«Het carnaval van Ricardo Bonifacio.» – Ko van Geemert

Opmaak 1Interview met Chesley Rach over ‘De terugkeer van Ricardo Bonifacio’ in Ñapa Literatuur (Amigoe), 11 maart 2017:
En dan verscheen een paar maanden geleden uit het niets een roman. ‘Ik teken en schilder eigenlijk al veel langer dan dat ik schrijf, maar dat schilderen heb ik lang niet meer gedaan. Het schilderij dat op het omslag van het boek staat, dateert uit 1994. Ik begon rond die tijd met een drietal verhalen over uiteenlopende onderwerpen, maar het verhaal over Ricardo Bonifacio boeide mij het meest. Daar ben ik mee doorgegaan. Het was een figuur die ik bedacht had, een jongen die in een wijk op Curaçao opgroeit en allemaal avonturen beleeft, om mijn kinderen verhaaltjes te vertellen voor het slapen gaan toen ze nog klein waren. Mijn oudste dochter merkte als tiener een keer op dat ze benieuwd was hoe het de kinderen uit de verhalen vergaan was. Toen was het zaadje geplant.’
Lees hier het interview
Meer over ‘De terugkeer van Ricardo Bonifacio’

«Het late debuut van Chesley Rach.» – Ko van Geemert

Opmaak 1Interview met Chesley Rach over ‘De terugkeer van Ricardo Bonifacio’ in De Ware Tijd, zaterdag 4 maart / zondag 5 maart 2017:
Chesley Rach woont al weer zo’n dertig jaar in Nederland, maar is geboren en getogen op Curaçao. Zijn moeder kwam uit Trinidad, zijn vader uit Suriname. Onlangs publiceerde hij een roman, zijn eerste: ‘De terugkeer van Ricardo Bonifacio’. Een ontmoeting met deze 64 jaar jonge debutant. (…) Hij heeft goede herinneringen aan Suriname, ondanks dat hij er bijna 35 jaar geen voet aan de grond meer heeft gezet. Rach: ‘De laatste keer dat ik er was, was in 1983. Als kind en tiener kwam ik er vaak, ik heb daar leuke herinneringen aan, vooral aan mijn opa en oma. (…) En de huilende mannen in 1983 op het terras bij de buren die spraken over de militaire dictatuur.’ (…)
Lees hier het artikel
Meer over ‘De terugkeer van Ricardo Bonifacio’

«Een bijzonder spannend boek.» – C.H. Gajadin

Opmaak 1Over ‘De terugkeer van Ricardo Bonifacio’ van Chesley Rach voor NBD Biblion, 6 maart 2017:
In het leven van hoogleraar Ricardo gaat er veel mis. Zijn huwelijk strandt, een nieuwe relatie verloopt moeizaam. Terugkeren naar Curaçao waar hij geboren is, bleef hij altijd uitstellen. Wanneer hij gevraagd wordt om als adviseur mee te gaan voor filmopnames over het carnaval, komt hij voor het eerst weer ‘thuis’. Dan openbaren zich verdrongen jeugdtrauma’s waar hij zich geen raad mee weet. De betovering van een occulte zaak speelt mede een rol. Schuldgevoel, vervreemding en de zoektocht naar zichzelf levert een bijzonder spannend boek op. De directe schrijfstijl van Rach (1952) met veel oog voor details zorgt voor een bijzondere kennismaking met het eiland in de zon.
Meer over ‘De terugkeer van Ricardo Bonifacio’

«Boeiend verhaal, prima geschreven, uitstekend debuut.» – Ko van Geemert

Opmaak 1Over ‘De terugkeer van Ricardo Bonifacio’ van Chesley Rach in Parbode, maart 2017:
(…) Chesley Rach vetelt het verhaal van Ricardo Bonifacio, een eenzame, gescheiden hoogleraar sociologie. Hij woont in Nederland, maar zijn roots liggen op Curaçao. Op zeker moment neemt ene Marlies van der Velde contact met hem op. Ze is scenariste en wil een film over carnaval maken; Bonifacio heeft daarover een artikel geschreven. (…) Hij wordt verliefd op haar en zij ook wel op hem, maar de relatie verloopt uiterst moeizaam. Zeker op Curaçao. Bonifacio gaat namelijk samen met Marlies en de rest van de filmcrew naar zijn geboorte-eiland om de film te draaien. (…) Een verhaal dat je onmogelijk los kunt zien van de Curaçaose context: de cultuur, magische krachten (brua), omgangsvormen, levensomstandigheden, en niet te vergeten het carnaval, met alle emoties, broeierigheid, muziek en seks die daarbij horen. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘De terugkeer van Ricardo Bonifacio’

