Jit Narain – Een mensenkind in niemandsland

VoorplatNarainMensenkindJit Narain
Een mensenkind in niemandsland

gedichten
Suriname –Nederland
samenstelling Michiel van Kempen & Effendi Ketwaru
inleiding Satya Jadoenandansing & Geert Koefoed
gebrocheerd in omslag met flappen,
royaal formaat, 134 blz., € 19,50
ISBN 978-94-93214-23-1 NUR 306
eerste uitgave april 2021

Een mensenkind in niemandsland is een door Michiel van Kempen en Effendi Ketwaru samengestelde bloemlezing uit de tien bundels die van Jit Narain vanaf 1977 tot en met 2019 zijn verschenen.

Zoals de meeste Surinaamse dichters heeft Jit Narain al zijn dichtbundels zelf laten drukken en alleen in kleine kring verspreid. Pas in 2018 heeft Uitgeverij In de Knipscheer een van zijn bundels in Nederland op de markt gebracht (‘Waar ben je daar / Báte huwán tu kahán’). Jit Narain dicht, net als veel andere dichters uit veeltalenland Suriname, in twee talen. Bij hem zijn dat Sarnámi en Nederlands. Veel van zijn Sarnámi poëzie is door hem zelf in het Nederlands vertaald en andersom. Voor de dichter Jit Narain is zijn eerste taal Sarnámi bovenal de taal die de geschiedenis van de contractanten en hun nakomelingen belichaamt. De bijzondere betekenis die Sarnámi voor hem heeft, maakt dat zijn gedichten in deze taal niet zomaar de persoonlijke uitdrukking van gedachten en gevoelens zijn; hij wil iets voor die taal doen. Hij wil Sarnámi – in zijn eigen woorden – ‘voornaam, klassiek maken’ en daarmee eer bewijzen aan de generaties die deze taal gevormd hebben.
Een terugkerend woord is lied, in de ruime betekenis: al wat mij aan taal en cultuur (verhalen, liederen, feesten, rituelen, waarden, levenshouding) is doorgegeven. In Agni ke yád zegt de ik tot Ájá, zijn grootvader: ‘in het zingen van jouw lied ben ik tekort geschoten.’ Het is een van de sleutelzinnen van dit boek en van zijn oeuvre als geheel. Iets prils, iets moois, iets teers, iets van onnoembare waarde kan niet blijven bestaan, het gaat stuk. Dit motief bindt veel van Jit Narains poëzie tot een eenheid. Dat wat stukgaat is (bijna) onstoffelijk. Poëzie kan het gebrokene niet helen, maar wel de herinnering eraan bewaren en het verlangen ernaar verwoorden.

Jit Narain is als Djietnarainsingh Baldewsing geboren op 7 augustus 1948 te Livorno, een plaats in het toenmalige district Suriname (nu district Wanica) bezuiden Paramaribo. Hij groeide op binnen een homogeen Hindostaanse cultuur. Als moedertaal sprak hij het Sarnámi, de taal van de Surinaamse Hindostanen. Na zijn Algemene Middelbare School in Paramaribo in 1969 studeerde hij medicijnen en culturele antropologie in Leiden om in 1978 als arts en in 1979 als huisarts af te studeren. Narain ging in december 1991 terug naar Suriname. Hij opende in het district Saramacca een polikliniek en bouwde achter zijn huis een cultureel centrum met bibliotheek, zwembad en mediavoorzieningen voor de districtsbewoners. Hij legde zich ook toe – in de traditie van zijn ouders en voorouders – op de landbouw. Voor zijn dichtwerk en voor zijn verdiensten voor de emancipatie van het Sarnámi werden hem tal van literaire prijzen toegekend. Anno 2021 is Jit Narain nog altijd huisarts en landbouwer en woonachtig in de plaats Uitkijk in Suriname.
Meer over Jit Narain bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Sarnámi en Hindoestaans-Surinaams op deze site

