Literair tijdschrift Extaze 29 ‘Blokken’ [Jrg. 8, nr. 1]

VoorplatExtaze29-75Extaze 29– Blokken
achtste jaargang nr. 1, februari 2019
redactie Cor Gout, Els Kort (vormgeving)
gebrocheerd, geïllustreerd, 120 blz.,
€ 15,00
presentatie 7 februari 2019
ISBN 978-90-6265-759-9

Zoals in elk nummer wordt ook in dit nummer de inhoud bepaald door essays, gedichten, korte verhalen en beeld en nog uitgebreid met interviews en recensies op het digitale supplement van Extaze. Extaze 29 heeft als thema Blokken van F. Bordewijk en bevat 5 essays.

In haar essay ‘Verboden zones’ associeert Artien Utrecht ‘de verboden zone’ in Andrei Tarkowsky’s film Stalker met de totalitaire staat die F. Bordewijk beschrijft in zijn korte roman Blokken (1931). De rode draad in beide kunstwerken betreft fundamentele sociale botsingen die door de geschiedenis heen onopgelost zijn gebleven, zoals daar zijn: sociale ongelijkheid, de spanning tussen individualiteit en collectiviteit en die tussen secularisme en godsdienst.

Net als in Paul van Ostaijen’s toekomstgroteske ‘De stad der opbouwers’ (1932) zien we in Blokken hoe architectuur en ideologie met elkaar kunnen versmelten en hoe bouwcomplexen bepaalde denksystemen kunnen weerspiegelen, betoogt Thomas Pierrart in ‘Van Blokken tot brokken’.

Bij Herman van Bergeijk vinden we deze visie terug: door de scherpe staccato-achtige schrijfstijl wordt Blokken wel gezien als een novelle die de nieuwe zakelijkheid verbeeldde in de bouwkunst (sinds 1925 vanuit Duitsland tot in Nederland doorgedrongen). Maar, vervolgt hij, de afstandelijkheid van de reportage ontbreekt. De auteur neemt een standpunt in dat je anti-utopisch, sciencefictionachtig en romantisch-expressionistisch kunt noemen.

Leo Oorschot bevindt zich niet ver van deze visie waar hij schrijft dat Bordewijk zich lijkt te mengen in een architectenstrijd die in 1928 werd gevoerd tussen voorstanders van de collectivisatiebouw (bij Bordewijk: discipline, tucht, geschiedenisloosheid, individuloosheid en collectivisatiedrift) en esthetici die geen afstand wensten te nemen van de waarden van het fin de siècle.

Blokken, zo begint Boris van Meurs zijn verhandeling ‘Systeem, mens, ding’, is een boek over systemen en de rol van het individu daarin. In deze relatie lijken de dingen te worden teruggedrongen tot de ruimte van strikte functionaliteit. Maar kan het ding hier niet centraal gesteld worden? Is hun werking werkelijk altijd te voorspellen?

In dit nummer gedichten van Jeanet Kingma en Bert Struyvé en korte verhalen van Helge Bonset, J.I. Clément, Guido Eekhaut, Mark de Haan, Boudewijn van Houten en Rob Verschuren. Het beeld is van Viktor Hachmang.

De presentatie van Extaze 29 vindt plaats op donderdag 7 februari 2019. Locatie: Houtrustkerk, Beeklaan 535, Den Haag (hoek Houtrustweg). Parkeren kan gratis op het erf van de internationale school aan de overzijde. Aanvang: 20.15 uur precies. Deur open van 19.45 uur tot 20.10 uur, dus graag op tijd aanwezig zijn. Entree: € 10,00 (alleen contant te betalen). Reserveren: redactie@extaze.nl. Presentatie: Cor Gout. Licht en geluid: Anton Simonis (Adesign).
Lees ook het digitale supplement van ‘Extaze’
Meer over ‘Extaze’
Meer over F. Bordewijk / Blokken in ‘Om hart en vurigheid’

