“Zin om te schrijven.” Koos van den Kerkhof onverwacht overleden.

koos_van_den_kerkhof_bew_kl_2Deze zondag vernam ik dat in de nacht van zaterdag op zondag 14 november 2021 dichter en redacteur Koos van den Kerkhof (11 april 1946) onverwacht is overleden aan een gescheurde aorta. Als dichter debuteerde hij in 1978 bij de toenmalige Limburgse uitgeverij Corrie Zelen. Vanaf die tijd zit zijn naam in mijn geheugen, vanwege de samenwerking die Uitgeverij Corrie Zelen, de Rotterdamse uitgeverij Flamboyant/P en Uitgeverij In de Knipscheer in die jaren hadden op het gebied van vertegenwoordiging van hun fondsen naar de boekhandel toe. Pas in 2000 kwam het tussen hem in zijn hoedanigheid van redacteur en de uitgeverij tot een sindsdien ononderbroken samenwerking. De debuutroman De bruine zeemeermin van de toen in Paramaribo woonachtige auteur Annel de Noré was het eerste boek dat hij, al actief als schrijfdocent, voor In de Knipscheer redigeerde. Hij had antropologie gestudeerd en die gevormde belangstelling voor andere culturen gecombineerd met zijn dichterstalent voor taal maakte dat hij fascinatie had voor het schrijven van Surinaamse en Antilliaanse auteurs. Hij was begin deze eeuw een aantal jaar stadsdichter van Venlo; een aantal van die stadsgedichten is opgenomen in de bundel Oud zink, die in 2008 bij Uitgeverij In de Knipscheer verscheen. Enkele jaren later was hij gastdocent aan de Schrijversvakschool Paramaribo van Ruth San A Jong. Zijn laatste boek waaraan hij voor de uitgeverij werkte betrof de samenstelling en bezorging van een bloemlezing uit het poëtisch werk van Astrid H. Roemer Ik ga strijden moeder, die op het punt van verschijnen staat. Koos heeft de presentexemplaren nog net kunnen bewonderen. Onze laatste e-mailwisseling dateerde van een paar uur voor zijn overlijden:

Beste Franc, (…) Ik vond de kussenenvelop met twee exemplaren van Ik zal strijden moeder op de deurmat. Dank daarvoor. Mooi omslag met de handen, bijzonder mooie kleur ook. Ik heb met plezier en overgave aan de selectie gewerkt en het essay en de verantwoording geschreven. Het was een stimulerende opdracht. Ik kreeg erdoor zin om te schrijven. (…) Niets bepaalt wat ik schrijf dan mijn eigen verhaal en dat verhaal verandert steeds zoals alle deeltjes in mijn lichaam. Onlangs schreef ik onverwacht twee eerste versies van gedichten. Afbeeldingen van het werk van de Amerikaanse schilder Joan Mitchell brachten me ertoe terug te keren naar technieken die ik al vaker heb toegepast. (…). En ik mailde om 19:38 terug: Dag Koos, Ik hoop dat ze zullen leiden tot een bundel. Het is de tragiek van de redacteur: werk van anderen gaat voor.

Die anderen zullen hem dankbaar zijn: Barney Agerbeek, Peter Andriesse, Orchida Bachnoe, Alfred Birney, Eric de Brabander, Cándani [Yasmine Amores], Aly Freije, Els de Groen, Edwin de Groot, E. de Haan, Jopi Hart, Hans van Hartevelt, Elodie Heloise, Hanneke van der Hoeven, Hein van der Hoeven, Ernst Jansz, Mala Kishoendajal, Roni Klinkhamer, Helen Knopper, Frank Kraaijeveld, Karin Lachmising, Els Launspach, Diana Lebacs, Joan Leslie, Clyde R. Lo A Njoe, Ronny Lobo, Djordje Matic, Arjen van Meijgaard, Henriette de Mezquita, Quito Nicolaas, Annel de Noré, Frank Ong-Alok, Fred Papenhove, Glenn Pennock, Hans Plomp, Ton van Reen, Astrid H. Roemer, Arjen Sevenster, Brigitte Spiegeler, JP den Tex, Jacques Thönissen, Diana Tjin, Edith Tulp, Hans Vaders, Etchica Voorn, Bert Vuijsje, Karel Wasch, Rogi Wieg, Kristien De Wolf en de velen die ik zonder twijfel nu vergeet.

