Robert Harman Sordam (63) † 17 juni 2018

Robert Harman SordamVanavond, 22 juni, waren mijn vrouw en ik aanwezig op een avond van de Schrijversgroep ‘77 en de Donner-stichting in Tori Oso Paramaribo. Ismene Krishnadath bemenste daar een boekenkraam waarop ook een aantal boeken van Uitgeverij In de Knipscheer lag. Ze pakte het boek ‘Harmanized’ op en zei: ‘Je weet toch dat hij is overleden?’ Nee, dat wisten we niet. Zondag 17 juni was onze reisdag naar het eilandje Danpaati, een kleine drie uur varen in een korjaal stroomopwaarts in de Surinamerivier, waar we een viertal dagen zouden verblijven, weg van de bewoonde wereld, zonder tv, krant en internet – en dat was ook de bedoeling. Zo veel kan er niet gebeuren in een week, de wereld draait toch wel door zonder ons en zonder dat je het merkt. In die dagen bezochten we een aantal dorpen en ontmoetten heel veel heel aardige mensen die ons vaak aan Robert Harman Sordam deden denken. Want een beminnelijke man was hij.
Het was denk ik 2012 dat hij mij benaderde voor het dichters- en muziekproject ‘De stilte van het ongesproken woord’ over de Surinaamse dichters Trefossa, Shrinivási, Dobru. Hij had een groep mooie mensen om hem heen, onder anderen: Ivette Forster, Guilly Koster, Vincent Soekra, Dave MacDonald. ‘De stilte van het ongesproken woord’ was echt zo’n boek dat er moést komen, dus maakten we gezamenlijk de sprong in het diepe. Het boek kwam er, in 2014. Een dik jaar later, op de valreep van 2015, verscheen het volgende gezamenlijke project ‘40 Jaar Surinaamse muziek in Nederland’ met de dubbel-cd ‘De muzikale fakkeldragers’. Weer een jaar later, eind 2016, kwam zijn soloproject uit onder zijn artiestennaam Robby Harman: ‘Harmanized. Boek met cd’.
In Paramaribo nemen we weer deel aan de wereld, hebben wifi en draaien ‘Harmanized’.
Franc Knipscheer. Paramaribo, 22 juni 2018

Meer over Robert Harman Sordam op deze site
Meer over ‘Harmanized’
Meer over ‘40 Jaar Surinaamse muziek in Nederland’
Meer over ‘De stilte van het ongesproken woord’

«Onuitwisbaar stempel op de Nederlandse én Surinaamse muziekcultuur.» – Jerry Dewnarain

voorplatharmanOver ‘Harmanized’ van Robby Harman in De Ware Tijd Literair, 3 juni 2017:
(…) Met het solo-project ‘Harmanized’ drukt Robby een voor velen herkenbaar en onuitwisbaar stempel op de Nederlandse én Surinaamse muziekcultuur. Met dit album maakt de muzikant eindelijk zijn eigen composities, zijn eigen verhaal (de tekst is door hem geschreven) en zijn eigen stemgeluid wereldkundig. In het boek dat bij de cd hoort, schetst hij ervaringen die hij tijdens zijn zoektocht naar de ultieme crossover van pop, vocale swing en jazzy geïmproviseerde Afro-Caribische muziek opdeed. De 13 titels in zijn boek corresponderen met de 13 titels op de cd. (…)
Lees hier [zie onderste helft krantenpagina] de recensie of hier op Caraïbisch Uitzicht dd. 23 juni 2017
Meer over ‘Harmanized’
Meer over Robert Harman Sordam op deze site

