Elders literair 2024-3

Elders literair, 2024-3
Els Kort en Kees Ruys (kernredactie)
gebrocheerd, geïllustreerd, 68 blz. waarvan 8 in kleur
formaat 180 x 245 mm
vormgeving en foto omslag Els Kort
foto’s, illustraties binnenwerk Puck Willaarts, Herman Berserik
binnenzijde / achterzijde omslag Erik Pape
ISSN 2949 8449 i.s.m. Stichting Parachute
verkrijgbaar in de boekhandel  € 15,00
ISBN 978 94 93368 10 1
mei 2024

Marit Pilage schreef een persoonlijke, in briefvorm aan haar grootmoeder gerichte beschouwing over het leven en werk van de Turkse schrijfster, politica en vrouwenrechtenactiviste Nezihe Muhiddin (1889–1958), die vanwege haar ideeen in het Turkije van de eerste helft van de twintigste eeuw felle tegenstand ondervond. Van Egbert van Faassen het essay ‘Berseriks boeken’, over de schitterende boekomslagen die de Haagse kunstenaar Herman Berserik (1921–2002) ontwierp en tekende voor de Ooievaarreeks van uitgeverij Bert Bakker, en later voor de Salamanderreeks van Querido. Van beeldend kunstenaar Puck Willaarts tonen we vijf pinholes – foto’s die, in Willaarts’ eigen woorden, ‘niet gecomponeerd’ zijn: ‘Bij het maken ervan is geen lens gebruikt, er is niet scherpgesteld en het nemen ervan is geen kwestie geweest van een fractie van een seconde. Diederik Gerlach doet verslag van zijn bezoek aan het atelier van beeldend kunstenaar Erik Pape (1942). In dit nummer verder proza van Ranjith Postma, Hans Muiderman, Petra Thijs, Marjanne Sevenant, Han Leeferink, Marit Pilage, Rob Verschuren en poëzie van Ingrid Strobbe, Anne-Roos van der Meijden, José van Zutphen, Vince Noens. Dit nummer werd gemaakt met dank aan de redactieleden en medewerkers Nele Bruynooghe, Kristien De Wolf, Diederik Gerlach, Hein van der Hoeven, Herman Jansen, Arjen van Meijgaard, Felix Monter, Hans Muiderman en Thijs Veraart.

Klik hier voor het digitale platform Elders literair
Meer over de presentatie van Elders nr. 3 op 24 mei 2024
Meer over Elders
Meer over Diederik Gerlach bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Hans Muiderman bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Rob Verschuren bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Een kalme, haast vertragende toonzetting domineert.» – Jan Paul Hinrichs

Over ‘Het leven is snel genoeg’ van Diederik Gerlach en Hein van der Hoeven in De Parelduiker 2024/1, 26 februari 2024:

(…) Normaal volgt zijn illustratie de tekst. Nu gebeurt het omgekeerde: in ‘Het leven is snel genoeg’ publiceert (…) Hein van der Hoeven (…) twee novellen die zijn geïnspireerd door twaalf schilderijen van Diederik Gerlach die al jaren bestonden. Deze schilderijen vormen twee series, ‘Mach mal Pause’ en ‘Eile mit Weile’, waarop de koepeltitel ‘Het leven is snel genoeg’ inspeelt. Gerlach schildert in zijn karakteristieke, aan oude reclamefolders herinnerende retropastelstijl vol collageachtige surrealistische elementen vooral de Duitse wereld vol chroom en formica die hij kent uit zijn jeugd: de jaren vijftig en vroege jaren zestig. (…) In de novellen ‘De Hofmeister-knik’ en het titelverhaal ‘Het leven is snel genoeg’ gaat het om verhoudingen van ouders met kinderen, vol affaires die verzwegen werden, bedrijfsstages, zakenreizen, maar ook om een lange, trage vriendschap, uitdraaiend op elkaars onbereikbaarheid, tussen een Nederlandse man en vrouw met Duitse wortels. Een Koude Oorlog-spionageaffaire die de hoofdrolspelers raakt, bewijst dat niet alles pluis is in deze wereld. Het resultaat is een tweeluik dat voelt als een bad in de materialistische sfeer van de vroege jaren zestig, de tijd van het Wirtschaftswunder. Locaties zijn Duitsland, Oostenrijk, Rotterdam en Den Haag. Een kalme, haast vertragende toonzetting domineert. Het is een verdienste van Hein van der Hoeven dat zijn lage verteltempo, waarvoor de door hem opgevoerde Daf symbool staat, juist nieuwsgierig maakt en spanning vasthoudt. (…) Het bijzondere, onmiskenbaar nostalgische gevoel (…) dragen Gerlach en Van der Hoeven onderkoeld en vakkundig uit in hun Gesamtergebnis van tekst en beeld. (…)

