“Zin om te schrijven.” Koos van den Kerkhof onverwacht overleden.

koos_van_den_kerkhof_bew_kl_2Deze zondag vernam ik dat in de nacht van zaterdag op zondag 14 november 2021 dichter en redacteur Koos van den Kerkhof (11 april 1946) onverwacht is overleden aan een gescheurde aorta. Als dichter debuteerde hij in 1978 bij de toenmalige Limburgse uitgeverij Corrie Zelen. Vanaf die tijd zit zijn naam in mijn geheugen, vanwege de samenwerking die Uitgeverij Corrie Zelen, de Rotterdamse uitgeverij Flamboyant/P en Uitgeverij In de Knipscheer in die jaren hadden op het gebied van vertegenwoordiging van hun fondsen naar de boekhandel toe. Pas in 2000 kwam het tussen hem in zijn hoedanigheid van redacteur en de uitgeverij tot een sindsdien ononderbroken samenwerking. De debuutroman De bruine zeemeermin van de toen in Paramaribo woonachtige auteur Annel de Noré was het eerste boek dat hij, al actief als schrijfdocent, voor In de Knipscheer redigeerde. Hij had antropologie gestudeerd en die gevormde belangstelling voor andere culturen gecombineerd met zijn dichterstalent voor taal maakte dat hij fascinatie had voor het schrijven van Surinaamse en Antilliaanse auteurs. Hij was begin deze eeuw een aantal jaar stadsdichter van Venlo; een aantal van die stadsgedichten is opgenomen in de bundel Oud zink, die in 2008 bij Uitgeverij In de Knipscheer verscheen. Enkele jaren later was hij gastdocent aan de Schrijversvakschool Paramaribo van Ruth San A Jong. Zijn laatste boek waaraan hij voor de uitgeverij werkte betrof de samenstelling en bezorging van een bloemlezing uit het poëtisch werk van Astrid H. Roemer Ik ga strijden moeder, die op het punt van verschijnen staat. Koos heeft de presentexemplaren nog net kunnen bewonderen. Onze laatste e-mailwisseling dateerde van een paar uur voor zijn overlijden:

Beste Franc, (…) Ik vond de kussenenvelop met twee exemplaren van Ik zal strijden moeder op de deurmat. Dank daarvoor. Mooi omslag met de handen, bijzonder mooie kleur ook. Ik heb met plezier en overgave aan de selectie gewerkt en het essay en de verantwoording geschreven. Het was een stimulerende opdracht. Ik kreeg erdoor zin om te schrijven. (…) Niets bepaalt wat ik schrijf dan mijn eigen verhaal en dat verhaal verandert steeds zoals alle deeltjes in mijn lichaam. Onlangs schreef ik onverwacht twee eerste versies van gedichten. Afbeeldingen van het werk van de Amerikaanse schilder Joan Mitchell brachten me ertoe terug te keren naar technieken die ik al vaker heb toegepast. (…). En ik mailde om 19:38 terug: Dag Koos, Ik hoop dat ze zullen leiden tot een bundel. Het is de tragiek van de redacteur: werk van anderen gaat voor.

Die anderen zullen hem dankbaar zijn: Barney Agerbeek, Peter Andriesse, Orchida Bachnoe, Alfred Birney, Eric de Brabander, Cándani [Yasmine Amores], Aly Freije, Els de Groen, Edwin de Groot, E. de Haan, Jopi Hart, Hans van Hartevelt, Elodie Heloise, Hanneke van der Hoeven, Hein van der Hoeven, Ernst Jansz, Mala Kishoendajal, Roni Klinkhamer, Helen Knopper, Frank Kraaijeveld, Karin Lachmising, Els Launspach, Diana Lebacs, Joan Leslie, Clyde R. Lo A Njoe, Ronny Lobo, Djordje Matic, Arjen van Meijgaard, Henriette de Mezquita, Quito Nicolaas, Annel de Noré, Frank Ong-Alok, Fred Papenhove, Glenn Pennock, Hans Plomp, Ton van Reen, Astrid H. Roemer, Arjen Sevenster, Brigitte Spiegeler, JP den Tex, Jacques Thönissen, Diana Tjin, Edith Tulp, Hans Vaders, Etchica Voorn, Bert Vuijsje, Karel Wasch, Rogi Wieg, Kristien De Wolf en de velen die ik zonder twijfel nu vergeet.