Eric de Brabander en Jit Narain in online colleges postkoloniale Nederlandse literatuur

HOt Brazilian WaxOp vrijdag 12 februari 2021 begint aan de Universiteit van Amsterdam een nieuwe collegereeks – open voor publiek en nog online: ‘Caraïbische dromen’, verzorgd door prof. Michiel van Kempen. De tien colleges, steeds op vrijdagmiddag, gaan overigens niet enkel over de literatuur van Suriname en de Caraïbische eilanden, maar ook over de Nederlands-Indische literatuur en zelfs over Dominica. Ook dit jaar zijn er weer verschillende gastdocenten aanwezig. De tien colleges beginnen met de oudste koloniale literaturen, maar er is deze keer veel aandacht voor de allernieuwste teksten. De colleges worden ook gratis opengesteld voor belangstellenden van buiten de universiteit; zij hoeven ook niet deel te nemen aan het afsluitende tentamen. Voorwaarde is dat men de opgegeven tekst plus het bijbehorende artikel vooraf leest, het hele college bijwoont en dat men zich aanmeldt bij Van Kempen via het mailadres M.H.G.vanKempen@uva.nl. U krijgt de lijst met Zoom-links dan toegestuurd. Tijd: vrijdag 15.00-17.00 uur. Het achtste college op vrijdag 16 april gaat over de roman ‘Hot Brazilian wax’ van de Curaçaose auteur Eric de Brabander, die bij het college aanwezig zal zijn. Deze roman is uitsluitend nog te bestellen bij Uitgeverij In de Knipscheer. Het tiende college op vrijdag 30 april 2021 handelt over de moderne Nederlands-Caraïbische poëzie, waaronder het nog te verschijnen ‘Een mensenkind in niemandsland’ van de Surinaamse dichter Jit Narain.
Meer info over alle online colleges postkoloniale Nederlandse literatuur
Meer over ‘Hot Brazilian wax’
Bestel hier ‘Hot Brazilian wax’
Meer over Jit Narain bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Grootste verzameling Nederlandstalige gedichten in het Indonesisch.»

Hagenaars1Albert Hagenaars en Siti Wahyuningsih

In de periode 2006-2008 nam de Indonesische dichter/vertaler Landung Simatupang beetje bij beetje en in nauwe samenspraak met Albert Hagenaars diens in 2003 in het Nederlands en Engels verschenen bundel ‘Tropendrift’ onder handen. In afwachting van een nieuwe boekuitgave zijn verzen uit deze vertaling in Bahasa Indonesia, soms samen met de Engelse omzetting van John Irons, al her en der verschenen.
De opgedane ervaringen leidden enkele jaren later tot het initiatief van Albert Hagenaars om samen met zijn echtgenote Siti Wahyuningsih zelf Indonesische vertalingen te gaan maken van Nederlandstalige poëzie en die via internet een zo groot mogelijk bereik te geven. Daartoe zetten zij de site Suara suara dari utara op, wat Stemmen uit het noorden betekent. Begin 2013 werd het voornemen besproken met de bevriende Amsterdamse auteur / programmamaker Ezra de Haan. Die reageerde zo enthousiast dat enkele weken later zijn gedicht ‘Wit paleis (Chefchaouen)’ onder de titel ‘Istana putih’ als eerste aflevering in de nieuwe vertaalrubriek verscheen. Ruim zeven jaar later, op 22 juni 2020, verscheen de 200e vertaling! Het gaat om ‘Wachter’ / ‘Penjaga’ van Wil van Til, behalve als dichter ook bekend als directeur van het momenteel in Nijmegen gevestigde Poëziecentrum Nederland. Met dit aantal is, voor zover bekend, de grootste, onder één noemer bijeengebrachte verzameling Nederlandse gedichten in het Indonesisch tot stand gekomen!
Lees hier verder
Meer over In de Knipscheer-auteurs in Indonesische vertaling

