12 december 2014: Shrinivási 88 jaar

Shrinivasi januari 2009 - 2 - Copyright foto Usha MarheFoto Usha Marhé

Wim Rutgers over het gedicht ‘Toen realiseerde hij zich’ in Antilliaans Dagblad, donderdag 11 december 2014:
In Fort Nieuw-Amsterdam bevindt zich een plaquette met daarop een gedicht en foto van de Surinaamse, inmiddels al jaren op Curaçao wonende, dichter Shrinivási, pseudoniem van M.H. Lutchman (Suriname, 1926). Het eenvoudig uitgevoerde tableau bevindt zich bij de steiger waar de korjalen de verbinding tussen Leonsberg en het fort onderhouden, een betekenisvolle plek die als metafoor voor de poëzie van Shrinivási zou kunnen gelden. Hij wordt immers algemeen gezien als de dichter van de verbinding, de verzoening, in het zo cultureel verscheiden Suriname. Op de plaquette staat een gedicht dat voor het eerst in 1991 in de bundel ‘Sangam’ (ontmoeting) verscheen, in 2013 herdrukt werd in ‘Hecht en sterk’, en nogmaals in de prachtig uitgevoerde bundel ‘De stilte van het ongesproken woord’ (2014), waarin naast Shrinivási ook de dichters Dobru en Trefossa geëerd worden met kleurrijke gedrukte en gezongen teksten.

Toen realiseerde hij zich
dat de rivier
toch maar één oever had
waarop hij stond
en naar de verte keek
waarin een beeld
uit vroegere dagen
langzaam maar zeker
was opgelost
zodat er toekomst
noch verleden was
verlangen niet
en eindelijk geen verdriet.

Ook hier is een schrijver van de ‘verzoening’ aan het woord, dit keer geen verzoening tussen de bevolkingsgroepen, zoals in veel vroeger werk, maar een verzoening met het eigen ik. Shrinivási schreef een heel persoonlijk maar niet zo gemakkelijk te interpreteren gedicht. De dichter zegt er zelf over in ‘De stilte van het ongesproken woord’, dat hij met dit gedicht ‘afscheid genomen’ heeft ‘van het pijnlijke en destructieve in mijn leven’. Maar dat maakt het raadsel voor mij alleen maar groter.
Lees hier of hier over ‘Het raadsel van de poëzie’
Meer over ‘Hecht en sterk’
Meer over ‘Een weinig van het andere’
Meer over ‘De stilte van het ongesproken woord’

«Een mooie dubbeluitgave – boek en dvd – rond het werk van Trefossa, Shrinivási en Dobru.» – Joop Leibbrand

voorplatSilence75Over ‘De Stilte van het Ongesproken Woord’ op MeanderMagazine, 22 mei 2014:
Onder de subtitel ‘Drie Surinaamse dichters op muziek gezet’ verscheen onlangs een mooie dubbeluitgave – boek en dvd – rond het werk van Trefossa, Shrinivási en Dobru, dichters die, mede omdat ze in een sterke orale traditie staan, geworteld zijn in het collectieve geheugen van de Surinamers. Samenstellers Cynthia Abrahams (eindredactie), Hein Eersel en Geert Koefoed behandelen na enkele algemene inleidingen de drie dichters in afzonderlijke hoofdstukken, waarbij naast uiteraard een gedichtenkeuze, persoon en werk door middel van biografische overzichten, korte essays en interviews met personen die er in cultureel Suriname toedoen, ruimschoots worden belicht. Trefossa is onlosmakelijk verbonden met de verheffing van het minderwaardig geachte negerengels tot het literaire Sranan. Van zijn gedichten spreekt vooral ‘gronmama’ aan, met de beginstrofe ‘Ik ben niet ik’. Op de dvd is het een van de beste nummers geworden, verrassend gezongen door Martin Buitenhuis, leadzanger van Van Dik Hout. (…) Een van de aardigste bijdragen over Shrinivási is het korte gesprek dat Geert Koefoed over hem voerde met dichter-zanger Raj Mohan. Waarom heeft Nederland deze dichter niet omarmd? (…) Dobru was van de drie degene met de duidelijkste revolutionaire inslag. (…) Lang niet altijd heeft een bijgevoegde cd of dvd ook echt een toegevoegde waarde. Bij Silence of the Unspoken Word is dat volstrekt anders, want je zou deze dvd best als hoofdaankoop kunnen beschouwen en dan het boek als bonus. Het betreft een speciale registratie in het Amsterdamse BIM-Huis, met veel plezier en grote inzet professioneel gedaan. Beslist een aanrader, dit hele project!
Lees hier de recensie
Meer over ‘De Stilte van het Ongesproken Woord’/‘Tiri fu den wortu… di no taki’/‘Silence of the Unspoken Word’

«Beelden die het hart overrompelen.» – C.H. Gajadin

Over ‘Hecht en Sterk’ van Shrinivási voor NBD Biblion, 06-03-2013:
Kenmerkende thema’s uit het oeuvre van de Surinaamse dichter (1926) zijn in deze bundel uitgekristalliseerd tot prachtige gedichten. Niet meer aan tijd en plaats overgeleverd, maar opgaand in het moment, biedt de dichter ons beelden aan die het hart overrompelen. Eenzaam zijn is voor hem een kwaliteit om het leven te aanvaarden en tegelijk opnieuw te ontdekken. Na de publicatie van ‘Anjali’ in 1964 is dit zijn twaalfde bundel. In 1984 verscheen de bloemlezing ‘Een weinig van het andere’, samengesteld door Geert Koefoed. Voor de onderhavige bundel schreef Koefoed het nawoord, waarin het werk van Shrinivási ingeleid en in perspectief wordt geplaatst. Verzorgde uitgave met leeslint.

