Van harte aanbevolen.

VoorplatFranciscus_Opmaak 1.qxdOver ‘Amandelen voor Franciscus’ van Hans van Hartevelt op Franciscanen [ jrg. 14, nr.1], februari 2019:
8 Eeuwen geleden verlaat Franciscus van Assisi Italië om deel te nemen aan de vijfde kruistocht, niet om te strijden maar om strijders geestelijk bij te staan en om het Woord te brengen. Samen met één medebroeder loopt hij in Egypte af op de stadsmuren van Damiate om de tijdelijke residentie van de als wreed bekend staande sultan al-Kamil te bezoeken. De broeders, die de naam van de sultan roepen, worden opgepakt en voorgeleid aan de sultan. In het hol van de leeuw laat de sultan de broeders niet onthoofden, maar hij gaat een gesprek met hen aan over het geloof. Volgens Egyptische bronnen ontstaat er een vriendschappelijke band tussen de machtige heerser over Egypte en de eenvoudige minderbroeder. Franciscus’ vredesmissie mislukt – de sultan laat zich niet bekeren, Franciscus evenmin –, de kruisvaarders slaan een vredesvoorstel van de sultan af en richten bij de verovering van Damiate een bloedbad aan. Sindsdien is Franciscus spoorloos. Niemand weet waar hij is totdat hij in de zomer van 1219 opduikt in het Heilige Land. Ook al wordt Franciscus bepaald niet als heilig boontje opgevoerd, in het tijdschrift van de franciscanen wordt Amandelen voor Franciscus van harte aanbevolen als “een spannende pageturner”.
Bekijk hier het tijdschrift met op blz. 8 de vermelding
Meer over ‘Amandelen voor Franciscus’
Meer over Hans van Hartevelt bij Uitgeverij In de Knipscheer

Tropeninstituut: ‘Maak een wet waarin ontmanteling bibliotheek geregeld wordt’

VoorplatKroonjuweel75Roeland Muller in Nieuws & Maatschappij, Ritme van de Stad, op Amsterdam FM, 7 november 2014:
Onlangs verscheen het boek ‘De verkwanseling van een kroonjuweel’, een boek van Hans van Hartevelt, voormalig directeur van het Koninklijk Instituut voor de Tropen. Hans van Hartevelt sprak met Ellen Walthuis in ‘Ritme van de Stad’ over het verlies van een enorme collectie.
Luister hier naar het gesprek
Meer over ‘De verkwanseling van een kroonjuweel’
Meer over Hans van Hartevelt bij Uitgeverij In de Knipscheer

Nawal El Saadawi – De Onschuld van de Duivel

Nawal El SaadawiNAWAL EL SAADAWI
De Onschuld van de Duivel

Vertaling: Hanneke Richard-Nutbey
Genaaid gebonden, met stofomslag, 224 blz., 17,90
ISBN 90-6265-431-2
Eerste druk 1997

In De Onschuld van de Duivel brengt de Egyptische schrijfster en psychiater de van haar bekende thema’s samen tot een indrukwekkend, maar voor de meeste westerse lezers nog steeds onbekend, beeld van een Arabische samenleving, waarin het leven beheerst wordt door de man en zijn God.

Maar wie is God en wie is Duivel? Het meisje Ganat werd geboren metde ogen wijdopen zodat haar grootmoeder zich toen al afvroeg of ze een mens of een duiveling was, en op school hoort ze Sjeik Bassiaoni zeggen dat ‘haar ogen vervuld zijn van de lust die in Eva huist‘, een typering die voor Ganat zal omslaan in een bedreigend stereotiep. Ook het leven van haar vriendin Nefissa wordt blijvend getekend als haar huwelijksnacht, de Nacht der Gelukzaligheid, geen bloed oplevert en haar vader haar eer denkt te redden door een bloedige zelfmoord.

De Onschuld van de Duivel is een sensuele roman over twee jonge vrouwen die elkaar uit het oog verliezen en zich ieder in hun wereld seksueel en emotioneel proberen staande en waardig te houden. Pas in het Gele Paleis ontmoeten de vriendinnen elkaar weer, de een als patiënt, de ander als hoofdzuster. Het gekkenhuis blijkt voor velen de laatste redding in een wereld waar herinnering en hallucinatie zozeer met elkaar verbonden zijn.