« ***** Intrigerende verhalen en prachtige songs.» – Robin Austen

voorplatharmanOver ‘Harmanized’ van Robby Harman in Parbode [nr. 134], juni 2017:
(…) Robby Harman helpt de luisteraar met dit cd in boekproject een handje door aan elke compositie een persoonlijk verhaal te verbinden. Het eerste nummer op de cd is ‘Mi Kondre’. Het stuk gaat over de emotionele relatie die migranten met hun moederland hebben. Tegelijkertijd is het een scherpzinnige verwijzing naar de mooie compositie van John Helstone. “Er is een emotionele band met het moederland waaruit mensen migreerden. Sommigen leven zelfs met de droom dat ze eens teruggaan naar de grond waar hun navelstreng begraven ligt,” aldus de artiest. Hij beschrijft in het hoofdstuk ‘Mi Kondre’ o.a. de periode waarin hij voor stage en onderzoek bijna een jaar in Suriname verbleef, hoe hij zichzelf onderdompelde in de verschillende Surinaamse subculturen, maar ook hoe hij zijn dierbaren aan de andere kant van de oceaan miste. Dit is een van de vele voorbeelden die de luisteraar en lezer een mooie, soms ontroerende kijk geven in het persoonlijke leven van Robby Harman. De cd bestaat uit 13 tracks, die op 2 na allemaal door hem zelf gecomponeerd zijn en door de in Londen woonachtige Iwan VanHetten geproduceerd. (…) Harman heeft bij zijn keuze van musici en vocalisten die meedoen op de cd flink uitgepakt. Behalve uit de vijver van de jazz en improvisatie muziek, viste hij ook uit die van de pop, de kaseko en kawina. (…) Dit alles maakt van ‘Harmanized’ een mooie Cd – boek, met intrigerende verhalen en prachtige songs. Voor iedere liefhebber van (Surinaamse) kunst en cultuur is het daarom een must om ze op z’n minst gehoord en gelezen te hebben.
Lees hier of hier de recensie
Meer over ‘Harmanized’
Meer over Robert Harman Sordam op deze site

‘De stilte van het ongesproken woord’ in het theater.

voorplatSilence75De stilte van het ongesproken woord’ in De Doelen Rotterdam en in Bijlmer Parktheater Amsterdam op 29 en 31 januari:
De muziekvoorstelling ‘De stilte van het ongesproken woord’ is een feest voor oog en oor, en bovenal: voor het hart. Drie belangrijke Surinaamse dichters staan centraal in deze voorstelling. Trefossa, Shrinivási en Dobru. Een zorgvuldige selectie van hun gedichten is verwerkt tot schitterende songs, uitgevoerd door topmuzikanten die de poëtische woorden en de veelzeggende stilte met muziek combineren en interpreteren. De Nederlandse vertaling van de gedichten worden geprojecteerd met, door de teksten geïnspireerde, schilderijen. De muziek wordt gebracht in verschillende stijlen, wereldmuziek, kaseko, R&B, jazz en soul. Een mooi en waardig monument voor deze Surinaamse dichters. Muziekcomposities en arrangementen: Dave MacDonald & Robin van Geerke. Met Sanguita Akkrum, Lucas Shepherd (vocals), Raj Mohan (spoken word, vocals), Dave MacDonald (gitaar), Robin van Geerke (piano, keyboard), Roy Bagwandin (drums), Pat Winterdal (bas), Sanne Landvreugd (sax), Antoinette van Maarschalkerwaart (beeld). In de theaters is tevens het unieke DVD-in-Boek van het project ‘De stilte van het ongesproken woord’ te koop.
Vrijdag 29 januari 2016, 20:30 uur in de Eduard Flipse Zaal van De Doelen Rotterdam, kaarten €15,-
Zondag 31 januari 2016, 15:00 uur in Bijlmer Parktheater Amsterdam Zuidoost, kaarten €16,-

Dave MacDonald te gast in het Poëziecafé van Poetry International

DaveMcDonaldenRajMohanOp zaterdag 13 juni gaat Daniel Dee tijdens het Poetry International Festival om 16.55 uur in gesprek met Dave MacDonald naar aanleiding van zijn Surinaamse poëzie- en muziekproject ‘De stilte van het ongesproken woord’. Na het interview in het Poëziecafé brengt Dave MacDonald samen met muzikant en dichter Raj Mohan enkele nummers ten gehore. Het beeld wordt verzorgd door Antoinette van Maarschalkerwaart. Het Poetry International Festival vindt plaats van 9 t/m 13 juni in de Rotterdamse Schouwburg, Schouwburgplein 25, 3012 CL Rotterdam.
Meer over Dave MacDonald en ‘De stilte van het ongesproken woord’

‘De stilte van het ongesproken woord’ op Bijlmer Boekt!

