“Zin om te schrijven.” Koos van den Kerkhof onverwacht overleden.

koos_van_den_kerkhof_bew_kl_2Deze zondag vernam ik dat in de nacht van zaterdag op zondag 14 november 2021 dichter en redacteur Koos van den Kerkhof (11 april 1946) onverwacht is overleden aan een gescheurde aorta. Als dichter debuteerde hij in 1978 bij de toenmalige Limburgse uitgeverij Corrie Zelen. Vanaf die tijd zit zijn naam in mijn geheugen, vanwege de samenwerking die Uitgeverij Corrie Zelen, de Rotterdamse uitgeverij Flamboyant/P en Uitgeverij In de Knipscheer in die jaren hadden op het gebied van vertegenwoordiging van hun fondsen naar de boekhandel toe. Pas in 2000 kwam het tussen hem in zijn hoedanigheid van redacteur en de uitgeverij tot een sindsdien ononderbroken samenwerking. De debuutroman De bruine zeemeermin van de toen in Paramaribo woonachtige auteur Annel de Noré was het eerste boek dat hij, al actief als schrijfdocent, voor In de Knipscheer redigeerde. Hij had antropologie gestudeerd en die gevormde belangstelling voor andere culturen gecombineerd met zijn dichterstalent voor taal maakte dat hij fascinatie had voor het schrijven van Surinaamse en Antilliaanse auteurs. Hij was begin deze eeuw een aantal jaar stadsdichter van Venlo; een aantal van die stadsgedichten is opgenomen in de bundel Oud zink, die in 2008 bij Uitgeverij In de Knipscheer verscheen. Enkele jaren later was hij gastdocent aan de Schrijversvakschool Paramaribo van Ruth San A Jong. Zijn laatste boek waaraan hij voor de uitgeverij werkte betrof de samenstelling en bezorging van een bloemlezing uit het poëtisch werk van Astrid H. Roemer Ik ga strijden moeder, die op het punt van verschijnen staat. Koos heeft de presentexemplaren nog net kunnen bewonderen. Onze laatste e-mailwisseling dateerde van een paar uur voor zijn overlijden:

Beste Franc, (…) Ik vond de kussenenvelop met twee exemplaren van Ik zal strijden moeder op de deurmat. Dank daarvoor. Mooi omslag met de handen, bijzonder mooie kleur ook. Ik heb met plezier en overgave aan de selectie gewerkt en het essay en de verantwoording geschreven. Het was een stimulerende opdracht. Ik kreeg erdoor zin om te schrijven. (…) Niets bepaalt wat ik schrijf dan mijn eigen verhaal en dat verhaal verandert steeds zoals alle deeltjes in mijn lichaam. Onlangs schreef ik onverwacht twee eerste versies van gedichten. Afbeeldingen van het werk van de Amerikaanse schilder Joan Mitchell brachten me ertoe terug te keren naar technieken die ik al vaker heb toegepast. (…). En ik mailde om 19:38 terug: Dag Koos, Ik hoop dat ze zullen leiden tot een bundel. Het is de tragiek van de redacteur: werk van anderen gaat voor.

Die anderen zullen hem dankbaar zijn: Barney Agerbeek, Peter Andriesse, Orchida Bachnoe, Alfred Birney, Eric de Brabander, Cándani [Yasmine Amores], Aly Freije, Els de Groen, Edwin de Groot, E. de Haan, Jopi Hart, Hans van Hartevelt, Elodie Heloise, Hanneke van der Hoeven, Hein van der Hoeven, Ernst Jansz, Mala Kishoendajal, Roni Klinkhamer, Helen Knopper, Frank Kraaijeveld, Karin Lachmising, Els Launspach, Diana Lebacs, Joan Leslie, Clyde R. Lo A Njoe, Ronny Lobo, Djordje Matic, Arjen van Meijgaard, Henriette de Mezquita, Quito Nicolaas, Annel de Noré, Frank Ong-Alok, Fred Papenhove, Glenn Pennock, Hans Plomp, Ton van Reen, Astrid H. Roemer, Arjen Sevenster, Brigitte Spiegeler, JP den Tex, Jacques Thönissen, Diana Tjin, Edith Tulp, Hans Vaders, Etchica Voorn, Bert Vuijsje, Karel Wasch, Rogi Wieg, Kristien De Wolf en de velen die ik zonder twijfel nu vergeet.