Nawal El Saadawi maakte in Nederland vanaf 1980 naam met spraakmakende boeken over vrouwen en seksualiteit in de Arabische wereld. De literatuur wordt evenwel voor haar een steeds belangrijker middel om het onzegbare te verwoorden. Niet voor niets worden haar romans steeds vaker vergeleken met die van Margaret Atwood en Gabriel García Márquez.

Maryse Condé – Kolonie De Nieuwe Wereld

Mayse CondéMARYSE CONDÉ
Kolonie De Nieuwe Wereld

Guadeloupe, Roman
Vertaling: Rosa Pollé
Gebonden, 300 blz. € 20,–
ISBN 90-6265-436-3
Eerste druk 1997

Aton probeert zijn leven opnieuw in dienst te stellen van de Zonnegod, wiens zoon hij zegt te zijn, en het geloof in de uiteindelijke terugkeer naar het Beloofde Land Egypte levend te houden. Maar de kiem van verdeeldheid is in kleinste kring al gezaaid: zijn vrouw is hem in Guadeloupe ontrouw geweest met een blanke. De sekte groeit nog wel, met twee Duitsers en met ee nviertal vluchtelingen uit Haïti, maar langzaamaan komt Aton tot het besef dat de verhuizing van de kolonie naar Egypte een utopie is en ziet hij voor zijn sekte nog maar één oplossing.

Kolonie De Nieuwe Wereld is een prachtig gecomponeerde roman waarin Maryse Condé de diversiteit van de vereerders van de Zonnegod, hun onderlinge liefdes en ruzies, van alle kanten belicht en tevens haarscherp de aanvankelijke macht van hun leider en hun uiteindelijke verdeeldheid van de commune toont – als was het een blauwdruk van de tragiek van de Zuid-Amerikaanse en Caribische wereld zelf.

Opnieuw is Maryse Condé erin geslaagd een universeel thema te plaatsen in haar eigen Caribische regio en te verwerken tot een zeer leesbare, volstrekt eigentijdse roman.

Aton is net uit de gevangenis in Guadeloupe ontslagen, waar hij, op beschuldiging van teleurgestelde sekteleden van zijn eens bloeiende commune, een straf heeft uitgezeten wegens vermeend seksueel misbruik van vrouwen en kinderen. Met zijn vrouw en kinderen en nog twee getrouwe volgelingen vertrekt hij naar Colombia. De bewoners van Santa Maria vinden de nieuwkomers – die slechts gekleed gaan in lendendoek, wilde rasta-achtige haren dragen en bizarre rituelen uitvoeren – nogal vreemd en hangen bij wijze van spot aan het hek rond het terrein het bordje Kolonie De Nieuwe Wereld.

De pers over Kolonie de Nieuwe Wereld
«De beschrijving van een sekte die Maryse Condé geeft is adembenemend. De beklemmende sfeer van de broeierige kolonie ‘De Nieuwe Wereld’ in het Colombiaanse Santa Maria doortrekt het verhaal van het begin tot het eind. Hoe fantastisch de figuren ook zijn. Maryse Condé weet ze als doodgewone mensen te laten overkomen.» – Trouw

«Romans over vereerders van de Egyptische Zonnegod, hun onderlinge liefdes en ruzies (Proviniale Zeeuwse Courant), die men ook kan zien als een parabal van de kwalen waaraan de kleine Caribische eilanden te lijden hebben: de altijd sluimerende raciale problemen. Goed gecomponeerd en boeiend geschreven.» – NBD

«De boeken van de Guadeloupse schrijfster Maryse Condé hebben altijd iets bovennatuurlijks, iets metafysisch en Kolonie De Nieuwe Wereld is geen uitzondering.» – Theo de Rooy

