«Drama over een verlopen dorp.» – Wim Rutgers

VoorplatRachClara_Opmaak 1.qxdOver ‘Het wonder van Santa Clara’ van Chesley Rach in Antilliaans Dagblad, 18 juni 2019:
(…) Het verhaal laat zich ook lezen als een drama over een verlopen dorp en een alcoholische journalist, de wonderen van Salvador, het verraad van El Brujo en de pastoor die de genezer vanaf de kansel voor de ‘antichrist’ uitmaakt, de dood van de genezer Salvador en de wraak van moeder Maria, maar de uiteindelijke delging van de schuld door ‘berouw en vergiffenis’, de titel van het laatste hoofdstuk van de veertien – als een kruisgang. Zo kun je in de roman ook reminiscenties in moderne vorm zien aan de middeleeuwse mirakelverhalen en de 19de-eeuwse verhalen over Maria-verschijningen. Ook de naamgeving van de personages is in dit verband interessant: de koster Pedro Portero, de hospita Anna Maria de los Santos, de kritische wetenschapper Juan de la Luz, de verpleegkundige Philomena del Rosario Espinoza, waarbij de namen de betekenis en functie van de personages illustreren. (…)
Lees hier of hier de recensie
Zie ook
Meer over ‘Het wonder van Santa Clara’
Meer over Chesley Rach

«Belangrijke roman over hedendaags terrorisme, contraspionage en politieke dwarsverbanden.» – Ezra de Haan

VoorplatPOM3_Opmaak 1.qxdOver ‘Pom’ van Kees Broere in Antilliaans Dagblad, 15 juni 2019:
(…) Peter Flinck is de man om wie het allemaal in ‘Pom’ draait. (…) We schrijven het jaartal 1993, Nelson Mandela staat op het punt verkozen te worden als president van Zuid-Afrika. Het is het Afrika dat Kees Broere als journalist dagelijks volgde en dat merk je ook als hij erover schrijft. Waarschijnlijk heeft hij zijn eigen ervaringen naadloos in de dialogen van ‘Pom’ verwerkt. Zo leert Peter Flinck dat taal politiek is. Dat de gruwelen van Rwanda nu ‘les événements’ genoemd worden en beide strijdende partijen ervoor zorgden dat de brouwerij openbleef. ‘Zonder bier geen oorlog’ was het devies. Kees Asten is de journalist die Flinck dit allemaal vertelt. Een grapje van Kees Broere, die zijn pseudoniem van weleer gebruikt voor een personage in het eerste boek onder eigen naam. (…) Als in een thriller zorgt Kees Broere voor cliffhangers die je doen doorlezen. Je weet dat er iets gaat komen. Maar wat? Het moment van confrontatie met zichzelf komt wanneer Peter Flinck het gastenboek van de Chui Lodge doorbladert en zijn eigen naam tegenkomt. Het moet iemand anders met dezelfde voor- en achternaam zijn, want hij is er nooit eerder geweest. Maar dan ziet hij dat zelfs de tekst die deze Peter Flinck schreef overeenkomt met zijn eigen tekst, ooit in een hotel in Colombo op Sri Lanka in een gastenboek geschreven… Het is een variant op het dubbelgangersmotief die je wel vaker in de literatuur tegenkomt. (…) Nu iemand rondloopt met zijn naam en men hem aanspreekt alsof ze hem al jaren kennen, bekruipt hem een ongemakkelijk gevoel. En dat is pas het begin van deze uiterst verrassende roman. (…) Met ‘Pom’ heeft Kees Broere een belangrijke roman over hedendaags terrorisme, contraspionage en politieke dwarsverbanden geschreven waarbij hij vernuftig gebruik weet te maken van alle ervaringen die hij in Afrika opdeed. ‘Pom’ is een roman die om herlezen vraagt. Want wat lag aan de oppervlakte en wat heb je over het hoofd gezien?
Lees hier of hier de recensie
Meer over ‘Pom’

«Ingenieus gecomponeerd en van begin tot eind boeiend, vlot en trefzeker geschreven.» – Brede Kristensen

