Literair tijdschrift Extaze 24 ‘Fotografie’ [Jrg. 6, nr. 4]

coverE24voorDef.inddExtaze 24 – Fotografie
zesde jaargang nr. 4, november 2017
Redactie Cor Gout, Els Kort (vormgeving)
Gebrocheerd, geïllustreerd, 96 blz.,
€ 15,00
Presentatie 2 november 2017
ISBN 978-90-6265-984-5

Daan Rutten schrijft in De chaos en het beeld over Willem Frederik Hermans als fotograaf. ‘De zekerheid die een foto biedt als weergave van de werkelijkheid kan een literator nooit bereiken.’ Het is een verrassende uitspraak van de zeker niet realistische schrijver W.F. Hermans. Hij hield van de foto’s van Eugène Atget: winkeletalages, deuropeningen, cafés. Atget maakte de werkelijkheid niet mooier dan hij was. Maar is Hermans’ eigen fotografie wel zo objectief? Literatuurwetenschapper Ernst van Alphen betwijfelt dat. Zijn Hermans’ foto’s niet Man Ray-achtig surrealistisch? En anders zijn fotocollages wel?

Uitgaand van Walter Benjamin’s essay Het Kunstwerk in het tijdperk van zijn technische reproduceerbaarheid toetst Onno Schilstra in Koud, gulzig, ongenadig, onbetrouwbaar, betoverend diens stelling dat ‘de foto een spiegel van de werkelijkheid is die ons bewust maakt van onze omstandigheden’ aan zijn omgang met het fotokopieerapparaat, de fotostencilmachine, de computergestuurde stencilmachine (Risograph) en de digitale camera. In digitaal fotograferen ziet hij een duidelijke weerlegging van Benjamin’s stelling. De digitale fotografie is een subjectieve, manipuleerbare vorm van visuele bevrediging geworden, waarvan we het waarheidsgehalte fundamenteel moeten betwijfelen.

Wie over fotografie praat, praat over het moment, schrijft Wim Noordhoek in De foto en de dood. Je ziet foto en schilderij naar elkaar toekomen in het ‘betrappen’ van het moment, van de tekenpen naar de foto, de heilige graal die zich eeuwen schuilhield.

Korte verhalen van Ine Boermans, San Bos, Mischa van den Brandhof, Jonas Bruyneel, Heidi Koren, Arjen van Meijgaard, Hans Muiderman, Michel Ramaker, Dieuwke van Turenhout, Ilona Verhoeven, Pim Wiersinga, Jan Wijnen. Gedichten van Naomi Duveen, Romain John van de Maele, Marcel de Roos, Fred de Vries, Meliza de Vries. Beeld van Eric de Vries.

De presentatie van ‘Extaze 24’ zal plaatsvinden op donderdag 2 november 2017 in de Houtrustkerk in Den Haag (hoek Houtrustweg/Beeklaan). Lees ook nieuwe verhalen, gedichten, interviews en recensies op het digitale supplement van Extaze
Meer over ‘Extaze’

Presentatie 19 x Bella en de 20e is zoek

BellaCor Gout (tekst) met Harrie Geelen (prenten) in Pianino Theater, 28 september 2017:
Waar o waar is de 20e Bella? Komt helpen zoeken! Programma met medewerking van Franc Knipscheer, Peter de Rijk, en Harrie Geelen. Plus een optreden van Cor Gout met Motabar-Roessler. 19 x Bella en de 20e is zoek is een uitgave van Uitgeverij In de Knipscheer. De vormgeving is van Els Kort. Locatie Pianino Theater, Binckhorstlaan 135, 2516 BA Den Haag. Inloop vanaf 20.00 uur, aanvang 20.00 uur. Toegang gratis. Meld uw komst s.v.p. vooraf op trespassersw@planet.nl. De zaal is gevestigd in het voormalig hoofdkwartier van de luchtmacht. Op het gebouw staat met grote letters MOOOF. Links van het gebouw kunt u inrijden met fiets of auto. Dan passeert u aan de linkerkant kasteel De Binckhorst met aan het eind een parkeerplaats. Daar kunt u aan de rechterkant het gebouw in.
Klik hier voor de uitnodiging
Meer over ‘19 x Bella en de 20e is zoek’

Literair tijdschrift Extaze 23 ‘Onbereikbaar’ [Jrg. 6, nr. 3]

coverE23Website.inddExtaze 23 – Onbereikbaar
zesde jaargang nr. 3, september 2017
Redactie Cor Gout, Els Kort (vormgeving)
Gebrocheerd, geïllustreerd, 112 blz.,
€ 15,00
Presentatie 14 september 2017
ISBN 978-90-6265-973-9