«Bij Condé krijgt het straatrumoer onderdak in een meeslepend verhaal. Bij haar krijgt het nuanceringen mee, wort het ontdaan van het alledaagse politieke zwart-wit denken. In Kolonie De Nieuwe Wereld wordt duidelijk waarom zovelen de regio trachten te ontvluchten – in religieus fanatisme of door het vliegtuig te pakken.» – Algemeen Dagblad

Nawal El Saadawi – De zoektocht van Fouada

Nawal El SaadawiNAWAL EL SAADAWI
De zoektocht van Fouada

Egypte, Roman
Vertaling: Djuke Poppinga
Genaaid gebonden, met stofomslag, 192 blz., € 17,90
ISBN 90-6265-399-5
Eerste druk 1994

Elke dinsdag, al jarenlang, ontmoet Fouada haar geliefde, Faried, in een restaurant bij de Nijl. Maar op een dag blijft hun tafeltje plotseling leeg. Als ze hem opbelt verbreekt het rinkelen van de telefoon slechts de stilte in een lege kamer. Faried is verdwenen. In de dagen die volgen raakt Fouada volledig gedesoriënteerd. Het leven lijkt te zijn veranderd in een droom die de zin van haar werk als scheikundige, en van haar bestaan als geheel, versluiert.
Of is ze met het verdwijnen van Faried juist ontwaakt uit een droomtoestand, en is de wereld vol pijn en twijfel zoals die zich nu aan haar voordoet niets meer dan een getrouwe afspiegeling van de werkelijkheid?

De zoektocht van Fouada is een poëtische roman, waarin tegen de achtergrond van de moderne Egyptische samenleving het klassieke thema van de verloren geliefde op zangerige, bijna hypnotische toon verwoord wordt.

Nawal El Saadawi werd geboren in Kafr Tahla, een dorp in Egypte. Ze weigerde om zich in de traditionele rol van de Arabische vrouw te schikken, ging medicijnen studeren en werd een vooraanstaand arts en psychiater.
Daarnaast verwierf ze grote bekendheid als schrijfster van zowel romans als nonfictie, waarin – telkens taboe-doorbrekend – de positie van de Arabische vrouw centraal staat. De zoektocht van Fouada is haar tiende boek dat in Nederlandse vertaling verschijnt.

«Saadawi bewijst met haar romans en reisverhalen hoe emancipatie in zijn werk gaat. En hoe het verhaal van één persoon het culturele klimaat van een heel land kan veranderen.» – Anil Ramdas

De pers over De zoektocht van Fouada
Het klassieke thema van de verloren geliefde wordt door Nawal El Saadawi tot op het bot uitgekleed, verschoond van elke romantische bijsmaak. Wat overblijft is ontreddelng, de kwetsbare ziel van de eenling, die mens heet.» – Friesch Dagblad

«Nawal El Saadawi schreef met De zoektocht van Fouada een ontroerend portret van een jonge Arabische vrouw op zoek naar houvast in een wereld die aan alle kanten wankelt. De roman laat een pijnlijke indruk achter van een onvervuld leven, van iemand die zich wil uiten, maar geen middel heeft kunnen vinden.» – Trouw

«Fouada ontdekt dat zij alles in haar leven alleen gedaan heeft terwijlle van haar moeders hooggespannen verwachtingen. Is het soms dit inzicht dat haar verlamt? Interessant is deze sobere roman vooral omdat hij een ver stadium van emancipatie toont.» – NRC Handelsblad

«De zoektocht van Fouada behelst een mengeling van emancipatie en westers introspectie en klinkt als een klaaglied. De toon is verwant met de bewoordingen van de Profeet waarin de nacht koud, en de dag heet is, en waarin vreugde en verdriet elkaars volkomen tegendeel zijn. Saadawi verzet zich als psychiater en als auteur tegen de traditionele inperking van de vrouw in de islam en zij eist gelijkwaardigheid en een volwaardig menselijk bestaan.» – Haagsche Courant

Nawal El Saadawi – Reis naar India

Nawal El SaadawiNAWAL EL SAADAWI
Reis naar India

India, Roman
Vertaling: Astrid de Groot en Karen Malta
Paperback, 153 blz., 13,50
ISBN 90-71035-50-6
Eerste druk 1992

