«Precieze bewoordingen.»

Opmaak 1Over ‘Door het vanggat’ van Aly Freije voor NBD Biblion, 3 mei 2016:
(…) Freije schrijft in precieze bewoordingen over landschappen en het leven op de boerderij, waarbij observaties en zintuiglijke ervaringen centraal staan, maar ook herinneringen. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘Door het vanggat’
Meer over Aly Freije op deze site

Aly Freije op Amsterdam FM-Radio over haar poëziedebuut

Opmaak 1Over ‘Door het vanggat’ van Aly Freije op Amsterdam FM-Radio, 11 april 2016:
Aly Freije dichtte al heel lang, gaf uit in het Nedersaksisch, won een prijs, werd gepubliceerd in literaire tijdschriften, maar van een Nederlandse gedichtenbundel kwam het maar niet. Tot nu. ‘Door het vanggat’ is meteen opgemerkt als een opmerkelijk debuut. Peter de Rijk praat met haar over bundel en dichterschap in het boekenuur van 16.00 tot 17.00 uur in het programma ‘Kunst & Cultuur’ van Radio Amsterdam-FM. Aansluitend leest Aly Freije het gedicht ‘Gouden Bocht’ voor de camera van Rob Zwetsloot.
Luister hier naar de uitzending
Meer over ‘Door het vanggat’

« * * * * * Overtuigend en intens.» – Eppie Dam

Opmaak 1Over ‘Door het vanggat’ van Aly Freije in Dagblad van het Noorden, 8 april 2016:
In vijf afdelingen leidt Freije ons door haar leven, de film terugspoelend, kijkend in de spiegel van de tijd. Meer dan eens met de ervaring dat herinneringen verspringen, beelden vaag en weerbarstig zijn. Maar wat weet ze, met loepzuivere taal, veel naar boven te halen. (…) Voor de Groninger versie van de afdeling ‘In lichtbundels danst het stof’ kreeg ze al eerder de Freudenthal-prijs. In de laudatio verwees de jury naar ‘Fern Hill’ van Dylan Thomas. Wie de serie aan den lijve ondergaat, begrijpt die lof.
Lees hier de recensie
Meer over ‘Door het vanggat’

Ellen Deckwitz kiest ‘Spiegels II’ van Aly Freije

Opmaak 1Uit ‘Door het vanggat’ van Aly Freije in NRC Next, 16 maart 2016:
Ellen Deckwitz kiest elke woensdag een gedicht bij de stemming van de dag. Voor woensdag 16 maart koos zij van Aly Freije uit haar debuutbundel ‘Door het vanggat’ het gedicht ‘Spiegels II’: “Afgelopen maandag probeerden zeshonderd vluchtelingen een rivier over te steken. Via een gat in het grenshek hadden ze Macedonië binnen weten te glippen. De beelden gingen de hele wereld over: kinderen die over het water werden gedragen, vrouwen die huilden van uitputting en opluchting. Ze hadden toen nog geen idee dat ze enkele uren later weer terug zouden worden gestuurd naar Griekenland. Rechts Europa schreeuwde dat het om ‘gelukszoekers’ ging. Maar wat als het, zoals in het gedicht van Aly Freije hiernaast, gewoon om ‘thuiszoekers’ gaat?”

Ze zoeken opnieuw naar openingen, het hart
van een huis, ontsluiten blinden, in een fauteuil
zit moeder, verplaatst haar schaduw, wenkt hen naderbij
ze willen weer klein rond haar schoot, zij schetst
hoefafdrukken, roestig pakdraad
– littekens maken sterk, breken
kun je het leven niet verwijten –
muziek stroomt een piano uit, woorden trekken zich terug
leeg is de stoel, ramen schuiven omhoog, een terras verplaatst
hen in de zon, is dit hun plek?

Meer over ‘Door het vanggat’

Presentatie dichtbundel Aly Freije

UitnodigingOmslagenfotoOp vrijdagmiddag 11 maart 2016 vindt vanaf 15.30 uur in het Poortershoes in Groningen de presentatie plaats van Door het vanggat, het Nederlandstalige poëziedebuut van Aly Freije. Peter de Rijk interviewt de dichter, Aly Freije leest uit de nieuwe bundel reikt de eerste exemplaren uit van ‘Door het vanggat’, de gastdichters Jane Leusink, Jan Glas en Leonie Barnier dragen voor uit eigen werk en Miranda van der Spek (tuba), Hans van Lunteren (alt‐ en baritonsax) en Marleen Meijaard (bugel en trompet) verzorgen als ‘De Dames Houtsnip@Kiekenwief’ een muzikaal intermezzo en spelen composities van Eric Vloeimans. Na afloop van het programma signeert Aly Freije haar nieuwe bundel. U bent van harte uitgenodigd hierbij aanwezig te zijn!

