Els Launspach – Jonker (2de druk)

Opmaak 1Els Launspach
Jonker

Roman
Nederland / Indonesië
Gebrocheerd met flappen,
338 blz., € 19,50
Eerste mei 2016
Tweede, gewijzigde druk september 2017
ISBN 978-90-6265-876-3

Roman over familieconflict na politionele acties in Indonesië.

‘Ik wil je wat zeggen, Jonker. Jij zou je Buick midden op de weg op de knipper zetten als jou dat uitkwam, om een krant te kopen of een pakketje af te geven. Op de knipper midden op straat, in plaats van netjes te parkeren. En weet je waarom? Omdat jij denkt dat jouw belang groter is dan van de andere weggebruikers. Allemaal even wachten, mensen! Gewoon even wachten totdat Jonker weer verder rijdt.’

Op een dag merkt de charismatische en succesvolle architect Jonker Duivendal dat belangrijke opdrachtgevers zijn eigenzinnige aanpak niet langer waarderen. Bij de crematie van zijn vader gedraagt zijn lievelingsoom zich totaal anders dan hij verwacht. Gealarmeerd gaat hij op onderzoek uit. Hij begint brieven te lezen die zijn moeder Beth heeft bewaard, in de hoop iets te vinden waardoor hij zowel zijn oom als zichzelf beter begrijpt. Langzaam wordt hem duidelijk dat het familieconflict een gevolg is van de politionele acties in Indonesië. Hij kan die ontdekking echter niet met zichzelf verbinden. Totdat hij door zijn hele familie wordt afgevallen, zelfs door zijn moeder en zijn vrouw Heleen.

«Knap geschreven verhaal waarin een persoonlijke geschiedenis, een familiegeschiedenis en een historisch aspect van Nederland, namelijk het politieke verleden van Nederland ten tijde van de politionele acties in Indonesië, mooi met elkaar verweven worden. Heldere taal, mooi neergeschreven details over natuur en andere waarnemingen.» – NBD | Biblion

«Jonkers leven schudt op zijn grondvesten, het verhaal klopt, het is beeldend geschreven, er zit een interessante historische lijn in, aan alle details is gedacht en er is zorgvuldig research gedaan.» – Literair Nederland

Van Els Launspach verscheen eerder de historische roman Messire over Richard III van Shakespeare en, behalve de hedendaagse roman Jonker, in 2016 de historische roman Maîtresse van Oranje.

Meer over ‘Jonker’
Meer over ‘Maîtresse van Oranje’

«Kopen en lezen dus!» – Karel Wasch

VoorplatOostenwind-72Over ‘Een warme oostenwind’ van Barney Agerbeek op Leestafel, 7 augustus 2017:
Barney Agerbeek (…) werd geboren in Indonesië, trouwde met een Poolse vrouw, waardoor hij het land goed kent en hij woont in Nederland. In 2015 debuteerde hij bij Knipscheer met zijn gedichtenbundel ‘rood en wit met blauw’, die jubelend werd ontvangen. Daarnaast (…) schreef hij verhalen en de roman ‘Njai Inem’, over een seksslavin in het oude Indië. (…) De prachtige cyclus ‘Momenten’ bestrijkt maar liefst veertien bladzijden. De Poolse geschiedenis wordt samengevat in gevoelige beelden, van de opbouw van Polen na de oorlog via ‘Solidarność’, de opstand naar de geheime dienst, waar Agerbeek zelf zo’n last van had, toen hij zijn Poolse bruid wilde meenemen, maar bovenal waar het gehele Poolse volk onder gebukt ging. (…) Indonesië ademt diep uit in het gedicht ‘Poleng’ opgedragen aan Jan Radersma. (…) Of Agerbeek nu een gedicht voor zijn hond Sammy schrijft of een voor de overleden dichter Rogi Wieg, hij blijft een meester in de heldere transparante versregels. Wat een genot om te lezen en de bundel is subtiel voorzien van fraaie illustraties en mooi vormgegeven door Jan van Waarden. Op bladzijde 15 nog een verhaaltje met een gevoelige impact. Kopen en lezen dus!
Lees hier de recensie
Meer over ‘Een warme oostenwind’
Meer over Barney Agerbeek bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Fris mengsel van gevoel en verstand.» – Esther Wils

