Fototentoonstellin Studio Burgwal Haarlem

Op 8 november jl. is de fototentoonstelling met foto’s van o.a. Hans Vissers geopend in Fotostudio Burgwal. De foto’s van Hans Vissers gaan o.a. over de laatste actieve periode van Uitgeverij In de Knipscheer. Hans Vissers heeft Franc Knipscheer enige tijd gevolgd en gefotografeerd. Deze foto’s geven een unieke inkijk in de uitgeverij en van diens uitgever.

In het kader van de Kunstlijn Haarlem zijn de foto’s komend weekend 14 en 15 november nog te zien.

 

Geert Koefoed is niet meer – Michiel van Kempen

Voor sommige mensen – de taalgevoeligsten – is poëzie niets minder dan een levenselixer. Tot die taalgevoeligsten behoorde Geert Koefoed. Hij was een academisch taalkundige, bevlogen en zachtmoedig docent, maar bovenal een uiterst fijnzinnig poëzievertaler, essayist, redacteur en natuurlijk: hij was ook zelf een dichter.
Geert werd in 1941 geboren in Batavia, Nederlands-Indië. De ervaringen als klein jongetje in de Jappenkampen tijdens de bersiap-tijd zouden hem zijn leven lang blijven achtervolgen, demonen die hem soms jarenlang in depressies deden belanden.

Zijn fascinatie voor alles wat talig was, zou hem uiteindelijk een baan bezorgen aan de Universiteit Utrecht, waar hij tamelijk laat, in 1993, promoveerde op het proefschrift Benoemen. Hij maakte ook deel uit van de redactie van het tijdschrift voor surinamistiek Oso, van 1989 tot 1991 ook als hoofdredacteur. Dat was een uitvloeisel van de docentschappen die hij in Suriname aan het Instituut voor de Opleiding van Leraren vervulde. Daar ontstond zijn levenslange liefde voor de groten van de Surinaamse poëzie: Trefossa, Michael Slory, Eugène Rellum, Johanna Schouten-Elsenhout, en bovenal zijn hechte vrienden Shrinivási en Jit Narain.

Het werk van Shrinivási, groots als het was, was altijd in eigen beheer verschenen, zoals dat bijna altijd in Suriname gebeurde. Geert Koefoed zorgde met de forse bloemlezing bij In de Knipscheer Een weinig van het Andere (1984) dat Shrinivási bereikbaar werd voor het Nederlandse poëziepubliek. Hij maakte niet alleen de keuze uit alle tot dat jaar verschenen bundels van de grote dichter, maar schreef ook een informatieve, secure en empathische inleiding. De kosmische eenheidsgedachte van Shrinivási omarmde Geert met heel zijn wezen. Na het overlijden van de dichter in 2019 herdacht Koefoed hem met fijnzinnige woorden bij de Vereniging Ons Suriname in Amsterdam, zijn gedichten deels uit het hoofd voordragend omdat de tranen zijn papier onleesbaar maakten.

Bij zijn bezoeken aan Suriname verbleef Geert meestal in het landbouwersdistrict Saramacca bij Jit Narain, de man die de taal van de Surinaamse Hindostanen, het Sarnámi, inzette voor gedichten van hoog niveau. De vertalingen van die poezië ontstonden niet als een pak papier dat werd omgezet naar een andere taal, maar als een intensief samenwerkingsproces waarin dichter en vertaler elk woord aftastte en elke versregel omploegde en omkeerde tot de geest van de poëzie de woorden bezielde zoals de dichter het bedoeld had. Zo verschenen verschillende bundels, waarvan Tussen de woorden is het stil (1995) ook door Geert Koefoed zelf werd uitgegeven. In 2021 verscheen bij In de Knipscheer een ruime bloemlezing uit het werk van Jit Narain onder de titel Een mensenkind in niemandsland. De bundel was samengesteld door Michiel van Kempen en Effendi Ketwaru, maar Geert Koefoed had er samen met Satya Jadoenandansing een royale inleiding bij geschreven.

Geert Koefoed overleed op maandag 26 oktober 2026 in Utrecht. Zijn stoffelijk omhulsel is niet meer, maar zijn literaire werk zal nog tot in lengte van dagen blijven resoneren.