«Onder invloed van het carnaval versnelt het tempo, ook in de stijl.» – Marjo van Turnhout

Opmaak 1Over ‘De terugkeer van Ricardo Bonifacio’ van Chesley Rach op Leestafel, 27 februari 2017:
‘De terugkeer van Ricardo Bonifacio’ is een broeierige roman over de tweedeling waar veel Antillianen mee te maken krijgen. Geboren en getogen op een van de eilanden, komen zij naar Nederland om zich verder te ontwikkelen en ontgroeien zo hun verleden. Denken ze. Maar je kan het verleden niet negeren, je moet er mee om leren gaan. Het kost Ricardo heel wat kruim en bijna zijn leven voor hij ontdekt wie hij is. Ontmoetingen met mensen uit zijn verleden en nieuwe kennismakingen versnellen onder invloed van het carnaval het tempo, wat ook in de stijl terug te vinden is. (…) ‘Misschien is juist die nacht van carnaval de enige echte werkelijkheid, omdat wij achter de maskers pas onszelf kunnen zijn en juist achter deze façade al onze remmingen los kunnen laten? Spelen wij normaliter niet een rol binnen de conventies van onze omgeving en de noodzaak om ons te conformeren aan mores van de heersende cultuur?’ Dit is precies het dilemma van Ricardo: moet hij conformeren, een rol spelen, of moet hij zijn gevoel, zijn hart volgen? Maar wat zegt dat hart dan? Echt duidelijk is het niet. Heeft dat te maken met magie? Met de brua, de toverij en het bijgeloof dat het volk van Curaçao nog lang niet achter zich gelaten heeft?
Lees hier de recensie
Meer over ‘De terugkeer van Ricardo Bonifacio’

Chesley Rach over zijn debuutroman op Amsterdam FM-Radio

Opmaak 1Over ‘De terugkeer van Ricardo Bonifacio’ van Chesley Rach op Amsterdam FM-Radio, 9 januari 2017:
Te gast in het boekenuur van Amsterdam FM-Radio is Chesley Rach. Deze in Nederland wonende Curaçaoënaar debuteerde onlangs met de roman ‘De terugkeer van Ricardo Bonifacio’. Ricardo beleeft na vele jaren een emotioneel weerzien met zijn geboorte-eiland als adviseur voor een film over het Curaçaose carnaval. Hij is in Nederland verliefd geraakt op de scenarioschrijfster, maar op Curaçao komt die relatie al snel onder, zelfs levensbedreigende, druk te staan. Uiteindelijk vindt hij behalve zijn geboorteland ook zichzelf terug, waarin (de suggestie van) bruha, de Antilliaanse variant voodoo, een rol speelt. Aansluitend op het interview leest de auteur een fragment uit het laatste hoofdstuk van de roman.
Luister hier naar de uitzending
Meer over ‘De terugkeer van Ricardo Bonifacio’