VoorplatTanimbar75Over ‘De Tanimbar-legende’ van Aya Zikken op Indisch Anders, 3 augustus 2017:
Maria Bastiaens en Marre van Dantzig hebben het jubileum van hun boekhandel Evenaar zeer toepasselijk gevierd met de uitgave van een boek met hetzelfde geboortejaar als de winkel: 1992. Aya Zikken was toen al over de zeventig, maar schreef nog een indrukwekkend boek: De Tanimbar-legende, in de pers destijds geprezen als een van haar beste. Het was een gelukkige greep van de boekhandelaren, en ook hun keuze voor In de Knipscheer was slim: bij die uitgeverij is in 2013 – het jaar van Zikkens overlijden – een ouderwets dikke, 848 pagina’s tellende biografie van haar verschenen, Alles is voor even; Het bewogen schrijversleven van Aya Zikken, van de hand van collega-schrijver Kees Ruys, net als Zikken een liefhebber van zwerftochten door Indonesië. (…) Uit die biografie is een scherpzinnig en informatief nawoord samengesteld, waarin wordt ingegaan op Zikkens schrijverschap in het algemeen en de ontstaansgeschiedenis van de autobiografisch geïnspireerde Tanimbar-legende in het bijzonder. (…) Met De tolk van Java van Birney heeft De Tanimbar-legende een deel van de thematiek gemeen: de omgang van een kind met een door de oorlog geknakte vader, die de bodem onder zijn voeten verliest – al was vader Zikken eerder depressief, niet paranoïde en agressief zoals vader Birney. Ruys laat in zijn nawoord zien hoe Aya Zikken ertoe kwam naar de Molukken af te reizen, specifiek naar Kei kecil, waar de Tanimbar-legende zich afspeelt. Haar vader was, verzwakt en al na zijn internering en het ontluisterende weerzien met zijn echtgenote, op eigen verzoek naar Indië teruggekeerd om les te geven en werd in deze uithoek geplaatst. (…) Op Java trokken Nederlandse soldaten rond om de kolonie te herstellen en hij bevond zich met twee landgenoten op een lieflijk eiland waar de tijd leek stil te staan. Dat contrast typeert de roman: de krachtige, aanwezige en vaak schitterende natuur, onverschillig en altijd gelijk aan zichzelf, en de drie mannen die Zikken opvoert, die allen gebukt gaan onder de loop van de geschiedenis en worstelen met hun plek. (…) Zikken weet die intense beleving over te brengen met haar frisse mengsel van gevoel en verstand; hoofd en hart worden beide bediend.
Lees hier de recensie
Meer over ‘De Tanimbar-legende’
Meer over ‘Alles is voor even. Het bewogen schrijversleven van Aya Zikken. Biografie’

«De vrijheidsstrijd van Indonesië tegen Nederland.» – André Oyen

VoorplatTanimbar75Over ‘De Tanimbar-legende’ van Aya Zikken op Ansiel, 24 juli 2017:
Tijdens een wild dansfeest met de inheemse bevolking vertelt een medicijnman de legende van de verdwenen oorhangers die, nadat ze waren teruggevonden, hun geur verloren bleken te hebben. Zo is het ook met hen die de oorlog overleefden. Ze kregen hun dagelijkse leven terug, maar er is iets verloren gegaan waar vroeger alles om draaide: de kruidige smaak, de gouden glans, de groene geur. (…) De roman wordt onderverdeeld in 18 genummerde, maar niet getitelde hoofdstukken. De volgorde van de hoofdstukken is chronologisch gerangschikt, maar het verleden van de Japanse overheersing wordt in de roman gebracht door het hoofd Haantjes en de onderwijzer Johannes. Alhoewel de roman zelf al een heel leven achter de rug heeft, bezit hij nog genoeg kracht om de lezer een sterk beeld te geven van hoe Nederlanders totaal uitgeblust werden door een verblijf in hun kolonie. Heel aangrijpend, met sterk uitgebeende karakters.
Lees hier en hier de recensie
Meer over ‘De Tanimbar-legende’
Meer over ‘Alles is voor even. Het bewogen schrijversleven van Aya Zikken. Biografie’

