‘Frontlijnen’: project van schrijfster Ilona Verhoeven over Nijmegen in het laatste oorlogsjaar

waalkade expo frontlijnenOp de Waalkade is tot en met 30 september 2019 een grote openlucht tentoonstelling te zien getiteld ‘Frontlijnen’. Het is de weerslag van het gelijknamige project van schrijfster Ilona Verhoeven, writer in residence van het Besiendershuis. Te midden van alle herdenkingen rondom 75 jaar WOII, opent deze expositie je ogen voor schijnbaar onbelangrijke verhalen van gewone mensen en hun geschiedenissen. Verhalen uit de oorlogs- en bevrijdingstijd, maar ook van nu. Ilona Verhoeven onderneemt vanuit het Besiendershuis fiets- en wandeltochten door verschillende buurten en kijkt daarbij om zich heen. Dit alles komt, vergelijkbaar met haar andere werk, bij elkaar in beeld en tekst. Vanuit een literair-artistieke benadering reflecteren deze teksten op de stad en het buitengebied, en hoe het was in en net na de Tweede Wereldoorlog, dus de frontstad en vervolgens de gehavende plaats na de bevrijding. Verbonden als gastschrijver aan het Besiendershuis, was dit eeuwenoude huis telkens de plek van waaruit Ilona Verhoeven vertrok en waar ze weer landde. De ene keer ontstond een verslag in woorden, de andere keer was er een foto of ander beeld dat centraal stond. Een deel van de teksten en ‘verbeeldingen’ die zodoende ontstonden, zijn samengebracht in de tentoonstelling ‘Frontlijnen’, billboards tot en met 30 september dag en nacht te bekijken op de Waalkade, ter hoogte van het Besiendershuis.
Meer over ‘Frontlijnen’
Meer over Ilona Verhoeven bij Uitgeverij In de Knipscheer

Gedicht over atoomschuilkelder in Oss bekroond

Lelystad, ElsOp 7 september 2019 ontving Els de Groen in Lelystad uit handen van Tsead Bruinja, Dichter des Vaderlands, de derde prijs in de stadsgedichtenwedstrijd voor dichters uit Nederland en Vlaanderen voor haar gedicht ‘Schuilkelder’. In Oss bevindt zich de enige operationele atoomschuilkelder van Nederland die nog volkomen in tact is. De kelder werd gebouwd in 1986, tijdens de Koude Oorlog. Voor de stadsgedichtenwedstrijd waren er dit jaar meer dan 500 inzendingen. De vijfkoppige jury was unaniem in haar oordeel welke gedichten tot de 3 beste behoorden. De jury schrijft in haar rapport over “Schuilkelder” van Els de Groen voor de derde prijs: “De dichter mijmert over de (on)zin van een van de laatste operationele schuilkelders in ons land gelegen in Oss. In stevige ritmiek wordt het dilemma duidelijk; schuil ik er bij dreiging of trek ik weg. De ontreddering wordt beeldend beschreven. Uiteindelijk blijkt het niet uit te maken wat je kiest”. De eerste prijs was voor Onno Sven-Tromp (gedicht: Callantsoog), de tweede prijs voor Monique Wilmer-Leegwater (gedicht: Het gebed van Beulaeke). Drie jaar geleden won Els de Groen al eens de eerste prijs in deze wedstrijd. Onlangs verscheen haar dichtbundel ‘Wakker Vallen’ in vierkleurendruk, geïllustreerd met haar eigen schilderijen. Zij schreef 50 boeken waarvan er wereldwijd 1,75 miljoen exemplaren werden verkocht. Haar werk is 30 maal vertaald in 14 talen.

Schuilkelder

Als de wereld ten ondergaat, scheep ik me niet in.
Arken zijn onbetrouwbaar. Als de wereld sterft ga ik
naar de kelder met zesendertighonderd mede-Ossenaren.

Een plaatselijke supermarkt doet ons uitgeleide.
Op is Op, orakelt de reclame op de ramen. VOL is VOL
echoën stemmen uit de diepte. We lopen al sneller.

