bovenal eigenzinnig overzicht va nde stand van zaken in de jazz, in ,strong>Dulfer’s dumdum zijn zijn commentaren aanzienlijk knorriger: charlatans, geldwolven en ‘dommies’ bederven zijn levensvreugde. De ferme kracht waarmee Dulfer op zijn Selmer blaast waait ook door dit proza. Het verschil is dat hij valser schrijft dan muscieert. Hij is gemeen, en het siert hem, want slechts weinigen kunnen zo bloemrijk schelden, razen en tieren.» – Vrij Nederland

«Dulfer stelt situaties en gedrag aan de kaak, en dat op een wijze die alom hilariteit veroorzaakt. Het is gewoon lachen geblazen.» – Twentsche Courant

«Zijn woede is groot, maar het is de woede van iemand die bezeten is van muziek. Dulfer weet als weinig anderen waarover hij spreekt. En Dulfer kan schrijven.» – Het Parool

Pieter Wiegersma – Postbode van de hemel

Pieter WiegersmaPIETER WIEGERSMA
Postbode van de hemel

Nederland. Verhalen
Luxe paperback met flappen, 222 blz., € 15,75
ISBN 90-6265-439-8
Eerste druk 1997

In de jaren dertig, en in vele jaren daarna, kende Nederland een unieke plek waar, toen nog onbekende, kunstenaars van binnen en van ver over de grenzen elkaar troffen, zoals de Zwitserse schrijver Charles Albert Cingria, de Belgische schilder en beeldhouwer Constant Permeke en de uit Rusland afkomstige Franse beeldhouwer Ossip Zadkine.
Plaats van samenkomst was niet Amsterdam of Den Haag, maar Deurne, middenin de Brabantse Peel ten huize van Hendrik Wiegersma, de schilder en legendarische arts op wie Anton Coolen zijn roman Dorp aan de rivier baseerde.
Meer dan eens vertrok het gezelschap naar Parijs om ook daar te duelleren met het potlood of het woord.

Pieter Wiegersma (1920), zoon van en zelf beeldend kunstenaar, groeide op in deze kunstanaarsscene en maakte hen allen van jongs af mee. Sindsdien heeft hij een open oog en oor voor de kwaliteiten van anderen, weet hij als geen ander dat ook de clochard of de vergeten kunstenaar zijn verhaal heeft en staat zijn leven in het teken van de kunst. Zo is hij initiatiefnemer van museum De Wieger in Deurne.

«Dat eens zo grote beroemdheden in onze tijd uit de vergetelheid te voorschijn gehaald worden is een grote verdienste van zulke vertellers als Pieter Wiegersma.» – Albert Helman in 1996

Vijftien verhalen over kunstzaken, zoals de stoel van Van Gogh, de bronzen penning van keizer Haile Selassie, De Zeug van Rik Wouters, over Solemis en andere ‘postboden van de hemel’, zoals de kunstenaars Ossip Zadkine, Constant Permeke, Charles Albert Cingria en Hendrik Wiegersma, opgetekend door Pieter Wiegersma, de ooggetuige die hen overleefde.