Uitgeverij In de Knipscheer, Haarlem

Ik schrijf dit vandaag, 11 oktober 2026.

Sinds vorige week verblijf ik in het LUMC in Leiden.
Het begon op vrijdagavond 2 oktober en ging door tot in de vroege uren van zaterdag 3 oktober.
In gedachten bewandel ik een weg door een bibliotheek in Leiden.
Mijn leven werd ontrafeld door computers en kabels.
Er werd geprobeerd het ene deel van mij met het andere deel te verbinden.
Op mijn route door de bibliotheek kom ik bij de boeken die mij vertrouwd zijn. Ik weet waar ze staan.
De literatuur die ik heb uitgegeven, van toen en nu, van schrijvers van ver weg en dichtbij, wijst mij de weg.
Een weg om hier later weer uit te komen.

Caraibische schrijvers in verzet met hun pen.

Op 12 september 2026 vond de eerste editie plaats van de ‘Caraïbische Letteren Karavaan’ in Forum Groningen, een reizend festival dat elk jaar een andere grote stad aandoet in een andere provincie. Rita Rahman, voozitter van  de Werkgroep Caraïbische Letteren, hield bij deze gelegenheid de keynote-lezing over het overkoepelende thema van deze letterenkaravaan: Verzet in de Caraïbische Letteren tussen de 18de  en 21ste  eeuw. “(…) De pen werd en wordt aangewend voor verzet tegen de historische ontwikkelingen die hebben geresulteerd in twee verschillende kanten van de medaille van de gezamenlijke geschiedenis: het verhaal van de plantagehouders, slavenhandelaars en scheepvaarders aangestuurd door de koloniale macht onder leiding van de Generale Staten in Den Haag aan de ene kant en de ervaring van de slaafgemaakte inheemse en lotgenoten uit Afrika, aangevuld met geronselde contractanten uit Azië, aan de andere kant. Eeuwenlang is er maar een kant zichtbaar gemaakt terwijl de andere kant onder het tapijt werd gehouden. Kolonialisme, slavernij, land- en grondstoffenroof, etnische onderschikking voor een verdeel-en-heersbestuur, de kloof tussen arm en rijk, onderdrukking van lokale talen en discriminatie op grond van huidskleur, het kreeg geen aandacht in Nederland en overzeese rijksdelen, behalve in de werken van schrijvers en dichters met hun wortels overzee. (…) ” Tal van auteurs worden genoemd en geplaatst in de literatuurgeschiedenis: John Gabriel Stedman,  Joan Wils, Frank Martinus Arion, Edgar Cairo, Bea Vianen, Leo Ferrier, Astrid Roemer, Anil Ramdas Albert Helman, Anton de Kom, Cola Debrot, Ronald Venetiaan, R. Dobru, Diana Lebacs, Tip Marugg, Thea Doelwijt. Deze historische lijn wordt doorgetrokken tot de nieuwste generatie: Karin Amatmoekrim, Shantie Singh, Raoul de Jong, Joshua Snijders, Milouska Meulens, Xillan Macrooy, Julian Ignacio, Etchica Voorn, Henna Goudzand Nahar, Johan Fretz, Gershwin Bonevacia, Dean Bowen, Roberta Petzoldt, Radna Fabias, Mathieu Wijdeven en Michael Tedja.
Foto’s Caraïbische Letteren Karavaan 2026
Meer over Caraïbische letteren karavaan op deze site

Presentatie ‘Aan de rand van mijn eiland’  van Ini Statia op Curaçao.

Op 25 september vond in Curaçao op het terras bij Mongui Maduro Library achter Landhuis Rooi Catootje de presentatie plaats van de tweede drietalige dichtbundel van dichteres en taalkundige Ini Statia: ‘Aan de rand van mijn eiland / Na rant di mi isla / At the edge of my island’. In de bundel staat telkens de oorspronkelijke versie voorop, direct gevolgd door de vertalingen naar de twee andere talen. Deze werden verzorgd door Lucille Berry Haseth (naar het Papiaments), Mario Kleinmoedig en Ini Statia (naar het Nederlands), en Mikayla Vieira Ribeiro (naar het Engels). De feestelijke presentatie was niet alleen een weerzien met tal van Curaçaose literatuurliefhebbers maar had ook een belangrijke inhoudelijke component. Zo was er een panel met dichters, schrijvers en vertalers Richenel Ansano, Mikayla Ribeiro en Crisèn Schorea, die in gesprek gingen over onder andere de betekenis van de zee in hun werk en leven. De presentatie werd omlijst met zang van Cindica Rouse, dans van Rudsel d’Antonia en livesteelpanmuziek van Henny Cornelia.