Lees hier de recensie
Kijk hier naar de film van Eric de Vries
Meer over ‘Het leven is snel genoeg’
Meer over Hein van der Hoeven bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Diederik Gerlach bij Uitgeverij In de Knipscheer

«De internationale geest van James Bond zweeft door deze verhalen.» – André Keikes

Over Het leven is snel genoegvan Hein van der Hoeven en Diederik Gerlach op Tzum , 16 februari 2024:

Het is al vaak geprobeerd om tekst en beeld op een gelijkwaardiger manier samen te brengen, maar het blijft doorgaans behelpen. Een van beide disciplines krijgt al snel de ‘volgende’ rol en dat steekt. De schrijvende oud-diplomaat Hein van der Hoeven en beeldend kunstenaar Diederik Gerlach doen in ‘Het leven is snel genoeg’ een nieuwe poging. Het beeld reageert niet op de geschreven teksten, maar andersom. (…) Zo’n serie schilderijen is een aantrekkelijk uitgangspunt om een literaire tekst bij te schrijven. (…) Zowel schrijver (1951) als schilder (1956) zijn mensen uit de generatie van kort na de Tweede Wereldoorlog. Dus begrijpen ze, terugdenkend, wat die schrale, maar ook optimistische tijd inhield. Het was de tijd van wederopbouw, vrijwel ongeremd geloof in de goede kanten van technologische ontwikkeling, keurige braafheid (…) en hiërarchische verhoudingen. Anders dan in het Amerikaanse beeldend werk van Edward Hopper, vind je in Gerlachs werk pas na langer kijken iets van twijfel over zo veel rooskleurige toekomstverwachtingen. (…) In deze novelles / schilderijen proef je Europa, (…) met name Nederland en Duitsland. Er wordt gereisd per eigen automobiel, er worden verkeringen aangegaan, of juist niet, er wordt gezocht naar goede banen met uitzicht op nog beter. Vermoedelijk door Van der Hoevens verleden als diplomaat zweeft de internationale geest van James Bond door deze verhalen en de toen bestaande bezorgdheid over de nieuwe mondiale machtsverhoudingen. Voor je het weet zit je koffie te drinken met een spion of communist, dan wel beiden in één persoon. (…)

Lees hier de recensie
Kijk hier naar de film van Eric de Vries
Meer over ‘Het leven is snel genoeg’
Meer over Hein van der Hoeven bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Diederik Gerlach bij Uitgeverij In de Knipscheer

Hein van der Hoeven en Kees Ruys op selectielijst Hans Vervoort-prijs 2024

De Stichting Hans Vervoort-prijs maakte op 25 januari 2024 bekend dat op 22 april 2024 voor de derde keer de Hans Vervoort-prijs zal worden uitgereikt. De eerdere winnaars waren Tobi Lakmaker en Theodor Holman. De prijs bedraagt  10.000 euro. Op de leeslijst voor de jury zijn o.a. twee auteurs van Uitgeverij In de Knipscheer gekozen:  ‘Het leven is snel genoeg’ van Hein van der Hoeven en ‘De Madurese vriend’ van Kees Ruys. De drie juryleden Mensje van Keulen, Bart Leemhuis en Arjan Peters kiezen na lezing elk één of twee titels voor de shortlist. Deze zal in de loop van maart a.s. bekend gemaakt worden. Op de leeslijst staan onder meer de jongste titels van Marja Pruis, Leo Pleysier, Hendrik Groen, Gerbrand Bakker, Wim Noordhoek, Merijn de Boer, Koen Peeters.
Meer over ‘Het leven is snel genoeg’
Meer over ‘De Madurese vriend’

