Ulu Kora: excuses aan de Molukse gemeenschap

Op 21 juni 2026 vond in Rotterdam, 75 jaar na aankomst van de eerste Molukse KNIL-militairen en hun gezinnen in Nederland, de inhuldiging van het Nationaal Moluks Monument Ulu Kora plaats. Bij die gelegenheid bood premier Jetten namens de regering excuses aan voor “het  harteloze en eerloze ontslag als militair” en voor “de gebrekkige opvang en huisvesting”. Onderzoek naar en kennis van de geschiedenis is een noodzakelijke tweede stap, geschiedenis die zoals vaker vroegtijdig wordt aangekaart in romans, verhalen en gedichten van Molukse, Indo- en andere Nederlandse auteurs. Die tweede generatie Indo-schrijvers in Nederland maakt onlosmakelijk deel uit van het fonds van Uitgeverij In de Knipscheer: Frans Lopulalan, Ernst Jansz, Yvon Muskita, Marion Bloem, Alfred Birney, Glenn Pennock, Barney Agerbeek, Johnny Laporte  en Richard Akihary. Ook andere Nederlandse auteurs publiceerden over Nederlands-Indië e/o Indonesië e/o Molukken: Artien Utrecht, Sanne Biesheuvel, Els Launspach, Ewald Vanvugt, Lutgard Mutsaers, Albert Hagenaars, Peter Andriesse, Aya Zikken, Kees Ruys.

Kijk hier naar het unieke televisiegesprek uit 1986 tussen Ernst Jansz en Frans Lopulalan over de geschiedenissen van hun vaders

Uniek televisiegesprek uit 1986 tussen Ernst Jansz en Frans Lopulalan

Ernst Jansz en Frans Lopulalan. Foto Els Kirst

Op 20 juni 1986 zond omroep Ikon zonder filmische beelden en zonder tussenkomst van een interviewer een televisiegesprek uit van bijna drie kwartier tussen twee jonge, volop rokende schrijvers, Frans Lopulalan en Ernst Jansz over hun beider Indische vaders. Het was de eerste aflevering in de  serie Ontmoeting onder redactie van programmamaker Wim Heijman. Dat kon toen nog. Gewoon op een vrijdagavond op Nederland 1. De opname vond plaats in Literair Café De Engelbewaarder in Amsterdam op 27 februari 1986 op de ijskoude ochtend na de Elfstedentocht van dat jaar. Het gesprek gaat over terugkeren naar Indonesië, het verschil in hun opvoeding en achtergrond, hun te vroeg gestorven vaders, de Molukse cultuur, discriminatie, Indische bescheidenheid, God en de geestenwereld. Tijdens dit gesprek leest Frans Lopulalan fragmenten voor uit het boek van Ernst Jansz De Overkant en Ernst Jansz leest fragmenten voor uit het boek van Frans Lopulalan Onder de sneeuw een Indisch graf.

Kijk hier naar de uitzending

Meer over Frans Lopulalan bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Ernst Jansz bij Uitgeverij In de Knipscheer

Ernst Jansz met ‘Het beste van’ op toer met in zijn band ook Luna Jansz.

Ernst Jansz kan terugkijken op een veelbewogen muzikaal leven. Zijn bijdrage aan de Nederlandse popmuziek, in het bijzonder aan de Nederlandstalige popmuziek, is niet te onderschatten. Hij begint in 1967 als wasbordspeler van CCC Inc., de huisband van Paradiso en de Melkweg en boegbeeld van de hippie-beweging in Nederland. Op het legendarische Kralingse Popfestival speelt CCC als een van de weinige Nederlandse bands op het hoofdpodium naast wereldacts als Pink Floyd, Jefferson Airplane, Santana, Fairport Convention en The Byrds. In 1978 richtte Ernst Jansz Doe Maar op om zijn droom te verwezenlijken; het Nederlandse publiek en masse in eigen taal te horen zingen. Beatles-achtige taferelen vallen ten deel aan wat nu toch wel beschouwd kan worden als de meest populaire Nederlandse band ooit. Nadat Doe Maar zich wegens een teveel aan succes heeft opgeheven, trekt Ernst Jansz zich terug in De Peel en legt hij zich toe op het schrijven. In 1985 verschijnt zijn eerste documentaire roman ‘De Overkant’ en er zullen er nog meer volgen, want bij elke solo-cd hoort steevast een boek. Vanaf 1991 produceert hij onder andere platen van Bram Vermeulen en Boudewijn de Groot en toert hij met hen als bandleider door de Lage Landen. In 2000 ziet zijn eerste soloalbum het licht. Zijn in 2010 verschenen album en boek ‘Dromen van Johanna’ bevat twaalf Dylan-vertalingen (bekroond met een Edison). In dit ‘Het beste van’-programma brengt Ernst Jansz een bloemlezing uit zijn hele oeuvre, waaronder liedjes van zijn onlangs verschenen album en boek ‘Een liefdeslied’, een van de veelgeprezen Dylan-vertalingen en, warempel, zelfs behalve wat Doe Maar-liedjes ook een paar uit zijn Engelstalige repertoire vertaalde liedjes van zijn andere bandjes CCC Inc.  en Rienne va plus. Hij wordt begeleid door zijn vaste begeleiders Guus Paat op gitaren en Richard Wallenburg op bas. Voor deze toer is de band, vooraf niet aangekondigd’ uitgebreid met Luna Jansz (zang en toetsen), wat een verrassende luisterervaring oplevert. ‘Het beste van Ernst Jansz’ wordt in de theaters gebracht door Anders Productions en Impact Entertainment.