franc knipscheer
Haarlem, 14 november 2021

Meer over Koos van den Kerkhof bij Uitgeverij In de Knipscheer

Gedicht van Oda Blinder

Opmaak 1In zijn bijna dagelijkse Facebookbericht memoreert Wim van Til, oprichter van en coördinator bij Poëziecentrum Nederland, de geboorte- en sterfdagen van Nederlandstalige dichters. Het is vandaag (10 november 2021) de sterfdag van Wannes Van de Velde, maar ook de geboortedag van Willem Penning, Jan van Nijlen, Margot Vos, Rick de Leeuw en Oda Blinder. Bij wijze van felicitatie/gedenken kiest Wim van Til voor een gedicht van Jan van Nijlen. Uitgeverij In de Knipscheer kiest voor het gedicht ‘Het gras’ van Oda Blinder uit haar in 1973 bij Flamboyant/P verschenen bundel ‘Incognito’. Flamboyant/P is een imprintfonds van Uitgeverij In de Knipscheer. Dit gedicht is ook opgenomen in de door Klaas de Groot samengestelde bloemlezing ‘Grenzenloos – 40 jaar Knipscheer poëzie’. Verder verscheen van haar bij Uitgeverij In de Knipscheer werk in de bloemlezing ‘Vaar naar de vuurtoren’ uit 2010, eveneens door Klaas de Groot samengesteld.

Het gras

Het gras
is nat, natter dan
mijn kus; door jou
betast
is dit gras;
het gras
dat ons beiden draagt,
het gras
dat om bevruchting vraagt,
dit vochtig gras
mijn gras.

Meer over Oda Blinder op deze site
Meer over ‘Grenzenloos’
Meer over ‘Vaar naar de vuurtoren’

Gedicht van Frank Martinus Arion [2]

frankmartinusarionIn zijn bijna dagelijkse Facebookbericht memoreert Wim van Til, oprichter van en coördinator bij Poëziecentrum Nederland, de geboorte- en sterfdagen van Nederlandstalige dichters. Vandaag (28 september 2021) het onder andere de geboortedag van Erik Heyman. Het is ook de sterfdag van Frank Martinus Arion (1936-2015). Bij wijze van felicitatie/gedenken kiest Wim van Til voor een gedicht ‘Economie’ van Frank Martinus Arion uit de bundel ‘Heimwee en de Ruïne’ (2013). Uitgeverij In de Knipscheer publiceerde gedichten van Frank Martinus Arion in de bundel ‘Stemmen uit Afrika’ (imprint Flamboyant/P, 1978) en in de door Klaas de Groot samengestelde bloemlezingen ‘Vaar naar de vuurtoren’ (2010) en ‘Grenzenloos’ (2018).

Economie

Ik houd van economie
Economie is als een sprookje.
Zij is belangeloos als een dichter
En zij kan zelfs waarzeggen

Economie kan kaartlezen
En kan kaartleggen
Maar economie kan niet kaarten
En is daarom ook niet volledig.

Zoals de dichter die daarbij een kaartspeler is
Zo is economie dus ook een wonderdoener
Als patiënten van psychiaters die tevens mensen zijn
Want zij zijn ook zieners.

