«Maryse Condé vervreemdt haar lezers van het vertrouwde en maakt ze vertrouwd met het vreemde.» – Aart G. Broek

MaryseCondeOver Maryse Condé op Literair Nederland, 30 oktober 2018:
Dit jaar werd de Nobelprijs voor Literatuur niet uitgereikt. Als alternatief werd een respectabele prijs in het leven geroepen: ‘the New Academy Prize for Literature’ (Alternatieve Nobelprijs voor Literatuur). Deze prijs werd toegekend aan de Afro-Caribische Maryse Condé, geboren op Guadeloupe in 1937. Condé is een weldaad voor de Cariben én de rest van de wereld. Zij beantwoordt als geen ander uit de archipel aan de eisen die aan hedendaagse auteurs gesteld kunnen worden: ze schept personages met wie lezers zich wereldwijd kunnen identificeren om hun menselijk handelen, denken en voelen. Die personages zijn grillig, ontembaar en overschrijden steevast etnische grenzen. Condé rukt zich in haar literatuur los van voorgebakken groepsidentiteit. Zij weet overtuigend de veelzijdigheid van ervaringen en van nieuwe identificatiemogelijkheden onder woorden te brengen. Het gelauwerde werk van Maryse Condé vormt zodoende een scherpe kritiek op voormalige en hedendaagse zwarte-identiteitsbewegingen. (…) In ‘Tituba, de zwarte heks van Salem’ worden aspecten van de westerse, in het bijzonder joodse beschaving, in een alleszins gunstig licht geplaatst en tegenover gerechtvaardigde kritiek op weer andere aspecten. Enerzijds worden mensenrechten door dik en dun verdedigd, anderzijds is er intolerantie en discriminatie. Condé’s bestseller, de dubbeldikke roman ‘Ségou’, onderspoelt het door literaire en wetenschappelijke stereotyperingen dichtgegroeide beeld van de slavernij. Zij realiseert dit door in detail de invloed van het Arabische expansionisme en van de Afrikaanse collaboratie bij de slavenhandel – plundering, verkrachting, verkoop, terreur, opstanden en wat dies meer zij – te beschrijven. Zodoende vervreemdt Condé haar lezers van het vertrouwde en maakt ze vertrouwd met het vreemde. (…)
Lees hier het essay
Meer over Maryse Condé op deze site

«Bepaalde stukken blijven echt hangen.» – Jan Baetens

VoorplatSchertsfiguurOver ‘Schertsfiguur’ van Joost Pollmann door Jan Baetens (Literary Studies, University of Leuven), 30 oktober 2018:
Ik heb het boek met groot plezier gelezen, met veel bewondering voor de manier waarop je ‘momenten’ tot een echte autobiografie verbindt. Ik vind de literaire kwaliteiten van je kritisch oeuvre hier volledig in terug, en bepaalde stukken blijven echt hangen, zoals de toilet-scène op het Spaanse platteland.
Meer over ‘Schertsfiguur’

Joost Pollmann op Crossing Border

auteursfoto Joost Pollmann, "Schertsfiguur", Uitgeverij in de Knipscheer 2018
auteursfoto Joost Pollmann, “Schertsfiguur”, Uitgeverij in de Knipscheer 2018
Joost Pollmann spreekt met drie geëngageerde tekenaars, vrijdag 2 november, 22.00 uur:
Van 29 oktober tot en met 4 november 2018 vindt de 26ste editie van het literatuur-m en muziekfestival Crossing Border plaats in Den Haag. Onder het kopje ‘Graphic novels’ tippen Maarten van Bracht en Katja de Bruin in de VPRO Gids: «Stripprofessor Joost Pollmann cureert een programma over graphic novels en nodigde drie geëngageerde tekenaars uit. De Schotse Karrie Fransman maakt interactieve strips. Voor het Rode Kruis verstripte ze de reis die de vijftienjarige Ebrahim maakte in ‘Over, Under, Sideways, Down’. Hij ontvluchtte Iran nadat zijn vader werd vermoord. Net zo politiek gemotiveerd is het werk van Ramón Esone Ebalé die zich al tekenend verzet tegen het dictatoriale regime in Equatoriaal-Guinea. De Vlaamse illustrator Jeroen Janssen werkte onder meer in Rwanda, waar hij de genocide tot onderwerp maakte van zijn boek ‘Abadaringi’.» Van Joost Pollmann verscheen dit jaar zijn bundel autobiografische verhalen ‘Schertsfiguur’.
Meer over Joost Pollmann bij Uitgeverij in de Knipscheer