Meld uw komst aan op indeknipscheer@planet.nl, opdat u op de gastenlijst geplaatst kunt worden. Locatie: Poortershoes, Oosterweg 13, 9724 CA Groningen. Toegang vrij. Aanvang programma 15.45 uur.

Meer over ‘Door het vanggat’
Meer over Aly Freije

Aly Freije – Door het vanggat

Opmaak 1Aly Freije
Door het vanggat

Gedichten
Nederland
Paperback met flappen,
82 blz., € 17,50
ISBN 978-90-6265-907-4
Eerste druk maart 2016

De wortels van Aly Freije liggen in de Oost-Groningse Veenkoloniën, vlak bij de Duitse grens. Het leven op de boerderij en dat landschap kleuren haar ervaringen en dagelijkse observaties. Het licht speelt een belangrijke rol, maar ‘er vallen zwarte gaten in de nacht’, ze is een grensganger geworden. Geconfronteerd met gedwongen vertrek en de dood van dierbaren, onderzoekt ze de werking van herinneringen en hoe daar via de taal toegang tot te krijgen is. Soms lukt dat heel even. Door het vanggat is een reis door de tijd.

Aly Freije is dichter, docent aan de Schrijversvakschool Groningen en recensent poëzie voor het literaire weblog Tzum. In 2008 won zij de Freudenthal-prijs voor Nedersaksische literatuur. Ze debuteerde in 2009 met de Groningstalige bundel Wondpoeier. Door het vanggat is haar Nederlandse debuutbundel. Enkele gedichten werden voorgepubliceerd in het literair tijdschrift Extaze, nummer 12.

‘Aly Freije heeft in haar bundel Wondpoeier de wereld gezien, niet alleen het Groninger land, maar ook Amsterdam en Spanje. Ze heeft ook de wereld achter de wereld gezien.’ ‘Herinneringen krijgen vorm in beeldende taal. De kindertijd is bij vlagen wrang, maar nooit bitter.’ ‘Lichtbundels zijn enkel te zien als er stof in de lucht aanwezig is. In Andalusië is de geboortegrond zichtbaar in dat nieuwe landschap.’ ‘Wondpoeier is een milde zalf om kwetsuren te verzachten; een bundel met intense gedichten.’ – Gerard Stout in Dagblad van het Noorden

Presentatie van ‘Extaze 12’ in De Vereeniging op donderdag 15 januari 2015

ExtazeinDV12def.indd
Affiche Els Kort, tekening Jurjen de Haan; vergroot de afbeelding door te klikken.

De buitenstaander. Extaze in Sociëteit De Vereeniging, programma 15 januari 2015:
Tijdens de avond wordt het eindresultaat geveild van het Extaze-viltjesproject, een unieke verzameling kleine kunstwerken van Nederlandse kunstenaars. Veilingmeester is Chris Vellinga (adjunct-directeur Venduehuis Den Haag). Verder: Een essay van Lisa Hage (leerlinge HML), ingeleid door haar leraar Nederlands Peter van Schie. Een lezing van Jan-Hendrik Bakker (filosoof). Gedichten van Aly Freije. Een interview met Jurjen de Haan (beeldend kunstenaar). Liedjes van Karel de Vey Mestdagh (auteur, muzikant). Een optreden met speeldoosjes van Dorien Meysing (muzikante, geluidskunstenares). Presentatie Cor Gout, licht en geluid Harold Verra.
Locatie: Sociëteit De Vereeniging, Kazernestraat 38b, Den Haag.
De zaal is open vanaf 19.45 uur (de deuren sluiten om 20.10 uur), het programma begint om 20.15 uur precies en loopt door (zonder pauze) tot 22.00 uur.
Entree: € 7,50
Meer over inhoud Extaze 12
Meer over Het Extaze viltjes-project en de veiling
Meer over Extaze
Meer over Karel de Vey Mestdagh

Literair tijdschrift Extaze 12 ‘De outsider’ [Jrg. 3, nr. 4]

