«‘Caribisch Enigma’ biedt een extra dimensie op het gebied van de literatuurgeschiedenis.» – Quito Nicolaas

VoorplatEnigma-75Over ‘Caribisch enigma’ van Brede Kristensen in Ñapa (Amigoe), 7 december 2019:
(…) In Brede Kristensens ‘Caribisch Enigma’ met daarin een veelvoud aan essays over een keur aan Caribische schrijvers haakt de auteur gelukkig niet alleen aan op andere publicaties. Ditmaal is het brein van de schrijver dat wordt binnengedrongen op zoek naar achtergronden, motieven en verklaringen die hij vervolgens in een grotere context plaats. Hebdomeros, het alter ego van de auteur, hanteert hierbij verschillende benaderingen om de cultuur, identiteit en realiteit van de Caribische eilandgemeenschappen te achterhalen. Eilanden dia als een sloep op het zeewater drijven, maar die in internationaal opzicht ook in de Verenigde Staten, Canada, Groot-Brittannië, Frankrijk en Nederland heel veel literaire teksten hebben opgeleverd. (…) Het boek biedt een scala aan besprekingen van diverse auteurs als Alejo Carpentier en Patrick Chamaiseau, en van de jongere generaties schrijvers zoals Edwige Danticat en Vladimir Lucien. Ook over auteurs van eigen bodem zoals Eduardo Curet, Cola Debrot, Nydia Ecury, Luis Daal, Radna Fabias en Hans Vaders wordt een en ander opgetekend dat de moeite waard is. Deze essaybundel biedt de mogelijkheid om vergelijkend onderzoek te verrichten of de werken van een auteur uit een bepaald decennium nader uit pluizen. Na de bestaande werken op het gebied van de literatuurgeschiedenis, als ‘Beneden en boven de wind’ (1996) van Wim Rutgers, het driedelige ‘Pa Saka Kara’ (1996) van Aart Broek, ‘Aruba in literair perspectief’ (2014) en ‘Balans: Arubaans Letterkundig Leven (2016) van Wim Rutgers, is ‘Caribisch Enigma’ een goede aanvulling die een extra dimensie biedt. (…)
Nieuwsgierig naar de hele recensie? Belangstellenden uit Nederland kunnen de krantversie aanvragen bij indeknipscheer@planet.nl
Meer over ‘Caribisch enigma’
Meer over Brede Kristensen bij Uitgeverij In de Knipscheer

Kees Broere interviewt Brede Kristensen over ‘Caribisch enigma’ in Het Curaçaosch Museum

VoorplatEnigma-75Brede Kristensen presenteert op donderdag 12 december van 19:00 tot 21:00 zijn boek ‘Caribisch enigma’ met verhandelingen over Caribische literatuur:
In ‘Caribisch enigma’ worden de cultuur, identiteit en werkelijkheid (in zoverre die is vast te stellen) van het Caribisch gebied in kaart gebracht, zoals deze uit literaire teksten uit de regio naar voren treden – en teksten uit de omgeving die deze zichtbaar beïnvloed en vormgegeven hebben. Het boek is een zoektocht, een zwerftocht, door een even fascinerende als verwarrende archipel. Aan de hand van romans en poëzie van Caribische auteurs (en hun ‘geestelijke vaders’) wordt een beeld van de cultuur en het karakter van dit eilandenrijk geschetst, een kleurrijke collage. Kees Broere, journalist en correspondent van de Volkskrant in het Caribisch gebied zal in gesprek gaan met Brede Kristensen over zijn boek en de literatuur in de Caribische regio. Locatie: Het Curaçaosch Museum, Van Leeuwenhoekstraat z/n, Mundu Nobo.
Meer over ‘Caribisch enigma’
Meer over Brede Kristensen bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Kees Broere bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Omdat de essays zo aangenaam geschreven zijn, blijf je ze lezen en herlezen.» – André Oyen