franc knipscheer
Haarlem, 14 november 2021

Meer over Koos van den Kerkhof bij Uitgeverij In de Knipscheer

Etchica Voorn en Lucas Hirsch present op Literaire Marathon

LiteraireMarathonOp 1 en 2 oktober 2021 vindt de Passionate Bulkboek Literaire Marathon plaats: 36 uur onafgebroken literaire voordrachten in de bijzondere ambiance van debatpodium Arminius in Rotterdam. Een literair feest der herkenning voor jong en oud, in diverse genres. Met voordrachten van maar liefst 300 bekende schrijvers en aanstormende schrijftalenten. Dit ter gelegenheid van het feestelijke 25-jarig jubileum van Passionate Bulkboek. Van Uitgeverij In de Knipscheer zijn op vrijdag 1 oktober present Etchica Voorn en Lucas Hirsch. Ook voormalige In de Knipscheer-auteurs maken hun opwachting: Alfred Birney, Herman Brusselmans, Tommy Wieringa, Diana Ozon. De literaire marathon duurt van vrijdag 1 oktober 13.00 uur tot de nacht van zaterdag 2 oktober op zondag 3 oktober om 01.00 uur. De toegang is vrij, maar in verband met de coronamaatregelen dienen er wel vooraf kaartjes te worden besteld per tijdsblok van drie uur.
Voor meer informatie
Meer over Etchica Voorn bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Lucas Hirsch bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Alsof in één keer de losse stukjes in mijzelf samensmolten.»

VoorplatDubbelbloed3dedruk-75Etchica Voorn leest fragment uit Proloog ‘Dubbelbloed’ voor De Nationale Ziekenomroep, 17 maart 2021:
In de wekelijkse boekenrubriek van De Nationale Ziekenomroep lezen auteurs op uitnodiging van de makers Evert & Nicole Kupers op hun podcast als introductie de achterflap en/of voorwoord van het boek om zo hun luisteraars een goede indruk te geven van het boek. Etchica Voorn kiest voor een kleine twee minuten uit de Proloog van haar debuutroman.
Luister hier naar het fragment vanaf 09:34 op de tweede tijdlijn
Meer over ‘Dubbelbloed’ op deze site

Een groslijst voor meer vrouwen in de canon.

vrouwentekenGroslijst canon Nederlands proza door vrouwen op Tzum, 9 januari 2021:
“Vorig jaar publiceerde Elena Ferrante in The Guardian een lijst van 40 romans geschreven door vrouwen. Zo’n lijst, liefst nog wat uitgebreider, zou er ook in Nederland moeten komen. De canon blijft voornamelijk een mannenzaak. Laten we er eens een lijst tegenover zetten van proza geschreven door vrouwen. Deze lijst pretendeert niet volledig te zijn. We presenteren een, hopelijk handzame, lijst met proza geschreven door vrouwen voor leerlingen en docenten die weleens wat anders willen lezen dan De Grote Drie. Hieronder staat een groslijst om wat diversiteit aan te brengen in de canon. Als je een toevoeging hebt, geef dan een pleidooi voor een boek (proza) en dan voegen we dat boek wellicht toe. Wij gaan door tot maximaal 200 prozawerken.” Van Uitgeverij In de Knipscheer staan op de groslijst auteurs van vroeger en nu bij de uitgeverij: Marion Bloem, Damesschrijfbrigade Dorcas, Henna Goudzand, Helen Knopper, Annel de Noré, Astrid H. Roemer, Diana Tjin, Bea Vianen, Etchica Voorn, Aya Zikken. Als de genoemde titels van deze auteurs nog leverbaar zijn in edities van In de Knipscheer kunt u op de blauwgemaakte namen klikken.
Lees hier het artikel van Marie-José Klaver op Tzum

«Black Lives Matter raakt iedereen.»