Het overkoepelende thema in dit nummer is ‘Onbereikbaar’ is met een zestal essays het overkoepelende thema in dit nummer. Voor Mira Feticu is ‘onbereikbaar’ een verzoening met haar pijnlijke verleden in Roemenië, die afgekapte staart van de hagedis die alsmaar regenereert als deel van het lichaam. Matthijs de Ridder maakt in zijn essay over Paul van Ostaijen aannemelijk dat de dichter op het onbereikbare stuitte bij het schrijven van de autobiografische roman Het landhuis in het dorp. Het viel hem moeilijk zijn concrete en abstracte idealen in al hun grootheid te formuleren. Anton Simons weet vanuit zijn ervaring als docent dat onbereikbaarheid tot de essentie van het onderwijs behoort. De leraren reiken naar de leerlingen zonder hen werkelijk (figuurlijk) te kunnen bereiken. De docent is een professional en moet alles wat er gebeurt gecontroleerd inzetten ten bate van de onderwijsdoelen. Kees Ruys leest in de brieven van Frits van den Bosch aan Aya Zikken zowel een groot verlangen van Van den Bosch naar een relatie met Zikken als zijn aanvaarding van de onbereikbaarheid daarvan: ‘Het was, tussen de buien door, soms heerlijk om te willen leven, om naar iemand te verlangen, om gelukkig te zijn.’ Henk van der Waal ontvouwt in het essay Het onbereikbare even aantikken (Gout/Van der Waal) de mystieke grond van ons bestaan en laat zien dat vrijheid en liefde de weg kunnen wijzen naar aardse wijsheid en goddeloze koestering. Over technologie zegt hij dat het goed is dat die ons dient, maar dat we moeten waken voor de omkering daarvan. Zijn terughoudendheid in dit opzicht sluit aan bij de waarde die Hans Schnitzler toekent aan ‘het periodiek digitaal onthouden’, een praktijk die het concentratievermogen van mensen verhoogt, ruimte creëert voor reflectie en de zintuigen aanscherpt.

Korte verhalen van Elise de Groot, Mark de Haan, Arjen van Meijgaard, Ishana Sayag, Marijke Scholten, Rob Verschuren, Bert Vissers, Henriette van Wermeskerken, Jan Zwaaneveld. Gedichten van Hester van Beers, Ruerd Smaling, Bert Vissers, Margriet Westervaarder. Het beeld in dit nummer is van Elisa Pesapane.

De presentatie van ‘Extaze 23’ zal plaatsvinden op donderdag 14 september 2017 in de Houtrustkerk in Den Haag (hoek Houtrustweg/Beeklaan). Lees ook nieuwe verhalen, gedichten, interviews en recensies op het digitale supplement van Extaze
Meer over ‘Extaze’

Presentatie Extaze 22 in de Houtrustkerk Den Haag

ExtazeinHoutrustkerk22D.indd affiche: vormgeving Els Kort

Extaze 22 over ‘Beeldende kunst’ in de Houtrustkerk, donderdagavond 1 juni 2017:
Kunstenaar Ton Mars opent de avond met een lezing die is gebaseerd op het werk van de Duitse kunstenaar Hanne Darboven. Aan de hand van beelden zal hij laten zien hoe de nevenschikking van de zestienhonderd culturele vormen en beelden in haar ‘Kulturgeschichte 1880-1984’ een equivalent van de werkelijkheid vormen, een bloemlezing daaruit, die de bezoeker vrijlaat wat hij ziet naar eigen inzicht te beschouwen en een actualiteit te geven. De grotendeels geïmproviseerde muziek van het duo Motabar-Roessler roept beelden op die Carmen van Haren in haar deel van het concert zal benoemen. Carmen van Haren is dichter, zangeres, multi-instrumentalist en componist. Motabar-Roessler, inmiddels ook graag geziene gasten in het buitenland, hebben hun roots in het Instituut voor Sonologie in Den Haag. Sohrab Motabar (Iran) is een magiër met geluid en Leonie Troessler (Duitsland/USA) voegt daar intuïtief, vakkundig gitaarspel aan toe. Renée van Riessen kijkt als filosofe en dichter in beide disciplines ‘terug en vooruit’, zoals de titel van een van haar gedichten luidt. Els Kort regisseerde en monteerde de film De kunst is geen wedstrijd over het project van vijf studenten van de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag die in opdracht van Extaze werk maakten/selecteerden voor Extaze 22 en het werk/werkproces ook filmden. Het werk van het vijftal Sam Andrea, Lucas van Eeden, Angie Korst, Gerolamo Lucente en Freerk Wilbers, dat in Extaze 22 publiceerde, zal ik de kerk te zien zijn. Aan het begin en het eind van de avond zal de naam van Pierre Janssen enkele malen vallen.