«Van een zo wonderlijke schoonheid.» – Dietske Geerlings

Over ‘Elders literair 2023-2’ op Tzum, 15 januari 2024:

(…) ‘Elders’ is fraai vormgegeven en laat inderdaad een breed scala aan tekst en beeld zien. Het begint met het mysterieuze verhaal ‘Eiland’ van Elisa Veini (…) Het is prettig dat er zo veel nog in te vullen valt in het verhaal en dat het daarmee een beroep doet op de verbeelding. In ‘De metafysica van het verlangen’ brengt dichter Jonas Bruyneel de lezer naar een jongen met wangen van marmer, die zittend op het zuiltje tegen de zon in tuurt naar het halfrond van de havenkom (…) De bijzondere collages van Ilona Verhoeven brengen de kijker in werelden van foto’s waarin natuur en mens op raadselachtige wijze in elkaar schuiven. (…) Bijzonder is het project van Hanz Mirck met foto’s van Jeroen Taalman, ‘Tussen Binnen en buiten’, waarbij ze doordringen tot in het diepste wezen van de gevangenis. (…) Ook de foto’s zijn kleine werelden tussen ‘binnen’ en ‘buiten’ waarin vensters, deuren, en de doorkijk tussen twee benen ons een vervreemdende blik op de ruimte geven. (…) Het mooist van alle verhalen vind ik ‘Het dek’ van Arjen van Meijgaard, dat met een tekst van nog geen bladzijde lang een ruimte aan mogelijkheden in onze verbeelding bouwt door de focus op een ‘bankje zonder mensen’ op het achterdek van een schip. (…) Ook de ‘koppen van Frank’ zijn van een zo wonderlijke schoonheid. (…) Diederik Gerlach schreef er een prachtig essay bij. (…) Al met al biedt dit nummer van ‘Elders literair’ genoeg om je enkele uren aan te laven. (…) .

Lees hier de recensie
Meer over Elders literair 2023-2
Meer over Elders literair op deze site
Meer over Ilona Verhoeven bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Arjen van Meijgaard bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Van der Hoeven schildert verfijnd in woorden en gebruikt tegenstellingen en humor om alles nog pregnanter te maken.»

Over ‘Het leven is snel genoeg’ van Hein van der Hoeven op Bazarow 16 december 2023:
Eerst waren er de schilderijen van kunstenaar Diederik Gerlach (1956). Pas jaren later schreef Hein van der Hoeven (1951), die zich liet inspireren door het werk van Gerlach, twee novellen. Het gevaar bestaat dat je wat je op de schilderijen ziet letterlijk gaat verwerken in de tekst die je schrijft. Dat gebeurt in de novellen van ‘Het leven is snel genoeg’ van Van der Hoeven gelukkig niet. Hij houdt afstand en toch is er verbinding. Hij ontdekt dat de kunstwerken van Gerlach gelaagd zijn, verschillende verhalen bevatten. Door lang naar die schilderijen te kijken, zijn verbeeldingskracht aan het werk te zetten, er over na te denken, heeft hij die verhalen ‘ont-dekt’. Vanuit die perceptie heeft hij twee nieuwe verhalen ‘gebouwd’, die refereren aan de wereld die Gerlach weergeeft: de wereld van de zestiger jaren, het Wirtschaftswunder dat zich in Duitsland voltrok, de dynamiek van een nieuwe tijd in Europa, en de periode van de Koude Oorlog. Van der Hoeven voegt er in tekst de opbouw van de maatschappij na de Tweede Wereldoorlog aan toe, het ‘blijven hangen in het verleden’ tegenover de ambities en het optimisme van de jonge generatie die volop meedoet aan wat de nieuwe tijd brengt. Het vormt het thema van de beide novellen en de auteur toont hoe mensen zich tot die werelden en elkaar verhouden: jonge mensen die hun weg zoeken in de zestiger jaren met zijn verleidingen van de nieuwe muziek (rock ’n roll), nieuwe technologieën, het begin van de massaconsumptie, drinken van Coca-Cola, snelle en mooi vormgegeven auto’s en de aantrekkingskracht van de meisjes, jonge vrouwen in hun frivole jurkjes.  Alles moet sneller, maar er is ook weemoed en een schaduwkant.  ‘Mach mal Pause’ en ‘Eile mit Weile’, zoals de serie van tweemaal zes schilderijen van Gerlach getiteld zijn, geeft de hang naar rust aan en het langzaam aan doen. (…) Van der Hoeven formuleert precies, met respect voor de taal van zestig jaar geleden. Hij schildert verfijnd in woorden en gebruikt tegenstellingen en humor om alles nog pregnanter te maken. (…)
Lees hier de recensie
Kijk hier naar de hele presentatie
Kijk hier naar de film van Eric de Vries op deze presentatie
Meer over ‘Het leven is snel genoeg’