«Een spannend, dramatisch en zeer beeldend geschreven roman.» – Theo Jordaan

Opmaak 1Over ‘De terugkeer van Ricardo Bonifacio’ van Chesley Rach op Alles over boeken en schrijvers, 30 december 2016:
(…) Na jarenlang een eenzaam bestaan te hebben geleefd in Nederland als gescheiden hoogleraar sociologie, komt de hoofdpersoon Ricardo Bonifacio in contact met filmmaakster Marlies van der Velde. Zij wil een film maken over het carnaval op Curaçao. Nadat ze een relatie zijn begonnen nodigt Marlies hem uit om mee te gaan naar het eiland om als adviseur van de filmploeg op te treden. (…) Als het carnaval op Curaçao in alle hevigheid losbarst, zijn relatie met Marlies op springen staat komt hij terecht in een maalstroom van gebeurtenissen waarbij zijn leven letterlijk op het spel komt te staan. In het begin komt de debuutroman van Chesley Rach komt nog wat stroef op gang. Maar laat je hierdoor niet afschrikken. (…) Wat volgt is een soort van existentiële avonturenroman van een man op middelbare leeftijd op zoek naar zijn wortels en de kern van zijn bestaan, geschreven in een beeldende en verzorgde stijl. Chesley Rach heeft met ‘De terugkeer van Ricardo Bonifacio’ een geslaagd romandebuut geschreven dat smaakt naar meer. De roman wordt beoordeeld met +++ (zeer goed).
Lees hier de recensie
Meer over ‘De terugkeer van Ricardo Bonifacio’

«Knappe debuutroman.» – Eric C. de Brabander

Opmaak 1Over ‘De terugkeer van Ricardo Bonifacio’ van Chesley Rach op Caraïbisch Uitzicht, 14 december 2016:
Vele families hebben hun eigen gedoetjes, gebouwd op jaloezie, ziekelijke geheimen en zaken die onuitgesproken blijven. Vaak zijn ze het sop van de kool niet waard, uiteindelijk zijn het allemaal maar mensen. Maar is het geval van Ricardo’s familie zijn de gebeurtenissen zo heftig geweest dat de haat, nijd en jaloezie die overgebleven is, allesvernietigend blijkt. Ricardo Bonifacio wordt er nu, als volwassen man, in ondergedompeld tegen wil en dank. Zijn kersverse relatie met Marlies is hier niet tegen bestand. Ricardo zelf ook niet, hij belandt in een ‘Boeliaanse’ wereld, vol zwarte gal, eenzaamheid en uitzichtloosheid, terwijl hij geconfronteerd wordt met de demonen uit zijn verleden. Zijn gescheiden ouders blijken anderen te zijn dan dat hij altijd gedacht had. Tijdens het carnaval, subliem gebruikt als metafoor voor het louteringsproces waar Ricardo Bonifacio doorheen gaat, komt hij met zichzelf in het reine. De roman meandert vanaf de eerste bladzijde traag door de familiehistorie heen. Op de helft is er een versnelling merkbaar, als een rivier die door een ondiepe bedding moet, totdat hij sneller en sneller begint te lopen op weg naar de waterval, de waterval die zo hard nodig is om alle viezigheid van Ricardo af te spoelen zodat hij zijn leven uit de brokstukken weer kan opbouwen.
Lees hier de recensie
Meer over ‘De terugkeer van Ricardo Bonifacio’

Chesley Rach – De terugkeer van Ricardo Bonifacio

Opmaak 1Chesley Rach
De terugkeer van Ricardo Bonifacio

Roman
Curaçao – Nederland
Gebrocheerd in omslag met flappen,
266 blz., € 18,50
ISBN 978-90-6265-943-2
Presentatie 20 november 2016

De straat is nu donker en verlaten. Overal liggen bierblikjes, plastic bekers en hier en daar een lege fles rum. Verfrommeld papier wordt willoos door de wind voortgedreven. Een magere, schurftige hond, met een verminkte achterpoot, snuffelt aan een rood-witte doos ‘Kentucky Fried Chicken’. Kwispelstaartend hinkt het beest verder met een half afgekloven kippenpoot in zijn bek. Een eenzame dronkaard loopt slingerend op zijn benen voorbij. Zo nu en dan maakt hij een paar danspassen, neuriet het winnende carnavalslied en doet het feest in zijn eentje nog eens dunnetjes over. Het carnaval is voorbij. Wanneer de muziek is verstomd en de maskers zijn afgezet, moet Prins Carnaval sterven.