Extaze in de Houtrustkerk, presentatie Extaze 28: ‘Geloof in de kunst’

ExtazeinHoutrustkerk28DProgramma presentatie Extaze 28 met ‘Geloof in de kunst’ in de Houtrustkerk, donderdagavond 15 november 2018:
Onlosmakelijk verbonden aan het papieren literaire tijdschrift Extaze, en aan het digitale supplement, zijn de publieke, thematische presentaties van elk afzonderlijk nummer die een waardevolle aanvulling zijn op de inhoud van het betreffende nummer, in dit geval van Extaze 28 over ‘Geloof in de kunst’, een multidisciplinair programma met literatuur, beeldende kunst en muziek.

20.15: inleiding Cor Gout
20.20: Ruurd Halbertsma; lezing over de antieke beeldhouwkunst als droom en doem, ingeleid door een beeldcollage van Els Kort. Ruurd Halbertsma is werkzaam in het Rijksmuseum van Oudheden als conservator Griekse en Romeinse Kunst.
20.40: Lisa Rooijackers (gedichten). Lisa Rooijackers is gestart met de master Historical, Literary and Cultural Studies in Nijmegen. Behalve met academische bijdragen durft ze sinds kort ook met haar eigen poëzie de wereld in te gaan. Haar muzikale poëzieproject ‘half woord’ staat in de startblokken en is te volgen via het Instagramaccount@halfwoord.
20:50: Art for Art’s Sake (muziek)
21.00: P A U Z E
21.20: Mariëtte van Erp: haar beeldende kunst. Mariëtte van Erp (Gemert) is thuis in de omgeving waar ze is opgegroeid en haar plaats weet. Ze werkt om te doorgronden wat die plaats is en geeft daar uitdrukking aan door wat ze ondergaat ‘blind’ na te voelen op papier: door met vet het papier te betekenen, door met de poot van haar bril of een opgeraapt takje de tekening op een vel carbonpapier te krassen en zo een afdruk achter te laten op het tekenpapier eronder. Ze kijkt daarbij niet naar wat ze doet, maar houdt haar ogen gericht op de omgeving waarin ze opgaat.
21.35: Onno Schilstra: Freight Train- een voordracht. Onno Schilstra is beeldend kunstenaar, schrijver en muzikant. Hij woont afwisselend in Amsterdam en Berlijn, waar hij samen met zijn vrouw Wim Hardeman werkt aan hun magnum opus Panopticum Berlin, een klein, reizend museum met tekeningen over alles wat mensen mooi en verschrikkelijk maakt.
21.50: Art for Art’s Sake

Presentatie Cor Gout; licht en geluid Anton Simonis (Adesign). Locatie: Houtrustkerk, Beeklaan 535, Den Haag (hoek Houtrustweg). Parkeren kan gratis op het erf van de internationale school aan de overzijde. Inloop (deur open) van 19.45 uur tot 20.10 uur. Aanvang: 20.15 uur precies (dus graag op tijd aanwezig zijn). Entree € 10,00 (alleen contant te betalen). Reserveren redactie@extaze.nl.
Klik hier voor de affiche van Els Kort
Meer over ‘Extaze 28’
Eerdere Extaze-programma’s in de Houtrustkerk