10 voor 10. Tien Extaze-dichters van de jaren tien

Voorplat10voor10-75Cor Gout, Kees Ruys (samenstelling en redactie)
10 voor 10. Tien Extaze-dichters van de jaren tien

poëzie
inleiding Rutger H. Cornets de Groot
vormgeving Els Kort
genaaid gebrocheerd met open rug,
96 blz. + 8 blz. omslag op formaat 16 × 24 cm
geïllustreerd met 10 afbeeldingen (fotodruk op papier)
€ 15,00
ISBN 978-90-6265-756-8
Eerste uitgave 2 februari 2019
Extaze / Uitgeverij In de Knipscheer

Het literair tijdschrift Extaze viert de poëzieweek 2019 met de uitgave van de poëziebloemlezing 10 voor 10. Tien Extaze-dichters van de jaren tien. De tien Extaze-dichters die de redactie van ‘Extaze’ uit dertig nummers (2011–2018) koos om uitdrukking te geven aan de Nederlandstalige poëzie in de jaren ’10 zijn: Estelle Boelsma, Daniel Bras, Dorien Dijkhuis, Arnold Jansen op de Haar, Heidi Koren, Giuseppe Minervini, Hanz Mirck, Maria van Oorsouw, Lisa Rooijackers en Merel van Slobbe.

Een ‘school’ vormen deze dichters niet, maar gemeenschappelijke kenmerken kent hun poëzie wel. Inleider Rutger Cornets de Groot ziet die overeenkomst niet zozeer in een tijdsbepaling, maar meer in een plaatsbepaling en een behoefte zich aan die bepaling te onttrekken: ‘Te ontkomen aan wat je in de greep houdt: aan je behuizing, aan de ander, aan de waarneming, aan de wereld. […] Van de poëzie van deze tien dichters is dát streven dan toch een algemene trek. Dorien Dijkhuis geeft zelfs de titel ‘Pogingen om te ontkomen’ aan een van haar gedichten, met daarin deze projectie van het verlangen om zich ook van zichzelf te ontdoen:

in het hotel laat ik de gordijnen op een kier, bespied
mijn kamer vanaf een bankje aan de overkant
keer ’s avonds als een ander naar mezelf terug.’

In dit opzicht belichaamt het werk van de tien Extaze-dichters de jaren tien. De bundel, op bijzondere wijze vormgegeven en geïllustreerd door Els Kort, is een uitgave van Extaze / Uitgeverij in de Knipscheer en werd mede mogelijk gemaakt door het Nederlands Letterenfonds.
Meer over ‘10 voor 10. Tien Extaze-dichters van de jaren tien’
Meer over ‘Extaze’

Presentatie dichtbundel 10 voor 10

Voorplat10voor10-7510 voor 10. Tien Extaze-dichters van de jaren tien’ bij Boekhandel Douwes op zaterdag 2 februari 2019:
Literair tijdschrift Extaze viert de poëzieweek met de presentatie van de dichtbundel ‘Tien Extaze-dichters van de jaren tien’. Dit poëziefeest zal vanaf 14.30 uur plaatsvinden in Boekhandel Douwes, Herengracht 60, Den Haag, 070-7371126 (op loopafstand van het Centraal Station). Er zullen korte optredens zijn van Rutger H. Cornets de Groot (de schrijver van het inleidend essay) en de dichters Estelle Boelsma, Daniel Bras, Dorien Dijkhuis, Arnold Jansen op de Haar, Heidi Koren, Hanz Mirck, Maria van Oorsouw, Lisa Rooijackers en Merel van Slobbe. Reserveren niet noodzakelijk. Nadere informatie bij: info@boekhandeldouwes.nl, redactie@extaze.nl.

Klik hier voor de uitnodiging/flyer van Els Kort
Meer over ‘10 voor 10. Tien Extaze-dichters van de jaren tien’