Première korte film over ‘Het leven is snel genoeg’ op boekpresentatie

Op vrijdagavond 8 december 2023 presenteerde Uitgeverij In de Knipscheer in de Haarlemse Pletterij een van haar recent uitgebrachte boeken, te weten de dubbelnovelle ‘Het leven is snel genoeg’ van Hein van der Hoeven, de in Haarlem geboren oud-diplomaat. Én van Diederik Gerlach wiens schilderijen een prominente plaats hebben in het boek. Sterker nog: zonder die schilderijen zou het boek niet geschreven zijn: geen illustraties bij de verhalen, maar verhalen bij de ‘plaatjes’. De vorige roman van Hein van der Hoeven, ‘Jongen met rood vestover een in de oorlog geroofd schilderij van Frans Hals, speelt dan ook in deze contreien en heeft mede daarom  een omslag van de Haarlemse kunstenaar Eric J. Coolen. Uitgeverijredacteur Peter de Rijk praatte met beide auteurs door over hun boek en samenwerking, mogelijk een unicum in de Nederlandse literatuur. Ezra de Haan schreef voor deze gelegenheid een recensie en fotograaf en videomaker Eric de Vries maakte er een  korte film over die deze avond in première ging en met applaus ontvangen werd.

Kijk hier naar de presentatie
Lees hier de recensie van Ezra de Haan
Kijk hier naar de film van Eric de Vries
Meer over ‘Het leven is snel genoeg’
Meer over Hein van der Hoeven bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Diederik Gerlach bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Eric de Vries op deze site
Meer over Ezra de Haan op deze site

‘Het leven is snel genoeg’ op 8 december in Pletterij Haarlem

Op 8 december 2023 staat het nieuwe boek ‘Het leven is snel genoeg’ centraal in de Pletterij, het Haarlemse centrum voor debat en cultuur. ‘Het leven is snel genoeg’ zijn twee novellen geschreven door Hein van der Hoeven op basis van twaalf bestaande schilderijen van beeldend kunstenaar Diederik Gerlach. Dit werk van Gerlach is in het boek paginagroot in 4-kleuren afgebeeld. In het programma vertellen Gerlach en Van der Hoeven hoe hun ‘gesamtkunstwerk’ tot stand kwam. Fotograaf en videomaker Eric de Vries maakte er een  korte film over die deze avond wordt vertoond.  Een voor deze gelegenheid geschreven recensie over het boek wordt voorgelezen. Beide auteurs worden geïnterviewd door Peter de Rijk. Na afloop van het programma kan het boek worden aangeschaft (pinautomaat aanwezig) en door de auteurs worden gesigneerd. Locatie: De Pletterij, Lange Herenvest 122, 2011 BX Haarlem, tel. 023-542 35 40 info@pletterij.nl. Zaal open 19.30 uur. Aanvang 20.00 uur. Einde circa 22.15 uur. De toegang is gratis.  Het programma wordt gestreamd en is nadien terug te zien op YouTube.
Klik hier voor de aankondiging op de site van de Pletterij
Meer over ‘Het leven is snel genoeg’
Meer over Hein van der Hoeven bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Diederik Gerlach bij Uitgeverij In de Knipscheer

« **** Het leven van zestig jaar geleden in een ingetogen, zorgvuldige stijl in beeld gebracht.» – Pieter Maessen

Over ‘Het leven is snel genoeg’ van Hein van der Hoeven op Nieuwsbrief Literatuur Bazarow, 24 oktober 2023:

In twee zeer fraai uitgegeven novellen neemt Hein van der Hoeven (Haarlem, 1951) ons mee naar het eerste deel van de jaren 1960. In zijn ingetogen, zorgvuldige stijl vertelt hij verhalen van jonge mannen die hun weg zoeken, jonge mannen zonder opmerkelijke problemen, maar wel met een aarzeling over hoe ze in het leven willen staan. Ze genieten van de moderne tijd waarin ze leven: jazz, techniek, auto’s en leuke vriendinnen in mooi gesneden jurkjes. Waar ze mee worstelen, is de plek die ze in het leven willen innemen. Ze hebben moeite met de vraag aan wie of wat ze zich willen binden. Van der Hoeven werkt dat vooral heel fraai uit in de tweede novelle ‘Eile mit weile’. Pagina’s lang bouwt hij de spanning op of hoofdpersoon Frans wel of niet zich wil bekennen tot zijn schoolvriendinnetje Adèle. Hij plaats dat in het tijdsbeeld van de koude oorlog waarin je als intellectueel, als secretaresse of als zakenman in Den Haag en Rotterdam, in Hamburg en Wenen, voortdurend moet oppassen dat je niet verstrikt raak in de netten van een kleine spion of spionne. Het zijn kleine gebeurtenissen in de welvarende marge van de samenleving waar de romanfiguren alleen met hun eigen besognes bezig zijn. Wanneer de grote wereld zich aandient, houdt protagonist Frans daar graag afstand van. Zijn leven gaat langzaam, maar dat is al snel genoeg. Van der Hoeven weet dat met vaart te beschrijven.
Het boekje heeft iets bijzonders, want het is eigenlijk een heel mooie verpakking van twaalf erin opgenomen schilderijen van Diederik Gerlach (Scheveningen, 1956) die het leven van zestig jaar geleden in beeld brengen. Daaromheen componeerde Van der Hoeven zijn novellen en het is waarlijk een genoegen om een aantal uren met dat duo door te brengen.

Lees hier de recensie
Meer over ‘Het leven is snel genoeg’
Meer over Hein van der Hoeven bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Diederik Gerlach bij Uitgeverij In de Knipscheer

Elders literair 2023-2: Elders is (ook) hier

Elders literair, 2023-2
Els Kort en Kees Ruys (kernredactie)
gebrocheerd, geïllustreerd, 68 blz. waarvan 8 in kleur
formaat 180 x 245 mm
vormgeving Els Kort
collage omslag Ilona Verhoeven
foto’s, illustraties binnenwerk Ilona Verhoeven, Jeroen Taalman, Diederik Gerlach
binnenzijde / achterzijde omslag Frank Van den Broeck
ISSN 2949 8449
i.s.m. Stichting Parachute
verkrijgbaar in de boekhandel  € 15,00
ISBN 978 94 93214 44 6
november 2013

In ‘Elders literair’ is ver weg soms dichtbij – en andersom. In dit tweede nummer gaat het over rouw en melancholie, roes en gevangenschap, maar ook over rondtrekkende dromers, een vergeten sciencefictionfilm die bijna jarig is en een schrijvende alpinist in Nederlands-Indië. Elders is (ook) hier. In dit nummer verhalen van Elisa Veini, Bart Slijper, Christiaan Ronda, Arjen van Meijgaard, Annette van ’t Hull en Luc Vandromme, episch gedicht van Jonas Bruyneel, essays van Ricus van der Kwast (over film ‘Soylent Green’, Gerard Termorshuizen (over Carel Willem Wormser) en Diederik Gerlach (over Frank Van den Broeck), collages van Ilona Verhoeven; fotograaf Jeroen Taalman en dichter Hanz Mirck dringen in hun project ‘Tussen Binnen en Buiten’ door tot in het binnenste van een gevangenis en de ervaringen, herinneringen en visioenen van een gedetineerde. Dit nummer werd gemaakt met dank aan de redactieleden  en medewerkers Astrid Arns, Kristien De Wolf, Diederik Gerlach, Hein van der Hoeven (redactiesecretaris), Herman Jansen (tekstcorrectie), Arjen van Meijgaard, Felix Monter, Hans Muiderman en Thijs Veraart.

Klik hier voor het digitale platform Elders literair
Meer over de presentatie van Elders nr. 2 op 25 november
Meer over Elders
Meer over Arjen van Meijgaard bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Ilona Verhoeven bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Annette van ’t Hull bij Uitgeverij In de Knipscheer