Ricardo Bonifacio is een eenzame, gescheiden hoogleraar sociologie die in het najagen van carrière en roem zichzelf is kwijtgeraakt. Hij krijgt bezoek van Marlies van der Velde, een scenariste die van plan is een film over het carnaval op Curaçao te maken en hem daarover wil raadplegen. Ze beginnen een relatie en hij gaat op haar verzoek met de filmploeg mee als adviseur. De terugkeer naar zijn geboorteland maakt oude verdrongen gevoelens bij hem los, waardoor hij van zijn nieuwe vriendin vervreemdt. Wat hij niet weet is dat zijn gevoelens te maken hebben met het occulte en dat hij eerst een louteringsproces moet ondergaan voordat hij weer zichzelf kan zijn. In het feestelijke tumult van het carnaval gaat hij door een diep emotioneel dal dat hem letterlijk en figuurlijk aan de rand van de afgrond brengt. Hij geeft zich over aan een vrijwel zekere dood, maar dat wordt hem niet gegund. Zijn tijd is nog niet gekomen. Om de ban te breken moet hij de loutering volledig doorstaan. Pas dan is hij weer meester van zijn lot.

De terugkeer van Ricardo Bonifacio is een verhaal over de existentiële behoefte om sporen achter te laten, over lotsbestemming en de onbereikbaarheid van het volmaakte geluk, de grote tragedie van het menselijk bestaan.

Chesley Rach is in 1952 geboren op Curaçao. Zijn vader en moeder kwamen uit respectievelijk Suriname en Trinidad. Na zijn schooljaren op Curaçao zette hij zijn studie voort aan TU Delft om daarna als stedenbouwkundige voor een tiental jaar terug te keren naar Curaçao. Naast zijn werk schildert hij. Met De terugkeer van Ricardo Bonifacio maakt hij zijn debuut als schrijver, waarmee hij de traditie van het carnavalsthema in de Caribische literatuur voortzet. Zo verschenen bij Uitgeverij In de Knipscheer eerder De dans van de draak van Earl Lovelace (Trinidad & Tobago) en De langste maand van Diana Lebacs (Curaçao).
Meer over Chesley Rach op deze site

Diana Lebacs – De langste maand

Diana LebacsDIANA LEBACS
De langste Maand

Curaçao, Roman
Ingenaaid, 226 blz., 14,75
ISBN 90 6265 388-x
Eerste druk 1994
Tweede druk 2005

De langste maand vertelt het verhaal van Biriña Faneyte, beter bekend als ‘Bir van op de heuvel’, en haar steun en toeverlaat Evy, een jongen die zijn school heeft afgemaakt, maar geen werk kan vinden. Bir komt tot de ontdekking dat haar zo vertrouwde, stabiele wereld als een kaartenhuis aan het instorten is. Intussen eisen de voorbereidingen voor het carnaval ieders aandacht op. Tijdens de Gran Marcha, in de bedwelmende roes van het carnaval, dansen Bir en Evy langzaam maar zeker hun ondergang tegemoet.

«Dit verhaal is zo onvervalst Curaçaos, zo levendig en met zoveel hart geschreven, dat de schrijfster wat mij betreft de hoofdprijs toekomt voor het beste literaire werk van het jaar. Het knappe en ontroerende is dat De langste maand afsluit met een symbool van hoop.» – Pim Heuvel in Beurs- en Nieuwsberichten

«Diana Lebacs weet een levendig beeld te geven van Curaçao zoals het veranderde en nog verandert.» – Jos de Roo in Trouw

«Geschreven vanuit de traditie van een Edward de Jongh, Earl Lovelace, Jamaica Kincaid, Grace Hallworth en Venezolaanse telenovelas.» – Chispa

De Curaçaose schrijfster Diana Lebacs geniet in Nederland vooral faam dank zij haar kinderboeken en jeugdromans, zoals het met een Zilveren Griffel bekroonde Nancho van Bonaire. De langste maand is haar eerste roman voor volwassenen. In dit verhaal van Bir en Evy, en dat van de vele personages om hen heen, laat Diana Lebacs ons de jungle zien waarin het leven op Curaçao verstrikt is geraakt.