«Ik koop de laatste twee verschenen boeken van Helen Knopper.» – Lisa de Rooy

Helen Knopper1Interview met Helen Knopper in OpNieuw, jrg. 36, nummer 3, oktober 2018:
(…) ‘Ik prijs me zelf gelukkig dat ik via schrijven en schilderen mezelf kan uiten, dat is absolute genade.’ Na achttien jaar schilderen pakte Helen Knopper het manuscript over Roos weer uit de kast. ‘Het kwam in 2016 uit onder de titel Het loop het ademt het leeft en de presentatie was tjokvol. Ik werd overstelpt met bloemen en cadeaus. Ik was na zoveel jaar weer op het literaire platform terug. Arjan Peters van de Volkskrant was er, die had een fantastische recensie geschreven, hij was zo enthousiast. Het was enig.’ (…) Nu beheerst schrijven weer voor negentig procent het leven van Helen. Dit najaar verschijnt naar aanleiding van haar ziekbed Het onbesproken beeld. In 2019 verschijnt een essayboek met de titel Het brandende huis. (…) ‘Berusting in je beperktheid is iets waar je langzaam naartoe groeit.’ (…) ‘Maar ik dank God op mijn blote knieën dat ik kristalhelder van geest ben en mijn herinneringen zo voor het oprapen liggen. Dat is een oneindig iets, daar kan ik altijd heen.’ (…)
Lees hier het interview
Meer over Helen Knopper op deze site

Dubbelpresentatie in Galerie ‘S’

VoorplatSpaanWaschAlja Spaan en Karel Wasch presenteren hun nieuwe dichtbundels in Galerie ‘S’ Amsterdam op zaterdag 3 november 2018:
De dichters lezen voor uit elkanders dichtbundels, resp. ‘Tegen het vergeten en voor de behoedzaamheid’ (Alja Spaan) en ‘Het geluid van denken’ (Karel Wasch). Verder gesprekken met de auteurs. In de pauze en na afloop muziek van gitarist Frans Bakker. De inloop is vanaf 14.00 uur. Aanvang programma 14.30 uur. Er is volop tijd en mogelijkheid in gesprek te gaan met de dichters, hun bundels aan te schaffen en door hen te laten signeren. Einde 18.00 uur.
Klik hier voor uitnodiging/programma
Meer over Alja Spaan
Meer over Karel Wasch

Etchica Voorn gast in schrijfworkshop van Het Schrijflab.

Dubbelbloed_01Etchica Voorn over ‘Dubbelbloed’ bij Het Schrijflab, 30 oktober 2018:
Wie schrijft pakt als het ware ieder moment een cadeau uit. Je verrast jezelf met iedere zin die je neerzet. Van september tot en met november biedt Het Schrijflab in Het Rozenknopje maandelijks een schrijfworkshop aan op dinsdagavond. Lekker Schrijven in het Rozenknopje voor de taalproever, de schrijfliefhebber, de woordkunstenaar en de zinspeler. Een avond lang genieten van wat er uit je hoofd komt. Je verwonderen over je fantasie door inspirerende, rare, geheimzinnige opdrachten. Het kan zomaar gebeuren dat je een vergeten herinnering opschrijft, een arabeske uit je duim zuigt, blogt, dicht of een handpalmverhaal schrijft. Lekker schrijfervaring opdoen waar je blij van wordt en echt beleven dat in taal niets onmogelijk is. Elke workshop houdt een inspirerende literaire gast een korte inleiding als opmaat. Op 30 oktober is dit Etchica Voorn, winnaar van de Opzij Literatuurprijs 2018. Zij geeft een korte lezing over het schrijven van haar roman ‘Dubbelbloed’.
Lees meer over deze workshop
Meer over Etchica Voorn op deze site

Hans van Hartevelt – Amandelen voor Franciscus. Roman

VoorplatFranciscus_Opmaak 1.qxdHans van Hartevelt
Amandelen voor Franciscus

Roman
gebrocheerd in omslag met flappen,
392 blz., € 22,00
ISBN 978-90-6265-617-2
eerste uitgave november 2018

In Amandelen voor Franciscus maakt de lezer kennis met een kant van Franciscus die minder graag belicht wordt door zijn bewonderaars. Met bacchanalen maakt Franciscus – excentrieke zoon van een rijke lakenhandelaar – vrienden in Assisi, het vrouwenlichaam koopt hij met dure stoffen. Hij is ambitieus, wil ridder worden, maar belandt als krijgsgevangene in de kerkers van Perugia. Hij wordt vrijgekocht en pakt zijn oude leventje op. Weer trekt hij ten strijde om zijn adellijke titel te bemachtigen totdat een stem hem vraagt een kapel te restaureren. Zijn vader accepteert niet dat zijn geld hiervoor gebruikt wordt en sleept hem voor het gerecht. Franciscus bekeert zich, breekt met zijn vader en trekt bedelend rond om het Woord te verkondigen. De orde die hij sticht groeit snel, ondanks de strenge leefregels.