VoorplatRachClara_Opmaak 1.qxdOver ‘Het wonder van Santa Clara’ van Chesley Rach in Ñapa [Amigoe], 16 februari 2019:
(…) Toen ik begon te lezen dacht ik nog even dat Rach de bedoeling had om op sarcastische wijze de draak met de goedgelovige of fantasierijke inwoners van Santa Clara te steken. Ik stond op het verkeerde been. Rach lijkt zich via de hoofdpersoon serieus af te vragen of deze magisch-religieuze wereldbeschouwing serieus moet worden genomen. (…) Waarom denken we eigenlijk? Omdat er dingen zijn die onze pet te boven gaan. Vandaar ons vermogen tot verbazing, verwondering, verrassing en verbijstering. Vandaar ook dat we schrijven en literatuur produceren. Als poging om onze ervaring met wat onze pet te boven gaat te verwerken, vorm te geven, zin eraan te verlenen en verder te onderzoeken. Het wonder van Santa Clara was op het eerste gezicht inderdaad een wonder, maar blijkt bij nader inzien weinig meer dan het logische gevolg van effectief gebed te zijn. (…) Op het laatst deinst Rach voor deze conclusie terug. (…) Hij concludeert dat Gods wegen ondoorgrondelijk zijn, dat de strijd met het kwaad nog lang niet is afgelopen, dat God wellicht door zijn eigen demonen geplaagd wordt, maar dat uiteindelijk het inzicht zal doorbreken dat ‘liefde beter is dan haat’ en dat het Gods bedoeling is dit aan de hand van deze uitzonderlijke voorvallen in het dorpje Santa Clara ‘weer eens te benadrukken’. (…) Met deze goed geschreven roman hebben we naast het magisch-realistisch genre nog een nieuw genre in de literatuur erbij gekregen: het magisch-religieuze genre.
Meer over ‘Het wonder van Santa Clara’
Meer over Chesley Rach

«Een zinderende zoektocht naar het pad van het hart.» – Estefania Pampín Zuidmeer

Opmaak 1Over ‘De terugkeer van Ricardo Bonifacio’ van Chesley Rach op La Chispa – Het Latijns Amerika Magazine, 10 mei 2019:
De debuutroman ‘De terugkeer van Ricardo Bonifacio’ van Chesley Rach (Curaçao, 1952) is een zoektocht naar de eigen identiteit. Hij is geboren in Curaçao en heeft carrière gemaakt in Nederland. Marlies van der Welde wil een film maken over het carnaval op Curaçao en vraagt Ricardo om advies. Hij heeft immers een artikel geschreven over het Caribisch carnaval. (…) Om Marlies te steunen tijdens de filmopnames gaat Ricardo mee naar Curaçao. (…) De terugkeer in Curaçao zet zijn wereld op zijn kop. (…) Iedereen maakt zich klaar voor het carnaval. De sfeer in het dorp verandert met het uur. Het feest sleept mensen mee in een kolkende chaos. En ook Ricardo raakt verstrikt in het bloedstollende ritme van het carnaval, het heeft een magisch effect op hem. Met het verstrijken van het feest raakt Ricardo steeds meer in een trance. (…) De carnavalsnacht wordt een cruciaal moment in het leven van Ricardo. Eindigend in een drama dat hem helpt zijn weg in het leven weer te vinden, de complexiteit van zijn emoties te begrijpen én te leren zijn hart eindelijk te volgen. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘De terugkeer van Ricardo Bonifacio’
Meer over Chesley Rach op deze site

«Niet alleen deze roman is gebouwd met een cirkelstructuur maar ook zijn hele oeuvre tot nu toe.» – Wim Rutgers

VoorplatVergankelijkheid75Over ‘De vergankelijkheid der dingen’ van Eric de Brabander op De Leesclub van Alles, 5 april 2019:
(…) Hoe lees je de eind vorig jaar verschenen vijfde roman van Eric de Brabander, ‘De vergankelijkheid der dingen’: als een eenvoudig verhaal over een beroemde ontwerper en fabrikant die aan het begin van de twintigste eeuw een polshorloge ontwerpt dat vervolgens een wonderlijke tocht door tijd en ruimte maakt, door de hele vorige eeuw heen van 1918 tot 2016, en van Zwitserland via Nederland, Colombia naar Curaçao? Of ontlenen we ons leesplezier aan de ‘verborgen’ diepere lagen van het verhaal? (…) Is leesplezier van leesbegrip afhankelijk? (…) De zwerftocht van het horloge is een metafoor voor de zwerftocht die de lezer onderneemt op zijn leesavontuur door tijd en plaats. Het horloge biedt de bezitters ervan bepaald niet altijd geluk. Het horloge wordt cadeau gedaan bij de pensionering van Gaspard, een medewerker bij de Franse Peugeotfabriek, het komt vervolgens terecht bij diens zoon Julien, bij zijn kleindochter Helène, vervolgens bij een horlogemaker, bij Johannes die veilinghuizen afstruint, bij witwasser en drugshandelaar Hans van Amerongen en zijn vrouw Mireille die op Curaçao slachtoffer worden van een atrako omdat een grote drugsdeal via de Rotterdamse haven is mislukt, de twee jonge schlemielen Juny en Gerold die voor de drugsdealer Kabès Rodriguez werken, die op zijn beurt slachtoffer wordt van de grote Colombiaanse drugsbaron Alejandro Morales Peña, dan bij een schoonmaakster op vliegveld Hato die het gevonden horloge verkoopt en vervolgens politie-inspecteur Berti Camelia die het van zijn broer op zijn verjaardag cadeau krijgt, om tenslotte te eindigen bij Gunnar Fischer, de achterachterkleinzoon van de ontwerper. De twaalf hoofdstuktitels verwijzen naar al deze personen. Dan zijn we als lezers honderd jaar verder en hebben we vanuit Zwitserland een tocht gemaakt naar Nederland, Curaçao, Colombia en opnieuw naar Curaçao, waarna het horloge tenslotte weer in Zwitserse handen komt. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘De vergankelijkheid der dingen’
Meer over Eric de Brabander op deze site