VoorplatDubbelbloed3dedruk-75Els de Groen interviewt Etchica Voorn over ‘Dubbelbloed’ in De Republikein, december 2020:
2020 was het jaar van Black Lives Matter. De Nederlands-Surinaamse schrijfster Etchica Voorn heeft aan den lijve ervaren hoe de discussie over de erfenis van de slavernij schuurt in de Nederlandse samenleving. ‘Als je in Nederland slavernij ter sprake brengt, krijg je al gauw het verwijt de racismekaart te trekken.’ (…) Haar roman ‘Dubbelbloed’ werd een succes en is toe aan een vijfde druk. Het verrijkte de Nederlandse taal met een mooi nieuw woord en schafte een ander af: niemand is meer halfbloed. (…)
Lees hier het interview
Meer over ‘Dubbelbloed’
Meer over Els de Groen op deze site

«Nergens neemt haar boosheid bezit van haar.» – Kees de Kievid

VoorplatDubbelbloed3dedruk-75Over ‘Dubbelbloed’ van Etchica Voorn op Boekenbijlage, 6 december 2020:
‘Dubbelbloed’ is een roman over kleur. Niet alleen zwart en wit, want die kleuren zijn bij mensen uitermate zeldzaam, maar over alles daar tussenin. (…) Etchica Voorn is de dochter van een Creoolse vader uit Paramaribo en een Nederlandse moeder uit Drenthe. Geboren in Nederland, werd ze hier met allerlei bedoelde en onbedoelde uitingen van racisme geconfronteerd. Maar niet alleen hier. Ook in Suriname, waar ze op latere leeftijd op bezoek gaat, wordt ze scheef aangekeken en met het denigrerende ‘bakra’ (witte) aangeduid, zelfs door haar oma. (…) De worsteling van Voorn met haar afkomst is indrukwekkend weergegeven. Nergens neemt haar boosheid over kleuropmerkingen bezit van haar. En opmerkingen zijn er genoeg; Voorn verhaalt er beeldend en enigszins laconiek over. (…) Een tweede belangrijk onderdeel van ‘Dubbelbloed’ is de zoektocht naar familie, vooral die uit Suriname. Het heeft voor Etchica een echt doel, naast de vraag waarbij te horen, wil ze zichzelf in alle facetten leren kennen. Haar vader heeft ze nooit echt gekend, terwijl ze nu alles van hem wil weten en eigenlijk nog meer over haar Surinaamse oma. (…) Bijzonder mooi zijn in die relatiesfeer de cursief gedrukte stukken, waarmee Voorn in de huid van haar oma en vader is gekropen. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘Dubbelbloed’

Etchica Voorn met ‘Dubbelbloed’ op Winterfair Bazaar Beverwijk

VoorplatDubbelbloed3dedruk-75Op zondag 29 november is Gallery De KuS (Design en Kunst uit Suriname) present op de Winterfair van de Bazaar in Beverwijk. De KuS biedt handgemaakte Surinaamse producten zoals waterdichte tassen van Capaci, handbeschilderde kokosschaaltjes van Coco Cadeaus, chocola van Tan Bun Skrati en glitterende kerststerren. Op de stand ligt ook de roman ‘Dubbelbloed’ van Etchica Voorn. De auteur is zelf ook aanwezig om van 14.00 tot 15.00 uur haar boek, dat zowel in Suriname als in Nederland een succes is, te signeren. De Winterfair is open vanaf 10.00 uur.
Meer over Gallery De KuS
Meer over de Winterfair
Meer over ‘Dubbelbloed’

«Dit boek zou verplichte lectuur moeten worden op de middelbare school.» – Estefanía Pampín Zuidmeer

VoorplatDubbelbloed3dedruk-75Over ‘Dubbelbloed’ van Etchica Voorn op La Chispa, 2 september 2020:
Etchica Voorn, geboren in Nederland, kind van een Surinaams-creoolse vader en een Nederlandse moeder, besloot een boek te schrijven over haar zoektocht naar haar eigen identiteit. Want wie ben je eigenlijk als je telkens beoordeeld wordt op je huidskleur en afkomst? Wat doen die vooroordelen met je als mens? En waar voel je je nog thuis? In haar debuut ‘Dubbelbloed’ beschrijft ze de zoektocht naar die antwoorden. Een onderwerp dat zeer actueel is gezien de Black Lives Matter-beweging en het huidige racismedebat. (…) Voorn biedt het mooie, helende inzicht dat je je dubbele afkomst juist ten volle moet omarmen: “Dubbel staat voor én-én, én de kracht, én de schoonheid én de wijsheid van twee culturen. Niks half. Dubbel.” En dat is precies wat Voorn doet. De vruchten plukken van wat haar achtergrond te bieden heeft. De dubbele verrijking. Het beste van twee wereld samensmelten in jezelf. Dit boek zou verplichte lectuur moeten worden op de middelbare school. Zodat kinderen kunnen nadenken over hun eigen afkomst, en zichzelf ten volle accepteren. Maar ook over de bestaande vooroordelen, en wat ze met mensen doen. Want alleen door de kracht van vooroordelen te begrijpen, kunnen ze bestreden worden. Ook zou dit boek door iedereen gelezen moeten worden die niet gelooft dat racisme in Nederland bestaat. Racisme is soms duidelijk, en soms ook subtiel, maar altijd destructief en pijnlijk. ‘Dubbelbloed’ is een boek dat ogen opent, en harten. (…)
La Chispa is een journalistiek platform over Latijns Amerika.
Lees hier de recensie
Meer over ‘Dubbelbloed’