Opmaak 1Over ‘Het brandende huis’ van Helen Knopper op Lezers tippen lezers, 13 november 2019:
(…) Nu is er ‘Het brandende huis’, een pleitrede voor het behoud van een geestelijk gezond milieu. (…) Naast veel ernst is er ook prettige luchtigheid waar de auteur nu eenmaal een patent op heeft. (…) Volgens de auteur zelf schreef ze het boek schreef om eens te kijken wat we kunnen doen voor het behoud van een geestelijk gezond milieu en gaat het boek over ‘Om wat houdbaar is en wat weg kan.’ (…) Over literatuur weet Helen Knopper wel het een en ander te vertellen en daarvoor haalde ze heel gretig de mosterd bij Gertrude Stein, C.G. Jung, Ronald Laing, Sigmund Freud, Viktor Frankl, Peter Sloterdijk, William James e.a. (…) Omdat de essays zo aangenaam geschreven zijn, blijf je ze lezen en herlezen en laten ze je even nadenken maar vooral veel glimlachen tijdens het lezen.
Lees hier de recensie
Meer over ‘Het brandende huis’
Meer over Helen Knopper bij Uitgeverij In de Knipscheer

Brede Kristensen – Caribisch enigma. Essays

VoorplatEnigma-75Brede Kristensen
Caribisch enigma
een odyssee in een collage

Essays
Curaçao – Nederland
gebrocheerd in omslag met flappen, 320 blz.
geïllustreerd met 2 afbeeldingen
€ 24,50
ISBN 978 90 6265 783 4 NUR 323
eerste druk 2019
presentatie 29 november 2019

Het Caribische gebied wordt gekenmerkt door tegenstellingen en ontsporingen. Er is niet één dominante cultuur, ze is heel uiteenlopend en vermengd, in tal van opzichten: etnisch, taalkundig, politiek, [ideologisch,] en religieus. Een ‘leven met verscheidenheden’, zo omschreef de Surinaamse Albert Helman de Caribische mens. Eigenlijk is het Caribisch gebied daarmee, in het klein, een afspiegeling van de wereld, een fragment dat het geheel oproept – de wereld ‘in het groot’ vertoont immers ook de tendens tot globalisering en toenemende vermenging.

In Caribisch enigma worden de cultuur, identiteit en werkelijkheid (in zoverre die is vast te stellen) van het Caribisch gebied in kaart gebracht, zoals deze uit literaire teksten uit de regio naar voren treden – en teksten uit de omgeving die deze zichtbaar beïnvloed en vormgegeven hebben. Het boek is een zoektocht, een zwerftocht, door een even fascinerende als verwarrende archipel. Aan de hand van romans en poëzie van Caribische auteurs (en hun ‘geestelijk vaders’) wordt een beeld van de cultuur en het karakter van dit eilandenrijk geschetst, een kleurrijke collage.

Het boek is als een collage geschreven. Je kunt overal beginnen. Je kunt hoofdstukken overslaan en toch de rode draad ontdekken. De lezer komt tal van bekende Caribische schrijvers tegen, niet alleen uit het Nederlandstalige Caribische gebied (o.a. Luis Daal, Cola Debrot, Nydia Ecury, Radna Fabias, Albert Helman, Boeli van Leeuwen, Shrinivasi, Hans Vaders) maar ook internationale auteurs uit deze regio (Alejo Carpentier, Patrick Chamoiseau, Maryse Condé, Edwige Danticat, Edouard Glissant, Jamaica Kincaid, V.S. Naipaul, Jean Rhys, Saint John Perse, Derek Walcott) alsook auteurs van ver daarbuiten die de schrijvers uit de Cariben inspireerden, zoals André Breton, Johan Daisne, Martin Heidegger, Milan Kundera, Octavio Paz, Tristan Tzara, Simone Weil. Maar Brede Kristensen introduceert ook vele, vele auteurs wier namen de lezers (nog) minder bekend in de oren zullen klinken.

