Tag: caribische literatuur

Documentaire ‘Uit de Knipscheer’ van Hester Jonkhout

Op dinsdag 15 september 2026 wordt de documentaire Uit de Knipscheer in het kader van Caribbean Focus vertoond op de 28ste editie van het International Film Festival Film by the Sea in Vlissingen. In de Knipscheer werd in 1976 opgericht door de broers Jos en Franc Knipscheer als zelfstandige, literaire uitgeverij in Haarlem. In de halve eeuw van zijn bestaan (de deuren gaan in 2026 dicht) gaven ze experimentele en maatschappijkritische literatuur uit, zowel van Nederlandstalige auteurs als van vertaalde schrijvers. Er was ruimte voor zwarte, inheemse Amerikaanse, Indische, Afrikaanse, Surinaamse en Antilliaanse boeken en daarmee waren de broers belangrijke pioniers op de Nederlandstalige markt. De film volgt de overgebleven broer Franc Knipscheer (Jos overleed in 1997), die vertelt over zijn speciale liefde voor de Caribische literatuur en laat daarnaast Curaçaose auteurs aan het woord over wat die halve eeuw voor hen heeft betekend en heeft opgeleverd. Regisseur Hester Jonkhout (Felix de Rooy: Nomade in Niemandsland) groeide zelf op in Curaçao en maakt verhalen over Caribische roots en identiteit. Uit de Knipscheer ging in april 2026 in première op het Curaçao International Film Festival. Met medewerking van Franc Knipscheer & Anja Brandse, Peter de Rijk, Eric de Brabander, Carel de Haseth, Bernadette Heiligers, Elodie Heloise, Jeroen Heuvel, Ronny Lobo, Chesley Rach, Scott Rollins, Ini Statia, Hilda de Windt-Ayubi.

De vertoning wordt omlijst door de korte film (12 min.) From Dirt, eveneens van Hester Jonkhout, en door de boekpresentatie van Uit baldadig hout ben ik gesneden, over Frank Martinus Arion, door schrijfster Mineke de Vries, die het eerste exemplaar overhandigt aan Sander Burger, documentairemaker en tevens regisseur van de openingsfilm op het festival Youri. De documentaire film Uit de Knipscheer wordt geïntroduceerd met een Q&A met Franc Knipscheer door Lex Veerkamp. Na de vertoning van de films is er een signeersessie in de zaal voor Uit baldadig hout ben ik gesneden en voor de bundel Wie denk je dat ik ben? van Boeli van Leeuwen waarin het verhaal Gesprek met Joans is opgenomen dat in de documentaire een sleutelrol speelt.

Meer over programma Film by the Sea
Meer over ‘Uit de Knipscheer’
Meer over een halve eeuw In de Knipscheer
Meer over ‘Wie denk je dat ik ben?’

«De auteur staat dicht bij het leven en welzijn van zijn personages.» – André Oyen

Over ‘De schaduw van de poortwachter’ van Ronny Lobo op Antwerpen leest, 22 oktober 2025:

De auteur put zonder twijfel uit zijn eigen ervaringen als hij schrijft over het belang van de natuurlijke omgeving of van een doordachte architectuur. In zijn werk is corruptie een terugkerend thema dat blijkt ook weer uit zijn laatste werk: ‘De schaduw van de poortwachter’.  In zijn verhaal is de Curaçaoënaar Alexius het hoofdpersonage. (…) Als student in Nederland kan hij ook contact met zijn vader Henk leggen en ontdekt het bestaan van een halfbroer en zus, waarmee hij alsnog een relatie probeert op te bouwen (…) Door zijn innemende persoonlijkheid weet hij op Curaçao glansvol op alle terreinen door te breken. (…)  Toch komt er een flinke kink in de kabel omdat hij zoals zovelen zwicht hij voor materiële begeerte. Net als in vorige romans heeft Ronny Lobo met deze roman weer een verhaal afgeleverd waarin de auteur dicht bij het leven en welzijn van zijn personages komt in hun strijd tegen misdaad en discriminatie die niet vlekkeloos is.