«Hunkerend, maar ook met humor over vergeefse verlangens.» – André Oyen

VoorplatClaireObscure-75Over ‘Claire Obscure’ van Peter Andriesse op Ansiel, 22 juli 2017:
In ‘Claire Obscure’ schrijft Peter Andriesse hunkerend, maar ook met humor over stuklopende relaties of vergeefse verlangens rond vooral nogal vrij jonge dames, de zogenaamde ‘Lolitafiguren’. De relatie tussen jong en oud is belangrijk in het werk van Peter Andriesse en daar was de schitterende roman ‘De rode kimono’ uit 2014 een mooi voorbeeld van. (…) In deze bundel zijn het vooral mannen, meestal van middelbare leeftijd, die uit zijn op lust en liefde met jongere vrouwen. Gedreven door verlangens naar liefde en genegenheid die maar slecht ingevuld worden gaan ze steeds hopelozer op zoek. Deze zoektocht leidt in de veel gevallen af toe tot zinderende seks, maar soms wel met catastrofale gevolgen. (…) De verteller heeft in elk geval genoeg potentie om acrobatische heldentoeren aan pittige humor te koppelen, om zo elk verhaal tot een climax te laten stijgen.
Lees hier en hier de recensie
Meer over ‘Claire Obscure’
Meer over Peter Andriesse bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Pijnlijk verleden met begrip en warmte blootgelegd.» – André Oyen

Omslag_Buitenbeentjes_HR.inddOver ‘Buitenbeentjes’ van Janny de Heer op Ansiel, 17 juli 2017:
Dat de honger naar kennis over het koloniaal verleden ook in Nederland steeds toeneemt bewijst het overrompelende succes van ‘De tolk van Java’ van Alfred Birney. Het is normaal dat een jonge generatie zich wil informeren over het verleden, over een tijd waarover de ouderen soms liever niet spreken. Eén van de schrijvers die heel professioneel en door grondige research regelmatig een blik op het verleden gunt is Janny de Heer. (…) ‘Buitenbeentjes’ is een mooi uitgegeven boek waarin de schrijver met heel veel respect verhalen van vóór, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog in voormalig Nederlands-Indië optekent en ze tot een boeiend en aangrijpend geheel verweeft. De verhalen uit ‘Buitenbeentjes’ tonen heel veel gelijkenis met die van de asielzoekers, de vluchtelingen die nu in ons land komen en ook van nul af aan moeten herbeginnen en ook niet altijd op veel sympathie kunnen rekenen. Janny de Heer is een geroutineerde schrijfster die met heel veel vakkennis maar ook met begrip en warmte een stuk pijnlijk verleden blootlegt uit de Bersiap-periode (1945-1949).
Lees hier en hier de recensie
Meer over ‘Buitenbeentjes’
Meer over Janny de Heer bij Uitgeverij In de Knipscheer

Barney Agerbeek over ‘Een warme oostenwind’

VoorplatOostenwind-72Gesprek met Barney Agerbeek op Radio Amsterdam FM, 10 juli 2017:
Eventjes komt ook het werkzame leven als bankier van Barney Agerbeek voorbij van vóór zijn actieve en publieke literaire schrijversleven vanaf 2013, toen zijn prozadebuut, de verhalenbundel ‘Schaduw van schijn’ uitkwam, gevolgd door de roman ‘Njai Inem’, de dichtbundel ‘Rood en wit met blauw’ en – nu – zijn nieuwste dichtbundel ‘Een warme oostenwind’, geïnspireerd door zijn andere ‘vaderlanden’ Indonesië en Polen. Tijdens het gesprek leest Barney Agerbeek o.a. het gedicht ‘Zwarte Madonna’ over de verandering in Polen, het gedicht ‘Vingerafdruk’ over de Chinese kunstenaar en activist Ai Weiwei, en gedichten over de door hem bewonderde, overleden dichters Jan Hanlo, Cornelis Bastiaan Vaandrager en Rogi Wieg: ‘Op zijn best benadert Rogi Wieg voor mij de perfectie.’ Maar de bundel bevat ook persoonlijke gedichten over hemzelf en zijn (Poolse) partner, zoals het gedicht ‘Jij en de jaren’. Behalve aan een roman, werkt Agerbeek aan en Engelstalige biografie over de Indonesische kunstenares Kartika Affandi’
Luister hier op de tijdlijn vanaf 7:24
Meer over ‘Een warme oostenwind’
Meer over Barney Agerbeek bij Uitgeverij In de Knipscheer