Klik hier hier voor de resterende optredens in 2025.
Meer over ‘Een liefdeslied’
Kijk hier naar ‘Tijd genoeg’ door LAKSHMI

«Voor liefhebbers van zowel literatuur als muziek is dit boek een aanrader.» – Jan Stoel

Over ‘Een Liefdeslied’ van Ernst Jansz op Boekenkrant, 18 februari 2025:

(…) De roman is opgebouwd uit twee grote delen. Het eerste deel, getiteld ‘Voorgeschiedenis’, neemt de lezer mee naar de negentiende eeuw en vertelt het verhaal van Rudi Jansz’ voorouders. Dit is een familie van doorzetters, gekenmerkt door Multatuliaanse trekjes en een diep gevoel voor rechtvaardigheid, levend in een periode waarin de slavernij weliswaar formeel was afgeschaft, maar de erfenis ervan nog altijd voelbaar was. Het tweede deel, dat de titel van het boek draagt, richt zich op het persoonlijke verhaal van Rudi Jansz en de liefde van zijn leven, Jopie Becht. Rudi is geboren in 1914 in Semarang uit een gemengd Indo-Europese familie. (…) Na het behalen van zijn HBS-eindexamen vertrekt de achttienjarige Rudi naar Nederland om Nederlands te studeren. (…) Hij verhuist naar Amsterdam. In 1937 treft hij daar in een dansgelegenheid in Amsterdam de bijna twintigjarige Johanna (Jopie) Becht . Het is liefde op het eerste gezicht. (…)  Hij wil samen met Jopie naar Indië terug, maar dan breekt de Tweede Wereldoorlog uit. (…) Rudi speelt in het verzet een belangrijke rol totdat hij opgepakt wordt en via de dodencel van de gevangenis op de Weteringschans in Amsterdam in kamp Amersfoort terecht komt. (…) Het boek werpt een kritische blik op de rol van Nederlanders in Nederlands-Indië en belicht de moeilijke positie van de Indo’s, die na de onafhankelijkheid gedwongen werden naar een vreemd vaderland te emigreren. (…)  Ernst Jansz heeft met deze biografische roman een ode aan de liefde tussen zijn ouders geschreven. (…) Wat het boek extra bijzonder maakt, is de vorm waarin het verhaal wordt verteld. Jansz gebruikt een mix van foto’s, brieven – vaak prachtig en indringend geschreven – en liedteksten die als muzikale vertaling van het proza fungeren. Het wisselende vertelperspectief, waarbij delen van het verhaal vanuit de ik-vorm worden verteld (zoals in de hoofdstukken met de naam Jopie), zorgt voor een intieme band met de personages. (…)

Lees hier de recensie
Meer over ‘Een liefdeslied’
Meer over Ernst Jansz bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Armoede, oorlog en heimwee: het leven van Ernst Jansz’ ouders ging niet over rozen, maar de liefde overwon alles.» – Dieter van den Bergh

Over ‘Een liefdeslied’ van Ernst Jansz in Brabants Dagblad, 15 november 2024:

(…) Al in 1981 was de zanger en muzikant uit Neerkant – 76 inmiddels – bezig met de afkomst van zijn vader en zijn Indische wortels. Een geschiedenis die ook zijn weerslag kreeg in een door Peter van Dongen fraai geïllustreerde autobiografische boekenreeks met cd; in 1985 beginnend met De Overkant en bijna veertig jaar later (vooralsnog) eindigend in Een liefdeslied, waarin Jansz inzoomt op de (liefdes)geschiedenis van zijn ouders. Een ‘documentaire roman’ op basis van onder meer foto’s en brieven. Vader Rudi neemt in 1933, achttien jaar oud en geheel alleen, de boot naar Amsterdam om in het verre Nederland te gaan studeren. Rond kerst 1937 valt in een danstent op het Rembrandtplein zijn oog op een mooi Amsterdams meisje, Jopie Becht, die opgroeit in een straatarm gezin. Als kind krijgt Rudi er van zijn moeder flink van langs met de karwats, een zweep met leren riemen. Toch droomt ook hij – net als Ernst in Rumah saya – een leven lang over Indië, en verlangt hij naar een terugkeer. Na een paar jaar in Nederland lijkt het erop dat hij spoedig zijn geliefde moederland zal terugzien, met Jopie in zijn kielzog. Maar dan breekt hier de oorlog uit en moet Rudi na zijn dienstplicht het leger in. Later belandt hij in het verzet. Eerst in de illegale pers, daarna helpt hij Joden onderduiken. Ernst’ vader maakt zich hard voor de onafhankelijkheid van Indonesië. Voor hem betekent vrijheid voor Nederland ook vrijheid voor Indonesië. Ook Jopie doet illegaal werk. Beiden worden opgepakt, moeder komt snel vrij, vader belandt in een dodencel. Hij wordt overgeplaatst naar het beruchte kamp Amersfoort. Rudi overleeft, maar maakt verschrikkelijke dingen mee. Vanuit Amsterdam fietst zijn radeloze geliefde er een keer heen. (…) Met zestien nieuwe liedjes componeerde Ernst Jansz een soundtrack bij het boek. Liedjes waarin de echo’s doorklinken van artiesten als The Beatles, Bram Vermeulen, Bob Dylan en natuurlijk Doe Maar, en die net zo goed over deze tijd gaan, zo licht Jansz toe. ‘Liedjes over de liefde om mensen te verbinden in wederom een turbulente tijd vol toenemende polarisatie.’

Lees hier het artikel  of hier
Meer over ‘Een liefdeslied’
Meer over Ernst Jansz bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Stilte in muziek is wat een witregel is in de literatuur.» – Ernst Jansz

Peter Bruyn praat met Ernst Jansz over ‘Een liefdeslied’ in Haarlems Dagblad, 17 oktober 2024:

Een liefdeslied  is de geschiedenis van een jongen uit Indië die in de jaren dertig naar Nederland komt om te studeren. Van een arme Amsterdamse die bij Heck’s op het Rembrandtplein de liefde van haar leven ontmoet. Van ondergronds verzet in de oorlog en revolutionair Indonesisch engagement. Van uit elkaar gaan en weer samenkomen. Van twee zware, maar bezielde mensenlevens. Een boek als een collage van historisch onderzoek dat langzaam maar zeker overgaat in een uitgebreide monoloog van moeder Jopie, terwijl vader Rudi vooral in zijn brieven sprekend wordt opgevoerd. Hij overlijdt in 1965. (…)  “Destijds, voor mijn boek De Overkant, heb ik mijn moeder uitgebreid geïnterviewd over haar jeugd en de kennismaking met mijn vader. Daar heb ik toen maar stukjes van gebruikt. Ik kreeg van haar op een gegeven moment ook een doos met tweehonderd brieven die zij elkaar geschreven hebben, vooral tijdens de mobilisatie en in oorlogstijd. Als je die terugleest zit je echt helemaal in dat moment.” Die brieven, waarvan er tientallen geheel of gedeeltelijk zijn opgenomen in het boek, vallen op door hun schitterende, bijna literaire taalgebruik. Zo schrijft de onder de wapenen geroepen Rudi op de dag na de Duitse inval in 1940 aan Jopie:  ‘Ik wil hen niet haten, maar ik wil al m’n krachten aanwenden om hun aanvalswoede te vernietigen.’ (…) Een liefdeslied op het podium is vooral sober en bezonken. Geen decor of rekwisieten. Alleen de zanger met zijn begeleiders Guus Paat op gitaar en Richard Wallenberg op bas. De zestien liedjes op het album zijn ook de zestien liedjes van het programma, in een volgorde die grotendeels de chronologie van het boek volgt, aan elkaar gepraat door Jansz met fragmenten uit datzelfde boek.