Gedicht van Jit Narain vertaald in het Indonesisch

VoorplatWaarbenjedaar75Uit ‘Waar ben je daar / Báṯe huwáṉ tu kaháṉ’ van Jit Narain op Nederlandse poëzie in het Indonesisch, 3 september 2019:
Op ‘Suara suara dari utara’ (‘Stemmen uit het noorden’), het blog Puisi Belanda, is op 3 september 2019 het gedicht ‘ik zag jou naakt in jouw eigen ogen’ in een Indonesische vertaling van Siti Wahyuningsih en Albert Hagenaars geplaatst. Het gedicht is afkomstig uit de bundel ‘Waar ben je daar / Báṯe huwáṉ tu kaháṉ’. Het is het 184ste gedicht in een almaar groeiende digitale poëziereeks van een keur van Nederlandstalige dichters.
Lees hier het gedicht ‘ik zag jou naakt in jouw eigen ogen’ in het Nederlands, het Sarnámi en het Indonesisch
Meer over Jit Narain bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Goed toegankelijke beeldrijke gedichten.» – Ignace Schretlen

VoorplatWaarbenjedaar75Over ‘Waar ben je daar’ van Jit Narain in Medisch Contact, 11 april 2019:
‘Weet je hoe lang het is geleden? / tijd is niet wat ik wil weten / hoeveel woorden heeft liefde niet geheten? / hoeveel bloemen hebben ons niet ontroerd.’ (…) Sinds zijn debuut als dichter in 1977 geldt Jit Narain als dé voorvechter van het Sarnámi, de moedertaal van de Surinaamse Hindoestanen, die nog door circa een half miljoen Surinamers in en buiten Suriname wordt gesproken. De gedichten zijn in deze bundel zowel in het Nederlands als het Sarnámi opgenomen en refereren aan het verleden van deze bevolkingsgroep , dat in India lag. Het woord ‘liefde’ symboliseert de harmonie die er toen was. (…) Dankzij een uitstekend voorwoord van Michiel van Kempen zijn de beeldrijke, vrij compacte gedichten van Narain goed toegankelijk.
Lees hier het signalement
Meer over ‘Waar ben je daar/Báte huwán tu kahán’
Meer over Jit Narain op deze site

«Mooie mix van Nederlandse nuchterheid en Caribische passie.» – André Oyen

VoorplatWaarbenjedaar75Over ‘Waar ben je daar / Báte huwán tu kahán’ van Jit Narain op Lezers tippen lezers, 4 februari 2019:
Citaat: “hij bestond in vele gehelen soms vielen ze deels samen soms lagen ze ver uit elkaar”. (…) In zijn latere werk is Jit Narain een ‘denkend dichter’ geworden, die langs de weg van de poëzie de geschiedenis en het leven van de mens probeert te begrijpen en tegelijkertijd voortdurend de taak en de begrenzingen van poëzie onderzoekt. Een mooie mix van Nederlandse nuchterheid en Caribische passie.
Lees hier de signalering
Meer over ‘Waar ben je daar/Báte huwán tu kahán’
Meer over Jit Narain op deze site

«Gevarieerde selectie van boeken door Caribische schrijvers en dichters.» – Otti Thomas

48392696_10156950287381880_8534624252270215168_oOver ‘In de Knipscheer presenteert nieuwe uitgaven’ in Amigoe, 17 december 2018:
Het boek Trouwportretten, Surinaamse voorouders in beeld is een van de meest opvallende nieuwe publicaties van In de Knipscheer, maar liefhebbers van gedichten en romans komen niets tekort. Uitgever Franc Knipscheer presenteerde zondag 16 december in Amsterdam een gevarieerde selectie van boeken door Caribische schrijvers en dichters.
Lees hier het bericht
Bekijk hier het programma in Podium Mozaïek in 75 foto’s van André Homan
Meer over het programma ‘Dubbelbloed in Podium Mozaïek

