«Nooit meer los van Indië.» – Rob Molin

VoorplatTanimbar75Over ‘De Tanimbar-legende’ van Aya Zikken op Literair Nederland, 16 oktober 2017:
Uit ‘het bewogen leven’ van Aya Zikken zoals haar biograaf Kees Ruys het kenschetst, valt Nederlands-Indië niet weg te denken. Die binding heeft zij gemeen met vele andere belangrijke schrijfsters zoals Hella Haasse, Maria Dermoût en Beb Vuyk. Aya Zikken groeide op in het interbellum waarvan een duidelijke neerslag zit in haar bekendst geworden roman De Atlasvlinder (1958). Zeer biografisch getint is ook het pas heruitgegeven De Tanimbar-legende (1992) die zich in een latere periode in Nederlands-Indië afspeelt. Het boek opent met een kort voorwoord van de auteur waarin zij stelt dat kinderen ‘hun ouders net zomin’ kennen ‘als ouders hun kinderen […] Wel hebben ze een beeld van elkaar. In deze roman gaat het om dat heel persoonlijke beeld.’ (…) Bij monde van de uit Holland kersvers gearriveerde werktuigbouwkundige Jasper vertelt Aya Zikken vol ‘Dichtung und Wahrheit’ de geschiedenis van zichzelf, gesitueerd op het Molukse Kei Doela en Tanimbar, ver van het centraal gelegen Java en andere grote eilanden. Van krijgsgeweld is in dit deel van de zogenoemde gordel van smaragd niets te bespeuren. Niettemin beseft Jasper dat het einde van een tijdperk nadert. Het door de wol geverfde duo kolonialen, de controleur Haantjes en de onderwijzer Johannes Morse op wie Jasper dagelijks is aangewezen, sluiten vaak de ogen voor de realiteit. Zij zijn verankerd in hun vertrouwde Nederlands-Indië en in koloniale belangen. Jasper daarentegen ziet dat de bevolking die belangen niet langer wenst te dienen. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘De Tanimbar-legende’
Meer over ‘Alles is voor even’

«Dit alles zit ingenieus in elkaar.» – Albert Hagenaars

VoorplatOostenwind-72Over ‘Een warme oostenwind’ van Barney Agerbeek op De Verborgen Hoek, 17 oktober 2017:
Het heeft er alle schijn van dat Barney Agerbeek (1948, Surabaya) als late debutant aan een inhaalslag bezig is. Hij debuteerde in 2013 met ‘Schaduw van schijn’ en sindsdien is er vrijwel elk jaar een titel verschenen, verdeeld over verhalen, een roman en poëzie. Wie zijn werk kent, al is het maar één boek, weet dat de auteur gefascineerd is door verschillende culturen, preciezer gezegd, door in elkaar verglijdende maar ook grijpende en bijtende waardensystemen. (…) Als geboren verteller weet Agerbeek zijn zinnen een aansprekende melodie te geven. Complete fragmenten zijn soms kleine verhaaltjes. De overdracht van de boodschap is voor hem belangrijker dan het taalspel op zich. Technische foefjes, en die zijn er volop (zie onder), hebben een dienend karakter, staan niet op zich. Dat zou te vrijblijvend zijn. (…) Agerbeek wil zich dan niet laten voorstaan op het principe van kunst omwille van de kunst, het is mede door zijn literaire techniek dat deze strofen [van het gedicht Zwarte Madonna] het meest poëtische moment van de bundel vormen. (…) Ook al is de zegging bedrieglijk eenvoudig, dit alles zit ingenieus in elkaar. De vakmatige, vooruit artistieke aanpak valt niet op maar vervult wel juist hierdoor versterkt z’n taak. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘Een warme oostenwind’
Meer over Barney Agerbeek bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Een felicitatie met deze nieuwe bundel is zeker op zijn plaats. » – Yvonne Broekmans

VoorplatOostenwind-72Over ‘Een warme oostenwind’ van Barney Agerbeek in interview op MeanderMagazine, 29 september 2017:
Een felicitatie met deze nieuwe bundel is zeker op zijn plaats. Hij ziet er prachtig uit. Niet alleen de buitenkant met de kleur van amber, een woord dat ook in de gedichten soms oplicht; maar bovendien de illustraties die een hechte verbinding vormen met de gedichten waar ze bijstaan. (…) De regel ‘We praten zonder de woorden te wegen’ gaat over het vrijuit kunnen praten met elkaar, dus niet over poëzie, waar elk woord telt. Proza schrijven betekent voor mij hard werken en construeren, maar komt. Ik heb me daar inmiddels bij neergelegd. (…)
Lees hier het interview
Meer over ‘Een warme oostenwind’
Meer over Barney Agerbeek bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Getuigenissen van verwoeste levens, schrijnend in hun eenvoud.» – Fred de Haas