«De lokroep van de taal waaraan Shrinivāsi gehoor gaf.» – Bertram Mourits

267-shrinivasienastridroemer1977_5c73c5b806dfd-1024x800 Shrinivási en Astrid H.Roemer in 1977

Over Shrinivási in artikel in ‘Ademloos voordragen in vele talen’ op Literatuurmuseum, 3 februari 2019:
Het is nieuws in augustus 1966, voor Amigoe di Curaçao, het ‘dagblad voor de Nederlandse Antillen’: ‘Dichter M. Lutchman terug op Antillen.’ Drie jaar lang had Martinus Lutchman in Nederland geleefd. Het bericht meldt onder andere dat hij daar een lerarenopleiding Nederlands heeft gevolgd. Niet afgemaakt, maar dat zit hem niet dwars: ‘Ik ben nu veel rijper en gelukkiger en kan meer doen.’ In Nederland had hij lezingen gegeven over Surinaamse en Antilliaanse literatuur, hij hield vijf radiolezingen over Hindoestaanse feesten en in Arnhem gaf hij tijdens de oecumenische conferentie van wereldgodsdiensten voor de Vrijzinnige Protestante Gemeente een inleiding over de islam. Hij is bekender onder de naam Shrinivāsi, die hij gebruikte voor zijn gedichten. Hij overleed 26 januari 2019.
Lees hier verder
Meer over Shrinivási bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Spannend als een thriller.» – Mirjam Scholten

VoorplatRachClara_Opmaak 1.qxdOver ‘Het wonder van Santa Clara’ van Chesley Rach voor NBD / Biblion, 7 maart 2019:
In deze tweede roman (na: ‘De terugkeer van Ricardo Bonifacia’) van de op Curaçao geboren schrijver staan wonderbaarlijke gebeurtenissen in het Mexicaanse Santa Clara centraal. Tom Alexander, journalist bij de New York Times, tweevoudig winnaar van de Pulitzerprijs, weduwnaar, verbitterd en aan de drank, wordt daarheen gestuurd door zijn meerdere, om onderzoek te doen naar wat in het vervallen mijndorpje allemaal is gebeurd. Hij hoort dat de jonge Salvador aantoonbaar ernstig zieken genas, louter door aanrakingen en omhelzingen. De lokale pastoor zag zijn kerk leeglopen en noemde Salvador de antichrist, met een fataal gevolg. Alexander wordt geraakt door de open vriendelijkheid van de mensen die hij ontmoet en stelt zijn nihilistische houding bij. De moeder van Salvador wordt verteerd door verdriet en richt haar haat op het dorp. Dat heeft apocalyptische gevolgen. Het verhaal is soepel, eenvoudig, soms wat kinderlijk maar wel goed geschreven. De auteur (1952) weet het wonderbaarlijke maar interessante verhaal toch geloofwaardig en spannend als een thriller te maken. Voor lezers die een eigentijdse roman over goddelijke en duivelse machten waarderen.
Meer over ‘Het wonder van Santa Clara’
Meer over Chesley Rach