Locatie: Houtrustkerk, Beeklaan 535, Den Haag (hoek Houtrustweg). Parkeren kan gratis op het erf van de internationale school aan de overzijde.
Aanvang: 20.15 uur precies. Deur open van 19.45 uur tot 20.10 uur, dus graag op tijd aanwezig zijn.
Entree: € 10,00 (alleen contant te betalen). Reserveren: redactie@extaze.nl
Presentatie: Cor Gout, licht en geluid: Anton Simonis (Adesign)
Meer over ‘Extaze 22’

Literair tijdschrift Extaze 22 ‘Beeldende kunst’ [Jrg. 6, nr. 2]

coverE22voorD.inddExtaze 22 – Beeldende kunst
zesde jaargang nr. 2, juni 2017
Gebrocheerd, geïllustreerd, 104 blz.,
€ 15,00
Presentatie 1 juni 2017
ISBN 978-90-6265-962-3

Het 22ste nummer van literair tijdschrift ‘Extaze’ draait om beeldende kunst. In drie van de zeven opgenomen essays wordt aandacht besteed aan het werk van de in januari 2017 overleden beeldend kunstenaar Daan van Golden. Lucette ter Borg memoreert zijn talent om te zien, om de klok stil te zetten en geconcentreerd, als in trance, dat ene perfecte schilderij van een theedoek met geometrische patronen te tekenen. Geert Mul, die zich in het toenmalige doen en denken van Van Golden verplaatst, laat ‘hem’ zeggen dat Kwaliteit = Liefde + Aandacht. Wat je niet in je werk stopt, komt er ook niet uit. Onno Schilstra neemt waar dat Van Golden kon verdwijnen in precisie. Maar wat was het dat hij maakte? De aandacht van de beschouwer die zich die vraag stelt, gaat dan allereerst uit naar de verf en hoe hij die behandelde. In haar essay ‘De plank misslaan’ citeert Iris van der Graaf Job Koelewijn’s uitspraak: ‘Kunst gaat om het intensiveren van de werkelijkheid’. Dat kunnen, schrijft Ine Boermans, ook de rauwe randjes van het leven zijn. Zij spiegelt zich aan kunstenaars die de esthetiek van rouw en dood tot de hunne maken. Harry Haarsma vindt kunst een ongehoorzaam woord, dat niet verschilt van woorden als liefde, tijd en dood. Ton Mars ziet hoe de nevenschikking van de zestienhonderd culturele vormen en beelden in Hanne Daboven’s kunstwerk ‘Kulturgeschichte 1880-1984’ een equivalent van de werkelijkheid vormen, een bloemlezing daaruit, die de bezoeker vrijlaat om datgene wat hij ziet naar eigen inzicht te beschouwen en een actualiteit te geven.

Korte verhalen van Pim Cornelussen, Kristien De Wolf, Marc Poorter, Adje Steijn en Rob Verschuren. Gedichten van Hester van Beers, Carmen van Haren en Renée van Riessen. Beeld van Sam Andrea, Lucas van Eeden, Angie Korst, Gerolamo Lucente en Freerk Wilbers.

De presentatie van ‘Extaze 22’ zal plaatsvinden op donderdag 1 juni 2017 in de Houtrustkerk in Den Haag (hoek Houtrustweg/Beeklaan). Lees ook nieuwe verhalen, gedichten, interviews en recensies op het digitale supplement van Extaze
Meer over Extaze 22
Meer over ‘Extaze’

«Lof voor de fraaie inhoud.» – Karel Wasch

VoorplatExtaze21-72Over ‘Extaze 21’, jrg. 6 nr. 1, op Leestafel, 17 april 2017:
Onder de bezielende leiding van Cor Gout en Els Kort stelt de redactie iedere keer een mooi nummer samen. (…) Dit maal is er in dit nummer aandacht voor literatuur op podia. (…) Verrassend is het acteren van Fred Florusse in dit nummer. Florusse stoft de komiek Johan Buziau (1877-1958) af. Van Buziau zijn een paar geluidsopnamen gemaakt en doordat ik die vroeger beluisterde, dacht ik dat hij meer een clown dan een tekstdichter was. Florusse maakt inzichtelijk dat hij die kant ook bezat. Gust Gils (1924-2002) trad in 1966 op tijdens de manifestatie Poëzie in Carré georganiseerd door de inmiddels ook al weer overleden Simon Vinkenoog. Gils was een podiumdier en schudde de lakens op met een vers dat ‘Dankzegging voor de bols’ heette. (…) Didi van Paris schrijft een mooi artikel over deze vergeten dichter, waar toch veel podiumdichters schatplichtig aan zijn. En Wim Michiel laat zien dat Bertolt Brecht zijn teksten al vroeg wilde laten klinken op podia en dat het dus niet zo raar is, dat hij zich later toelegde op teksten voor ‘Die Dreigroschenoper’. (…) Mooie gedichten in deze aflevering van o.a. Hanz Mirck en Dorien Dijkhuis. En ook de verhalen van Chris Ceustermans en Heidi Koren mogen er zijn.
Lees hier uitgebreider
Meer over ‘Extaze 21’

