«Het recht op vrijheid van meningsuiting is niet langer ‘vrij’ beschikbaar voor iedereen.» – Elodie Heloise

ElodieEloiseDe dood van een schrijver. Column op www.elodieheloise.com, september 2022:
De woorden van schrijvers worden steeds vaker betwist en aangevallen op het gebruik van een woord of beeld dat niet meer wenselijk is met het oog op een toekomst die er nog niet is. Het werk van schrijvers wordt ook steeds vaker gewogen en betwijfeld met betrekking tot hun afkomst, sekse, gender, nationaliteit, geboorteland, leefland, ervaring en beleving. Deze aspecten lijken nu belangrijker dan wat de schrijver te vertellen heeft en zijn op zichzelf al voldoende om het werk te diskwalificeren. Maar al te vaak zonder het werk eerst (helemaal en goed) te lezen wordt het afgekeurd met impulsief verbaal geweld dat meer zegt over de criticus dan over de schrijver.
Lees hier verder
Meer over Elodie Heloise op deze site

“Zin om te schrijven.” Koos van den Kerkhof onverwacht overleden.

koos_van_den_kerkhof_bew_kl_2Deze zondag vernam ik dat in de nacht van zaterdag op zondag 14 november 2021 dichter en redacteur Koos van den Kerkhof (11 april 1946) onverwacht is overleden aan een gescheurde aorta. Als dichter debuteerde hij in 1978 bij de toenmalige Limburgse uitgeverij Corrie Zelen. Vanaf die tijd zit zijn naam in mijn geheugen, vanwege de samenwerking die Uitgeverij Corrie Zelen, de Rotterdamse uitgeverij Flamboyant/P en Uitgeverij In de Knipscheer in die jaren hadden op het gebied van vertegenwoordiging van hun fondsen naar de boekhandel toe. Pas in 2000 kwam het tussen hem in zijn hoedanigheid van redacteur en de uitgeverij tot een sindsdien ononderbroken samenwerking. De debuutroman De bruine zeemeermin van de toen in Paramaribo woonachtige auteur Annel de Noré was het eerste boek dat hij, al actief als schrijfdocent, voor In de Knipscheer redigeerde. Hij had antropologie gestudeerd en die gevormde belangstelling voor andere culturen gecombineerd met zijn dichterstalent voor taal maakte dat hij fascinatie had voor het schrijven van Surinaamse en Antilliaanse auteurs. Hij was begin deze eeuw een aantal jaar stadsdichter van Venlo; een aantal van die stadsgedichten is opgenomen in de bundel Oud zink, die in 2008 bij Uitgeverij In de Knipscheer verscheen. Enkele jaren later was hij gastdocent aan de Schrijversvakschool Paramaribo van Ruth San A Jong. Zijn laatste boek waaraan hij voor de uitgeverij werkte betrof de samenstelling en bezorging van een bloemlezing uit het poëtisch werk van Astrid H. Roemer Ik ga strijden moeder, die op het punt van verschijnen staat. Koos heeft de presentexemplaren nog net kunnen bewonderen. Onze laatste e-mailwisseling dateerde van een paar uur voor zijn overlijden:

Beste Franc, (…) Ik vond de kussenenvelop met twee exemplaren van Ik zal strijden moeder op de deurmat. Dank daarvoor. Mooi omslag met de handen, bijzonder mooie kleur ook. Ik heb met plezier en overgave aan de selectie gewerkt en het essay en de verantwoording geschreven. Het was een stimulerende opdracht. Ik kreeg erdoor zin om te schrijven. (…) Niets bepaalt wat ik schrijf dan mijn eigen verhaal en dat verhaal verandert steeds zoals alle deeltjes in mijn lichaam. Onlangs schreef ik onverwacht twee eerste versies van gedichten. Afbeeldingen van het werk van de Amerikaanse schilder Joan Mitchell brachten me ertoe terug te keren naar technieken die ik al vaker heb toegepast. (…). En ik mailde om 19:38 terug: Dag Koos, Ik hoop dat ze zullen leiden tot een bundel. Het is de tragiek van de redacteur: werk van anderen gaat voor.

