Inge Nicole Bak is voor haar novelle De tranen van de zeegans genomineerd voor de Rabobank Cultuurprijs 2012 (categorie Letteren).
«Het originele taalgebruik van Inge Nicole Bak en haar opvallende rake typeringen van mensen en de dieren waar ze mee omgaan, waren reden voor de jury om haar te nomineren.»
De feestelijke prijsuitreiking vindt plaats tijdens de Alkmaarse Kunst tot de Nacht op 7 september 2012.
Meer over de bekendmaking klik hier
Lees recensies over De tranen van de zeegans
ALFRED BIRNEY
De dubieuzen. Essays
Nederland
Ingenaaid met flappen, 224 blz., € 18,50
2012
ISBN 978-90-6265-695-0
Nadat Alfred Birney in 1998 zijn veelbesproken bloemlezing Oost-Indische inkt; 400 jaar Indië in de Nederlandse letteren had gepubliceerd, dook de schrijver nog dieper in de boeken. Dat resulteerde in Yournael van Cyberney (2001), waarin hij onder meer de maakbaarheid van de literaire canon onder de loep neemt. Nu brengt hij in De dubieuzen (2012) enkele opzienbarende boeken van vergeten schrijvers onder de aandacht. Het multiculturele leven in het voormalige Nederlands-Indië wordt daarin heel anders beschreven dan in boeken van beroemde schrijvers als Couperus en Multatuli. In dit diepgravend maar levendig geschreven essay over onze koloniale literatuur worden opvallende en verrassende parallellen met ons huidige anti-multiculturele klimaat getrokken, waarin racisme, vreemdelingenhaat en religieuze uitingen tegenstellingen uitlokken en leiden tot fel debat.
Alfred Birney neemt sinds 1987 met zijn gevarieerde oeuvre een unieke plaats in tussen de schrijvers van Nederlandse en Indische literatuur. Veelvuldig terugkerende thema’s in zijn literaire werk zijn vervreemding van familie, voortdurend raadselen in verband hiermee oplossen en het onvermogen tot identificatie met moederland of vaderland. Hij heeft een dozijn boektitels op zijn naam staan en publiceerde daarnaast honderden columns, verhalen en artikelen in uiteenlopende bladen en bundels.
Over zijn dubbelroman Indische gezichten schreef Trouw: ‘Birneys relaas schittert als een eenzame heldere ster aan de hemel van de Indische letterkunde.’
Moesson-hoofdredacteur Marjolein van Asdonck is genomineerd voor De Tegel, de belangrijkste journalistieke prijs van Nederland. Haar artikel over Alfred Birney (links op de foto), een van onze schrijvers, is getiteld ‘Birney Struggle Blues’ en maakt kans om uitgeroepen te worden tot het beste interview van 2011.
Marjolein van Asdonck: ‘Dankzij de nominatie komt zomaar ineens een Indisch verhaal uit de marge tevoorschijn. Dat raakt me dieper dan ik had gedacht. Ik beschouw de nominatie als een erkenning voor het verborgen verhaal van Indische Nederlanders en van andere minderheden.’
Een pdf van het interview is te lezen op de website van De Tegel. U kunt ons, de schrijver en de journaliste helpen door erop te stemmen voor de publieksprijs! Dank u!
ANNELOTTE VERHAAGEN
Een zoon van Porto. DVD
Nederland/Indonesië/Molukken
Imprint: Oogland Film Productions 2011
dvd 53:00 minuten € 19,95
2012
ISBN 978-90-6265-610-3
Frans Lopulalan is de schrijver die met zijn debuutroman Onder de sneeuw een Indisch graf de Molukkers in Nederland een stem gaf. Dit boek was een afscheidsbrief aan zijn vader, de ex-knil-militair die te vroeg gestorven was na een leven vol heimwee en woede. Frans vond in het schrijven een manier om uiting te geven aan die woede. Maar ook gaf hij door zijn schrijverschap gehoor aan een diepgevoelde opdracht om zijn talent in dienst van de eigen geschiedschrijving te stellen.