Uitnodiging voor presentatie Extaze 28 in Den Haag

coverE28voorDPresentatie Extaze 28 Geloof in de kunst in de Houtrustkerk: donderdagavond 15 november 2018:
Geloof in de kunst? Geloof in de literatuur? Of toch in de eerste plaats je levenswijze instellen op de maatschappelijke carrière en het consumeren? Louis Couperus’ way of life werd vooral beïnvloed door de levensstijl en de (beeldhouw)kunst van de Grieken en de Romeinen. De atleten op de spelen in Olympia beoefenden hun sport naakt, de Griekse sculpturen van jonge mannen en goden lieten niets te raden over. Ruurd Halbertsma vertelt over die cultuur en Els Kort zorgt ervoor dat de weergave van die beelden op de wand van de Houtrustkerk er net iets anders zullen uitzien dan verwacht. Lisa Rooijackers’ jeugd en ongekunsteldheid zal doorklinken in de gedichten die zij zal voordragen. Mariëtte van Erp zal vertellen over de kunst, haar kunst, die als vanzelf ontstond toen zij haar huis en tuin in Gemert moest verlaten. Onno Schilstra schrijft in Extaze 28 hoe een beeld van Giam Lorenzo Bernini (1598–1680), De extase van de heilige Theresia, een van de meest intrigerende beelden van religieuze vervoering die hij ooit had gezien, hem deed beseffen dat hij beeldend kunstenaar zou worden. In zijn voordracht zal ook Gerard Reve een plaats krijgen, en de muziek, het nummer Freight Train en andere ‘Americana’, kunstuitingen die hem in zijn overtuiging hebben bevestigd. Een staaltje van de door hem geliefde Amerikaanse muziek, oud en nieuw, pop, country en folk, zal Onno samen met Artur Schouten, Siebe van Egmond, Paul Keuzenkamp en Renk Jan Vissers, tesamen het ensemble ‘Art for Art’s Sake’ vormend, ten gehore brengen. Alweer een avond om niet te missen.
Kom weer eens langs! De Extaze-avonden zijn van Pulchri verhuisd naar Sociëteit De Vereeniging en vandaar naar de Houtrustkerk op de hoek van de Beeklaan en de Hanenburgweg. Kwaliteit hebben we tijdens die reis niet verloren, integendeel, zo laten de ‘habitués’ van de Houtrustkerk ons weten. Veranderd zijn de avonden wel en dat is goed. Er is nog iets veranderd en die verandering is minder goed. Een aantal vaste bezoekers van het eerste uur zijn al geruime tijd niet meer gesignaleerd. Sommigen van hen hebben tijdens een van de presentaties van ‘Extaze’ opgetreden. Tot hen zouden we willen zeggen: jullie vormen een deel van onze geschiedenis en we missen jullie.
Klik hier voor locatie en aanvangstijden
Meer over Extaze 28

Boekpresentatie ‘Olifanten warm houden’

posterOWHPresentatie ‘Olifanten warm houden’ van Dieuwke van Turenhout in Perdu, zaterdag 1 december 2018, van 14.00–17.00 uur:
Uitgeverij In de Knipscheer en Literair tijdschrift ‘Extaze’ presenteren ‘Olifanten warm houden’, korte verhalen van Dieuwke van Turenhout, een nieuw debuut in de Extazereeks. Aan het programma werken mee Aly Freije (gedichten en proza), The Phoenix Lights (muziek), Peter de Rijk (interview), Cor Gout (presentatie). Komt allen! Graag aanmelden op redactie@extaze.nl . De Extazereeks, een gezamenlijk initiatief van het literair tijdschrift ‘Extaze’ en Uitgeverij In de Knipscheer, biedt schrijvers die eerder in ‘Extaze’ hebben gepubliceerd de mogelijkheid hun werk in een zelfstandige uitgave te presenteren.
Locatie: Perdu, Kloveniersburgwal 86, 1912 CZ Amsterdam [ = Bereikbaarheid Perdu ]
Klik hier voor de affiche van Els Kort
Meer over Dieuwke van Turenhout op deze site
Meer over de Extazereeks

Extaze in de Houtrustkerk, presentatie Extaze 28: ‘Geloof in de kunst’

ExtazeinHoutrustkerk28DProgramma presentatie Extaze 28 met ‘Geloof in de kunst’ in de Houtrustkerk, donderdagavond 15 november 2018:
Onlosmakelijk verbonden aan het papieren literaire tijdschrift Extaze, en aan het digitale supplement, zijn de publieke, thematische presentaties van elk afzonderlijk nummer die een waardevolle aanvulling zijn op de inhoud van het betreffende nummer, in dit geval van Extaze 28 over ‘Geloof in de kunst’, een multidisciplinair programma met literatuur, beeldende kunst en muziek.