Lees hier het hele interview
Meer over ‘Een liefdeslied’
Meer over Ernst Jansz bij Uitgeverij In de Knipscheer

Rudi Jansz, verzetsstrijder uit Nederlands-Indië

RudiJanszOver Rudi Jansz in ‘Vergeten helden’ op NPO 2, dinsdag 3 mei 2022:
Programmamaker Jörgen Tjon duikt in het leven van drie verzetsstrijders afkomstig uit Nederlands-Indië. Hij belicht de gevaarlijke verzetsacties van verzetsstrijders als de Indische Rudi Jansz, vader van Doe Maar-zanger Ernst Jansz en de verzetshelden Evy Poetiray en Rachmad Koesoemobroto die tientallen Joodse kinderen uit handen van de Duitsers wist te houden. Ernst Jansz schrijft over het verzetsverleden van zijn vader in zijn boeken ‘De Overkant’ en ‘Molenbeekstraat’. ‘Vergeten helden’, aflevering 2, wordt om 22.15 uur door omroep MAX uitgezonden.
Meer over het programma
Meer over Rudi Jansz in de boeken van Ernst Jansz

«‘De Neerkant’ is ingenieus in elkaar gezet o.a. met de roman ‘De witte kamer’.» – Bart Gielen

VoorplatNeerkant-75Over ‘De Neerkant’ van Ernst Jansz in Barts BoekenClub op Youtube, 8 juni 2018:
Ernst Jansz vertelt op 30 mei 2018 in Barts BoekenClub over zijn boek ‘De Neerkant’. Het is een tijd vol idealen waarin hij met de bandleden van CCC Inc. (+ aanhang) neerstreek in een klein dorpje in de Peel en daar samen met muziek de wereld een stukje beter wilden maken. Ernst zingt verder enkele nummers van zijn gelijknamige album ‘De Neerkant’: ‘Ik was een hippie’, het protestlied ‘Meester van het geld’, en een geheel nieuwe versie van ‘Belle Hélène’. Bart Gielen: (…) De roman ‘De Neerkant’ leest deels als een vervolg op het boek ‘Molenbeekstraat’ over je jeugd in Amsterdam. Maar het is méér: het is ingenieus in elkaar gezet met meer verhaallijnen zoals de roman ‘De witte kamer’ geschreven direct na het uitkomen van ‘De Overkant’ in 1985. (…)
Kijk hier naar het gesprek met solo-optreden
Meer over ‘De Neerkant’
Meer over Ernst Jansz bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Je schrijft, vind ik, heel rakend.» – Sanne Wallis de Vries

NeerkantVoorplat1_Opmaak 1.qxdOver ‘De Neerkant’ van Ernst Jansz in Sanne Wallis de Show, 26 mei 2018:
Sanne Wallis de Vries dendert door het nieuws. Opgewekt maar meedogenloos, zoals alleen zij dat kan, bijgestaan door haar band, een virtuele co-host en helden van vroeger en nu, dit keer Ernst Jansz. (…) Je bent ook schrijver. Je schrijft, vind ik, heel rakend. Als je muziek maakt, raakt het mij, maar als je iets schrijft raakt het mij ook, bijna op dezelfde manier. (…) Ik wil nog wel eventjes vertellen dat ik ‘De Neerkant’ héél mooi vind. (…)
Kijk hier naar het item, op de tijdbalk van 25.50 – 36.15
Meer over ‘De Neerkant’
Meer over Ernst Jansz bij Uitgeverij In de Knipscheer

35 jaar geleden debuteerde Ernst Jansz met Gideons droom

GideonIn 1983 debuteerde Ernst Jansz als schrijver met de novelle Gideons droom. Het zou de opmaat worden tot een eigenzinnig en ontwapenend openhartig oeuvre van 5 persoonlijke romans: behalve Gideons droom, De Overkant (1985), Molenbeekstraat (2006), Dromen van Johanna (2010) en De Neerkant (2017). Al deze titels zijn voorzien van tenminste 1 cd, de soundtrack bij het betreffende boek.

Jansztitels

Meer over Ernst Jansz 25 jaar schrijver
Meer over Gideons droom
Meer over De Overkant
Meer over Molenbeekstraat
Meer over Dromen van Johanna
Meer over De Neerkant