«Misschien was het de zwaarste reis die ik ooit in mijn leven, waarin ik de meeste landen van de wereld bezocht heb, maakte. Hij leek op de levensweg vanaf de geboorte tot de dood, als de cirkel die begint en eindigt op hetzelfde punt dat evenwel niet hetzelfde punt is, omdat de geboort niet met de dood en het begin niet het einde is.» – Nawal El Saadawi

De pers over Reis naar India
«Naipaul trok naar het Oosten om het Westen te leren kennen. En terwijl Saadawi het Oosten omarmt als eerlijker, menselijker en waarheidslievender dan het Westen, wijst Naipaul het Oosten af.» – Anil Ramdas in ‘In mijn vaders huis’

«Reis naar India is een bijzonder persoonlijk document van een sociaal bewogen vrouw en een beeldend geschreven verslag waarin Saadawi in weinig woorden een totaalbeeld schetst van het immense land met de vele gezichten.» – Henk Boon in Intermediair

«Je moet van goede huize komen om echt iets nieuws te maken van een reisverhaal over India. En dat kan Nawal El Saadawi. Ze gat tot de bodem om erachter te komen wat ze wil weten. En dat levert verhalen op die je wilt lezen.» – Friesch Dagblad

«Moed kan Saadawi niet worden ontzegd. Al met al leert dit boek ons meer over de denkbeelden van haar zelf dan over India. Het is dan ook vooral hieraan dat het zijn waarde ontleent.» – Surplus

Nawal El Saadawi – Dagboek van een vrouwelijke arts

nawal el saadawiNawal El Saadawi
Dagboek van een vrouwelijke arts

Vertaling Ted LaGro
Globe Pocket, 112 blz., € 7,50
ISBN 90-6265-712-5
Eerste druk 1992

In deze novelle beschrijft Nawal El Saadawi een Egyptisch meisje dat tijdens haar groei naar volwassenheid van negenjarige scholiere tot beginnend arts, in opstand komt tegen de maatschappij die haar sociaal en seksueel onderdrukt.
Nawal El Saadawi (1930) is psychiater en schrijfster. Als arts protesteerde zij als eerste in het openbaar tegen de traditie van clitorisbesnijdenis in Afrikaanse en Aziatische landen. Als schrijfster staat zij al sinds 1960 met deze debuutnovelle, die eerder verscheen onder de titel Wat bedoel je dat je de man bent, op de bres voor vrouwenbelangen.

«Dit boek moet een schok hebben veroorzaakt door zijn openhartigheid, door de beschreven details en intimiteiten die wij hier niet opzienbarend vinden maar in Egypte vrijwel als pornografisch beschouwd worden.» – NRC Handelsblad

«Een kleine ontwikkelingsroman die om zijn emancipatoire inhoud gelezen mag worden.» – De Tijd

Nawal El Saadawi – De andere kant van de wereld

Nawal El SaadawiNAWAL EL SAADAWI
De andere kant van de wereld

Vertaling: Karin Malta en Astrid de Groot
Paperback, 274 blz., € 19,50
ISBN 90-71035-42-5
Eerste druk 1991

«Ik had altijd gedacht dat mijn vaderland de hele wereld was, net zoals ik als kind gedacht had dat onze straat het hele land was. Naarmate ik groeide, werd de straat kleiner. Maar toen ik eenmaal buiten mijn vaderland kwam, kromp de aarde en voelde ik me voor het eerst groter dan woorden.» – Nawal El Saadawi

De andere kant van de wereld is een reisboek in de geografische zin van het woord, maar is tevens een persoonlijke tocht in heteigen hoofd, waarin Nawal El Saadawi haar innerlijke grenzen overschrijdt. Negen verhalende reportages van de ‘grande dame’ der Egyptische letteren.