20.15: inleiding Cor Gout
20.20: Ruurd Halbertsma; lezing over de antieke beeldhouwkunst als droom en doem, ingeleid door een beeldcollage van Els Kort. Ruurd Halbertsma is werkzaam in het Rijksmuseum van Oudheden als conservator Griekse en Romeinse Kunst.
20.40: Lisa Rooijackers (gedichten). Lisa Rooijackers is gestart met de master Historical, Literary and Cultural Studies in Nijmegen. Behalve met academische bijdragen durft ze sinds kort ook met haar eigen poëzie de wereld in te gaan. Haar muzikale poëzieproject ‘half woord’ staat in de startblokken en is te volgen via het Instagramaccount@halfwoord.
20:50: Art for Art’s Sake (muziek)
21.00: P A U Z E
21.20: Mariëtte van Erp: haar beeldende kunst. Mariëtte van Erp (Gemert) is thuis in de omgeving waar ze is opgegroeid en haar plaats weet. Ze werkt om te doorgronden wat die plaats is en geeft daar uitdrukking aan door wat ze ondergaat ‘blind’ na te voelen op papier: door met vet het papier te betekenen, door met de poot van haar bril of een opgeraapt takje de tekening op een vel carbonpapier te krassen en zo een afdruk achter te laten op het tekenpapier eronder. Ze kijkt daarbij niet naar wat ze doet, maar houdt haar ogen gericht op de omgeving waarin ze opgaat.
21.35: Onno Schilstra: Freight Train- een voordracht. Onno Schilstra is beeldend kunstenaar, schrijver en muzikant. Hij woont afwisselend in Amsterdam en Berlijn, waar hij samen met zijn vrouw Wim Hardeman werkt aan hun magnum opus Panopticum Berlin, een klein, reizend museum met tekeningen over alles wat mensen mooi en verschrikkelijk maakt.
21.50: Art for Art’s Sake

Presentatie Cor Gout; licht en geluid Anton Simonis (Adesign). Locatie: Houtrustkerk, Beeklaan 535, Den Haag (hoek Houtrustweg). Parkeren kan gratis op het erf van de internationale school aan de overzijde. Inloop (deur open) van 19.45 uur tot 20.10 uur. Aanvang: 20.15 uur precies (dus graag op tijd aanwezig zijn). Entree € 10,00 (alleen contant te betalen). Reserveren redactie@extaze.nl.
Klik hier voor de affiche van Els Kort
Meer over ‘Extaze 28’
Eerdere Extaze-programma’s in de Houtrustkerk

Extaze in de Houtrustkerk, presentatie Extaze 27: ‘Stad en ommeland’

