Gedicht van R. Dobru

voorplatSilence75In zijn bijna dagelijkse Facebookbericht memoreert Wim van Til, oprichter van en coördinator bij Poëziecentrum Nederland, de geboorte- en sterfdagen van Nederlandstalige dichters. Het is vandaag (29 maart 2021) de sterfdag van Peter van Steen en de geboortedag van onder anderen Obe Postma, Jules de Corte, Geert van Istendael, Nina Werkman, Wim Brands, Jürgen Smit en R. Dobru (1935-1983). Bij wijze van gedenken plaatst Wim van Til een gedicht van Jules de Corte; Uitgeverij In de Knipscheer kiest voor het gedicht ‘Blues and roots’ van R. Dobru, gepubliceerd in haar bloemlezing ‘De stilte van het ongesproken woord’ (In de Knipscheer, 2014).

Blues and roots

plotseling
heb ik mijn mingus nodig
om bij mij in de diepten te gaan
de wortels los te maken
zodat ik kan voelen
wat beneden in mij roert
en daarna naar het oppervlak
te brengen
alles wat ik nodig heb
voor de strijd
een heldere bron kreten van de agida
zwart water uit mijn kra
naar de stroomversnelling in mijn bloed
over rotsen van vallen en opstaan
en dan de brede
verbeten en vastberaden rivier
opnieuw op weg naar de zee

Meer over ‘De stilte van het ongesproken woord’

«Alleen het woord kon zij dienen.» – Chawwa Wijnberg

ldmChawwa3Je ziet het steeds vaker: e-mailadressen en websites van overleden auteurs blijven na hun dood nog lang ‘in de lucht’. Zelfs Facebook nodigt je vaak uit hen te feliciteren met hun verjaardag… Maar deze al dan niet opzettelijke nalatigheid geeft de nabestaanden ook de kans stukjes nalatenschap van hun geliefden te delen. Zo kwam vandaag dit mailtje binnen van Chawwa Wijnberg (1942-2019) met als kopje ‘Voor Chawwa leefde alles. Zomer 1984’.

De kroontjespen

De kroontjespen wist dat zij van wezenlijk belang was. Alleen het woord kon zij dienen.
‘Noblesse oblige’, zoals zij de inktlap toevertrouwde.
‘Maar jij begrijpt dat niet, stakker’, zei ze dan, ‘maar het is belangrijk, werkelijk.’
De inktlap, zoals meestal, zweeg. Zeker tegen de kroontjespen.
‘Puntig mormel’, zei ze zachtjes tegen het blauwe inktgum.
‘Spetterslet’, zei het inktgum’, hard, zodat de kroontjespen uithaalde en een hoogst interessante kras maakte.
Het papier zei niets. Het papier wist niet wie zij meer vreesde, de pen met haar scherpe halen en gelek of het harde blauwe gum dat gaten in haar dunne huid maakte.
De inktlap was de conversatie niet waard, onverstaanbaar als ze was.
Nee, het papier kon eigenlijk met niemand spreken.

Meer over Chawwa Wijnberg bij Uitgeverij In de Knipscheer

Gedicht van Joop Verhaaren (1949-2016)

KrasNachtwacht
In zijn bijna dagelijkse Facebookbericht memoreert Wim van Til, oprichter van en coördinator bij Poëziecentrum Nederland, de geboorte- en sterfdagen van Nederlandstalige dichters. Het is vandaag (26 maart 2021) de sterfdag van Tom Naastepad en de geboortedag van Joop Verhaaren (1949-2016). Bij wijze van felicitatie/gedenken kiest Wim van Til voor een gedicht van Tom Naastepad; uitgeverij In de Knipscheer kiest in dit bericht voor een gedicht van Joop Verhaaren, en wel het openingsgedicht uit zijn bundel ‘Een kras in de Nachtwacht’ in 1980 verschenen bij Uitgeverij In de Knipscheer.

Landschap / De schilder (1)

starend in uitgegroeid weidegras
tonen takken hoogstens een ekster
toegang tot het bos versperrend

vastlopende sloten
in struikgewas geraamtes

niet echt windstil is het
maar riet afwezig wuivend even
garandeert niet langer voortgaand leven

Meer over Joop Verhaaren bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Zijn grootste literaire ontdekking is Edgar Cairo.» – Sander Becker