«Geraffineerd.» – André Oyen

coverE19voorDEF.inddOver ‘Extaze 19 – Vrouw en Literatuur’ op Ansiel, 29 december 2016:
(…) ‘Extaze’ is er op een geraffineerde maar niet te drammige manier in geslaagd om belangrijke vrouwelijke literatoren in de schijnwerpers te plaatsen. (…) Marlene de Vries geeft een pittige schets van Betje Wolff en Aagje Deken. (…) Elisabeth Leijnse beperkt zich hier tot Cécile de Jong van Beek en Donk, die de ‘encyclopedische’ tendensroman ‘Hilda van Suylenburg’ schreef waarin alle aspecten van de vrouwenkwestie werden belicht. (…) Jacques Sicking confronteert ons met het wel aparte werk van Carry van Bruggen, schrijversnaam van Caroline Lea de Haan, zuster van Jacob Israël de Haan. (…) Joke Linders heeft de dankbare taak om grootheid Annie M.G. Schmidt, die spot met van bovenaf opgelegde regels en opvattingen, te doorlichten. (…) Michiel van Kempen duidt op de hang naar vrijheid van de Surinaamse Bea Vianen (…) zij beschrijft Suriname lyrisch, maar is uiterst kritisch over de sfeer van benauwenis.
Lees hier en hier de recensie
Meer over Extaze 19

«En alles is juist gedoseerd.» – André Oyen

CoverGM1.inddOver ‘Grote meisjes’ van Annette van ’t Hull op Ansiel, 27 november 2016:
‘Grote meisjes’ bevat elf verhalen over diverse thema’s en met goed geschetste personages. Toch heb je na elk verhaal het gevoel dat de personages mekaar op een manier kennen, ook al zijn de verhalen stuk voor stuk op zich staand. De verhalen zijn sterk opgebouwd en lezen heel vlot. Annette van ’t Hull weet hoe ze spanningselementen in een verhaal moet invoeren. En alles is juist gedoseerd, zowel de spanning als de gevoelens en emoties die bij het menszijn horen: liefde, zelfhaat, angst, jaloezie, verdriet. Een vakantieliefde in eigen stad. Zo denkt Ramona, de moeder van Elian in het verhaal ‘Een feestvlag op een plastic steel’, terug aan het jaar waarin ze Elians vader, een Zuid-Amerikaan, ieder weekend zag. Maar de exotische man bleek in haar stad te wonen en over een vrouw en drie kinderen te beschikken. Heel pijnlijke situaties, die schrijnen in hun dagelijkse herkenbaarheid, worden in deze bundel heel apart en origineel. Er zit veel eenzaamheid, verdriet en onuitgesproken woede in deze verhalen alhoewel de humoristische noot ook wel altijd ergens om de hoek gluurt.
Lees hier en hier de recensie
Meer over ‘Grote meisjes’
Meer over Annette van ’t Hull op deze site

Donderdagavond 8 december presentatie ‘Extaze 20’