Die anderen zullen hem dankbaar zijn: Barney Agerbeek, Peter Andriesse, Orchida Bachnoe, Alfred Birney, Eric de Brabander, Cándani [Yasmine Amores], Aly Freije, Els de Groen, Edwin de Groot, E. de Haan, Jopi Hart, Hans van Hartevelt, Elodie Heloise, Hanneke van der Hoeven, Hein van der Hoeven, Ernst Jansz, Mala Kishoendajal, Roni Klinkhamer, Helen Knopper, Frank Kraaijeveld, Karin Lachmising, Els Launspach, Diana Lebacs, Joan Leslie, Clyde R. Lo A Njoe, Ronny Lobo, Djordje Matic, Arjen van Meijgaard, Henriette de Mezquita, Quito Nicolaas, Annel de Noré, Frank Ong-Alok, Fred Papenhove, Glenn Pennock, Hans Plomp, Ton van Reen, Astrid H. Roemer, Arjen Sevenster, Brigitte Spiegeler, JP den Tex, Jacques Thönissen, Diana Tjin, Edith Tulp, Hans Vaders, Etchica Voorn, Bert Vuijsje, Karel Wasch, Rogi Wieg, Kristien De Wolf en de velen die ik zonder twijfel nu vergeet.

franc knipscheer
Haarlem, 14 november 2021

Meer over Koos van den Kerkhof bij Uitgeverij In de Knipscheer

Elodie Heloise leest verhaal uit ‘Terras’ op video

TerrasHet nog lopende nummer 18 van ‘Terras’, tijdschrift voor internationale literatuur, is voor een belangrijk deel gewijd aan de Cariben. Een van de auteurs in het nummer is Elodie Heloise, van wie vier korte verhalen (waarvan drie niet eerder gepubliceerd) werden opgenomen. Het nummer kon bij verschijnen niet gepresenteerd worden. In plaats daarvan vroeg de redactie haar het verhaal ‘De waker’ op beeld voor te lezen. Het verhaal verscheen eerder in de bundel ‘Woestijnzand’ (In de Knipscheer, 2012).
Kijk hier naar de video
Meer over het Caribennummer van Terras
Meer over Elodie Heloise bij Uitgeverij In de Knipscheer

Elodie Heloise en Michaël Slory in Caribennummer van Terras

TerrasOver ‘Terras’ met Cariben, nr. 18, 28 mei 2020:
Terras is een tijdschrift voor internationale literatuur dat tweemaal per jaar verschijnt en de erfopvolger van het literaire tijdschrift Raster (1967-2008). Ongeveer de helft van nr. 18 heeft betrekking op de Cariben. Behalve aan diverse auteurs van voorheen de Nederlandse Antillen en van Suriname wordt ook aandacht besteed aan werk van auteurs uit o.m. Dominicaanse Republiek, Haïti, St. Lucia, Cuba. Auteurs in dit nummer met een link naar Uitgeverij In de Knipscheer zijn Johanna Schouten-Elsenhout, Shrinivási, Nanne Timmer, Michaël Slory, Trefossa en Elodie Heloise.
Meer over dit nummer
Meer over Michaël Slory op deze site
Meer over Elodie Heloise op deze site

«De echte Alfredo overleed voor de publicatie van ‘Woestijnzand’.» – Elodie Heloise

Alfredo75Over Alfredo uit Bitterzoet in ‘Woestijnzand’ van Elodie Heloise, 29 april 2020:
Olieverfschilderij van Arthur Oster. De man op het werk stond model voor ‘Alfredo’ in het korte verhaal ‘Bitterzoet’ uit mijn verhalenbundel ‘Woestijnzand’. De echte Alfredo overleed voor de publicatie en ik had veel met hem gesproken maar helaas nooit een foto van hem gemaakt. Arthur Oster echter had ‘Alfredo’ ook al ontdekt en zijn portret geschilderd. Dit schilderij kreeg ik van hem cadeau. Ik koester het aan mijn hart, net als mijn herinneringen aan Alfredo. Voor de liefhebber hieronder een fragment van het verhaal: “Alfredo masseert zijn stramme benen en kijkt de Penstraat in. Ze ligt er onschuldig bij deze ochtend. Zo ’s morgens, in de bedrijvigheid van het gewone leven, is de Penstraat bijna een straat als zovele. Hij weet wel beter. Vroeger ja, vroeger toen de boulevard langs de zee nog het pronkstuk van de stad was. Waar de erfgenamen van oude gegoede families een buitenhuis hadden. Waar advocaten, doktoren, rechters en rijke zakenlieden het glas met elkaar hieven op cocktailparty’s terwijl hun dames vanachter hun waaiers fluisterend de laatste nieuwtjes doornamen. In de Penstraat werd op zondagmiddag geflaneerd. De heren in een witlinnen pak, het hoofd bedekt met een panamahoed en aan hun arm hun vrouwen gekleed volgens de laatste mode, voor zover bekend, aangepast aan het tropenklimaat met kleurige parasols, handschoentjes en hoeden. Het was toch nog niet zo lang geleden dat hij als kleine jongen zo’n zondagsstoet voorbij zag trekken. In die tijd kon er gesproken worden van allure, stijl en beschaving… .”
Bron
Meer over ‘Woestijnzand’