voorplatSilence75Op dinsdagavond 19 mei treedt Dave MacDonald c.s. op in het Bijlmer Parktheater:
Met: Dave MacDonald (gitaar), Raj Mohan (zang, spoken word), Sanne Landvreugd (sopraansax), Robert Harman Sordam (zang, percussie), Antoinette van Maarschalkerwaart (beeld). Presentatrice Christine Otten ontvangt verder Akwasi, Jetty Mathurin, Gustaaf Peek en Smita James. ‘Bijlmer Boekt!’ is literair variété met schrijvers en dichters, maar ook met theatermakers, comedians, acteurs en muzikanten. In een avondvullend revue-achtig programma worden werelden bij elkaar gebracht. Met literatuur in de breedste en spannendste zin van het woord!
Locatie: Bijlmer Parktheater, Anton de Komplein 240, 1102 DR Amsterdam ZO. www.bijlmerparktheater.nl Aanvang 20.00 uur. Toegang € 13,50.
Busretour: Woon je in het centrum van Amsterdam dan kun je ook met de bus naar Bijlmer Boekt! vanaf De Balie. Voor € 5,00 koop je een busretour en daarmee word je van De Balie naar het Bijlmer Parktheater gebracht en weer terug. Bijlmer Boekt! begint al onderweg in de bus met exclusieve optredens.
Luister en kijk hier naar ‘Suriname/Sranan’ van Shrinivási van de dvd bij het boek
Meer over ‘De stilte van het ongesproken woord / Silence of the unspoken word’

Interview met componist Dave MacDonald, de geestelijke vader van ‘Silence of the Unspoken Word’

DaveMcDonaldOver ‘De stilte van het ongesproken woord’ op newmediaplatform.nl, 4 februari 2015 in Art:
Sinds mijn tijd als gitarist voor bands als ‘Liberation of Man’ ben ik een groot liefhebber van poëzie. Op zeker moment ben ik enorm gegrepen door de teksten van drie belangrijke dichters uit Suriname, Dobru, Trefossa en Shrinivási. Het werk van deze dichters is gedeeld cultureel literair erfgoed. De gedichten zijn geschreven in verschillende talen, Nederlands, Sranantongo, Sarnami, Hindi en Engels. Van die gedichten heb ik muzikale composities gemaakt. We hebben verschillende artiesten gevraagd mee te werken aan een tv-registratie die we op dvd hebben uitgebracht. De dvd zit in een boek waarin achtergronden van de dichters worden beschreven door middel van interviews met familie van de dichters en personen die de dichters goed hebben gekend. Door deze benadering maakt het publiek op een laagdrempelige manier kennis met het werk van deze dichters. (…) Ook met het Silence-project ben ik, behalve door het radioprogramma ‘Met het oog op morgen’ nergens voor gevraagd en heeft er niet één journalist mij ook maar één vraag gesteld. Als je als artiest vanuit je eigen kracht en authenticiteit werkt, dus bijvoorbeeld vanuit je culturele bagage, dan kom je in Nederland niet bij het establishment binnen.
Lees hier het interview
Kijk hier naar ‘The making of Silence’
Meer over ‘De stilte van het ongesproken woord’

«De trots en kracht die uit de taal spreken weerspiegelen die van een natie, een volk.» – Mark Weenink

voorplatSilence75Over ‘De stilte van het ongesproken woord/ Tiri fu den wortu… di no taki’ op La Chispa, het Latijns Amerika Magazine, 29 januari 2015:
Goede poëzie kan klinken als muziek. En klanken zijn universeel. In De stilte van het ongesproken woord (Tiri fu den wortu… di no taki/Silence of the Unspoken Word), een initiatief van de Surinaamse gitarist en songwriter Dave MacDonald, worden beide gecombineerd. In deze mooi vormgegeven dichtbundel lees je een aantal gedichten van Trefossa , Dobru en Shrinivási. Deze drie poëten hebben aan de wieg gestaan van de Surinaamse literatuur. (…) Het boek en de dvd, die elkaar aanvullen, zijn een eerbetoon aan de grondleggers van de Surinaamse cultuur en identiteit. Naast de gedichten schittert het boek met smaakvolle tekeningen, oude handgeschreven teksten en zwart-witfoto’s die je in de tijd mee terug nemen.
Lees hier de recensie
Meer over ‘De stilte van het ongesproken woord’