«Een helder en kleurrijk akkoord aan onze poëzie.» – Albert Hagenaars

VoorplatMetlegehanden-75Over ‘Met lege handen ging ik slapen, met een gedicht werd ik wakker’ van Walter Palm voor NBD / Biblion, 7 maart 2019:
Deze lange titel van Walter Palm (Curaçao, 1951) behelst een herdruk van diens gelijknamige verzamelde gedichten met Nederlandstalig materiaal (verschenen in 2002), nu aangevuld door 10 gedichten alleen in het Engels en 7 in het Papiaments mét NL vertaling. Qua inhoud en stijl sluiten ze naadloos aan op de andere maar bieden ze een rijker taalbeeld van Palms beweegredenen. In de inleiding zet de dichter zijn belangrijkste thema’s uiteen. Natuurlijk speelt de Antilliaanse achtergrond een rol, maar ook muziek, liefde en de dood komen ruimschoots aan bod. Over het algemeen schrijft Palm korte, direct aansprekende gedichten. Zijn kracht zit ’m in de balans tussen enerzijds het streven naar kernachtigheid en anderzijds een gulle beeldspraak: “In ijselijke stilte gewikkeld / stokstijf en lijkbleek de papegaai”. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘Met lege handen ging ik slapen, met een gedicht werd ik wakker’
Meer over Walter Palm bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Wonderbaarlijk maar spannend verhaal blijft van het begin tot eind geloofwaardig.» – André Oyen

VoorplatRachClara_Opmaak 1.qxdOver ‘Het wonder van Santa Clara’ van Chesley Rach op Lezers tippen lezers, 27 februari 2019:
(…) Het lijkt erop dat in Santa Clara inderdaad wonderen hebben plaatsgevonden, verricht door een jongeman uit het dorp genaamd Salvador. (…) Maar zijn gave brengt hem niet veel geluk. Niet iederéén is tevreden met de wonderen die Salvador verricht. (…) ‘Het wonder van Santa Clara’ is een boeiend boek, een indringende roman. (…) Het wonderbaarlijke maar spannende verhaal blijft van het begin tot eind geloofwaardig en kan zelfs nog een overtuigde atheïst charmeren.
Lees hier het signalement
Meer over ‘Het wonder van Santa Clara’
Meer over Chesley Rach

«Hoe maak je rond vierkant?» – Wim Rutgers

VoorplatVergankelijkheid75Over ‘De vergankelijkheid der dingen’ van Eric de Brabander in Antilliaans Dagblad, 23 februari 2019:
(…) Het verhaal begint er mee dat een prachtig rond uurwerk in een rechthoekig kastje moet worden gemonteerd. Hoe maak je rond vierkant? Het blijkt symbolisch voor de rest van het boek over echt en onecht, mogelijk en onmogelijk. (…) Aan dat concrete voorbeeld wordt in het verhaal een hele reeks van vragen naar waarheid en leugen gekoppeld. (…) Het hele verhaal door komen onopgeloste en onoplosbare problemen voor, rond schijn en werkelijkheid, feit en perceptie, wetenschap en persoonlijke overtuiging, empathie, gevoel en verstand, opportunisme, angst, religie, uiteindelijk uitmondend in schaamte en de idee van keuzevrijheid en morele verantwoordelijkheid van de mens. (…) Na deze beschouwingen krijgt het verhaal een heel andere wending als we als lezers van Zwitserland naar Nederland, Curaçao en Medellín gaan. Dan verhardt het verhaal zich tot een verhaal van witwaspraktijken en drugshandel, maar ook daar blijft het horloge een rol spelen door ook dan van hand tot hand te gaan. (…) Het uurwerk zit dan wel in zijn benauwde vierkante kastje maar is en blijft in werkelijkheid rond. Zo is het ook met het verhaal want na alle omzwervingen van het horloge is ook het verhaal rond en eindigt het horloge waar het begon, bij een verre nazaat van de ontwerper en fabrikant in Zwitserland. (…) Met zijn vijf romans bouwt Eric de Brabander aan een hecht oeuvre waarin vanuit geheel verschillende situaties en een gevarieerdheid aan gegevens desondanks een eenheid van motieven en thema’s steeds terugkomt. Er blijkt in ‘De vergankelijkheid der dingen’ veel terug te komen uit onder meer zijn debuut ‘Het hiernamaals van Doña Lisa’. In die betekenis is niet alleen deze roman gebouwd met een cirkelstructuur maar ook zijn hele oeuvre tot nu toe. Prof. dr. Wim Rutgers is als buitengewoon hoogleraar Caraïbische letterkunde verbonden aan de universiteiten van Aruba en Curaçao.
Lees hier of hier de recensie
Meer over ‘De vergankelijkheid der dingen’
Meer over Eric de Brabander op deze site