Nadat de arts-schrijver de moeizame weg vol ambtelijke drempels heeft beschreven om als vrouw Egypte uit te komen, voert zij de lezer in heel persoonlijk getinte observaties mee op haar reizen rond de wereld.
Haar eerdere werk (De gesluierde Eva, De val van de imam, God stierf bij de Nijl en Het eeuwige refrein) heeft de Egyptische cultuur in het algemeen en de postie van de vrouw in het bijzonder voor de westerse lezer toegankelijk gemaakt en westerse (voor)oordelen ten opzichte van de Islam in het tegenlicht van haar eigen achtergrond geplaatst. Nu is zij het die zich als Egyptische vrouw met eigen (voor)oordelen laat verrassen door andere culturen.
Vanuit die openheid verslaat zij haar reizen naar ‘de andere kant van de wereld’: verbazing in Helsinki over de acceptatie van alleenstaande moeders, verwondering over het culturele verschil in hetetaleren van macht zowel in Londen als in het Iran van vóór de revolutie, maar ook verwoorde woede over de oorlogsagressie tegen haar moederland die zij emotioneel associeert met algemeen geaccepteerde agressie tegen de vrouw.

De andere kant van de wereld is een verzameling reisherinneringen waarin Saadawi haar reizen van de afgelopen tientallen jaren geboekstaafd heeft in een meeslepend boek waarin zij de moed heeft zich ook kwetsbaar op te stellen in haar ontmoetingen met andere culturen.

Nawal El Saadawi – Het eeuwige refrein

Nawal El SaadawiNAWAL EL SAADAWI
Het eeuwige refrein

Paperback, 112 blz., € 12,50
ISBN 90-71035-29-8
Eerste druk 1989

De tweeling Hamida en Hamido groeien op in een klein dorp in Egypte. Nadat Hamida is verkracht door haar oom, wordt zij naar Cairo gestuurd om de familie-eer van schande te vrijwaren. Hamido, haar broertje, wordt gedwongen haar te volgen. Beiden worden zij, gescheiden van elkaar, in Cairo geconfronteerd met bruut maatschappelijk geweld: seksuele en economische uitbuiting, onderwerping aan de heersende ‘dubbele‘ moraal. Hun leven raakt in de ban van de gesloten cirkel van corruptie en geweld.
Nawal El Saadawi verteld de geschiedenis in de vorm van een parabel. Haar scherpe pen legt de meedogenloosheid van het Egyptische systeem bloot. Dat maakt Het eeuwige refrein (1989) tot een aanval op de scheiding van seksen, de scheiding van klassen, de situatie van de overheerser en overheersten.

Nawal El Saadawi, geboren in Egypte, studeerde medicijnen. Haar politieke activiteiten en haar feministische geschriften leidden in 1981 tot gevangenschap. Na haar vrijlating heeft haar schrijverschap haar oorspronkelijke beroep naar de tweede plaats gedrongen. De positie van de Arabische vrouw staat centraal in haar romans. Met De gesluierde Eva (1985), Ferdaoes (1987), God stierf bij de Nijl (1986), Vrouwengevangenis (1987) en De val van de Imam (1988) heeft Saadawi inmiddels ruime bekendheid verworven.

De pers over Het eeuwige refrein
«Het eeuwige refrein is een parabel over de tweeling Hamido en Hamida die in Cairo geconfronteerd worden met seksuele en economische uitbuiting net met de dubbele religieuze moraal. Hoewel altijd mooi verpakt in een obsederende en lyrische taal, zijn het dé thema’s in Saadawi’s werk.» – Trouw

«De stijl van Het eeuwige refrein is ondanks de beschreven gruwelijk folteringen ‘romantisch’ en blijft zeer lezenswaard.» – Opzij

«Een schitterend geschreven parabal over lijden, onrecht en onderdrukking. Ook technisch gezien heeft Saadawi een heel boeiende roman geschreven. In essentie komt haar techniek erop neerdat grenzen tussen droom en werkelijkheid, dood en leven, mens en dier en tussen de hoofdpersonen in de tekst vervagen. Die romantechniek eist concentratie van de lezer, maar de adembenemende beeldende kracht, die van deze techniek het resultaat is, is een vorstelijke beloning.» – Leeuwarder Courant

«Saadawi heeft een ongenadige pen en deze gruwelijke parabel mag terecht haar sterkste boek genoemd worden.» – De Boekengids