Bron
Meer over ‘De schaduw van de poortwachter’
Meer over Ronny Lobo bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Zijn observaties zijn Lobo ten voeten uit.  Hij schrijft helder en schept zijn personages beeldend.» – Jerry Dewnarain

Over ‘De schaduw van de poortwachter’ van Ronny Lobo in De Ware Tijd Literair (Suriname), 16 oktober 2025:

(…) Ook in deze nieuwe roman komen tal van sociale en politieke dilemma’s voor, zoals eenoudergezin, armoede, bedrog, eenzaamheid, carrièresucces, corruptie, veerkracht en ondernemersgeest. Echter, waarin Lobo ten voeten uit is, zijn zijn observaties. Hij schrijft helder en schept zijn personages beeldend, op een zo danige manier dat zij makkelijk te volgen zijn binnen de context waarin het verhaal zich afspeelt. Zijn nauwkeurige beschrijving van de ruimte geeft de lezer, al woont die zelfs pas op Curaçao of toerist is, een beeld van herkenning. (…) Lobo schetst eerst de moeilijke omstandigheden waarin zijn personages leven, in penarie, om vervolgens de lezer, gaandeweg het verloop van het verhaal, te trakteren op de successen van met name het hoofdpersonage, Alex. (…) Diens liefde voor peperdure auto’s zorgt later in zijn leven voor grote problemen. Deze hobby kan als leidmotief in het verhaal worden gezien: als succesvolle notaris koopt hij een Maserati. Echter, deze aankoop roept bij de rechterlijke macht vragen op, waardoor hij op den duur achter de tralies belandt. (…)  Na drie jaren in de gevangenis te hebben gezeten, krabbelt hij weer op: hij maakt een comeback en wordt een succesvolle broodjesverkoper (Rijke broodjes) dankzij zijn veerkracht, vechtlust, ondernemersgeest, nederigheid en doorzettingsvermogen. (…)  ‘De schaduw van de poortwachter’ is een boek dat makkelijk wegleest. Het is een aanrader voor leerlingen van de middelbare school. Een mooi boek voor de leeslijst dat zich vanwege de vele motieven leent voor levendige discussies in de klas. Een interessante verhaallijn van een arme jongen uit de ‘getto’ die zich door hard werken en een portie doorzettingsvermogen opwerkt tot een rijke notaris. (…)

Lees hier de recensie
Meer over ‘De schaduw van de poortwachter’
Meer over Ronny Lobo bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Roman over het leven van een succesvolle advocaat.»

Over ‘De schaduw van de poortwachter’ van Ronny Lobo voor NBD Biblion, 15 oktober 2025:

‘De schaduw van de poortwachter’ is een roman over de jeugd en het volwassen leven van een getalenteerde man als succesvolle advocaat. Alexius wordt op Curaçao opgevoed door zijn moeder Carmen, die hem sterke normen en waarden bijbrengt. In Nederland ontmoet hij zijn vader Henk, die hem helpt aan een baan bij een landsadvocaat. Wanneer Carmen ziek wordt, keert Alexius terug naar Curaçao. Hij trouwt met de Colombiaanse actrice Catalina en krijgt met haar vijf kinderen. Ondanks zijn succes laat Alexius zich verleiden door materiële begeerten, wat ernstige gevolgen heeft voor het huwelijk en zijn carrière. In ongecompliceerde stijl geschreven. Ronny Lobo (1954) is een Curaçaose schrijver en architect. Hij debuteerde met ‘Bouwen op drijfzand’ (2013). In 1992 ontving hij Curaçaose Cola Debrotprijs voor Architectuur.

Bron
Meer over ‘De schaduw van de poortwachter’ Meer over Ronny Lobo bij Uitgeverij In de Knipscheer

«De stijlfiguur van de hyperbool en overdrijving is gebruikt als middel om de aanklacht tegen financieel misbruik van dubieuze rijkaards te aanvaarden als lezer.» – Wim Rutgers

Over ‘De schaduw van de poortwachter’ van Ronny Lobo in Antilliaans Dagblad, 11 oktober 2025:

(…) Alex is de onbetwiste hoofd persoon in ‘De schaduw van de poortwachter’. Het lijkt het ver haal van een sprookje te zijn. De in eenvoud op de rand van ar moede opgegroeide Alex is het verhaal van een eenvoudige jongen met een zorgzame alleen staande moeder, maar iemand met velerlei gaven die zich al vanaf jonge leeftijd openbaren in de muziek, sport en studie op  zijn geboorte-eiland Curaçao. (…) Als lezer vraag je je af hoe lang deze voorspoed in zorgeloosheid kan voortduren. Het einde van het sprookje komt toch nog onverwacht als de hoofdpersoon de randjes van de wet gaat zoeken en buiten de financiële lijnen begint te kleuren. (…) Ronny Lobo is een grage verteller. Met uitvoerige beschrijvingen worden details uit het dagelijkse leven getekend. (…) ‘De schaduw van de poort wachter’ levert een vlot te lezen verhaal op dat de lezers uitnodigt te volgen wat alleen in sprookjes gebeurt. De stijlfiguur van de hyperbool en overdrijving is gebruikt als middel om de aanklacht tegen financieel misbruik van dubieuze rijkaards te aanvaarden als lezer. Het is de veerkracht van Alex die het moet opnemen tegen de fictie van het waarschijnlijke. (…)