Literair Café in Landhuis Bloemhof

Landhuis BloemhofEric de Brabander, Diana Lebacs en Ronny Lobo in Bloemhof Literair Café, 30 april 2019:
Landhuis Bloemhof (museum, galerie) organiseert al geruime tijd onder de bezielende leiding van Elodie Heloise met regelmaat een literair café waarin o.a. met interviews door Bernadette Heiligers en Jeroen Heuvel auteurs van en buiten Curaçao gepresenteerd worden. Aflevering 7 met schrijvers Eric de Brabander, Diana Lebacs en Ronny Lobo werd als volgt aangekondigd: « Authors have created a lot of characters in their rich literary career. What are the pitfalls and joys of creating characters for stories? Who is the boss…? And is it possible to fall in love with them as their creator? Bloemhof’s seventh Literary Cafe will focus on this particular part of writing. These three authors will share their tricks, trials and triumphs on how they ‘build’ the people we read about in their books. A special section of this cafe will also be dedicated to dilemma’s concerning cultural appropriation. Can you write about women while being a man? Should you write about Africa without ever having set foot there? Are you allowed to write about countries, cultures or people that are alien to you? And of course the Three Wise (wo)Men (Philip A. Rademaker, Jeroen Heuvel and special quest) will wrap up this evening as usual. Join us for a very interesting evening.» Jeroen Heuvel laat een dag later op eigen wijze een poëtische reflectie volgen.
Lees hier ‘Recept voor café literair’, zijn Reflectie van 1 mei 2019

Literair Café met Joseph Hart in Landhuis Bloemhof

Literair Cafe met Joseph Hart in Landhuis BloemhofJoseph Hart en Rudolf Crispulo te gast in Landhuis Bloemhof op 13 november 2018:
Tijdens dit meest recente ‘Literair Café’ dat in landhuis Bloemhof, Curaçao heeft plaats gevonden, was het thema ‘Geëngageerde literatuur’ en waren te gast Joseph ‘Jopi’ Hart uit het fonds van In de Knipscheer en Rudolf Crispulo, een schrijver die zelf zijn boeken uitgeeft, tot nu toe. In een gesprek met Bernadette Heiligers kwam zijn roman ‘Piká ‘i mi pueblo’ aan de orde. Crispulo schrijft in het Papiamentu, en is een van de twee auteurs die in dit millennium een literaire roman die geschikt is voor eindexamenkandidaten havo en vwo in het Papiamentu heeft gepubliceerd. Jeroen Heuvel ondervroeg Joseph Hart. Naast diens roman ‘Verkiezingsdans’ kwam vooral zijn meest recente roman ‘De wooncirkel’ ter sprake. Aan het eind van een Literair Café geven ‘drie wijzen’ een reflectie op de gasten van die avond. Het Literair Café in Landhuis Bloemhof is mede een initiatief van Elodie Heloïse.
Klik hier voor de aankondiging
Klik hier voor de reflectie van Jeroen Heuvel in de twee talen van Curaçao
Meer over Joseph Hart op deze site
Meer over Bernadette Heiligers op deze site
Meer over Jeroen Heuvel op deze site