In een parkeergarage schuilen kelderkamers: bedden
knus gestapeld, wc’s als schouwburgstoelen in een
rechte rij. Er is ventilatie, zowaar gekoelde lucht.

Om beurten gaan we liggen, om beurten ook weer staan.
Tijd wordt iets wat slobbert, ruimte iets wat knelt
redding wat ontreddert. Tot we buiten mogen.

Boven roert zich niets. Zelfs de vogels zijn gevlogen.
We plunderen de winkel tot OP waarachtig OP is.
Dan gaan we het volk dat niet kon schuilen achterna.

Meer over Els de Groen bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Stadsgedichtenwedstrijd
Meer over ‘Wakker vallen’

Haar hart ligt bij de poëzie.

Els de GroenDrie gedichten van Els de Groen op Meander, 3 september 2019:
Na een groot aantal boeken voor kinderen en volwassenen te hebben geschreven, debuteerde Els de Groen (Den Haag, 23-12-1949) vorig jaar met de dichtbundel ‘Wakker vallen’ (die ze als beeldend kunstenaar zelf met olieverf illustreerde. Haar eerste gedichten verschenen sinds 1998 in diverse verzamelbundels en literaire tijdschriften. Hoewel ze soms nog wel proza schrijft, ligt haar hart bij de poëzie. Een tweede bundel is in voorbereiding. De titels van de gedichten op Meander zijn ‘Berouw’, ‘Gemis’, ‘Lachglas’.
Lees hier de drie gedichten op Meander
Meer over ‘Wakker vallen’
Meer over Els de Groen bij Uitgeverij In de Knipscheer

Laurens Jz. Coster kiest gedicht van Els de Groen

Groen Omslag def2Uit ‘Wakker vallen’ van Els de Groen op Laurens Jz. Coster, 20 februari 2019:
Laurens Jz. Coster plaatst sinds jaar en dag onder redactie van Raymond Noë iedere werkdag een gedicht op het gelijknamige blog. Het gedicht wordt ook geplaatst op Neerlandistiek.nl. Op 20 februari 2019 is het gekozen gedicht ‘Geld’ van Els de Groen uit het door haarzelf geïllustreerde poëziedebuut ‘Wakker vallen’ dat eind 2018 verscheen.

Geld

Ooit betaalden bakkers
hun hemden met hun broden
kleermakers een kleerkast
met zelfgemaakte pakken
en schrijnwerkers tapijten
met eigen meubilair.

We ruilden tot het geld kwam
waarmee je brood kon kopen
en hemden, meubels, kleden
en liefde, trots en vriendschap
onschuld, aanzien, eer.
Zo werden we bekochten

huichelaars en hoeren
hielenlikkers, horigen
handlangers, gehoornden
die zichzelf inruilen
en als de koersen dalen
met lege handen staan.

Meer over ‘Wakker vallen’
Meer over Els de Groen bij Uitgeverij In de Knipscheer

«De bundel heeft me meermaals overtuigd van Els de Groens dichterschap.» – Romain John van de Maele

Groen Omslag def2Over ‘Wakker vallen’ van Els de Groen op MeanderMagazine, 15 februari 2019:
(…) Er zijn pretentieloze gedichten die me echt aanspreken, zoals ‘Waarheid’. (…) Els de Groen is vaak een pragmatische dichteres, zoals blijkt uit ‘Hiernamaals’. (…) In een gedicht als ‘Randstad’ treedt ze echter als een geëngageerde, principevaste observeerster naar voren. (…) Niet alleen de ‘Randstad’ werd gekalanderd, ook het leven van de nijvere inwoners van de kuststrook werd door de mangel gehaald. Els de Groen illustreert dit in het gedicht ‘Kijkers’ [met] een tafereel dat behoorlijk kritisch is, maar ook een pragmatische houding verraadt. (…) Het pragmatisme van Els de Groen is niet haar algemeen richtsnoer, het is een dichterlijke houding om soms ongemakkelijke inhouden door te geven. (…) ‘Meisjes’ illustreert niet alleen een verworven inzicht, maar ook dat er verschillende waarheden bestaan, niet in de zin zoals politici en populisten het woord misbruiken, maar in de fenomenologische context die elke vorm van verstehen meebepaalt. (…) De bundel heeft me meermaals overtuigd van Els de Groens dichterschap. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘Wakker vallen’
Meer over Els de Groen bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Luchtige reflecties op het leven in een spel met taal.» – E. Miranda