Concert ‘De stilte van het ongesproken woord’ op 30 januari in de OBA

voorplatSilence75De gedichten van Trefossa (Henni de Ziel), Dobru (Robin Raveles) en Shrinivasi (Martinus Lutchman) maken deel uit van het Surinaamse collectieve geheugen. Hun gedichten beperken zich nooit tot het papier, ze waren geschreven om gehoord te worden. Componisten Dave MacDonald en Robin van Geerke namen het initiatief om de poëzie opnieuw op muziek te zetten en vroegen een groep zeer diverse muzikanten, vocalisten en spoken-word-artiesten om medewerking. Het resultaat is in de de OBA (Theater van ‘t Woord) te Amsterdam op vrijdag 30 januari vanaf 20.00 uur te horen. De gedichten worden vertolkt in het Hindi, Sranan, Sarnami en Engels door een elfkoppige band (met zang in combinatie met Spoken Word en beeldprojecties). Alle ten gehore gebrachte gedichten/songs zijn na te lezen en te beluisteren in het gelijknamige boek met dvd dat na afloop te koop is. De muziek wordt gebracht in verschillende stijlen, wereldmuziek, kaseko, R&B, jazz en soul door Sanguita Akkrum, Brenda Frans, Robert Harman en Lucas Shepherd (zang), Raj Mohan (spoken word/zang), Dave MacDonald (gitaar), Robin van Geerke (toetsen), Suresh Sardjoe (tabla), Pat Winterdal (bas), Roy Bhagwandin (drums), Sanne Landvreugd (sax), Antoinette van Maarschalkerwaart (beeld).
Klik hier voor Locatie en bereikbaarheid
Klik hier voor het bestellen van kaarten
Meer over ‘De stilte van het ongesproken woord’

12 december 2014: Shrinivási 88 jaar

Shrinivasi januari 2009 - 2 - Copyright foto Usha MarheFoto Usha Marhé

Wim Rutgers over het gedicht ‘Toen realiseerde hij zich’ in Antilliaans Dagblad, donderdag 11 december 2014:
In Fort Nieuw-Amsterdam bevindt zich een plaquette met daarop een gedicht en foto van de Surinaamse, inmiddels al jaren op Curaçao wonende, dichter Shrinivási, pseudoniem van M.H. Lutchman (Suriname, 1926). Het eenvoudig uitgevoerde tableau bevindt zich bij de steiger waar de korjalen de verbinding tussen Leonsberg en het fort onderhouden, een betekenisvolle plek die als metafoor voor de poëzie van Shrinivási zou kunnen gelden. Hij wordt immers algemeen gezien als de dichter van de verbinding, de verzoening, in het zo cultureel verscheiden Suriname. Op de plaquette staat een gedicht dat voor het eerst in 1991 in de bundel ‘Sangam’ (ontmoeting) verscheen, in 2013 herdrukt werd in ‘Hecht en sterk’, en nogmaals in de prachtig uitgevoerde bundel ‘De stilte van het ongesproken woord’ (2014), waarin naast Shrinivási ook de dichters Dobru en Trefossa geëerd worden met kleurrijke gedrukte en gezongen teksten.

Toen realiseerde hij zich
dat de rivier
toch maar één oever had
waarop hij stond
en naar de verte keek
waarin een beeld
uit vroegere dagen
langzaam maar zeker
was opgelost
zodat er toekomst
noch verleden was
verlangen niet
en eindelijk geen verdriet.

Ook hier is een schrijver van de ‘verzoening’ aan het woord, dit keer geen verzoening tussen de bevolkingsgroepen, zoals in veel vroeger werk, maar een verzoening met het eigen ik. Shrinivási schreef een heel persoonlijk maar niet zo gemakkelijk te interpreteren gedicht. De dichter zegt er zelf over in ‘De stilte van het ongesproken woord’, dat hij met dit gedicht ‘afscheid genomen’ heeft ‘van het pijnlijke en destructieve in mijn leven’. Maar dat maakt het raadsel voor mij alleen maar groter.
Lees hier of hier over ‘Het raadsel van de poëzie’
Meer over ‘Hecht en sterk’
Meer over ‘Een weinig van het andere’
Meer over ‘De stilte van het ongesproken woord’