Omslag_Buitenbeentjes_HR.inddOver ‘Buitenbeentjes’ van Janny de Heer n.a.v. presentatie tijdens The Twain Shall Meet, 20 september 2017:
(…) In haar boek laat de auteur een tiental verhalen de revue passeren van individuen en families die op een of andere wijze aan het eind van de Tweede Wereldoorlog vastzaten in ‘Indië’. Die mensen waren blanke Nederlanders of Nederlanders van gemengd bloed, de zogenaamde ‘Indo’s, een oneerbiedig woord, maar niet als zodanig gevoeld in die tijd. Ze hadden tijdens de oorlog vaak onder erbarmelijke omstandigheden vastgezeten in de ‘Jappenkampen’ en, als ze geluk hadden, hun gevangenschap in geestelijk en lichamelijk gehavende toestand overleefd. Na hun verblijf in Japanse gevangenschap riskeerden zij de dodelijke wraak van Indonesische nationalisten die het met geslepen bamboesperen voorzien hadden op de koloniale overheersers uit Nederland en hun ‘meelopers’ die nu beschermd moesten worden door de Japanners, de voormalige vijand die zich aan de geallieerden had moeten overgeven. Wie geluk had kon met veel moeite het voor hen eens zo idyllische Indië verlaten door op een boot naar Nederland te stappen om daar vervolgens ontredderd aan te komen, al of niet overgeleverd aan de genade van familie en vrienden. Hun verhalen, getuigenissen van verwoeste levens, zijn schrijnend in hun eenvoud. Die eenvoud en directheid worden ook weerspiegeld door de schrijftrant van de auteur die niet heeft geprobeerd om het ‘mooier’ te maken door er een pseudo-literair tintje aan te geven. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘Buitenbeentjes’
Meer over Janny de Heer bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Fred de Haas op deze site
Meer over The Twain Shall Meet op 3 september 2017 in Podium Mozaïek

De gekozen stijl maakt deze bundel tot een ‘moderne klassieker’.» – R.J. Blom

VoorplatOostenwind-72Over ‘Een warme oostenwind’ van Barney Agerbeek op NBD | Biblion, 15 september 2017:
In deze dichtbundel kijkt de dichter om zich heen in Nederland, in zijn geboorteland Indonesië en in Oost-Europa. Hij vergeet daarbij het verleden niet. De dichter (1948, debuterend op zijn 65ste jaar) blinkt vooral uit in het ‘ogenschijnlijk’ klassieke gedicht, waarbij hij geïnspireerd lijkt te zijn door de no-nonsensedichter Cees Buddingh, bijvoorbeeld het gedicht ‘Toeval’: ‘alsof je altijd het vervolg kent / als je ergens aan begint / en ook het einde’. De dichter doet zijn ronde door het leven, zo lijkt het, en zijn ervaringen zijn begrijpelijk en prettig leesbaar. Het gedicht ‘Zo nu als toen’ vormt een compleet tijdbeeld van het bombardement op Rotterdam, terwijl het gedicht ‘Starogard Gdanski’ de situatie schetst van Polen in 1971. De literaire vondsten van Agerbeek zijn interessant: ‘Jij en de jaren / zijn als het ware / een stroom van ooit naar nu / en in de tijd terug’. De gekozen stijl maakt deze bundel tot een ‘moderne klassieker’, gericht op nieuwe en oudere poëzieliefhebbers.
Meer over ‘Een warme oostenwind’
Meer over Barney Agerbeek bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Treffende en persoonlijke roman.» – Marre van Dantzig

VoorplatTanimbar75Over ‘De Tanimbar-legende’ van Aya Zikken tijdens The Twain Shall Meet in Podium Mozaïek, 3 september 2017:
In 2014 gaf Uitgeverij In de Knipscheer biografie uit van Kees Ruys over de ‘Indische’ schrijfster Aya Zikken: Alles is voor even. Aya Zikken was toen 93. Op de dag dat de biografie over haar leven werd gepresenteerd in Den Haag overleed Aya Zikken in haar woonplaats in Drenthe. Maar auteurs blijven leven en levend zolang hun werk gelezen kan worden. En hun vroege werk is doorgaans niet meer of nauwelijks te koop. Gelukkig kwam in 2017 op voorstel van zilveren jubilaris Literaire reisboekhandel De Evenaar, een nieuwe editie tot stand van een in de loop der tijd uit zicht geraakte roman uit het omvangrijke oeuvre van Aya Zikken, De Tanimbar-legende uit 1992, het jaar waarin De Evenaar van start ging aan de Amsterdamse Singel. Boekhandelaar Marre van Dantzig van De Evenaar steekt in haar bijdrage aan ‘The Twain Shall Meet’ de loftrompet over deze roman én over de biografie over de schrijfster ervan Aya Zikken: Alles is voor even van Kees Ruys.
Lees hier de toespraak van Marre van Dantzig
Klik hier voor de foto-impressie van André Homan
Klik hier voor de foto-impressie van Michiel van Kempen op Caraïbisch Uitzicht
Meer over The Twain Shall Meet
Meer over ‘De Tanimbar-legende’
Meer over ‘Alles is voor even’