ExtazeinHoutrustkerk20D.indd Affiche Els Kort

Over ‘De magie van het verlies’ in de Houtrustkerk, 8 december 2016:
Wie weet dat het aanzetpunt van het thema van Extaze 20 Lou Reed’s album Magic and loss (1992) is, zal begrijpen dat de presentatie van het decembernummer voor een groot deel zal bestaan uit muziek. Vier sprekers zullen ingaan op de relatie tussen Reed’s motieven en muziek. En er zal ook muziek te horen zijn: als soundtrack bij de film die getoond zal worden, bij de installatie waarmee de avond opent, en tijdens het optreden van Henk Koorn. Laurens ten Kate (gastredacteur van Extaze 20), Heleen Rippen (bedenker van het thema van het nummer), René Gabriëls en Anton Simons vertellen hoe zij de muziek van Reed en anderen in hun respectievelijke essays voor Extaze 20 hebben ingepast. Voor de soundtrack van zijn film Place Stalingrad koos Erik Pape een rai-nummer uit, muziek die in zijn beleving verbonden is met het plein. Geluiden (muzikaal gearrangeerd) zijn te horen bij de installatie van Marian Meerbeek en Marion de Laat, die ‘Berlijn’ en het begrip ‘tijd’ tot onderwerpen heeft. De livemuziek, aansluitend op de inleidingen van de essayisten, wordt gespeeld en gezongen door Henk Koorn, bekend van de eigenzinnige Haagse band Hallo Venray. Hij vertolkt nummers van Lou Reed, David Bowie en Joan Armatrading. Poëzie, het meest muzikale literaire genre, komt deze avond voor rekening van Dorien Dijkhuis.
Dan nog even terug naar het aanzetpunt. De vraag die de redactie zich daarbij stelde was: is verlies het tegendeel van winst, van betekenis, van vervulling? Of is er zoiets als een eigen kracht in het verlies? Of, zoals Bataille het noemde, is het verlies een gift (le don de la perte)? (Hoe) kan verlies een magische glans krijgen?
Locatie: Houtrustkerk, Beeklaan 535, Den Haag (hoek Houtrustweg). Parkeren kan gratis op het erf van de internationale school aan de overzijde. Aanvang: 20.15 uur precies. Deur open van 19.45 uur tot 20.10 uur, dus graag op tijd aanwezig zijn. Toegang: € 10,00 (alleen contant te betalen). Reserveren: redactie@extaze.nl Presentatie Cor Gout, licht en geluid Harold Verra / Bigfatzo Productions
Meer over ‘Extaze 20’

Literair tijdschrift Extaze 20 ‘De magie van het verlies’ [Jrg. 5, nr. 4]

coverE20Def.inddExtaze 20 – De magie van het verlies
vijfde jaargang nr. 4 2016 | 2017
Gebrocheerd, geïllustreerd, 112 blz.
€ 15,00
Presentatie 8 december 2016
ISBN 978-90-6265-946-3

In de zes essays die dit nummer rijk is klinkt muziek door. Veelal die van Lou Reed van zijn album Magic & Loss, waarop hij twee overleden vrienden herdenkt.

‘Muziek als geestelijke massage’, zo formuleert Heleen Rippen het in haar essay in briefvorm ‘Lieve Esther’.

‘Popmuziek is een belangrijke leverancier van hedendaagse mantra’s, leuzen die het persoonlijk leven ruggengraat geven,’ schrijft Jan-Hendrik Bakker in ‘Over de bestrating van het paradijs’.

In ‘Chris. Een oefening in melancholie’ gaat Laurens ten Kate in op het verband dat Reed in zijn titel legt: vuur is vernietiging en hartstocht. Je moet door het vuur heen om je zijn naam te herinneren. Doof de vlammen niet uit, houd hun magie en verlies dicht bij elkaar.

Lieven de Cauter (‘Een beeld van het geluk’) beziet de relatie van de twee begrippen vanuit de notie van geluk: alle geluk gaat gepaard met een intens bestaansbesef, bijgekleurd met een besef van vergankelijkheid.

Volgens Anton Simons (‘In de ban van Lou Reed en Sartre’) beoogt Reed een absorptie van het ik en de objecten in een magische wereld, waarin het handelen faalt, maar die als ‘intellectum possibile’ mogelijkheden biedt om verlies en fouten een plaats te geven.

‘Wat gebeurt er, wanneer je de balans van verlies en magie omarmt?’ vraagt René Gabriëls in ‘Magie en melancholie’. Bij de dood verdwijnen de geliefden van het toneel, voorziet hij. Het verlies van dierbaren slaat een wond die nooit mag helen. Melancholie is dan wel behulpzaam.

Korte verhalen van Ofran Badakhshani, Rob H. Bekker, Cor Gout, Else de Jonge, Ishana Sayag, Marijn Sikken, Yoko Theeuws, Rob Verschuren. Gedichten van Mark Baltser, Gerard Berends, Job Degenaar, Dorien Dijkhuis, Giuseppe Minervini, Dewi de Nijs Bik, Gerrit Vennema. Beeld van Erik Pape.

De presentatie van Extaze 20 zal plaatsvinden op donderdag 8 december 2016 in de Houtrustkerk in Den Haag (hoek Houtrustweg/Beeklaan).
Lees ook nieuwe verhalen, gedichten, interviews en recensies op het digitale supplement van Extaze
Meer over ‘Extaze’