Tag: dienstplicht

«Armoede, oorlog en heimwee: het leven van Ernst Jansz’ ouders ging niet over rozen, maar de liefde overwon alles.» – Dieter van den Bergh

Over ‘Een liefdeslied’ van Ernst Jansz in Brabants Dagblad, 15 november 2024:

(…) Al in 1981 was de zanger en muzikant uit Neerkant – 76 inmiddels – bezig met de afkomst van zijn vader en zijn Indische wortels. Een geschiedenis die ook zijn weerslag kreeg in een door Peter van Dongen fraai geïllustreerde autobiografische boekenreeks met cd; in 1985 beginnend met De Overkant en bijna veertig jaar later (vooralsnog) eindigend in Een liefdeslied, waarin Jansz inzoomt op de (liefdes)geschiedenis van zijn ouders. Een ‘documentaire roman’ op basis van onder meer foto’s en brieven. Vader Rudi neemt in 1933, achttien jaar oud en geheel alleen, de boot naar Amsterdam om in het verre Nederland te gaan studeren. Rond kerst 1937 valt in een danstent op het Rembrandtplein zijn oog op een mooi Amsterdams meisje, Jopie Becht, die opgroeit in een straatarm gezin. Als kind krijgt Rudi er van zijn moeder flink van langs met de karwats, een zweep met leren riemen. Toch droomt ook hij – net als Ernst in Rumah saya – een leven lang over Indië, en verlangt hij naar een terugkeer. Na een paar jaar in Nederland lijkt het erop dat hij spoedig zijn geliefde moederland zal terugzien, met Jopie in zijn kielzog. Maar dan breekt hier de oorlog uit en moet Rudi na zijn dienstplicht het leger in. Later belandt hij in het verzet. Eerst in de illegale pers, daarna helpt hij Joden onderduiken. Ernst’ vader maakt zich hard voor de onafhankelijkheid van Indonesië. Voor hem betekent vrijheid voor Nederland ook vrijheid voor Indonesië. Ook Jopie doet illegaal werk. Beiden worden opgepakt, moeder komt snel vrij, vader belandt in een dodencel. Hij wordt overgeplaatst naar het beruchte kamp Amersfoort. Rudi overleeft, maar maakt verschrikkelijke dingen mee. Vanuit Amsterdam fietst zijn radeloze geliefde er een keer heen. (…) Met zestien nieuwe liedjes componeerde Ernst Jansz een soundtrack bij het boek. Liedjes waarin de echo’s doorklinken van artiesten als The Beatles, Bram Vermeulen, Bob Dylan en natuurlijk Doe Maar, en die net zo goed over deze tijd gaan, zo licht Jansz toe. ‘Liedjes over de liefde om mensen te verbinden in wederom een turbulente tijd vol toenemende polarisatie.’

Lees hier het artikel  of hier
Meer over ‘Een liefdeslied’
Meer over Ernst Jansz bij Uitgeverij In de Knipscheer

«De stijl is precies en aangenaam om te lezen.» – C.C. Oliemans

VoorplatGeenoorlog75metkaderOver ‘Geen oorlog’ van Ton van Reen voor NBD | Biblion, 1 oktober 2016:
In deze roman uit 1966 ontmoeten we het Joodse jongetje Jarde in drie verschillende tijdsvakken, waarbij de schrijver de gebeurtenissen uit die drie periodes door elkaar heen vertelt. Tijdens de oorlog duikt Jarde onder in een klein dorpje, terwijl zijn ouders in de stad achterblijven en op hun eigen wijze moeten zien te overleven. In 1960 is hij inmiddels dienstplichtig, maar zijn tijd in het leger wordt geen succes, en in 1965 keert hij terug naar het dorp, waar zijn vader (inmiddels psychiatrisch patiënt) op zijn sterfbed ligt. De stijl is precies en aangenaam om te lezen, maar de dingen die Jarde overkomen en de mensen die hij ontmoet zitten soms tegen het magisch-realistische aan, met bizarre verschijningen, vreemde dialogen en fantasierijke beelden, zodat het soms moeilijk is om houvast te vinden. Apart en boeiend voor wie geen moeite heeft met associatief lezen en denken. Heruitgave naar aanleiding van de vijftigste verjaardag van dit boek en de vijfenzeventigste verjaardag van de auteur, in een smalle paperback met krappe marges.
Meer over ‘Geen Oorlog’
Meer over Ton van Reen op deze site

Theo Ruyter – Retourtje Afrika. Novelle

THEO RUYTER
Retourtje Afrika. Novelle
Nederland
Genaaid gebrocheerd, 192 blz., € 16,50
2012
ISBN 978-90-6265-802-2

Als de vader nog één keer het land wil zien dat hij in de loop der jaren, diep in zijn hart, heeft bewaard als zijn tweede vaderland, stelt hij zijn kinderen voor met hem mee te gaan. Maar het land is niet meer wat het was. Een Japans restaurant en een pinautomaat zijn er even gewoon als in Parijs of Milaan. En het maakt weinig indruk op de kinderen. Alleen de aanwezigheid van een pooltafel doet Thijs opveren en, als verwende Hollandse puber, is Sanne in alle staten, wanneer zij genoegen moet nemen met een staplaats in de bus.
Naarmate de reis vordert, nemen de wederzijdse irritaties toe. De ene na de andere, door de vader bedachte, attractie valt in het water en als een roekeloze actie van Sanne amper goed is afgelopen, geeft de vader het op. Deze reis was een verkeerde beslissing. De rit uitzitten, meer kan hij niet doen.

Theo Ruyter is een vroege babyboomer, die na zijn studie de dienstplicht wilde omzeilen en zijn geluk zocht in Afrika. Zijn laatste publicaties in boekvorm zijn Requiem voor de Hulp (2005) en De koe lacht niet meer (2009).

Ik hoor de kikkers niet meer! Toen ik gisteren de vensters van de kamer naar de tuin opende, klonk hun gebrul me als een juichend welkom in de oren. Dit in tegenstelling tot de omvangrijke non van de receptie in haar verschoten witte pij, die de indruk had gewekt dat het haar volkomen koud liet of we hier onze intrek namen of niet. De schemering moest nog vallen, maar ik zag er geen een bewegen. Net als die allereerste keer, toen ik in het donker – met onvaste tred en bang voor alles – de directe omgeving van mijn debuuthotel in Dar es Salaam verkende.