«De kracht van het onopgesmukte.» – Hans van Willigenburg

VoorplatClaireObscure-75Over ‘Claire Obscure’ van Peter Andriesse op The Post Online, 3 juli 2017:
(…) Hoe droog het proza van Andriesse misschien ook is, en hoe cliché zijn naar sensualiteit hunkerende mannetjes op leeftijd ook zijn, de kracht van deze verhalen zit nu juist in het onopgesmukte. In de koele zinnen (…). Wat ik maar wil zeggen: in tijden waarin schrijversvakscholen horden debutanten afleveren, die dwangmatig pogen ‘literair’ te formuleren en elke banaliteit trachten om te vormen tot een poëtische ervaring, is Andriesse’s proza bijna een bevrijding. Spectaculair mag zijn verteltrant dan niet zijn: hij weet wel hoe je met eenvoudige middelen een scène opbouwt en afwikkelt, of die zich nu in Thailand, Indonesië of op de Wallen afspeelt. (…) Met een welwillende blik zou je ‘Claire Obscure’ precies vanwege die onverschilligheid een compliment kunnen geven, namelijk dat het de verborgen betekenis van de bundel zou kunnen zijn dat seks een zwaar overschatte bezigheid is. Gelet op het broodnuchtere proza van Andriesse is geen seks hebben niet per se erger dan de bus missen.
Lees hier het artikel
Meer over ‘Claire Obscure’
Meer over Peter Andriesse bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Zikken laat voelen dat het verleden onherstelbaar weg is.» – Jan-Hendrik Bakker

VoorplatTanimbar75Over ‘De Tanimbar-legende’ van Aya Zikken in Den Haag Centraal, 29 juni 2017:
In ditzelfde voorjaar waarin Alfred Birney de Libris Literatuur Prijs won met een monumentale roman over de misdaden van zijn indo-vader in de koloniale oorlog tegen de Indische bevolking, verscheen er ook een heruitgave van Aya Zikkens roman ‘De Tanimbar-legende’. Ook die gaat over de naderende onafhankelijkheid van een Nederlandse kolonie. (…) Wat decennialang verbloemend ‘de politionele actie’ heette, was in werkelijkheid een harde en wrede onderdrukkingsoorlog waarin velen onschuldig zijn vermoord. Langzaam dringt, mede dankzij de literatuur, dat besef nu door. De kracht van deze vertelling is de driehoek tussen drie Nederlandse mannen, waarin verwachtingen over een toekomst die niet meer zal komen en kampervaringen tijdens de Japanse bezetting een hoofdrol spelen. (…) Kees Ruys schreef een instructief nawoord in deze uitgave van de roman alsmede een korte typering van het schrijverschap van Zikken, een markante maar niet zo gekende persoonlijkheid uit de Nederlandse literatuur.
Lees hier de recensie
Meer over ‘De Tanimbar-legende’
Meer over ‘Alles is voor even. Het bewogen schrijversleven van Aya Zikken. Biografie’

«Beeldend geschreven roman met goede sfeertekeningen.»

VoorplatTanimbar75Over ‘De Tanimbar-legende’ van Aya Zikken voor NBD | Biblion, 27 juni 2017:
‘De Tanimbar-legende’ gaat over geluk, veranderingen en de zin van het bestaan, ook de thema’s van deze roman. Het leven van een handjevol Nederlanders met kamp- en oorlogservaringen die na de Jappentijd een onzekere toekomst in Nederlands-Indië tegemoet gaan, wordt zeer geloofwaardig weergegeven. Door het geheel in de Zuid-Oost-Molukken met haar vele eilandjes te situeren kan de auteur (1919-2013) zich uitleven: er wordt veel gereisd, de couleur locale en diverse cultuuruitingen zijn goed getroffen. Toch is het vooral de eenzaamheid die deze beeldend geschreven roman met veel flashbacks en goede sfeertekeningen domineert. Met een nawoord van Kees Ruys, een overzicht van de boekpublicaties van Aya Zikken en een verklarende woordenlijst.
Meer over ‘De Tanimbar-legende’
Meer over ‘Alles is voor even. Het bewogen schrijversleven van Aya Zikken. Biografie’