Brede Kristensen (Den Helder, 1946) groeide op in Nederland en op Curaçao en studeerde sociologie en politicologie aan de VU in Amsterdam, waar hij tevens promoveerde op Het Verraad van de Techniek (1982). Hij werkte onder meer als docent sociologie voor diverse instituten, het meest recent aan de Universiteit van Curaçao, en is consultant op het gebied van ‘goed bestuur’ in Oost Europa en op Caribische eilanden. Kristensen is o.a. de auteur van Een kwestie van grenzen (2008) over corruptiebestrijding en integriteit van bestuur. Hij schrijft met grote regelmaat over literatuur voor diverse tijdschriften en kranten, o.a. de Amigoe (Curaçao). Brede Kristensen woont op Curaçao.

«Een eclectische verzameling speels getoonzette essays.» – Drs. M.H. Langelaan

Opmaak 1Over ‘Het brandende huis’ van Helen Knopper voor NBD / Biblion, 28 augustus 2019:
(…) De essays zijn ondergebracht in acht delen met titels als ‘De sprong in het diepe’, ‘De oorsprong van het kwaad, ‘Het goede in mensengedaante’’, ‘Het psychologische onderhoud’ en ‘De fine fleur van het wonderbaarlijke’. Aan de orde komt een indrukwekkende hoeveelheid onderwerpen, waaronder psychologische theorieën, de technologische ontwikkelingen, digitalisering en uiteenlopende vormen van menselijk gedrag. (…) Volgens de auteur schreef ze het boek ‘om te lobbyen voor behoud van een geestelijk gezond milieu’ en gaat het boek over ‘Om wat houdbaar is en wat weg kan. Om tegenwoordigheid van geest. In het hier en nu. Want de tijd vliegt.’ Elk hoofdstuk sluit af met een literatuurlijstje, met verwijzingen naar onder anderen Gertrude Stein, Carl Jung, Harry Mulisch, Marc Dutroux en Peter Sloterdijk. Een eclectische verzameling speels getoonzette essays.
Lees hier de recensie
Meer over ‘Het brandende huis’
Meer over Helen Knopper bij Uitgeverij In de Knipscheer

Helen Knopper – Het brandende huis. Essays

Opmaak 1Helen Knopper
Het brandende huis

Verhalen uit het tijdloze hier en nu
waar de meisjes zijn & de geest
die waait waarheen hij wil

essays
Nederland
gebrocheerd in omslag met flappen,
royaal formaat, 328 blz., € 22,00
ISBN 978-90-6265-509-0
eerste druk 2019

Van Helen Knopper verschenen ruim twintig titels, w.o. romans, korte verhalen, poëzie, en een drieluik over de jaren negentig. Na een lange periode van stilzwijgen maakte Helen Knopper in 2016 haar glorieuze comeback met ‘Het loopt het ademt het leeft’, biografie van een vriendschap, (nominatie Halewijnprijs 2016) in 2018 gevolgd door ‘Het onbesproken beeld’, het bijzondere verslag van een ziekbed met de impact van een kroniek van een aangekondigde dood. Niettemin is het Helen Knopper gelukt Het brandende huis te voltooien met als intrigerende ondertitel Verhalen uit het tijdloze hier en nu waar de meisjes zijn & de geest die waait waarheen hij wil. Het brandende huis is een essayboek en geen roman, maar het is wél een echte Knopper!

Gelet op de ondertitel moge duidelijk zijn dat de geest er de boventoon voert, maar het is niet alles bittere ernst wat de klok slaat. Er valt ook veel te lachen. Een kleine greep uit de veelheid aan onderwerpen: psychologische theorieën en hun grondleggers; religies en hun stichters; de toestand in de wereld en de technologische ontwikkelingen; de digitale opmars en de virtuele uitkomst. En niet te vergeten het menselijk gedrag – met stip! (Helen Knopper begon toen ze al dik in de zeventig was aan een studie psychologie aan de Universiteit van Amsterdam.) Een scala aan personen en onderwerpen komt aan bod: Gertrude Stein, C.G. Jung, Roy Baumeister, Robert M., Harry Mulisch, Dutroux, Ronald Laing, Sigmund Freud, Viktor Frankl, Dolly Parton, Ray Kurzweil, Willem Kloos, Ramana Maharshi, Peter Sloterdijk, William James, De zaak 40/61, de Tsjandogya Oepanishad, de Ashtavakra Gîta, principles of psychology, Prajnaparamita Sutra, snuffmovies, interrealiteit, mirakel van de synaps, metafysica.