franc knipscheer
Haarlem, 14 november 2021

Meer over Koos van den Kerkhof bij Uitgeverij In de Knipscheer

«De politie zei: Breng jezelf niet in de problemen, maak er een fictief verhaal van.» – Clyde R. Lo A Njoe


De Epiloog [12] staat online. Op 7 september 2021 was Clyde R. Lo A Njoe te gast bij interviewer Peter de Rijk in de twaalfde aflevering van het live boekenprogramma De Epiloog vanuit Pletterij Haarlem. Onderwerp van gesprek is Lo A Njoe’s jongste roman ‘Het dossier van de drakendoder’ over de Chinese heroïnehandel in o.a. het Amsterdam van de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw. R: De roman speelt zich af in de tijd dat er in Hongkong letterlijk een ondergrondse en bovengrondse wereld bestond. L: Wat enigszins als Chinees aangemerkt kon worden, zoals Singaporezen en Maleiers, leefde ondergronds. De kansloze klasse. Dat jochie waarover ik schrijf, Wong, komt uit die ondergrondse wereld. Hij heeft op jonge leeftijd al een moord op zijn geweten. Een rascrimineel, al voordat hij naar Nederland komt. Hier belandt hij weer in een soort ondergrondse wereld: de souterrains aan de Geldersekade in Amsterdam. R: Wong, je hoofdpersoon, wordt gekneed voor de misdaad. Het mooie aan je boek is dat je blijft doorlezen, het blijft spannend, je wil weten hoe het afloopt. L: Ik blijf proberen het menselijke in de crimineel te ontdekken. R: Je bent ook genadeloos voor je personages. L: Het ergste vond ik de dood van de Algerijnse jongen, Mesut. Ik lééf met mijn personages, zoals elke schrijver dat moet doen. R: Het boek is ook een afrekening met die tijd. Vrijwel iedereen die erbij betrokken was laat het leven. Wong is slachtoffer van zijn jeugd. L: Hij had een moment in Hongkong dat hij had kunnen zeggen : ik pleeg die moord niet. Het zijn dingen die gebeuren. R: Het gaat in het boek ook over de politie. Die heeft zich vastgebeten in dit verhaal. Een cold case eigenlijk. L: Ze zeiden me: maak er een fictief verhaal van. Want anders breng je jezelf en anderen in moeilijkheden.
Kijk en luister hier of hier naar De Epiloog 12
Meer over ‘Het dossier van de drakendoder’
Meer over Clyde R. Lo A Njoe bij Uitgeverij In de Knipscheer
Klik hier voor meer over De Epiloog

Leeslijst Papiamentse titels (oorspronkelijk, vertaald of tweetalig) bij Uitgeverij In de Knipscheer

In het kader van de Literaire Vertaaldagen organiseerde Marije de Bie voor het Vertalershuis Amsterdam het (online) Vertaalatelier Papiaments op 15 januari 2021 met gespreksmoderator Nihayra Leona, auteur Carel de Haseth, redacteur Peter de Rijk namens uitgeverij In de Knipscheer en vertaalsters Olga Rojer en Chila Bolivar. Centraal staat de uitgave Katibu di Shon van Carel de Haseth dat behalve in het Papiaments ook in het Nederlands, Duits en Engels is vertaald.
Voor deelnemers aan de Literaire Vertaaldagen stelde Uitgeverij onderstaande lijst samen met Papiaments-gerelateerde uitgaven uit het fonds van Uitgeverij In de Knipscheer.

Carel de Haseth * Slaaf en Meester / Katibu di Shon
Carel de Haseth * Sklave und Herr/Katibu di Shon
Carel de Haseth * Zolang er kusten zijn
Carel de Haseth * Bida na kola/Kleuren van leven
Pierre Lauffer * Na final di kaminda /Op het einde van de rit
Elis Juliana * Hé Patu/Waggeleend
Aart G. Broek * The Colour of my Island
Aart G. Broek * Medardo de Marchena. Staatsgevaarlijk in koloniaal Curaçao
Hilda de Windt Ayoubi * Geef me je taal. Dat ik je beter versta / Duna mi bo idioma. Pa mi por komprondé bo mihó
Eric de Brabander * E bida infinito di Doña Lisa
Nilda Pinto * Hoe Nanzi de koning beetnam / Kon Nanzi a nèk Shon Arei
Elis Juliana * Blijf nog wat. Liefdespoëzie
Walter Palm * Met lege handen ging ik slapen, met een gedicht werd ik wakker
Quito Nicolaas * Als de aloë sluimert / Cucuisa cabisha
Olga Orman * Cas di biento / Doorwaaiwoning
Diana Lebacs * Belumbe / De waterlijn
Nydia Ecury * Een droom die ik heb /Un soño ku mi tin
Klaas de Groot * Vaar naar de vuurtoren
Munye Oduber – Winklaar * Zo reken ik nu met je af / Ta asina y awor mi ta regla cuenta cu bo
Clyde R. Lo A Njoe * Dansen/Baliamentu
Antoine J. Maduro * Bida, remordementu, konfeshon i krítika. Un relato outobiográfiko