Franciscus gaat op missie en tijdens de vijfde kruistocht probeert hij in het hol van de leeuw de koning van Egypte te bekeren en strijd te voorkomen. Er groeit iets bijzonders tussen de twee mannen. De kruisvaarders richten uiteindelijk een bloedbad aan. Franciscus ziet zijn vredesmissie mislukken en verdwijnt. Wanneer Franciscus na bijna een jaar opduikt in het Heilige Land verneemt hij dat zijn orde uiteenvalt. Verzwakt maar vastberaden keert hij terug om iedereen in het gareel te krijgen, gemakkelijk gaat dat niet in het wespennest van de kerk en de orde. Aan de roep de leefregel te versoepelen geeft hij geen gehoor, ook niet wanneer Rome hem onder druk zet. Hij eist van zijn volgelingen volledige overgave, vecht conflicten uit.

Waarom is hij zo verbeten? Wat heeft hij meegemaakt en waar? Welk geheim sleept hij mee? En wie is toch die ‘broeder’ Jacoba?

De auteur maakt in deze roman dankbaar gebruik van de leemtes in de geschiedschrijving vooral met betrekking tot het verblijf van de heilige in het Nabije Oosten gedurende een klein jaar van zijn leven.

Hans van Hartevelt haalde in 2014 de media met zijn onthullende roman ‘De verkwanseling van een kroonjuweel’ over de gedwongen onttakeling van de eeuwenoude bibliotheek van het Koninklijk Instituut voor de Tropen. «Een spannende sleutelroman.» – Bas Blokker in NRC Handelsblad

Meer over Hans van Hartevelt op deze site

Literair tijdschrift Extaze 28 ‘Geloof in de kunst’ [Jrg. 7, nr. 4]

coverE28voorDExtaze 28– Geloof in de kunst
zevende jaargang nr. 4, november 2018
redactie Cor Gout, Els Kort (vormgeving)
gebrocheerd, geïllustreerd, 112 blz.,
€ 15,00
presentatie 15 november 2018
ISBN 978-90-6265-623-3

Zoals in elk nummer wordt ook in dit nummer de inhoud bepaald door essays, gedichten, korte verhalen en beeld en nog uitgebreid met interviews en recensies op het digitale supplement van Extaze. ‘Extaze 28’ bevat 5 essays. In zijn essay ‘De tegenverbeelding van het religieuze’ concludeert Kris Pint na lezing van Gerard Reve’s literaire werk, dat de schrijver in het katholicisme een tegenverbeelding vond die krachtig genoeg was om de strijd met zijn wanhoop, verslaving en angst voor depressies aan te gaan. De neurotheologie leert ons dat de religieuze verbeelding dient als interface om met de primitieve religieuze ervaringen om te gaan die in de specifieke structuur van de hersenen zijn opgeslagen.

De sterke religieuze vervoering die is uitgedrukt in het beeld ‘Extase van de heilige Theresia’ van Giam Lorenzo Bernini (1598-1680) zet Onno Schilstra in ‘Het nachtkastje van Franco’ op hetzelfde spoor als Pint. De sculptuur vormt een verwijzing naar iets onzegbaars, iets ‘onbegrippelijks’ dat hooguit door het soort symbolen waarover Reve schrijft in ‘Moeder en zoon’ (1980) in taal uitgedrukt kan worden.

’Een verrukkende heidense schoonheid’ is de titel van Ruurd Halbertsma’s essay over de waardering van de antieke beeldhouwkunst door de eeuwen heen en de aantrekkingskracht die de lichamelijkheid en sensualiteit van de beelden uitoefenden op mensen met sluimerende seksuele fantasieën. Louis Couperus beschouwde de antieke wereld als een ‘foreign country’, waarnaar hij terugreisde op elk moment dat hij in extase een klassieke sculptuur beschouwde.