AffichePresentatieExtaze27Programma presentatie Extaze 27 met ‘Stad en ommeland’ in de Houtrustkerk, donderdagavond 13 september 2018:
Stad en ommeland zullen tijdens de presentatie van het nieuwe nummer van Extaze niet apart, maar in hun samenhang en samengaan besproken en getoond worden. De verbinding zal ondersteund worden door de Haagse tram lijn 1 die nu nog glijdt over het groen van de trambaan langs de Scheveningseweg en tussen de bomen die er nog staan, maar wie hetzelfde fatum wacht als de rij lotgenoten die al aan de beurt zijn geweest: kap. Hester van Gent, schrijver en stedenbouwkundige uit Rotterdam, zal antwoord geven op de vraag waarom het nooit zonder slag of stoot gaat wanneer een boom dreigt te worden gekapt. Waarom er altijd weer stadsbewoners zijn die daar persoonlijk tegen in het geweer komen. Manuel Kneepkens, oud-docent criminologie aan de Erasmus Universiteit van Rotterdam en ex-fractievoorzitter van de stadspartij in de gemeenteraad van diezelfde stad, zal een pleidooi houden voor ‘lyrische stadspolitiek’ met de aandacht voor de rafelranden van de stad en voor cultuur en natuur, gebieden die steden tot volwaardige steden maken. Matilde Everaert is architect en beeldend kunstenaar te Gent, haar zeer gedetailleerde tekeningen kunnen gezien worden als zoektochten buiten de grenzen van de architectuur. Fantasie en werkelijkheid lopen dooreen in een film van haar die ze tijdens de avond zal vertonen. Merel van Slobbe studeert filosofie aan de Radboud Universiteit te Nijmegen en is schrijver en dichter, in welke capaciteit ze enkele prijzen won. Maar ook zonder die voorkennis had de redactie van Extaze Merel’s talent zeker herkend. De muziek zal verzorgd worden door het Gentse duo Hoodoo Promise. Hun liedjes doen denken aan de Franse chansons uit de jaren vijftig, maar ‘retro’ kun je ze toch niet noemen. Daar waakt het punkverleden van Rik de Maré, een van de twee, wel voor. Het zijn vooral de literair getinte teksten die de vergelijking rechtvaardigen. Rotterdam, Nijmegen, Gent. Net als Matilde Everaert gaan we grenzen over. Reis met ons mee!
Presentatie Cor Gout; licht en geluid Anton Simonis (Adesign). Locatie: Houtrustkerk, Beeklaan 535, Den Haag (hoek Houtrustweg). Parkeren kan gratis op het erf van de internationale school aan de overzijde. Aanvang 20.15 uur precies. Deur open van 19.45 uur tot 20.10 uur, dus graag op tijd aanwezig zijn. Entree € 10,00 (alleen contant te betalen). Reserveren redactie@extaze.nl.
Klik hier voor de affiche van Els Kort
Meer over ‘Extaze 27’
Eerdere Extaze-programma’s in de Houtrustkerk

Literair tijdschrift Extaze 27 ‘Stad en ommeland’ [Jrg. 7, nr. 3]

VoorplatExtaze27-75Extaze 27 – Stad en ommeland
zevende jaargang nr. 3, september 2018
redactie Cor Gout, Els Kort (vormgeving)
gebrocheerd, geïllustreerd, 112 blz.,
€ 15,00
presentatie 13 september 2018
ISBN 978-90-6265-619-6

Zoals in elk nummer wordt ook in dit nummer de inhoud bepaald door essays, gedichten, korte verhalen en beeld en nog uitgebreid met interviews en recensies op het digitale supplement van Extaze. ‘Extaze 27’ bevat 6 essays. In zijn essay ‘Berlage: de stad als vorm’ betoogt Carel Weeber dat de invloed van de architect en stedenbouwkundige H.P. Berlage (1856–1934) in onze tijd heeft geleid tot een door de overheid gestuurde programmering van collectieve woningproductie en andere stedelijke voorzieningen, waardoor het grid (een veld, opgebouwd uit repeterende rechthoeken) als handige onderlegger voor een stedelijk patroon op de achtergrond is geraakt – met alle ongewenste gevolgen van dien. Hester van Gent stelt in ‘Boomstede’ vast dat stad en ommeland nooit van elkaar gescheiden waren, maar altijd al met elkaar verweven. Een gewas dat zich nooit iets van die vermeende scheiding heeft aangetrokken, is de boom, die overal in de stad te vinden is. Van Gent legt uit waarom stadsbewoners de boom altijd in hun omgeving hebben opgenomen en in het geweer komen wanneer bomen worden gekapt. In de chaotische, luidruchtige stad Berlijn is de vos binnengekomen, schrijft Ilona Verhoeven in ‘Ruige straten, wilde buren’. Door de onverschilligheid van de Berlijners tegenover de vos en de vele andere diersoorten in de stad gedijt de stadsnatuur. Leven en laten leven. Jack van der Weide beschrijft in ‘Willem van Genk gaat naar Moskou’ het leven van deze schizofrene outsiderkunstenaar, en memoreert diens vroeg geuite verlangen om een reis naar Moskou te maken. Zijn belangrijkste thema, macht en controle, zal met deze voorkeur te maken hebben gehad. In ‘Tussenland’ introduceert Jan-Hendrik Bakker het begrip ‘privélandschappen’. Dat zijn mentale landschapjes die vanuit de ‘echte’ wereld bij ons zijn binnengekomen en zich genesteld hebben in onze geest. Ze zijn gebonden aan de ervaring van een individu of hooguit van een paar personen. Bij het beeld van Rotterdam in een lachspiegel kun je je het Rommeldam van Marten Toonder voorstellen, vindt Manuel Kneepkens. Het geestelijk leven, de poëzie, de politiek, de wetenschap en de beeldende kunst zouden zeker geholpen zijn met de creativiteit (‘de list’) van Tom Poes. In ‘De nacht maakt alle katten grijs’ herbeleeft Léon Hanssen zijn bezoek in 1987 aan de historicus Golo Mann in het huis van diens vader, Thomas Mann, aan het meer van Zurich.