Begin jaren vijftig van de vorige eeuw werden meer dan 300.000 Indische Nederlanders en Molukkers verkast van Indonesië naar Nederland. De vader van Ernst Jansz kwam al in de jaren 30 naar Nederland om hier te studeren. Onder de repatrianten bevonden zich 12000 Molukse mannen en vrouwen, die in Nederlands-Indië aan de kant van de Nederlanders hadden gestreden. Onder hen ook de vader van Frans Lopulalan. Hun was toegezegd dat hun verblijf in Nederland tijdelijk zou zijn en ze werden ondergebracht in kampen. Voormalige concentratiekampen. Ze zijn gebleven. Ze moesten blijven.
Ernst Jansz ging in 1984 voor het eerst terug naar het land van zijn vader, naar de Overkant. Voor Frans Lopulalan was dat toen niet mogelijk: nog in 1997 kwam Theatergroep Delta met hun opvoering van En voor het kind richten wij een visioen in (uit de bundel Dakloze herinneringen) van Frans Lopulalan Indonesië niet binnen. Pas in 2010 gaan Frans Lopulalan en zijn 19-jarige zoon Bendja samen terug naar de plek waar ze nog nooit geweest zijn: het voorouderlijk dorp Porto op Saparua. Het wordt een reis langs het erfgoed van de Molukken en een onontkoombare zoektocht naar de essentie van het bestaan.
Regie Annelotte Verhaagen, Scenario John Albert Jansen & Annelotte Verhaagen, Teksten Frans Lopulalan
IDA DOES/WIM WILLEMS
‘Ik ben een Indo ja, en zo wil ik leven…’ Tjalie Robinson (1911-1974). DVD
Nederland/Indië
Genaaid gebonden met stofomslag, 120 blz., € 16,50
2012
ISBN 978-90-6265-609-7
Dit audiovisuele portret (20 minuten) van het Indische icoon Tjalie Robinson (pseudoniem van Jan Boon) is samengesteld uit historisch archiefmateriaal – beeld en geluid. Ook is gebruikgemaakt van de fotocollectie die ten grondslag heeft gelegen aan het boek Tjalie Robinson. Biografie van een Indo-schrijver door Wim Willems. Voorts zijn filmbeelden uit de privé-collectie van kleindochter Siem Boon en G.J. van Lonkhuyzen in het portret geïntegreerd. Deze amateurbeelden zijn vooral zo uniek vanwege de zeldzame bewegende beelden van de man die ooit ‘de stem van Indisch Nederland’ is genoemd. Ook zijn fragmenten te zien uit interviews met zijn weduwe, de journaliste Lilian Ducelle. De literaire en historische analyses van het werk van Robinson, die tevens schreef onder het pseudoniem Vincent Mahieu, komen voor rekening van de Nederlandse letterkundige en schrijver Rob Nieuwenhuys en neerlandicus Peter van Zonneveld. De belevingswereld van de schrijver wordt in dit portret eveneens ontvouwd aan de hand van fragmenten uit voordrachten van de auteur zelf – en passages voorgelezen door de Haagse toneelspeler Coen Pronk. De televisiebeelden van de crematie van Tjalie Robinson en de foto’s van het verstrooien van zijn as in de baai van Jakarta (Indonesië) sluiten de beeldvertelling af.
Wim Willems publiceerde recentelijk over Tjalie Robinson in Extaze 2011-0
ORCHIDA BACHNOE
Azijn in mijn anderen. Roman
Nederland, Hindostaans
Genaaid gebonden met stofomslag, 144 blz., € 18,50
2012
ISBN 978-90-6265-693-6
Op de dag dat haar favoriete Bollywoodster zichzelf van het leven berooft, hoort Anjani de stem van de beroemde actrice in haar hoofd. De stem geeft haar de opdracht een zelfmoorddagboek bij te houden.
Anjani is een meisje dat in zichzelf een espressokleurige dwerg ziet. Klasgenoot Teela betrapt haar terwijl ze met een aardappelmesje haar arm verminkt op de wc. Ze worden ‘bloedzusters’. Het onafscheidelijke duo worstelt met het achttien zijn. Het vriendje belt niet of het vriendje wil maar een ding. Ruziënde ouders zijn gestoord. Chocoladelikeur en jonko’s zijn hét middel om abortus en old skool te vergeten.