Clyde R. Lo A Njoe – Het dossier van de drakendoder. Roman

drakendoder zonder logo met tekst proef18 (1) kopieClyde R. Lo A Njoe
Het dossier van de drakendoder

roman
Aruba, Suriname, Nederland
gebrocheerd in omslag met flappen, 540 blz.,
€ 24,50
ISBN 978-90-6265-770-4 NUR 301
Eerste uitgave 2020
presentatie 18 oktober 2020

Roman over de snelle opkomst van de Chinese heroïnehandel in Amsterdam.

Voor de lezer die de 13 in een dozijn detectives langzamerhand moe is, biedt Clyde Lo A Njoe met zijn ‘misdaadroman’ Het dossier van de drakendoder een leeservaring van een andere orde. Vanuit de onderaardse wereld in de voormalige kroonkolonie Hongkong – een onderkomen voor ontheemden en berooiden waar de georganiseerde misdaad de scepter zwaait – vindt de bedrijvigheid een weg naar ‘de wereld boven’ en vandaaruit naar Europa: Londen, Stockholm, Amsterdam. Vroeg in de morgen sterft een jonge man in de Amsterdamse binnenstad. Wie is dit slachtoffer van de zoveelste moord in de Amsterdamse ‘rosse buurt’? En wie is de dader?

Bij de zoektocht naar de achtergronden en het gelijktijdig ontrafelen van de menselijke tragedie die deze moord kenmerkt, wordt de lezer binnengeleid in twee totaal verschillende werelden. Enerzijds de schemerige omstandigheden waarin de moordenaar opgroeit; anderzijds de zorgeloze, zonovergoten omgeving die het leven van het slachtoffer bepaalt voordat hij naar Europa vertrekt om vervolgens abrupt zijn vreselijk noodlot tegemoet te gaan in de Amsterdamse binnenstad.

Destijds verklaarde een caféhoudster op de Nieuwmarkt dat het een onweerlegbaar feit was dat jonge Chinezen de heroïne naar Amsterdam brachten en hiermee hun louche lucratieve handel dreven, die na verloop van tijd niet te beheersen viel. De heroïnehandel vormt de leidraad van deze roman, die uitmondt in een psychodramatisch debacle. De Chinese triades – ook wel ‘tongs’ genoemd – waren nauw betrokken bij deze vorm van georganiseerde misdaad. Maar zelfs in deze harde, barre, donkere wereld weten liefdesrelaties te ontluiken en zich staande te houden.

Beeldend kunstenaar en schrijver Clyde R. Lo A Njoe is in 1948 geboren op Aruba uit Surinaamse ouders. Hij schrijft in dat bijzondere Nederlands zoals zich dat ontwikkelde in ‘de West’. Hij debuteerde in 1982 als dichter en ‘pas’ in 2016 als romanschrijver met Parelmoerpoeder, een indrukwekkend boek over overleven in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Mallura, zijn tweede roman uit 2018, is een tot het einde intrigerende roman over de onopgehelderde dood van Edgar Ellan Poe, knap geschreven in de traditie van de 19de eeuwse literatuur.

Meer over ‘Parelmoerpoeder’
Meer over ‘Mallura’
Meer over Clyde Lo A Njoe bij Uitgeverij In de Knipscheer

Clyde R. Lo A Njoe – Mallura. Roman

Opmaak 1Clyde Lo A Njoe
Mallura

roman
Nederland
gebrocheerd in omslag met flappen,
392 blz., € 19,90
ISBN 978-90-6265-992-0
Eerste druk 2018

Is Edgar Allen Poe vermoord, en zo ja, waarom? In Mallura reconstrueert Clyde Lo A Njoe met sterke en levendige dialogen de schimmige dood van Edgar Allen Poe. Mallura wordt zo een whodunnit, een ‘detective’ met een spannende plot.