Els Launspach – Jonker (2de druk)

Opmaak 1Els Launspach
Jonker

Roman
Nederland / Indonesië
Gebrocheerd met flappen,
338 blz., € 19,50
Eerste mei 2016
Tweede, gewijzigde druk september 2017
ISBN 978-90-6265-876-3

Roman over familieconflict na politionele acties in Indonesië.

‘Ik wil je wat zeggen, Jonker. Jij zou je Buick midden op de weg op de knipper zetten als jou dat uitkwam, om een krant te kopen of een pakketje af te geven. Op de knipper midden op straat, in plaats van netjes te parkeren. En weet je waarom? Omdat jij denkt dat jouw belang groter is dan van de andere weggebruikers. Allemaal even wachten, mensen! Gewoon even wachten totdat Jonker weer verder rijdt.’

Op een dag merkt de charismatische en succesvolle architect Jonker Duivendal dat belangrijke opdrachtgevers zijn eigenzinnige aanpak niet langer waarderen. Bij de crematie van zijn vader gedraagt zijn lievelingsoom zich totaal anders dan hij verwacht. Gealarmeerd gaat hij op onderzoek uit. Hij begint brieven te lezen die zijn moeder Beth heeft bewaard, in de hoop iets te vinden waardoor hij zowel zijn oom als zichzelf beter begrijpt. Langzaam wordt hem duidelijk dat het familieconflict een gevolg is van de politionele acties in Indonesië. Hij kan die ontdekking echter niet met zichzelf verbinden. Totdat hij door zijn hele familie wordt afgevallen, zelfs door zijn moeder en zijn vrouw Heleen.

«Knap geschreven verhaal waarin een persoonlijke geschiedenis, een familiegeschiedenis en een historisch aspect van Nederland, namelijk het politieke verleden van Nederland ten tijde van de politionele acties in Indonesië, mooi met elkaar verweven worden. Heldere taal, mooi neergeschreven details over natuur en andere waarnemingen.» – NBD | Biblion

«Jonkers leven schudt op zijn grondvesten, het verhaal klopt, het is beeldend geschreven, er zit een interessante historische lijn in, aan alle details is gedacht en er is zorgvuldig research gedaan.» – Literair Nederland

Van Els Launspach verscheen eerder de historische roman Messire over Richard III van Shakespeare en, behalve de hedendaagse roman Jonker, in 2016 de historische roman Maîtresse van Oranje.

Meer over ‘Jonker’
Meer over ‘Maîtresse van Oranje’

«Kopen en lezen dus!» – Karel Wasch

VoorplatOostenwind-72Over ‘Een warme oostenwind’ van Barney Agerbeek op Leestafel, 7 augustus 2017:
Barney Agerbeek (…) werd geboren in Indonesië, trouwde met een Poolse vrouw, waardoor hij het land goed kent en hij woont in Nederland. In 2015 debuteerde hij bij Knipscheer met zijn gedichtenbundel ‘rood en wit met blauw’, die jubelend werd ontvangen. Daarnaast (…) schreef hij verhalen en de roman ‘Njai Inem’, over een seksslavin in het oude Indië. (…) De prachtige cyclus ‘Momenten’ bestrijkt maar liefst veertien bladzijden. De Poolse geschiedenis wordt samengevat in gevoelige beelden, van de opbouw van Polen na de oorlog via ‘Solidarność’, de opstand naar de geheime dienst, waar Agerbeek zelf zo’n last van had, toen hij zijn Poolse bruid wilde meenemen, maar bovenal waar het gehele Poolse volk onder gebukt ging. (…) Indonesië ademt diep uit in het gedicht ‘Poleng’ opgedragen aan Jan Radersma. (…) Of Agerbeek nu een gedicht voor zijn hond Sammy schrijft of een voor de overleden dichter Rogi Wieg, hij blijft een meester in de heldere transparante versregels. Wat een genot om te lezen en de bundel is subtiel voorzien van fraaie illustraties en mooi vormgegeven door Jan van Waarden. Op bladzijde 15 nog een verhaaltje met een gevoelige impact. Kopen en lezen dus!
Lees hier de recensie
Meer over ‘Een warme oostenwind’
Meer over Barney Agerbeek bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Fris mengsel van gevoel en verstand.» – Esther Wils