Knellende Hindostaanse gewoontes doen de rest. Een reeks zelfmoorden in de familie wordt verzwegen. Teela’s oom kan zijn handen niet van haar afhouden. De ouders van Anjani willen haar uit- huwelijken aan de lelijkste jongen op aarde.
In een taal, razend als een snelvuur, neemt Orchida Bachnoe in Azijn in mijn aderen de verwachtingen van haar hoofdpersonen op de korrel.
Een satirische meidenroman geschreven in streetwise tempo waarin, na een dolzinnige wending, een Bollywoodtycoon Anjani en Teela voor de vuurproef stelt.
Het was kwart voor vijf uur in de ochtend toen ik naar huis strompelde. Mijn hart gebroken, mijn kleren onder de kots en mijn armen onder de krassen. Het kon me allemaal niets schelen. Ik zag dat het licht in de woonkamer brandde. Shit. Hoe zou ik in godsnaam ongezien binnenkomen. Ik kon niet door de voordeur naar binnen en ook de achterdeur zat vergrendeld. Ik voelde het langzaam zwart om me heen worden.
Met haar boek Lintjesregen maakte Orchida Bachnoe naam bij een breed publiek. Als fictie-auteur debuteerde zij bij In de Knipscheer met een verhaal in de bundel Waarover we niet moeten praten (2007), verhalen van Surinaamse en Antilliaanse vrouwen.
TITI ZAADNOORDIJK
Het jaar van de getrouwde man. Gedichten
Nederland
Ingenaaid, 14 x 21 cm, geïllustreerd, 64 blz., € 16,50
2011
ISBN 978-90-6265-690-5
Titi Zaadnoordijks bundel Het jaar van de getrouwde man kun je ook als een roman in gedichten lezen. De typerende vrolijke en zeer vrouwelijke toon die we kennen van eerder verschenen bundels zoals Verlangen is een broertje dood (1995) en Wie is die kleine schijtebroek (1993) is behouden.
Toch is Het jaar van de getrouwde man serieuzer dan we van haar gewend zijn. Niet alleen ruiken kinderen meestal niet naar ambrozijn, ze is ook ouder geworden: een vrouw van middelbare leeftijd. En dan breekt het jaar van de getrouwde man ook nog eens aan.
Haar niets verbloemende taalgebruik en haar eeuwige hunkering naar liefde zorgt voor bloedeerlijke poëzie die op het eerste gezicht naïef aandoet. Maar juist die vorm geeft Titi Zaadnoordijk de ruimte waardoor ze haar eigen leven en ook die van haar lezers kan beschrijven. Het jaar van de getrouwde man is een bundel vol liefde.
Titi Zaadnoordijk durft de moeder te beschrijven die meer wil zijn dan dat: een vrouw die naar liefde hunkert en tegelijkertijd met haar ouder wordende lichaam worstelt. Eerlijker en intiemer dichten kan haast niet.
ik ben niet jouw enige vrouw
jij houdt van haar
en mij heb je in je zak
mijn grijns van oor tot oor
NICCOLÒ MACHIAVELLI
De vorst
& dr. J.F. OTTEN
Machiavelli, sleutel van onze tijd.
Nederland/Italië
Verzameld werk van Jo Otten, deel I
Ingenaaid met flappen, 280 blz., geïllustreerd € 19,50
2012
ISBN 978-90-6265-804-6
Eerste integrale editie bezorgd door
dr. Rob Groenewegen
‘Macht is de spil waar alles om draait. Hij die macht heeft, heeft gelijk; de zwakkere heeft altijd ongelijk.’