VoorplatExtaze12
Extaze 12 – De outsider
derde jaargang nr. 4
Genaaid gebrocheerd, geïllustreerd, 112 blz.
€ 15,00
januari 2015
ISBN 978-90-6265-873-2

‘Extaze 12’, dat op 15 januari 2015 zal worden gepresenteerd in Sociëteit De Vereeniging in Den Haag, heeft als thema: de outsider. Niet alleen in de essays, die hieronder kort worden samengevat, ook in de verhalen en gedichten wordt de buitenstaander in verschillende gedaanten zichtbaar gemaakt. Zo kruipt Theo van der Wacht in de huid van de eigenzinnige schrijver-journalist Willem Walraven sr., die voor een carrière in Nederlands Indië had gekozen, dienst nam als beroepsmilitair, maar al gauw ontdekte dat hij meer geschikt was als pennenvoerder. Als een der weinige ‘Hollanders’ begreep hij de Indische ziel, uitte zich kritisch over het koloniaal bestuur en voorzag de ophanden zijnde ‘koloniale tragedie’.

In een voor hem zeldzaam prozastuk keert Wim Brands terug naar de momenten in zijn leven waarop hij zich een insider dan wel een outsider voelde. Mischa van den Brandhof beschreef dierbare herinneringen aan de boekhandel die haar opa in 1947 in Leiden oprichtte. Dichter Rob H. Bekker staat op de dansvloer en vraagt zich af wat ‘die anderen’ hier doen. Aan het eind van het gedicht gaat eindelijk van ze houden bekent hij: ‘Voor de wereld ben ik ongeschikt. / Vergeef het de anderen / geef ze wat je over hebt.’

Wie kon in zijn tijd ‘de outsider’ beter personifiëren dan fotograaf, tekenaar en dichter Gerard Fieret (1924-2009)? Jan Wychers beschrijft in zijn essay Gerard Fieret, een ietwat wil talent de amusante en hinderlijke trekken van de mens Fieret en de zonderlinge en geniale kanten van zijn werk. ‘Hij mag dan gek zijn geweest,’ laat Wychers een kenner zeggen, ‘maar zijn werk staat.’

Marc Van den Bossche plooit zijn essay Outside of society–Over anesthetisch leren kijken rond de in Gent werkzame fotograaf Lieven Nollet, op wiens werk het begrip ‘anesthetiek’ (de thematisering van het verlies, de belemmering of onmogelijkheid van sensibiliteit) volledig van toepassing is. Nollet fotografeert geïnterneerden in een psychiatrische instelling, niet vanuit zijn standpunt als fotograaf, maar vanuit de dialoog. In het wit en vooral zwart van de foto’s geeft hij hun de identiteit terug die ze in de rechtsgang en tijdens hun opsluiting zijn kwijtgeraakt.

In zijn essay Gouddelvers van de eenzaamheid ontdoet Jan-Hendrik Bakker de kluizenaar van zijn stigma van de eenzame gek. Je kunt hen zien, schrijft Bakker, als excentrieke individuen die buiten het economisch systeem zoeken naar spirituele schatten. Het ‘goud’ kun je opvatten als de glans, de zingeving van het leven. Door middel van taal oefenen ze invloed op ons uit en herkennen we in hun uitingen een krachtig politiek signaal. Hun afzondering is ook een protestuiting.

In zijn betoog ‘Homo digitalis mobilis’ geeft René de Ryck redenen aan waarom groepen mensen afhaken bij de voortdurend veranderende wereld van informatie, cybernetica en technologie, en op zoek gaan naar zogenaamde coldspots. Resulteert dit ‘tot hier en niet verder’ in een nieuwe klassenstrijd van ‘knows’ en ‘know nots’? Ontstaat er een wereld van insiders en outsiders?

De korte verhalen in dit nummer zijn van: Gert-Jan van den Bemd, Mischa van den Brandhof, Wim Brands, Bram Esser, Ronnie Krepel, Theo Monkhorst, Rob Verschuren en Theo van der Wacht. De gedichten zijn van: Rob H. Bekker, Peter WJ Brouwer, Aly Freije, Ruud Jaspers, Herman Rohaert en Tanya van der Wacht. Het beeldend werk is van de grand old man van de Nederlandse fotografie en beeldende kunst, Jurjen de Haan.
Meer over Extaze
Meer over Extaze in De Vereeniging