Het lijkt heel wat voor één boek. Maar zoveel is het niet, omdat het in elk van de acht delen in het boek steeds om hetzelfde gaat, zoals verwoord in het Voorwoord: “Om wat houdbaar is en wat weg kan. Om wat echt is en wat niet. Om tegenwoordigheid van geest. In het hier en nu. Want de tijd vliegt. En Love is not for later. Aldus Shakespeare.”

Helen Knopper (1934) schreef met Het brandende huis een indrukwekkende pleitrede voor behoud van een geestelijk gezond milieu.

Meer over Helen Knopper bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Gebiologeerd door de verscheurdheid tussen oud en nieuw.» – Bart Vonck

Opmaak 1Over ‘De oude wereld moe. Over vernieuwers en voortzetters in de literatuur’ van Stefaan van den Bremt in Poëziekrant (2015-1), 24 januari 2015:
Wie een inleiding wil in vele aspecten van de Frans-Belgische, de Spaanse, maar vooral de Latijns-Amerikaanse poëzie, vindt hier zijn gading. De essays stoelen bovendien op een grondige kennis van de geschiedenis van de poëzie en van de behandelde dichters en hun poëtica. (…) Een thematisch uitwaaierend boek dat vele jaren vertaalarbeid overspant en aan de hand van een vaak herhaald dilemma zowel ingaat op de teksten en hun auteurs zelf als op hun artistieke, maatschappelijke en filosofische context. Is trouw aan ‘zijn’ dichters niet het diepste engagement van de vertaler?
Meer over ‘De oude wereld moe’
Meer over Stefaan van den Bremt bij Uitgeverij In de Knipscheer

Extaze 10 [2014-2] Zomer(sport). Literair tijdschrift

VoorplatExtaze10Extaze 10
Zomer(sport)
Genaaid gebrocheerd, geïllustreerd, 96 blz.
15,00
juni 2014
ISBN 978-90-6265-856-5

Het zomernummer van Extaze 10 gaat ook over zomer (en over zomersporten): Een zonnig, zomers nummer met blauwe luchten, een luchtig liedje, een kleine boulevard, tubes, wickets en rackets… en schaduwen. Met essays, korte verhalen, gedichten en beeldende kunst.

Voor Marc Van den Bossche is wielrennen geen zomersport. Voor hem is hard fietsen op smalle tubes een levenskunst die vier seizoenen duurt. Afzien in regen, wind en sneeuw, en dan, na een urenlange kwelling, de gloed, de extase, het buiten jezelf raken, het moment waarop gedachten, ideeën en schrijfprikkels vorm lijken te krijgen.

Theo Bollerman raakte geïntrigeerd door het tennisballet Jeux, gechoreografeerd door Vaslav Nijinski, met muziek van Claude Debussy en uitgevoerd door Ballets Russes, met Nijinski in de hoofdrol. Is de tennissport hier meer dan entourage? vroeg hij zich af. Is hij een metafoor? En zo ja, waarvan?

Arjen Duinker en Wim Noordhoek bezochten historische cricketplekken in Den Haag en mijmerden over de aard, de ziel en de bekoorlijkheid van het spel.