Deze zevende druk van dr. J.F. Ottens postuum verschenen Machiavelli, sleutel van onze tijd (1940), gevolgd door diens Nederlandse vertaling van Machiavelli’s wereldberoemde en niet onomstreden politieke geschrift Il Principe, is voor het eerst conform wat dr. J.F. Otten (1901-1940) ooit voor ogen stond. Als gevolg van de oorlogsomstandigheden destijds werd namelijk het inleidende hoofdstuk van Machiavelli, sleutel van onze tijd uit de eerste druk geschrapt. Ook in latere drukken, tot en met 1983, keerde het niet meer terug. In de naoorlogse edities van dit succesvolle boek werden er opnieuw coupures in de tekst aangebracht. Deze weglatingen zijn nu, samen met het nimmer eerder gepubliceerde inleidende hoofdstuk, in deze nieuwste uitgave alsnog opgenomen. Spelling, taalgebruik en interpunctie zijn niettemin geactualiseerd.
In het nagelaten werk van J.F. Otten bevinden zich enkele hoofdstukken die moesten leiden tot een nieuw boek over Machiavelli. Ze zijn aan deze heruitgave toegevoegd, samen met zijn artikel ‘Machiavelli en Multatuli’ (1939). ’Een woord van herdenking’ door Constant van Wessem (1891-1954), dat uit de naoorlogse edities werd weggelaten, is weer in ere hersteld. Ook alle bijlagen zijn wat betreft spelling, taalgebruik en interpunctie aan de eisen van nu aangepast. Naast illustraties is het boek voorzien van een voorwoord door dr. Rob Groenewegen, auteur van de biografie Te leven op duizend plaatsen. Jo Otten 1901-1940. Groenewegen is ook de bezorger van Jo Ottens in 2008 opnieuw uitgebrachte novelle Bed en wereld uit 1932.
CHAWWA WIJNBERG
Nachtvlinders door het kattenluik. + Chawwa Wijnberg leest Vrolijke gedichten
Nederland
Ingenaaid met flappen, 56 blz. + cd € 18,50
2012
ISBN 978-90-6265-694-3
de wereld is gevangen in een cirkel
leesletters en het gekrompen winterzicht
Herinneringen en gedachten over het verstrijken van de tijd vormen de voedingsbodem van Nachtvlinders door het kattenluik, de zesde dichtbundel van Chawwa Wijnberg.
Zoals in vrijwel al haar dichtbundels speelt het missen van de moeder en de kindertijd een belangrijke rol. Afscheid nemen valt de dichter zwaar. En zelfs voor het zover is, denkt ze eraan in De ouverture van het afscheid. De geliefde die achterblijft moet getroost.
Deze bundel gaat over de dorre winter van het leven, het eindstation, waarin Chawwa Wijnberg met oog voor alles wat haar geluk geeft ook de keerzijde belicht. In Ongeschreven brieven schrijft zij rechtstreeks Juffrouw D. (dood) aan. Ze durft de vragen te stellen die iedereen heeft maar niet stelt. Het levert unieke gedichten op die je bewust maken van dat wat leven is.
Waar gaan die tikken heen
die zo haastig uit de wekker vallen
je zou verwachten dat
er bergen tijd
gespaard, vergrijsd, gestapeld
op het kastje liggen
Chawwa Wijnberg leest Vrolijke Gedichten
Bij deze bundel hoort een cd waarop Chawwa Wijnberg vrolijke gedichten leest uit eigen werk, een bloemlezing van 25 gedichten uit haar vijf eerder verschenen dichtbundels Aan mij is niets te zien, Handboek voor de Joodse kat, Matses en monsters, Echo van de roos en Nerf en flanken.
Over ‘Boom’s Blues’ van Wim Verbei in JazzBulletin, nr. 82, maart 2012:
En nu kunnen we het, na 66 jaar, eindelijk lezen: De Blues: Satirische liederen van de Noord-Amerikaanse Neger door
‘J. Frank G.. Boom’, geschreven in Amsterdam 1943- ‘45 – als onderdeel van Boom’s Blues: Muziek, journalistiek en vriendschap in oorlogstijd. Een prachtig boek, rijk geïllustreerd en zorgvuldig gedocumenteerd, geschreven door journalist Wim Verbei, bekend als bluesspecialist van onder andere Jazzwereld en Muziekkrant OOR.
*Uitgave Muziek Centrum Nederland [mic@mcn.nl / mic@mcn.nl]
Uitgeverij In de Knipscheer