Meer over Shrinivási

« Wie hem niet leest, doet zichzelf tekort.» – Ezra de Haan

Over ‘Hecht en sterk’ van Shrinivási op Literatuurplein.nl, 11 -02-2013:
Het consumeren van gedichten van Shrinivási laat je niet onberoerd. Op de een of andere manier legt hij de tijd stil. Zijn woorden roepen een haast meditatief lezen op. Haast hebben wordt belachelijk. Even in het hier en nu zijn, is essentieel. Zelfs kleine, korte gedichten bieden verstilling en na lezing inzicht. Daarmee zijn ze poëtisch en filosofisch tegelijk. (…) In ‘Hecht en sterk’ zijn vele prachtige gedichten van Shrinivási samengebracht. De bloemlezing bewijst dat de reikwijdte van zijn werk groter is dan die van het Caribisch gebied. Shrinivási schrijft over de onderwerpen die ertoe doen. En dat met de wijsheid… Wie hem niet leest, doet zichzelf tekort.

Lees hier de recensie

Meer over deze bundel

«**** De bundel is een mooie combinatie van jeugdherinneringen en poëzie over het naderende einde.» – Ko van Geemert

Over ‘Hecht en Sterk’ van Shrinivási in Parbode, februari 2013:
In 1984 stelde Geert Koefoed voor uitgeverij In de Knipscheer uit het werk van Shrinivási de bloemlezing ‘Een weinig van het Andere’ samen. Dezelfde Koefoed zorgde ook voor het informatieve nawoord in ‘Hecht en Sterk’. Een mooie, zorgvuldig uitgegeven, aanbevolen poëziebundel. Het slotgedicht ‘Een bruine zandweg’ is op de muur van de bibliotheek in Nieuw-Nickerie aangebracht en is, zo stelt Koefoed ‘al op weg een evergreen te worden’. Terecht zou ik eraan toe willen voegen.

Lees hier de recensie

Meer over deze bundel

«Shrinivási is een dichter die het leven liefheeft, en dat weet over te brengen. Eenvoudig en groots.» – Levity Peters

Over ‘Hecht en Sterk’ van Shrinivási op MeanderMagazine, 21 januari 2013:
Er is een beroemd filmpje van Pablo Picasso waarop hij, al op leeftijd, moeiteloos een duif op papier tovert. Wat komt er ook in deze poëzie een vakmanschap tot uitdrukking! Alleen wie met poëzie leeft, kan zo dichten, nee; ik schrijf het verkeerd: Alleen wie poëzie leeft kan zo dichten.
Wat is het toch waardoor je bij deze verzen het gevoel krijgt dat zij de essentie raken? Al heeft hij het alleen maar over een blad, een boom, versteende aarde…

Lees hier de recensie

Meer over ‘Hecht en Sterk’

«Namaste Shrini, namaste. Ik groet het licht in jou.» – Elodie Heloise

Over Shrinivási op Spinsels en fluisterijen, 1 december 2012:
In Shrini trof ik een rijpe rijkdom aan woorden en kleur. De wereld liet hij me op een nieuwe manier proeven. Subtiele cultuurmelanges, krachtig weergegeven, hun schoonheid pakkend. ‘To the point, that is the point.’ Suriname, Nederland, Curaçao en ja zelfs India samengebracht in de oneindige bron van observaties die Shrini is. (…) Ik ben dan ook heel blij zijn nieuwste bundel ‘Hecht en Sterk’ nu in druk te zien.

Lees hier het artikel

Meer over Shrinivási en ‘Hecht en sterk’

Shrinivasi – Een weinig van het andere

SHRINIVASI
Een weinig van het andere
Suriname / Poëzie
Gebonden, 183 blz., 17,90
ISBN 978-90-6265-174-0
Eerste druk 1984
Uitverkocht

Shrinivasi (ps. van M.H. Lutchman) is een van Surinames belangrijkste dichters, Hij heeft – zoals velen in Suriname zijn bundels tot nu toe in eigen beheer uitgegeven, waardoor hij in Nederland nooit de erkenning heeft gekregen die hem toekomt. Met de uitgave van Een weinig van het andere – een door Geert Koefoed ingeleide en samengestelde bloemlezing – komt daar hopelijk verandering in.
Shrinivasi’s poëzie is bij uitstek Surinaamse poëzie, Derde Wereldpoëzie dus, maar niet in de beperkte zin van politiek geëngageerd. Zijn werk omvat weliswaar geëngageerde gedichten – wanneer hij zijn pijn en bitterheid uit over alle vormen van buitenlands en binnenlands kolonialisme (uitbuiting, corruptie, discriminatie op de kaste, kleur en godsdienst) – maar laat ook zien welke winst het samenwonen van verschillende culturen in één samenleving kan opleveren. Zijn taak als dichter is niet alleen de ‘vervuilende’ machtsmechanismen bloot te leggen en aan te klagen, maar ook de grandioze mogelijkheden die er desondanks zijn, om schoonheid, eenheid, het verhevene in mens en cultuur te ervaren, in poëzie gestalte te geven.