VoorplatTanimbar75Over ‘De Tanimbar-legende’ van Aya Zikken op Indisch Anders, 3 augustus 2017:
Maria Bastiaens en Marre van Dantzig hebben het jubileum van hun boekhandel Evenaar zeer toepasselijk gevierd met de uitgave van een boek met hetzelfde geboortejaar als de winkel: 1992. Aya Zikken was toen al over de zeventig, maar schreef nog een indrukwekkend boek: De Tanimbar-legende, in de pers destijds geprezen als een van haar beste. Het was een gelukkige greep van de boekhandelaren, en ook hun keuze voor In de Knipscheer was slim: bij die uitgeverij is in 2013 – het jaar van Zikkens overlijden – een ouderwets dikke, 848 pagina’s tellende biografie van haar verschenen, Alles is voor even; Het bewogen schrijversleven van Aya Zikken, van de hand van collega-schrijver Kees Ruys, net als Zikken een liefhebber van zwerftochten door Indonesië. (…) Uit die biografie is een scherpzinnig en informatief nawoord samengesteld, waarin wordt ingegaan op Zikkens schrijverschap in het algemeen en de ontstaansgeschiedenis van de autobiografisch geïnspireerde Tanimbar-legende in het bijzonder. (…) Met De tolk van Java van Birney heeft De Tanimbar-legende een deel van de thematiek gemeen: de omgang van een kind met een door de oorlog geknakte vader, die de bodem onder zijn voeten verliest – al was vader Zikken eerder depressief, niet paranoïde en agressief zoals vader Birney. Ruys laat in zijn nawoord zien hoe Aya Zikken ertoe kwam naar de Molukken af te reizen, specifiek naar Kei kecil, waar de Tanimbar-legende zich afspeelt. Haar vader was, verzwakt en al na zijn internering en het ontluisterende weerzien met zijn echtgenote, op eigen verzoek naar Indië teruggekeerd om les te geven en werd in deze uithoek geplaatst. (…) Op Java trokken Nederlandse soldaten rond om de kolonie te herstellen en hij bevond zich met twee landgenoten op een lieflijk eiland waar de tijd leek stil te staan. Dat contrast typeert de roman: de krachtige, aanwezige en vaak schitterende natuur, onverschillig en altijd gelijk aan zichzelf, en de drie mannen die Zikken opvoert, die allen gebukt gaan onder de loop van de geschiedenis en worstelen met hun plek. (…) Zikken weet die intense beleving over te brengen met haar frisse mengsel van gevoel en verstand; hoofd en hart worden beide bediend.
Lees hier de recensie
Meer over ‘De Tanimbar-legende’
Meer over ‘Alles is voor even. Het bewogen schrijversleven van Aya Zikken. Biografie’

«De vrijheidsstrijd van Indonesië tegen Nederland.» – André Oyen

VoorplatTanimbar75Over ‘De Tanimbar-legende’ van Aya Zikken op Ansiel, 24 juli 2017:
Tijdens een wild dansfeest met de inheemse bevolking vertelt een medicijnman de legende van de verdwenen oorhangers die, nadat ze waren teruggevonden, hun geur verloren bleken te hebben. Zo is het ook met hen die de oorlog overleefden. Ze kregen hun dagelijkse leven terug, maar er is iets verloren gegaan waar vroeger alles om draaide: de kruidige smaak, de gouden glans, de groene geur. (…) De roman wordt onderverdeeld in 18 genummerde, maar niet getitelde hoofdstukken. De volgorde van de hoofdstukken is chronologisch gerangschikt, maar het verleden van de Japanse overheersing wordt in de roman gebracht door het hoofd Haantjes en de onderwijzer Johannes. Alhoewel de roman zelf al een heel leven achter de rug heeft, bezit hij nog genoeg kracht om de lezer een sterk beeld te geven van hoe Nederlanders totaal uitgeblust werden door een verblijf in hun kolonie. Heel aangrijpend, met sterk uitgebeende karakters.
Lees hier en hier de recensie
Meer over ‘De Tanimbar-legende’
Meer over ‘Alles is voor even. Het bewogen schrijversleven van Aya Zikken. Biografie’