Over ‘Kollektieve schuld’ van Edgar Cairo in interview met Rasit Elibol in Trouw, 25 maart 2021:
(…) Rasit Elibol, redacteur bij ‘De Groene Amsterdammer’, stelde vanuit deze vragen ‘De nieuwe koloniale leeslijst’ samen. De bundel bevat 22 essays waarin schrijvers en letterkundigen beroemde boeken uit de koloniale tijd tegen het licht houden. Ze plaatsen er onbekender werk tegenover om een completer beeld te krijgen van de geschiedenis. (…) De Turks-Nederlandse Elibol kwam zelf met de koloniale geschiedenis in aanraking via zijn vriendin, die een Surinaamse achtergrond heeft. Dankzij haar ging hij veel over Suriname lezen. Keuze genoeg. Denk aan het werk van Anil Ramdas, Astrid Roemer of Albert Helman. Maar zijn grootste literaire ontdekking is Edgar Cairo. Deze zwarte, biseksuele schrijver emigreerde uit Suriname naar de Bijlmer. In 1976 publiceerde hij ‘Kollektieve schuld’, een levendig boek waarmee je volgens Elibol ‘direct op een achtererf in Paramaribo belandt’. De roman is een speelse familieschets waarin een grote familie bijeenkomt voor een reeks wintirituelen. Ze willen een collectieve schuld wegwassen. Oom Rudi arriveert vanuit Nederland, samen met zijn witte echtgenote. “Er zitten veel grappige dialogen in.” (…) Bijzonder is dat Cairo een heel eigen proza gebruikt: een mix van Surinaams-Nederlands met Sranantongo en eigen woorden. De vertalingen onder aan elke pagina zijn volgens Elibol geenszins overbodig. Opmerkelijk is verder dat Cairo zich eind jaren zeventig al uitsprak tegen Zwarte Piet en dat hij niet schroomde om witte recensenten van racisme te betichten. (…) “De tragiek is dat hij uiteindelijk echt gek werd. Hij werd psychotisch en heeft daarna niets coherents meer geschreven.”
Lees hier het interview in Trouw
Meer over Edgar Cairo bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over de koloniale leeslijst op deze site

Aly Freije en Fred Papenhove met nieuwe gedichten in Het Liegend Konijn

Over ‘Het Liegend Konijn’, 19e jaargang, nr. 1, april 2021:
Negentien jaar al staat ‘Het Liegend Konijn’ (tijdschrift voor hedendaagse Nederlandstalige poëzie onder redactie van Jozef Deleu) open voor de poëzie die nu geschreven wordt. In welke mate die poëzie appelleert aan onze tijd, moet voortdurend kritisch worden geëvalueerd. Daarom komen in dit tijdschrift zowel bekende als onbekende dichters aan het woord . Er is in dit blad plaats voor passie en wanhoop, mededogen en verzet, woede en alles wat deze tijd zo turbulent en overweldigend maakt. In dit nummer zijn 179 gedichten opgenomen van 40 dichters. Uitgeverij in de Knipscheer wordt vertegenwoordigd door Aly Freije en Fred Papenhove. Zij presenteren zich te midden van o.a. Maria Barnas, Lieke Marsman, Hagar Peeters. Van Aly Freije zijn 4 gedichten afgedrukt, een voorpublicatie uit haar tweede bundel in voorbereiding die dit jaar verschijnt: ‘Een engel aan de deur’. Het blad wordt halfjaarlijks uitgegeven door de Vlaamse uitgeverij Pelckmans.
Klik hier voor de inhoud
Meer over Aly Freije bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Fred Papenhove bij Uitgeverij In de Knipscheer

Nawal el Saadawi overleden

Saadawi en WalkerDe Egyptische schrijver, arts en feministe Nawal el Saadawi (1931) is vandaag overleden. Ze werd 89 jaar. Zij werd in Nederland bekend door diverse titels over het thema vrouwenonderdrukking, zoals ‘De gesluierde Eva’, in 1980 uitgegeven door de Vlaamse uitgeverij Kritak en later verschenen als Rainbow Pocketboek van Uitgeverij Maarten Muntinga. Daarnaast was El Saadawi ook auteur van novellen, romans en reisverhalen. In die hoedanigheid vond zij onderdak bij Uitgeverij In de Knipscheer, tot eind jaren negentig actief als uitgever van vertaalde literatuur met een sterke vertegenwoordiging van vrouwelijke auteurs: Ama Ata Aidoo, Mariama Bâ, Marie Cardinal, Maryse Condé, Angela Davis, Buchi Emecheta, Nawal el Saadawi, Simone Schwarz-Bart, Alice Walker e.v.a. Nawal el Saadawi kwam in die jaren diverse keren naar Nederland, net als Alice Walker.

Wat me vooral is bijgebleven is een avond die de uitgeverij op 23 oktober 1992 organiseerde in de Aula van de Universiteit van Amsterdam. Van Alice Walker was net de roman ‘Het geheim van de vreugde’ verschenen over vrouwenbesnijdenis, een thema dat ook voortdurend werd aangekaart door Nawal el Saadawi. Die avond ontmoetten de beide auteurs elkaar voor het eerst. Het werd een memorabele avond, met ook nog een voordracht van Astrid Roemer en een gastoptreden van Gerda Havertong in een stampvolle zaal, met vooral Nederlandse, Surinaamse en jonge Somalische vrouwen die vragen mochten stellen aan de auteurs.

franc knipscheer, Haarlem

Lees hier het verslag in Trouw
Lees hier de open brief die Alice Walker in 2011 schreef aan Nawal el Saadawi
Lees hier het verslag van Astrid Roemer over haar eerdere ontmoeting met Alice Walker in 1990, gepubliceerd in Callaloo 1995
Meer over Nawal el Saadawi bij Uitgeverij In de Knipscheer

Nawal el Saadawi bij Uitgeverij In de Knipscheer

NawalElSaadawi1(foto Maartje Geels)

Uitgeverij In de Knipscheer en haar imprints Uitgeverij Furie en Globe Pockets waren in de jaren negentig van de vorige eeuw actief betrokken als uitgevers van het werk van Nawal el Saadawi in het Nederlands.