Korte verhalen van Johan Bordewijk, Peter J. van Dijk, Lisette Erdtsieck, Hein van der Hoeven, Annette van ’t Hull, Lucy Huybregts,
Christien Kok, Joubert Pignon, Nicolette Smabers en John Toxopeus. Gedichten van Erika De Stercke, Rinske Kegel, Herman Rohaert, Jos Versteegen en Niels Vonberg. Beeld (collages) van Diederik Gerlach.
De presentatie van dit nummer zal plaatsvinden in Pulchri, Lange Voorhout 15, Den Haag (Extaze in Pulchri 9), op donderdag 5 juni 2014, aanvang: 20.00 uur.
Meer over Extaze

«De positie van de jeugd in de moderne cultuur. Een interessant nummer.» – Gerard Oevering

VoorplatExtaze9Over Extaze 9 voor NBD Biblion, 01-05-2013:
Extaze is een literair tijdschrift dat het begrip ‘literair’ zeer ruim neemt. Naast poëzie, proza en literaire essays worden ook beschouwingen over beeldende kunst, muziek en film opgenomen. In dit 9e nummer (2014-1) staat in de essays de positie van de jeugd in de moderne cultuur centraal. Boomkens (cultuurfilosoof) vraagt zich af of de voortgaande vernieuwing van het neoliberale marktdenken sterker zal zijn dan de authenticiteit van de jeugd. Oosterling (filosoof) hoopt op een ‘mediale verlichting’ in de opvoeding van de jeugd tot burgerschap in deze wereld van de communicatiemedia. Bakker (mediadeskundige) onderzoekt in ‘De digitale generatie’ het verband tussen mediagebruik, geletterdheid en intellectuele achteruitgang en morele ontreddering. Verder bevat dit nummer verhalen en gedichten van Nederlandse en Vlaamse auteurs over de jeugd, proza van o.m. Breukers, Bruyneel, Gertrude Kunze en poëzie van Delphine Lecompte, Stelle Boelsma. De meesten hebben publicaties in boekvorm op hun naam staan. De sfeervolle illustraties zijn van Stefan Serneels. Een interessant nummer.»
Meer over ‘Extaze 9’
Meer over ‘Extaze’

«Waardevolle visies op taal en dichten.» – Johan Bordewijk

Opmaak 1Over ‘De oude wereld moe. Over vernieuwers en voortzetters in de literatuur’ van Stefaan van den Bremt op Extaze.nl: 6 april 2014:
In ‘De oude wereld moe’ heeft Stefaan van den Bremt een aantal essays gebundeld over grote dichters uit het eind van de negentiende en de eerste helft van de twintigste eeuw. (…) De essays zijn te lezen als gedegen besprekingen van de afzonderlijke dichters. Van den Bremt stuit op interessante overeenkomsten, zoals die tussen ‘Zone’ van Apollinaire en ‘Awater‘ van Nijhoff. Ook is het lonend dichters zelf aan het woord te laten [zoals] de opmerking van Maeterlinck over de waarde van taal: ‘De woorden zijn uitgevonden voor het dagelijks gebruik in het leven en die zeldzame keer dat een of andere vorstelijke ziel hen naar andere oorden leidt, zijn ze ongelukkig, ongerust en verwonderd als landlopers rond een troon.’
De lezer kan in het boek op zoek naar meer van dergelijke waardevolle visies op taal en dichten, ze zijn zeker te vinden. Maar Van de Bremt doet meer dan de schrijvers over hun werk aan het woord laten: hij illustreert de besprekingen met citaten. En dan blijkt dat hoeveel je ook kan filosoferen en essayeren over dichtkunst, hoeveel gedegen duidingen je ook kan schrijven, de echte waarde in het werk zelf besloten ligt. Als voorbeeld een tijdloos citaat van Pablo Neruda over de Spaanse burgeroorlog. Ieder essay is ontoereikend bij deze zinnen als vuistslagen:

‘maar uit elk gedood kind steekt een geweer met ogen,
uit elke misdaad schieten kogels
die vroeg of laat de plek nog vinden
van jullie hart.’

Lees hier de recensie:

Meer over ‘De oude wereld moe’

Meer over Stefaan van den Bremt bij Uitgeverij In de Knipscheer