Lees hier de recensie
Meer over ‘De schaduw van de poortwachter’
Meer over Ronny Lobo bij Uitgeverij In de Knipscheer

«De fundamenten moeten stevig zijn, er mag niet worden geknoeid met details.» – Marianne Janssen

Over ‘De schaduw van de poortwachter’ van Ronny Lobo op  LeesKost, 7 oktober 2025:

(…) Op Curaçao (…) bouwt Alexius verder aan zijn carrière. Hij (…) blinkt uit op vele fronten. (…). De als kind zo verguisde jongen is nu de ster van Curaçao. En hij voelt zich uitstekend bij al die weelde. (…)  Maar dan gaat er iets ernstig mis. (…) In dit vierde boek van architect en schrijver Ronny Lobo (…) zijn corruptie, bedrog en status niet weg te denken als fundament voor het verhaal. Lobo hanteert bij zijn verhalen de basis die hij ook voor zijn architectuur zal hanteren. De fundamenten moeten stevig zijn, er mag niet worden geknoeid met details en pas als opdrachtgever en architect elkaar vinden kan het bouwwerk naar beider tevredenheid worden opgeleverd. De architect Lobo werkt op dezelfde manier als de schrijver Lobo aan een ‘gebouw dat stevig staat’. Een mooie samenwerking. Het verhaal is boeiend. Goed geschreven. Ontegenzeggelijk. (…) Een bijzonder boek. Mede door de warme blik op het leven op Curaçao, dat eiland dat voor ‘koude Nederlanders’ zo ver weg en toch ook eigenlijk zo nabij is.

Lees hier de recensie
Meer over ‘De schaduw van de poortwachter’
Meer over Ronny Lobo bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Boeiende roman ook als het gaat over financiële regelingen, dan is de tekst net pittiger.» – Marjo van Turnhout

Over ‘De schaduw van de poortwachter’ van Ronny Lobo op Leestafel, 19 september 2025:

Alexius Rijke, zoon van de alleenstaande Carmen, heeft op Curaçao een degelijke opvoeding gehad. Carmen leerde hem dat eerlijkheid hoog in zijn vaandel moest staan. Dus niet zoals zijn vader, de Nederlander Henk, die haar liet zitten met een baby. Na vier jaar kapt Carmen ieder contact met zijn vader af, zodat Alex hem eigenlijk niet kent. Carmen zorgt er voor dat haar zoon al zijn talenten ontwikkelt: ze leert hem koken, waar hij goed in blijkt te zijn, zoals in alles: hij haalt hoge punten op school; hij heeft een talent voor muziek, de piano is zijn instrument. En hij is een zeer verdienstelijk honkbalspeler, men scout hem zelfs om naar Amerika te komen. (…) Alles gaat hem voor de wind, waarom zwicht hij dan toch voor corrupte handelingen? (…) Boeiende roman, waarin Lobo op de gebruikelijk zakelijke manier uitgebreid vertelt over wat je met geld kan doen (!). Daar zal de lezer geen problemen ondervinden, ook niet als er uitgeweid wordt over de hobby’s van Alex, maar als het gaat over financiële regelingen, is de tekst net pittiger. (…)

Bron
Meer over ‘De schaduw van de poortwachter’
Meer over Ronny Lobo bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Boek laat zien, zonder belerend te worden, hoe iemand de fout ingaat.» – Ko van Geemert

Over ‘De schaduw van de poortwachter’ van Ronny Lobo in Amigoe-Ñapa, 29 augustus 2025:

(…) Ronny Lobo legt in zijn boeken de vinger op onrecht in de samenleving, op zwakheden van individuen, op corruptie en fraude. We komen gefingeerde en bestaande personages tegen, verzonnen en werkelijke locaties, echte en fictieve situaties. De architectuur is nooit ver weg. (…) Alex, Catalina en hun vijf kinderen hebben het goed, aan geld geen gebrek, alles loopt op rolletjes. Maar dan kondigt minister Rosario aan dat hij de rijke lieden flink gaat aanpakken, “te beginnen met de notarissen, die de overheid altijd op een slimme manier probeerden af te zijn”. Hij roept de branchevereniging bij zich, Alex is bestuursvoorzitter, en laat weten dat het hem ernst is. Hij wil geld zien van de notarissen, onder meer de nooit afgedragen overdrachtsbelasting op de verkoop van onroerend goed. Dan wordt de onkreukbaar geachte Franklin Blauw van landsadvocaat Pels & Groeninckx aangehouden op verdenking van fraude. Hij wordt drie weken uitputtend verhoord en krijgt in afwachting van zijn rechtszaak huisarrest. Met enkelband. (…) Ook Alex wordt opgepakt en moet uitleggen hoe hij aan al dat geld is gekomen, voor de Steinway, de Maseratie, het huis voor zijn moeder… Het leven van Alex neemt aan het einde van het boek een verrassende wending. (…) Lobo’s taal is toegankelijk en beeldend en het verhaal leest lekker weg. De verdienste van Ronny Lobo’s werk, ook van dit boek, is vooral dat de schrijver je laat zien, zonder belerend te worden, hoe iemand die aanvankelijk niet van zins lijkt de wet te willen overtreden, toch de fout ingaat als de verleiding (te) groot wordt. Dat geldt zowel voor ‘de notaris als poortwachter’, Franklin Blauw, als voor zijn ‘schaduw’ Alex Rijke.

Lees hier de recensie
Meer over ‘De schaduw van de poortwachter’
Meer over Ronny Lobo bij Uitgeverij In de Knipscheer

«De lezer als wandelaar in een morele ruimte. Indrukwekkende roman.» – Jan Stoel

Over ‘De schaduw van de poortwachter’ van Ronny Lobo op Boekenkrant, 29 augustus 2025:

Ronny Lobo (Curaçao, 1954) is architect én schrijver. Voor zijn architectuuroeuvre ontving hij in 1992 de Colá Debrotprijs, de belangrijkste culturele onderscheiding op Curaçao. Die dubbele achtergrond is van groot belang: in zijn romans speelt architectuur niet slechts een decoratieve rol, maar vormt ze een fundamenteel principe. Ook in zijn vierde roman, De schaduw van de poortwachter, is dat zo. Het boek leest als een bouwwerk: iedere steen – ieder woord, ieder personage – staat zorgvuldig op zijn plek. De roman ontvouwt zich als een gelaagd ontwerp, waarin zicht en schaduw, structuur en ondermijning voortdurend met elkaar in dialoog zijn. (…)  De titel van de roman verwijst naar de poortwachter: de figuur die symbool staat voor controle. Maar de toevoeging “schaduw” suggereert dat er krachten zijn die zich buiten het zicht voltrekken. Lobo’s roman laat de lezer wandelen door een imposant gebouw waar niet alles zichtbaar is. Achter gesloten deuren fluistert de corruptie, in donkere gangen worden deals gesloten. (…) Het is een roman die niet alleen spanning biedt, maar ook een subtiel architectonisch spel van zicht en schaduw, waarin de lezer zich als wandelaar door een morele ruimte beweegt. Wie houdt van een klassieke plot, krijgt spanning en intrige. Wie oog heeft voor vorm, ontdekt een bouwwerk dat precies in elkaar zit. (…)

Lees hier de recensie
Meer over ‘De schaduw van de poortwachter’
Meer over Ronny Lobo bij Uitgeverij In de Knipscheer

Lucia Nankoe, Ridder in de Orde van Oranje-Nassau

Lucia Nankoe2023 Foto: Mariet Dingemans in Het Parool

Al meer dan veertig jaar is Lucia Nankoe expert in de Caribische literatuur en cultuur, met name op het gebied van zwarte, vrouwelijke auteurs. Ze studeerde literatuurwetenschappen in Frankrijk. In 2022 cureerde ze de expositie ‘Surinaamse trouwportretten’ in Foam. Volgens ‘Het Parool’ was de tentoonstelling ‘niet alleen van grote betekenis voor degenen die hierin een deel van hun familiegeschiedenis vereeuwigd zien, maar ook voor de belichaming van gedeelde (inter)nationale geschiedenis’. In 2019 was zij (met Jean Jacques Vrij) mede-auteur en initiatiefnemer van de succesvolle boekuitgave ‘Trouwportretten, Surinaamse voorouders in beeld’. Ook werkte Nankoe als docent op de School voor Journalistiek en trad ze op als publicist, essayist en interviewer in podia, buurthuizen en bibliotheken in Nederland en op de Cariben.
Bron
Meer over ‘Trouwportretten, Surinaamse voorouders in beeld’