1. Het eeuwige refrein, Uitgeverij Furie, 1989
2. De andere kant van de wereld, Uitgeverij Furie, 1991 *
3. Dagboek van een vrouwelijke arts, Globe Pockets, 1992
4. Reis naar India, Uitgeverij Furie, 1992 *
5. De zoektocht van Fouada, Uitgeverij In de Knipscheer, 1994 **
6. De Onschuld van de Duivel, Uitgeverij In de Knipscheer, 1997 **

*] Ook in licentie van Uitgeverij In de Knipscheer verschenen bij Uitgeverij De Geus onder de titel Mijn reizen rond de wereld
**] Ook in licentie van Uitgeverij In de Knipscheer verschenen als Rainbow Pocketboek van Uitgeverij Maarten Muntinga

Meer over Nawal el Saadawi bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Levensechte biografie over muzieklegende met al zijn kwaliteiten en donkere kantjes.» – André Oyen

VoorplatBenton-75Over ‘De zeven levens van Oscar Benton’ van Peter Bruyn op Ansiel, 20 maart 2021:
‘Bensonhurst Blues’ mag dan het enig bekende nummer zijn van Oscar Benton, maar het is wel een evergreen. Een evergreen die zelfs tot ver buiten de Nederlandse grenzen geliefd was en nog steeds is.
(…) Muziekjournalus Peter Bruyn (…) vertelt en analyseert in ‘De zeven levens van Oscar Benton’, leven en werk van deze Bluesheld. (…) Een levensechte biografie gemaakt over een muzieklegende met al zijn kwaliteiten en donkere kantjes.
Lees hier het signalement
Meer over ‘De zeven levens van Oscar Benton’
Meer over Peter Bruyn bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Taal die raakt is het grootste wapen.»

SchouwenaarInterview met Margreet Schouwenaar door Alja Spaan op MeanderMagazine, 18 maart 2021:
(…) Taal is het glijmiddel van de samenleving geworden. (…) Het is teveel taal en te weinig verhaal. Dat was natuurlijk altijd al zo, maar vandaag de dag is taal overal aanwezig en doorspekt met psychologische beïnvloeding door het verhaal te verpakken in woorden die de verstaander meegeeft hoe de inhoud moet worden verstaan. Dat maakt ons tot aangepaste mensen, terwijl mensen zichzelf steeds weer moeten herschrijven, uitvinden, ontdekken… (…) De dichter kan niet anders dan nieuwe taal zoeken, nieuwe beelden, nieuwe formuleringen om te inspireren, te verontrusten, te raken en misschien heel af en toe te mobiliseren. Taal die raakt is het grootste wapen. (…) Schrijven is een manier om mijn gedachten systematisch uit te denken. Ik hou van het haast mathematische geknutsel met taal, van het gevoel een complex te zijn met 33 verdiepingen en dan af te dalen tot die woonlaag waar ik in volmaakte vrede kan scheppen. (…)
Lees hier het hele interview
Meer over Margreet Schouwenaar bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Alja Spaan op deze site

Astrid H. Roemer krijgt Prijs der Nederlandse Letteren 2021

Astrid RoemerAstrid H. Roemer. © Raúl Neijhorst

Schrijver Astrid H. Roemer (Paramaribo, 27 april 1947) ontvangt dit najaar de Prijs der Nederlandse Letteren 2021. Aan de prijs is een geldbedrag verbonden van € 40.000. Minister-president van de Vlaamse Regering en Vlaams minister van Cultuur Jan Jambon maakte dit namens het Comité van Ministers van de Taalunie bekend. Astrid H. Roemer is de eerste auteur uit Suriname die bekroond wordt met de Prijs der Nederlandse Letteren. Uit het juryverslag: ‘Met haar romans, toneelteksten en gedichten bekleedt Astrid H. Roemer een unieke positie in het Nederlandstalige literatuurlandschap. Haar werk is onconventioneel, poëtisch en doorleefd. Roemer slaagt erin thema’s uit de recente grote geschiedenis, zoals corruptie, spanning, schuld, kolonisatie en dekolonisatie, te verbinden met de kleine geschiedenis, het verhaal op mensenmaat’, stelt de jury onder voorzitterschap van prof. dr. Yves T’Sjoen.
Lees hier het hele bericht
Meer over Astrid H. Roemer op deze site