De pers over De langste maand
«Mijn moeder is creools-Surinaams, mijn vader Indisch-Antilliaans. Na een tijd van verwarring over mijn identiteit heb ik die als pluriform aanvaard. Zo kon ik de vermenging van die meerdere culturen als verrijking ervaren. Antilliaans is per definitie gemengd. Veel mensen zien de wereld in geografische hokjes. De Antillen zijn niet te vangen in een hokje. Zij dragen een eindeloze smeltkroes van culturen in zich. Dat wordt ook weerspiegeld in onze literatuur. De langste maand is schrijnend actueel als je de werkelijkheid van het Curaçao van nu tot je door laat dringen. Bir is als romanpersonage ontstaan uit mijn eigen gevoel van pijn en onvermogen om in de maatschappij van vandaag als vrouw van tegen de vijftig mijn draai te vinden. Vrouwen als Bir, een oudere vrouw met zo’n schat aan ervaring en kennis, waren vroeger de spil van de samenleving, het kloppend hart van het eiland. Bir is `Cursao’, wat `hart’ betekent. Vandaag de dag wordt de waarde van vrouwen als Bir vaak niet meer gezien of onderkend. Als het zover is, moet er iets heel grondig mis zijn met een samenleving.» – Diana Lebacs in een interview met Veronica van Roon voor Surplus, 1994

«De langste maand is de eerste roman van Diana Lebacs voor volwassenen en misschien ook wel haar beste werk tot nu toe. Dit verhaal is zo onvervalst Curaçaos, zo levendig en met zoveel hart geschreven, dat de schrijfster wat mij betreft de hoofdprijs toekomt voor het beste literaire werk van het 1994. De roman gaat over de snelle veranderingen in het Curaçaose leven van alledag. Lebacs beschrijft die niet tegen te houden ontwikkeling niet op een huilerige, verongelijkte toon, maar verpakt in een dramatisch verhaal vol hoogtepunten. Ze is een geboren vertelster. De winst van haar roman is de spanning die ze haar roman weet te geven, die ze ondanks het ernstige onderwerp knap weet af te wisselen met schilderachtige en geestige beschrijvingen van taferelen rond bijvoorbeeld de dierenvriendverkiezing, waarvan de organisatie op een burleske manier helemaal uit de hand loopt. Die schrille tegenstelling van ernst en humor doet voor mijn gevoel echt Caraïbisch aan. Het knappe en ontroerende is dat De langste maand afsluit met een symbool van hoop.» – Pim Heuvel in Beurs- en Nieuwsberichten

«Centrale figuur in De langste maand is de oudere Biriña, die model staat voor de traditie. Zij ziet met lede ogen de oude, vertrouwde behoedzaamheid in de omgang met elkaar verdwijnen in het verlangen naar gemakkelijk materieel gewin. Symbool van de nieuwe tijd zijn de verslaafde Evy en de niemand ontziende journalist Malus. In de carnavalstijd lopen de onderlinge spanningen op met een fatale afloop voor Malus en met redding voor Evy die eindelijk persoonlijke aandacht krijgt. Diana Lebacs weet een levendig beeld te geven van Curaçao zoals het veranderde en nog verandert. De trotse Biriña die haar eigen boontjes wil doppen, is een levensechte figuur, die de Nederlandse lezer een heel bijzondere manier van denken toont.» – Jos de Roo in Trouw

«De langste maand is een scherp portret en tekent de sfeer van de buurt waar `Bir van op de heuvel’ woont en de mensen in haar omgeving: Fooi, van het winkeltje, Evy, de gediplomeerde maar werkloze jongere, Malus de roddelpersjournalist, Rishaima, die uit de groep wordt gegooid omdat ze haar kostuum niet betaalt, Loudrid, Birs dochter die evenuit Nederland overwipt, Colombianen, werkzaam in haar `tuin’ die een handje toesteken bij de voorbereidingen voor Carnaval, ex-politieman Inesia, rechercheur Godvriend en zo meer. De langste maand is geschreven vanuit de traditie van een Edward de Jongh, Earl Lovelace, Jamaica Kincaid, Grace Hallworth en Venezolaanse telenovelas. Goed getroffen sfeertekeningen, een spannend verhaal, veel personages, een bezorgd woord over de verloedering van de maatschappij, deze ingrediënten heeft Lebacs samengevoegd tot een sterke Antilliaanse Nederlandse roman.» – Chispa