Artien Utrecht is geboeid door de tegenstelling die de schrijver Junichiro Tanaziki waarnam tussen de Japanse sensitiviteit voor nuances van licht en duisternis en de westerse voorkeur voor het felle licht. Op het Japanse kunsteiland Naoshima ervaart ze dat het spel van schaduwlagen en hun verschillende diepten je dwingt om te kijken met je zintuigen. Het donker vraagt om een voorbijgaan aan het ‘gewone’ zintuiglijke zien. Voorbij het gewone zien ligt de verbeelding van wat niet is, maar zou kunnen zijn.

In ‘Van West naar Oost’ analyseert Klaas de Groot zes Indische gedichten van de Surinaamse auteur Bernardo Ashetu (1929-1982), wiens thematiek: dood en verandering gekoppeld aan geweld, voor hem een middel was om zich bevrijd te voelen van beklemming en onderdrukking.

In dit nummer gedichten van Guy Commerman, Anne Karelse, Lisa Rooijackers en Merel van Slobbe en korte verhalen van Michiel van den Berg, Jens Bezemer, Guido Eekhaut, Else de Jonge, Christien Kok, Dewi de Nijs Bik, Phaedra Onclin, Yoko Theeuws en Liedewij Vogelzang. Het beeld is van Mariëtte van Erp.

De presentatie van Extaze 28 vindt plaats op donderdag 15 november 2018. Locatie: Houtrustkerk, Beeklaan 535, Den Haag (hoek Houtrustweg). Parkeren kan gratis op het erf van de internationale school aan de overzijde. Aanvang: 20.15 uur precies. Deur open van 19.45 uur tot 20.10 uur, dus graag op tijd aanwezig zijn. Entree: € 10,00 (alleen contant te betalen). Reserveren: redactie@extaze.nl. Presentatie: Cor Gout. Licht en geluid: Anton Simonis (Adesign).
Lees ook supplement van ‘Extaze’
Meer over ‘Extaze’

Dieuwke van Turenhout – Olifanten warm houden. Verhalen

coverEreeks6-OWH-DefDieuwke van Turenhout
Olifanten warm houden

Extazereeks (6)
verhalen
gebrocheerd in omslag met flappen,
148 blz., € 15,00
ISBN 978-90-6265-687-5
november 2018

Olifanten warm houden van Dieuwke van Turenhout is de zesde uitgave in de Extazereeks van het literair tijdschrift Extaze, uitgegeven door Uitgeverij In de Knipscheer.

Een man probeert de draad weer op te pakken na het dodelijke auto-ongeluk van zijn geliefde, kinderen van een religieuze sekte bereiden zich voor op het eind der tijden en een jonge vrouw worstelt met haar kersverse moederschap. In deze en veertien andere korte verhalen in Olifanten warm houden neemt Dieuwke van Turenhout de lezer mee naar de kwetsbare wereld van de buitenstaander – mensen die door hun eigenzinnige karakter of hun liefde voor een ander in extreme situaties zijn beland. In haar veelzijdige debuut, waarin ze personages opvoert uit verschillende rangen, standen en tijden, toont Dieuwke van Turenhout het inlevingsvermogen en stilistisch vernuft van een geboren schrijfster.

Dieuwke van Turenhout studeerde Letteren in Tilburg en woonde werkte onder meer in Nederland, op de Filippijnen, in India en in België. Ze publiceerde verhalen in literaire tijdschriften als Gierik & NVT, Revisor, Hard/Hoofd, De Optimist en Extaze.

De Extazereeks, een gezamenlijk initiatief van het literair tijdschrift Extaze en Uitgeverij In de Knipscheer, biedt schrijvers die eerder in Extaze hebben gepubliceerd de mogelijkheid hun werk in een zelfstandige uitgave te presenteren. De vormgeving van omslag en binnenwerk is van Els Kort.
Meer over Dieuwke van Turenhout op deze site
Meer over de Extazereeks