Ik ben die al die doeners bij elkaar doe
Die dan ook zo wonderwel toe doe ben
Zeggend wat iedereen al weet –
Want economie heeft allang voorspeld:

Eens zal poëzie ook duurder worden mensen
Paarser op haar beurt en schaarser;
Voor de prijs van poëzie
Komt dit op hetzelfde neer

Die prijs van goede poëzie zal waarschijnlijk liggen
Ver boven de prijs van goede prostituees
En die zijn al zo duur
Per uur tegenwoordig

Meer over Frank Martinus Arion bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over ‘Grenzenloos’
Meer over ‘Vaar naar de vuurtoren’

XXVIII. Gedicht van Frank Martinus Arion [1]

arion-stemmen-uit-afrikaIn zijn bijna dagelijkse Facebookbericht memoreert Wim van Til, oprichter van en coördinator bij Poëziecentrum Nederland, de geboorte- en sterfdagen van Nederlandstalige dichters. Vandaag (17 december 2020) is het onder andere de geboortedag van Gerard van Klinkenberg, Toon Hermans, Paul Snoek, Hendrik Carette en Frank Martinus Arion (1936-2015). Het is ook de sterfdag van Henri Bruning. Bij wijze van felicitatie/gedenken kiest Wim van Til voor een gedicht van Hendrik Carette; uitgeverij In de Knipscheer kiest voor het gedicht ‘XXVIII’ van Frank Martinus Arion uit zijn bij Flamboyant/P (imprint bij Uitgeverij In de Knipscheer) verschenen bundel ‘Stemmen uit Afrika’ uit 1978. Dit gedicht werd ook geselecteerd door Klaas de Groot in zijn bloemlezing ‘Grenzenloos; 40 jaar Knipscheer Poëzie’ (2018).

XXVIII

Verhalen doen de ronde
dat weldra geen katoen
meer groeien zal, geen
prauw meer varen zal.

verhalen doen de ronde
dat de blanke man zijn
draai verloor en nu
de draai van een negervolk wil zoeken.

verhalen doen de ronde
dat de blanke man zich tatoeëert
dat hij als holbewoner kruipt
in diepe holen.

dat hij ook maskers maakt
en draagt en zich het veiligst
voelt in grotten.

toch heeft noch blank,
noch zwart ver meer te gaan:

de tovenaar ziet de aarde
zich spannen als een boog.
en blank en zwart, ze wachten
op het suizen van de pijl
of op het springen van de boog.

Meer over Frank Martinus Arion bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over ‘Grenzenloos’

Waar ik sliep. Gedicht van Tip Marugg

Tip Marugg Afschuw van lichtIn zijn bijna dagelijkse Facebookbericht memoreert Wim van Til, oprichter van en coördinator bij Poëziecentrum Nederland, de geboorte- en sterfdagen van Nederlandstalige dichters. Vandaag (16 december 2020) is het de sterfdag van Omer Karel De Laey en de geboortedag van onder anderen Adriaan van Dis, Jos Versteegen en Tip Marugg (1923-2006). Bij wijze van felicitatie/gedenken kiest Wim van Til voor een gedicht van Adriaan van Dis; uitgeverij In de Knipscheer kiest voor het gedicht ‘Waar ik sliep’ van Tip Marugg uit zijn bij Flamboyant/P (imprint bij Uitgeverij In de Knipscheer) verschenen bundel ‘Afschuw van licht’ uit 1976. Dit gedicht werd ook geselecteerd door Klaas de Groot in zijn bloemlezing ‘Grenzenloos; 40 jaar Knipscheer Poëzie’ (2018).

Waar ik sliep

Op de plaats waar ik sliep
hebben grashalmen gesidderd
om het blote oog van de naald
die ik in de hitte stak.

Ik omklemde de twee hoorns
die staken uit een net van kant
en gleed naar de hemel
met mijn knieën in het zand.

Door de patrijspoort van het leven
weer naar buiten gewandeld
ontdekte ik de nieuwe wereld
waar niets was veranderd.

Meer over Tip Marugg bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over ‘Grenzenloos’