Er is altijd van uitgegaan dat niemand wist waar de Amerikaanse schrijver en dichter Edgar Allen Poe zich bevond tussen 28 september en 3 oktober 1849, enkele dagen vóór zijn dood. Poe, inmiddels landelijk bekend door gedichten als ‘Lenore’ en ‘The Raven’, wordt in de vroege morgen van 3 oktober in beklagenswaardige staat aangetroffen in de stad Baltimore: ziek en in andermans kleding. Als hij op 7 oktober 1849 komt te sterven in het Washington College Hospital, ontstaan twijfels bij Mallura, een plantagehouder die in korte tijd een innige verstandhouding met de markante schrijver heeft ontwikkeld. Mallura heeft de overleden Poe amper vierentwintig uur daarvóór nog tot diep in de nacht gesproken, waarbij de laatste een gloedvolle monoloog afstak.

Na een jaar keert Mallura voor zaken weer terug naar Baltimore. Toevalligerwijs ontmoet hij de jonge journalist Robert Q. Dempsey, die voor een gerenommeerd New Yorks tijdschrift de opdracht heeft aangenomen om een plausibele verklaring te vinden voor het mysterieuze overlijden van de geprezen dichter en schrijver. Er volgt een boeiende gezamenlijke ontdekkingsreis. Poe was drankzuchtig en mogelijk gebruiker van de pijnstiller laudanum (opiumtinctuur). Hij droeg altijd grote hoeveelheden geld bij zich. Is hij bezweken aan een ziekte als cholera of tuberculose? Of een aandoening aan de hersenen? Een overdosis? Of is hij door een misdrijf om het leven gekomen? Gaandeweg denken beide mannen hét aanknopingspunt te hebben gevonden, waarmee de oorzaak van de dood van Poe definitief kan worden ontsluierd.

Beeldend kunstenaar Clyde R. Lo A Njoe (Aruba, 1948) debuteerde in 1982 als dichter en ‘pas’ in 2016 als romanschrijver (met ‘Parelmoerpoeder’). Mallura, zijn tweede roman, is een tot het einde intrigerende roman.
Meer over Clyde Lo A Njoe bij Uitgeverij In de Knipscheer

‘Parelmoerpoeder’ in de publiciteit.

VoorplatParelmoer-72Over ‘Parelmoerpoeder’ van Clyde R. Lo A Njoe op Caraïbisch Uitzicht, 3 januari 2017:
Tijdens een boekenpresentatie in boekhandel Donner, Coolsingel 119 te Rotterdam, op 25 juni 2016, met het thema ‘vrijheid’ naar aanleiding van het Surinaamse Keti Koti- feest (‘Gebroken Ketenen-feest’) werd Clyde R. Lo A Njoe geïnterviewd ter gelegenheid van de verschijning van zijn omvangrijke roman ‘Parelmoerpoeder’, en wel door de literatuurwetenschapper, schrijver en dichter Michiel van Kempen: ‘In een gepassioneerde na-oorlogse relatie ontvouwt zich langzaam een verhaal over de Tweede Wereldoorlog. Het geeft heel subtiel een gedetailleerd beeld over hoe men zich in de laatste oorlogsjaren probeert staande te houden. Een indrukwekkend boek.’
Kijk naar het interview (25 minuten) in dit bericht. Daarin ook verwijzingen naar een radio-interview en een kort gefilmd interview.
Meer over ‘Parelmoerpoeder’
Meer over Clyde Lo A Njoe

‘De Bushsoldaat’ en ‘Parelmoerpoeder’ in Top-10 Nederlandstalig romandebuut 2016 van Ansiel

voorplattulp75 VoorplatParelmoer-72Het film- en boekenblog Ansiel, een van de belangrijkste recensie-sites in Vlaanderen, stelde uit het Nederlandstalige boekenaanbod van 2016 een top-10 samen van het Nederlandstalige romandebuut en nam daarin op ‘De bushsoldaat’ van Edith Tulp en ‘Parelmoerpoeder’ van Clyde R. Lo A Njoe.
Klik hier voor het lijstje
Meer over ‘De bushsoldaat’
Meer over ‘Parelmoerpoeder’