«Dan denk ik Wow!» – Lidewijde Paris

VoorplatDubbelbloed3dedruk-75Over ‘Dubbelbloed’ van Etchica Voorn in Nieuwsweekend, NPO Radio 1, 27 juni 2020:
(…) Ik zocht naar een boek dat me liet begrijpen waar het om gaat in de actuele discussie over Black Lives Matter en ik vond ‘Dubbelbloed’ van Etchica Voorn, dochter van een Nederlandse moeder uit Drenthe en een Surinaamse vader. (…) Als ze voor het eerst haar Surinaamse oma ontmoet, zegt deze ‘Wat moet die witte met mij?’, maar ze wil helemaal niet in zwart en wit denken. (…) Wat ik zo goed vind is het positieve in het boek, het onderzoekende, zonder rancune – wel teleurgesteld en wel het verdriet – dan denk ik Wow! Mooi en goed geschreven.
Luister en kijk hier naar de uitzending
Meer over ‘Dubbelbloed’

4de druk Etchica Voorn – Dubbelbloed

VoorplatDubbelbloed3dedruk-75Etchica Voorn
Dubbelbloed

biografische roman
Suriname – Nederland
gebrocheerd in omslag met flappen,
178 blz., € 17,50
Eerste druk 2017
Vierde druk 2020
ISBN 978-90-6265-969-2

In een tijd waarin de gebeurtenissen en ontwikkelingen rondom het (anti-)racismedebat, Black Lives Matter en #educateyourself het nieuws domineren, verschijnt alweer de vierde druk van ‘Dubbelbloed’, de met de OPZIJ Literatuurprijs 2018 bekroonde debuutroman van Etchica Voorn. Het woord ‘dubbelbloed’ wordt inmiddels gezien als het beste alternatief voor ‘halfbloed’ getuige ook de discussie hierover op het instagram account van Defano Holwijn met ruim 272.000 volgers. En de roman ‘Dubbelbloed’ staat als leestip op de website van de VPRO n.a.v. de populaire podcast serie ‘De Plantage van onze Voorouders’, gemaakt door Maartje Duin i.s.m. Peggy Bouva.

Ook drie jaar na verschijnen roept het boek nog tal van reacties op:
«In zintuiglijk geschreven, associatieve hoofdstukjes beschrijft Etchica hoe het is om tussen twee culturen te leven. Voor witte Nederlanders als ik, die geen idee hebben van de subtiele onderlinge verschillen binnen ‘de zwarte gemeenschap’, is dit boek een eye-opener.» – Maartje Duin (podcast ‘De Plantage van onze Voorouders’)

«Ik wil je graag uit de grond van mijn hart bedanken voor jouw open, eerlijke en mooi beschreven zoektocht! Jouw geschiedenis is deels natuurlijk een heel andere dan de mijne, maar er is ook zoveel herkenning. De pijn, de aannames, verwarring, maar ook warmte, geluk en diepgang. Jouw boek is een steun voor mij in mijn eigen zoektocht. Nogmaals veel veel dank!» – Zoë Papaikonomou (onderzoeksjournalist, mediadocent, podcaster en auteur van ‘Heb je een boze moslim voor mij?’)

«Geweldig geschreven, je ging niets uit de weg en echt vanuit het hart opgetekend, heerlijk!» – Donna Lewis (oprichter ZO! Gospel Choir)

«In één ruk uitgelezen. Wat een indrukwekkend boek.» – Hilmar Mulder (hoofdredacteur Libelle)

Meer over ‘Dubbelbloed’