In dit nummer gedichten van Carla Bogaards, Aly Freije, Heidi Koren, Lisa Rooijackers, Merel van Slobbe en Bert Struyvé en korte verhalen van Femke Baljet, Annette van ’t Hull, Boudewijn van Houten, Hans Muiderman, Ishana Sayag en Adje Steijn. Het beeld is van Matilde Everaert.

De presentatie van Extaze 27 vindt plaats op donderdag 13 september 2018. Locatie: Houtrustkerk, Beeklaan 535, Den Haag (hoek Houtrustweg). Parkeren kan gratis op het erf van de internationale school aan de overzijde. Aanvang: 20.15 uur precies. Deur open van 19.45 uur tot 20.10 uur, dus graag op tijd aanwezig zijn. Entree: € 10,00 (alleen contant te betalen). Reserveren: redactie@extaze.nl. Presentatie: Cor Gout. Licht en geluid: Anton Simonis (Adesign).

Meer over presentatie Extaze 27
Lees ook supplement van ‘Extaze’
Meer over ‘Extaze’

«Puntgaaf in beeld en woord.» – André Oyen

JubileumuitgaveVoorplatExtaze25Over ‘25 x Extaze’ van Hein van der Hoeven, Felix Monter op Ansiel, 20 juli 2018:
(…) Dit jubileumnummer is toch wel een heel bijzonder uitgave niet alleen omwille van het bijzonder knappe beeldend werk, maar ook en vooral door de teksten en gedichten die het duo Hein van der Hoeven en dichter/schrijver Felix Monter bij de teksten plaatsen. Een tekst die mij bijvoorbeeld bijzonder boeide was die over Libanon dat in de jaren vijftig ‘ Het Zwitserland van het Midden-Oosten’ werd genoemd. Puntgaaf in beeld en woord is ‘25 x Extaze’ heel zeker te genieten voor kunst- en literatuurliefhebber! (…) Met een Woord vooraf (‘Zilver’) van redacteur Cor Gout.
Lees hier en hier de recensie
Meer over Extaze bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Hein van der Hoeven bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Cor Gout bij Uitgeverij In de Knipscheer

«De jaren ’60 van punk tot Satie, een mooi boek.» – Drs. Marianne van den Heuvel

VoorplatGoutMuziek-75Over ‘Tien muziekmomenten die mijn leven veranderden’ van Cor Gout voor NBD / Biblion, 16 juli 2018:
De Haagse zanger, schrijver, filosoof en programmamaker Cor Gout benaderde zeventien door hem gewaardeerde muziekschrijvers aan wie hij de vraag voorlegde om tien muziekstukken te beschrijven die hun leven veranderden. Een tijdsbeeld doemt op met herinneringen van muziekschrijvers van muziekblaadjes, fanzines (magazines voor fans) in vooruitstrevende vormgeving vanaf de jaren ’60, toen platen en cassettebandjes de boventoon voerden. Ieder hoofdstuk heeft een strak stramien waarin de schrijver persoonlijk wordt voorgesteld, gevolgd door de inzending van de schrijver. Veelzijdigheid en internationale dwarsverbindingen voeren de boventoon: een Japans wetenschapper en musicus interesseerde zich voor Braziliaanse muziek, Afrikaanse pop en Erik Satie. Het laatste hoofdstuk is van Cor Gout. Uitgebreid personenregister en zakenregister. Een mooi boek vol muzikale herinneringen, voor wie het muzikale landschap uit die tijd kent: de jaren ’60 van punk tot Satie.
Meer over ‘Tien muziekmomenten die mijn leven veranderden’
Meer over Cor Gout bij Uitgeverij In de Knipscheer