Frank Martinus Arion (1936-2015): Nederland, Suriname, Curaçao

Frank Martinus ArionFoto: Nicolaas Porter

De eerste keer dat ik Frank Martinus Arion ontmoette was denk ik 1977 of 1978. In die jaren gaven we o.a. werk uit van de Surinaamse schrijver Edgar Cairo, toen een kersvers auteur bij een beginnend uitgever. Bij een van de recensies die in 1977 over Adoebe lobi / Alles tegen alles van Edgar Cairo geschreven werd was door de betreffende krant een foto geplaatst van … Frank Martinus Arion. Ik vond dat zelf een uiterst pijnlijke vergissing. Niet lang daarna kwam ik op een literaire manifestatie Frank Martinus tegen, toen al een gelouterd auteur bij De Bezige Bij van 2 of 3 grote romans, waaronder Dubbelspel. In het gesprek probeerde ik die blunder van die krant niet ter sprake te brengen, maar Arion begon er zelf over, met een glimlach van oor tot oor, toonde zich erg geïnteresseerd in Edgar Cairo (Arion woonde, werkte en trouwde toen in Suriname) en complimenteerde de uitgeverij met waarmee we bezig waren. Eind 1981 werd Frank Martinus Arion indirect auteur bij In de Knipscheer: de uitgeverij nam het fonds Antilliaanse bibliotheek/Biblioteka Antiyano over van Uitgeverij Flamboyant/P, inclusief Arions in 1978 uitgegeven dichtbundel Stemmen uit Afrika. Zo’n dertig jaar later, die ene keer dat ik een paar dagen op Curaçao was in 2007, zou ik hem uitgebreider kunnen ontmoeten. Ik heb met mijn gastheer van die dag, Richard Doest, aan zijn tuinhek gestaan en aangebeld, maar juist die week bleek Arion niet op het eiland. In 2008 levert hij zijn koninklijke onderscheiding uit 1992 in “omdat dat Antillianen zijn gedegradeerd tot minderwaardige koninkrijksburgers.” En nu, in 2015, lees ik over zijn eerste pennenvrucht in Jos de Roo’s literatuurgeschiedenis Praatjes voor de West: “Vooral ‘De Antilliaanse student in Leiden en Den Haag’, het eerste verhaal uit 1956, is opmerkelijk omdat het propageert dat de Antilliaanse student in Nederland de Europese cultuur in zich moet opzuigen en eruit blijkt dat de auteur mede-oprichter is van een Antilliaanse vereniging die de integratie in Nederland moet bevorderen.”
Franc Knipscheer

NB.
Op internet verscheen een aantal prachtige In Memoriams opgedragen aan Frank Matinus Arion. Lees ook Michiel van Kempen , Elodie Heloïse , Aart G. Broek

«Je krijgt zin om zelf af te reizen.»

WoestijnzandOver ‘Woestijnzand’ van Elodie Heloise op WelkBoek, 22 april 2014:
Een Nederlandse in Curaçao. Elodie verhaalt van haar eigen belevenissen, maar ook van schilderachtige figuren die ze tegenkomt op straat. Het land, de taal en de mensen worden goed getypeerd in deze verhalen. Het trekt, en het mysterie waart rond. Je krijgt zin om zelf af te reizen.
Lees hier de recensie
Meer over ‘Woestijnzand’

«Niet alleen een hoedster van de waarheid is voor Curaçao verloren gegaan maar ook een kwaliteitsmerk.» – Elodie Heloise

Els-Langenfeld-web2-Klein
(foto van Ken Wong)

Bij het overlijden van Els Langenfeld (1958-2013), 11 juni 2013:
‘Get your facts right’ dat was de boodschap van Els Langenfeld en wie zich daar met een Jantje van Leiden vanaf maakte, kon rekenen op lik op stuk. En vaak, heel vaak had zij het bij het rechte eind, aantoonbaar. Leuk of niet. Ze had gelijk omdat ze deed wat iedereen zou kunnen of ‘moeten’ doen… ze zocht het uit, tot op de bodem hetgeen niet zelden ook tot ontdekkingen en inzichten leidde over de historische, culturele en maatschappelijke omstandigheden waarin ons verleden zich afspeelde en waarin onze voorouders leefden. (…) In dat licht bezien is er zondag niet alleen een hoedster van de waarheid voor Curaçao verloren gegaan maar ook een kwaliteitsmerk.

Lees hier ‘Hoedster van de waarheid’

Meer over Els Langenfeld