Overhandiging eerste exemplaar ‘Parelmoerpoeder’

parelmoerpoeder1Op 15 december 2016 overhandigde schrijver Clyde R. Lo A Njoe zijn eerder dit jaar verschenen grote romandebuut ‘Parelmoerpoeder’ aan Leo Wienesen:
Lo A Njoe droeg zijn roman op aan George Maduro en Boy Ecury en aan (‘de anonieme held’) Leo Wienesen. Leo Wienesen (Amsterdam, 1922), was van 1937 tot 1942 werkzaam bij de Gemeentelijke Voedselvoorzieningen van Amsterdam ofwel ‘de Gaarkeuken’. Toen de anti-Joodse maatregelen van kracht werden moest hij onderduiken, maar bleef niettemin in de Hongerwinter van 1944/45 en ook in de vroege jaren van de wederopbouw, toen voedsel nog lange tijd schaars was, zijn rol spelen in de voedselvoorziening voor Amsterdamse behoeftigen.
Klik hier voor meer foto’s van Rob Groenwold
Meer over ‘Parelmoerpoeder’
Meer over Clyde Lo A Njoe op deze site

«Een mooi boek over een mooi thema, geschreven in een mooie schrijfstijl.» – Monique van der Hoeven

VoorplatParelmoer-72Over ‘Parelmoerpoeder’ van Clyde R. Lo A Njoe op Alles over boeken en schrijvers, 29 november 2016:
(…) Het boek begint met een verhaal over de relatie tussen de elegante en zeer succesvolle jonge vrouw Esther, die er een zeer bourgondische levensstijl op na houdt, en de kunstenaar Dird. Esther heeft een magische aantrekkingskracht op Dird, en ze zuigt hem op alle fronten haar leven binnen. Zij is duidelijk degene die bepaalt hoe alles gebeurt, en ook in welk tempo, Dird volgt dat eigenlijk altijd maar keurig. De Joodse Esther gaat in 1977 nog altijd gebukt onder het oorlogsverleden van haar ouders, die inmiddels allebei overleden zijn; zij is geboren in de hongerwinter. (…) Naast het verhaal van Esther’s ouders loopt er een aantal andere verhaallijnen: de parelmoerpoeder-business van Esther en haar zakencontacten, het leven van Dird en zijn kunst en werk op de visafslag, wat hij samen met zijn vriend Rousse nachtdiensten draait, en het verhaal van Vera, Esther’s beste vriendin. (…) De verhaallijn van de Joodse ouders van Esther in het circuit van onderduikers in Amsterdam vond ik zonder meer zeer de moeite van het lezen waard. (…) Een mooi boek over een mooi thema, geschreven in een mooie schrijfstijl.
Lees hier de recensie
Meer over Parelmoerpoeder’
Meer over Clyde Lo A Njoe

«Een zwart-wit-tegenstelling genuanceerd tot tal van tinten grijs.» – Wim Rutgers

VoorplatParelmoer-72Over ‘Parelmoerpoeder’ van Clyde Lo A Njoe in Antilliaans Dagblad, 18 augustus 2016:
(…) Het stille verzet van voedseltransporten, gaarkeukens, hongertochten, koop en verkoop en ruil van etenswaren en wat er tijdens de laatste Hongerwinter van 1944 maar nodig is in een kwestie van overleven en strijd tegen kou, honger en gebrek, staan centraal in het verhaal. Een zwart-wit-tegenstelling wordt zo genuanceerd tot tal van tinten grijs. Niets is zo maar wat het lijkt. (…) Clyde Lo A Njoe heeft met ‘Parelmoerpoeder’ een praatboek, een denkboek en een redeneerboek geproduceerd. Dit gecompliceerde verhaal met drievoudig thema wordt in de dertien hoofdstukken van deze 675 pagina’s tellende roman verteld met tal van uitweidingen, maar waarin de voortgang wordt bereikt door een afwisselend vertelritme, door middel van betekenisvolle vooruitwijzingen en flashbacks. Er wordt een scherpe functionele tegenstelling beschreven tussen het ietwat hedonistische heden en het oorlogsleed, wat uitgedrukt wordt in de levenswijze van Esther, die Dird laat genieten van luxe maaltijden in chique restaurants, met drinken van koffie en dure cognac en wat Esther zelf betreft het constante roken van sigaren; dit allemaal in scherpe tegenstelling tot de Hongerwinter in het Amsterdam van 1944. (…) Een recensie is een aankondiging, een eerste reactie, plaatsbepaling en waardering van een nieuw verschenen boek en zeker niet de plaats waar de afloop van het verhaal wordt verteld. Bij herlezing blijkt hoe de verteller deze afloop al vanaf het begin heeft voorbereid. Ik raad daarom aan na de eerste lezing nog weer eens rustig naar eerdere fragmenten terug te bladeren. Het zal u verrassen.
Lees hier en hier de recensie
Meer over ‘Parelmoerpoeder’
Meer over Clyde Lo A Njoe op deze site