Groen Omslag def2Over ‘Wakker vallen’ van Els de Groen voor NBD / Biblion, 21 januari 2019:
Een bundel met gedichten die luchtige reflecties op het leven vormen. De gedichten worden vergezeld door kleurrijke illustraties van de schrijfster zelf. Deze bieden extra visuele verdieping en hier en daar een verrassend detail voor de oplettende kijker. Terugkerende onderwerpen zijn algemene, dagelijkse, vaak actuele zaken uit de hedendaagse maatschappij. De gehele bundel zou in zekere zin gezien kunnen worden als een gepoëtiseerde versie van een krant. De stijl kenmerkt zich door een spel dat de schrijfster speelt met taal en door de ideeën die de gedichten verwoorden en die oproepen om herkenbare zaken vanuit een ander perspectief te bekijken. (…) Bestemd voor een algemene doelgroep. De Groen heeft veel reiservaring en was enkele jaren actief in de politiek. Zij ontving voor een interviewproject met kinderen (voor de Kinderkrant van het Algemeen Dagblad) de Jantje Betonprijs. (…)
Klik hier voor de recensie
Meer over ‘Wakker vallen’
Meer over Els de Groen bij Uitgeverij In de Knipscheer

Els de Groen leest bij Adr. Heinen in de Poëzieweek

Groen Omslag def2Els de Groen leest uit ‘Wakker vallen’ bij Boekhandel Adr. Heinen, op 3 februari 2019:
De Poëzieweek 2019 vindt plaats van 31 januari t/m 6 februari 2019. Het thema is vrijheid. Tijdens de Poëzieweek staan de dichters in het volle licht. Ook bij Boekhandel Adr. Heinen in Den Bosch. Zo komt schrijfster Els de Groen op zondag 3 februari bij Heinen voordragen uit haar nieuwste boek ‘Wakker vallen’, een literaire en filosofische neerslag van vele jaren reizen, met 84 gedichten en tientallen olieverfschilderijen. ‘Prachtig’, noemde Wim Daniëls haar debuut. Althans, na 49 kinderverhalen, boeken voor oudere jeugd en romans, reportages en essays voor volwassenen is ‘Wakker vallen’ het dicht- en schilderdebuut van Els de Groen. Kom luisteren en genieten! Locatie: Boekhandel Heinen, Kerkstraat 27, 5211 KD Den Bosch. Toegang gratis, maar welk graag vooraf aanmelden info@heinen.nl . Aanvang 14.30 uur.
Meer informatie
Meer over ‘Wakker vallen’
Meer over Els de Groen bij Uitgeverij In de Knipscheer