Kijk hier naar de trailer van ‘Aan de rand van mijn eiland’
Lees verder het persbericht over de aankondiging van de presentatie
Meer over de medewerkers
Meer over ‘Aan de rand van mijn eiland’
Meer over Mongui Maduro
Meer over Ini Statia bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Er was één gedicht dat mij op een wonderlijke manier raakte.» – Adriaan van Dis

Over ‘Het valmoment’ van E. de Haan in Van Dis Ongefilterd (podcast), 5 september 2026:

In deze aflevering van Adriaan van Dis’ podcast Ongefilterd komt de dichtbundel Het valmoment van E. de Haan ter sprake. Van Dis noemt (roemt) eerst zijn zogenaamde I.M.-gedichten (over Rogi Wieg, Pim Wiersinga, K.Schippers, Menno Wigman, Starik, Helen Knopper) en leest dan twee gedichten, het tweeluik ‘Mijn vader’ en ‘Mijn zoon’, en maakt een koppeling met zijn op handen zijnde boek ‘Mijn kust’.

Luister hier (vanaf 25:00 op de tijdlijn) naar Adriaan van Dis over Ezra de Haan
Meer over ‘Het valmoment’
Meer over E. de Haan bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Wow, wat zit dat goed in elkaar.» – Peter Bruyn

Over ‘Here, I am alone with you’ van LAKSHMI in Haarlems Dagblad, 24 september 2026:

December afgelopen jaar trad Lakshmi op bij de Verenigde Naties in New York. Ze sprak en zong tijdens een plenaire zitting van CERF, de onderafdeling van de landenorganisatie die zich bezighoudt met het verstrekken van noodhulp. (…)

De Nederlandse riep landen op om het fonds te blijven steunen en zong haar lied Earth waarmee ze mensen bewust wil maken van de gevolgen van klimaatverandering. Datzelfde nummer zingt Lakshmi in haar nieuwe theaterprogramma Here, I am alone with you. (…) “Toevallig kwam mijn manager in contact met iemand die voor de Verenigde Naties werkte en in verband met het jubileum van het noodhulpfonds op zoek was naar iemand met een breed sociaal media-netwerk, maar die géén commerciële ‘influencer’ was.” (…)

Haar platen klinken rimpelloos en helemaal van deze tijd. Met hoge, hese stem gezongen synthesizerpop. De perfecte balans van emotie en algoritme. Op het moment dat je het hoort is de eerste gedachte: ‘Wow, wat zit dat goed in elkaar’. Op het moment dat het afgelopen is, ben je het alweer vergeten: muziek die ondergeschikt is aan ‘het grote Lakshmi-verhaal’. (…)

Toch komt dat activistische amper terug in haar liedjes. “Omdat ik zo’n heel directe boodschap altijd heel onaantrekkelijk vind. Ik kies liever voor abstractere, meer existentiële thema’s. Zoals op dit album hoe ik mij verhoud tot de wereld. En hoe we ons met zoveel mensen bij elkaar soms zo eenzaam kunnen voelen.”

Lees hier het artikel van Peter Bruyn
Meer over ‘Here I am alone with you’
Kijk hier naar haar optreden voor de VN
Klik hier voor de toer
Meer over LAKSHMI op deze site

Etchica Voorn in De Kleine Komedie

Boekenborrel met Etchica Voorn in De Kleine Komedie op zaterdag 3 oktober 2026 om 15.00 uur:

Etchica Voorn is schrijver en verhalenverteller uit Amsterdam, bekend om haar persoonlijke en open manier van schrijven over identiteit, afkomst en familie. Met haar debuutroman Dubbelbloed gaf zij een indringend inkijkje in haar leven als dochter van een Surinaamse vader en Nederlandse moeder. Het boek werd bekroond met de OPZIJ Literatuurprijs. Daarnaast publiceerde zij verhalen in de bundels Morgen Beginnen We Weer Opnieuw en Bigi Yari.  Op Boekenborrel komt steeds een schrijver langs. Er wordt er voorgelezen uit eigen werk, of uit favoriet werk van anderen, waarbij ook heel wat persoonlijke verhalen de revue zullen passeren. Mooie anekdotes, bronnen van inspiratie en levens veranderende inzichten. Toegang € 16,50 (incl. kosten digitaal bestellen en inclusief eerste drankje.). Locatie: De Kleine Komedie, Amstel 56-58, 1017 AC  Amsterdam. Aanvang 15.00 uur, einde 16.00 uur.
Bestel hier kaarten
Klik hier voor Doorgestroomde In de Knipscheer-auteurs
Meer over Etchica Voorn bij Uitgeverij In de Knipscheer

Nieuwe dichtbundel Els de Groen op komst.

Els de Groen overleed op 19 oktober 2025. Daarvoor had zij in overleg met Uitgeverij In de Knipscheer al besloten haar volgende bundel elders uit te geven om de uitgeverij niet nodeloos te ‘belasten’ in haar fase van beëindigen. Die bundel, Flessenpost,  gaat een dezer weken postuum verschijnen bij Uitgeverij Leeuwenhof. Het gerenommeerde poëziemagazine Meander publiceerde onlangs een voorpublicatie van drie gedichten uit deze bundel. Lees hieronder het gedicht Zand.

Zand

Het leven is als zand.
Je moet er water bij doen
om het vast te houden
kastelen mee te bouwen
sporen te verdienen.
–
Blootvoets of geschoeid
heb je het slib bestempeld
ribbels, hakken, tenen.
Wind wist wie je was
warrelt zand erover.
–
Nog kun je je verbeelden
dat je de zee getemd hebt
door haar twee minuten
om de tuin van je
luchtkasteel te leiden.
–
Maar ze is al binnen
maakt modder van de muren
en zeewater van modder.
Ze komt en gaat als jij.
Zij eeuwig en jij even.

Lees hier de voorpublicatie in Meander
Meer over Els de Groen bij Uitgeverij In de Knipscheer
Zie ook ‘Doorgestroomde In de Knipscheer-auteurs’

Ook Sjoerd Kuyper (74) overleden.

Foto Els Kirst

Sjoerd Kuyper 6 maart 1952 – 22 september 2026.

Het overlijden van Sjoerd Kuyper brengt me terug naar de begintijd van de uitgeverij, daarvóór zelfs: hij publiceerde zijn eerste gedichten in het literair tijdschrift Mandala dat vanaf 1975 aan de oprichting van de uitgeverij in 1976 voorafging. Sjoerd had in die jaren zijn uitgeverijtje de Fizz-Subvers Press en dat schiep een band. Jongens waren we. De uitgeverij wilde Sjoerd graag als dichter uitgeven, maar hij koos voor zijn eerste dichtbundel voor de Bezige Bij. Het contact bleef niettemin al die jaren dat de uitgeverij gevestigd was aan de Schouwtjeslaan in Haarlem.

We attendeerden de boekhandels op zijn eerste in eigen beheer uitgegeven boekjes De Vogelman van poppenspeler Hinderik de Groot en zijn De boommannetjes. In 1981 debuteerde hij als kinder- en jeugdboekenschrijver bij In de Knipscheer met het iconisch geworden Het zakmes (met heerlijke tekeningen van Harriet Damave) en was In de Knipscheer opeens beetje kinderboekuitgever met ook titels van Craig Strete en Marion Bloem.

In 1982 en 1984 volgden nog Heb je wel gehoord en MaGier en de MiddelMan. Sjoerd was voor In de Knipscheer in die jaren tachtig ook vertaler van met name Amerikaans-Indiaanse literatuur (Custer stierf voor jullie zonden van Vine Deloria jr. en De zon gaat dood van Jamake Highwater) en van Brian Froud’s De wereld van het donkere kristal. Op gepaste afstand beleefden we elkanders wel en wee en in de jongste decennia troffen we elkaar tot beider genoegen wel bij optredens van de Noord-Hollandse bluesrockband de Bintangs. Want jongens zijn we gebleven.

Franc Knipscheer, Haarlem, 23 september 2026
Meer over Sjoerd Kuyper bij Uitgeverij In de Knipscheer