Els de Groen leest in de Poëzieweek

19 ElsGroen-gedichten75

Programma rond ‘Wakker vallen’ van Els de Groen in Bibliotheek Oss, op 31 januari 2019:
De Poëzieweek 2019 vindt plaats van 31 januari t/m 6 februari 2019. Het thema is vrijheid. ‘Wakker vallen’ gaat over dagelijkse en heel herkenbare dingen, ver weg maar ook dichtbij. En het is een uitbundig spel met de taal. Britten en Fransen vallen verliefd (fall in love, tombent amoureux), Nederlanders vallen in slaap. Wakker vallen doet niemand. Waarom eigenlijk niet? Waarom sluiten we vriendschap als we openen bedoelen? En waarom is vogelvrij allerminst vogelveilig? Taal is boeiende materie. Wie de woorden ook maar een tikje kantelt, verandert het perspectief en daarmee zijn kijk op de wereld. Op donderdag 31 januari draagt Els de Groen in de Bibliotheek Oss voor uit de bundel ‘Wakker vallen’. Ook aanwezig die avond is Gert-Jan van der Steen, de Osse grafische vormgever met wie Els nauw samenwerkte. Zangeres, liedjesschrijfster en gitarist Dineke de Velde Harsenhorst, verweeft haar liedjes nauw met de teksten van Els de Groen. ‘Wakker vallen’ gaat over dagelijkse en heel herkenbare dingen, ver weg maar ook dichtbij. En het is een uitbundig spel met de taal. Britten en Fransen vallen verliefd (fall in love, tombent amoureux), Nederlanders vallen in slaap. Wakker vallen doet niemand. Waarom eigenlijk niet? Waarom sluiten we vriendschap als we openen bedoelen? En waarom is vogelvrij allerminst vogelveilig? Taal is boeiende materie. Wie de woorden ook maar een tikje kantelt, verandert het perspectief en daarmee zijn kijk op de wereld. Locatie: Raadhuislaan 10, 5341 GM Oss. De avond begint om 20.00 uur, toegangskaarten zijn 5 euro voor leden van de bibliotheek en 7 euro voor niet-leden via online kaartverkoop.
Meer over dit programma
Klik hier voor de affiche
Meer over ‘Wakker vallen’
Meer over Els de Groen bij Uitgeverij In de Knipscheer

Els de Groen exposeert ‘Wakker vallen’

Groen Omslag def2Wakker vallen’ in Bibliotheek Oss, van 08 januari 2019 tot 10 februari 2019:
Auteur Els de Groen debuteert met ‘Wakker vallen’ als dichter én als schilder, want naast de 84 gedichten bevat het boek meer dan dertig olieverfschilderijen van de auteur zelf, die alle in de bibliotheek van Oss te zien zijn. Op haar dertiende verhuisde Els de Groen van Den Haag, waar haar ouders een fietsenwinkel hadden, naar het Brabantse Grave. Daarna woonde, werkte of studeerde ze in Boxtel, Den Bosch, Eindhoven, Waalwijk, Tilburg, Sprang en Oss. Zoals ze als kind vaak verhuisde, zo zou ze als volwassene ver en veelvuldig reizen. Meestal om informatie voor haar boeken te verzamelen. Ze was ooggetuige van de politieke omwentelingen in de Sovjet-Unie en de landen in Oost-Europa, reisde door Joegoslavië tijdens de Balkanoorlog en nam haar intrek in een Bulgaars getto om het dagelijks leven van bewoners te kunnen beschrijven. Vanwege haar kennis van Oost-Europa werd haar gevraagd zich te kandideren voor het Europees Parlement. In die periode bezocht ze o.a. Gaza en de Westbank. Locatie: Raadhuislaan 10, 5341 GM Oss.
Meer over de expositie
Meer over ‘Wakker vallen’
Meer over Els de Groen bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Linguïstische hoogstandjes in eigenzinnige kijk op samenleving.» – André Oyen

Groen Omslag def2Over ‘Wakker vallen’ van Els de Groen op Lezers tippen lezers, 9 januari 2019:
Els de Groen is schrijver, publicist en beeldend kunstenaar. (…) Met de bundel ‘Wakker vallen’ debuteert zij officieel als dichter. Els de Groen is een multitalent dat moeiteloos alle literaire genres op een intense en boeiende manier weet aan te pakken. Met ‘Wakker vallen’ brengt ze een bundel gedichten waarin het intellect en de creativiteit zowel in de taal, de inhoud als de vormgeving zit. Bij meer dan 30 gedichten maakte Els de Groen olieverfschilderijen die in deze uitgave in kleur te bewonderen zijn. (…) Het titelgedicht is heel confronterend, want het is een duidelijk afzetten tegen standaardmeningen, die mensen ventileren om het zichzelf makkelijk te maken. Els de Groen geeft in deze mooie bundel via linguïstische hoogstandjes een eigenzinnige kijk op tendensen in onze huidige samenleving.
Klik hier voor de recensie
Meer over ‘Wakker vallen’
Meer over Els de Groen bij Uitgeverij In de Knipscheer