DUBBELBLOED in Podium Mozaïek

DubbelbloedLogoPMVerhalen van en over Curaçao en Suriname op zondagmiddag 16 december 2018:
Natuurlijk verwijst de titel van het programma naar het boek ‘Dubbelbloed’ van Etchica Voorn dat vorig jaar in Podium Mozaïek gepresenteerd werd en dit jaar de OPZIJ Literatuurprijs won. Op 16 december 2018 gaat het niet alleen om de fysieke dubbelbloeden, maar ook om die schrijvers die in en met hun boeken bruggen slaan tussen hier en daar, tussen zwart en blank, tussen toen en nu, tussen kolonisator en gekoloniseerde, tussen slaaf en meester. Uitgeverij In de Knipscheer biedt u een afwisselend programma met spoken word, film en muziek over haar nieuwe Caribische boektitels van 2018 en 2019. Met of over Boeli van Leeuwen, Chesley Rach, Eric de Brabander, Walter Palm, Kees Broere, Clyde Lo A Njoe (Antillen) en Michaël Slory, Jit Narain, Karin Lachmising, Diana Tjin (Suriname). Verder aandacht voor moedercontinent Afrika (ter herinnering aan Decade for People of African Descent, ‘Trouwportretten: Surinaamse voorouders in beeld’ van Lucia Nankoe en de bloemlezing ‘Grenzenloos’ door Klaas de Groot. Muzikaal intermezzo: LAKSHMI. Deze feestelijke boekpresentatiemarathon vindt in 2018 voor het achtste achtereenvolgende jaar plaats in Podium Mozaïek. Met medewerking van Lucia Nankoe, Usha Marhé, Peter de Rijk, Franc Knipscheer. Ontbrekende informatie over genoemde auteurs en hun te presenteren nieuwe boektitels verschijnt binnenkort op deze site.

Kaarten voorverkoop/ online € 5,00. *
Kaarten aan de zaal (voor zover dan nog beschikbaar en alleen met pin ) € 7,50
Podium Mozaïek, Bos en Lommerweg 191, 1055 DT Amsterdam. Klik: Route & bereikbaarheid
Op zondag in de omgeving vrij parkeren.
Zondag 16 december 2018, foyer open 13.30 uur; zaal open 14.15 uur, programma 14.30 tot 17.00 uur
Kaart- en boekenverkoop vanaf 14.00 uur; na afloop signeren en napraat in de foyer.
Podium Mozaïek: 020-580 0381 [++ 3120 580 0381]
*Alleen als het digitaal bestellen van kaarten bij het theater niet lukt, mag u de kaarten ook bestellen bij indeknipscheer@planet.nl
Meer over de vorige edities in Podium Mozaïek

«Deze poëzie blijft de moeite waard.» – C.H. Gajadin

VoorplatWaarbenjedaar75Over ‘Waar ben je daar / Báte huwán tu kahán’ van Jit Narain voor NBD / Biblion, 20 november 2018:
Deze tweetalige poëziebundel is een herziene herdruk van gedichten die in 1987 in Paramaribo werden uitgegeven. De recente uitgave verscheen naar aanleiding van de ‘Jit Narain Cultuurprijs’ die dit jaar voor het eerst werd uitgereikt in Den Haag. Jit Narain (1948) heeft zich enorm ingezet voor het literaire gebruik van het Sarnami: de spreektaal van Hindoestanen in Suriname en Nederland. In 1977 verscheen zijn eerste bundel ‘Dal Bhat Chatni’. In zijn voorwoord van deze heruitgave heeft Michiel van Kempen het over ‘tweetalig dichterschap’ van Jit Narain. De Nederlandse versie zou als bundel zelfstandige gedichten volstaan. (…) Niettemin is de uitgave van een bundel gedichten in het Sarnami van grote betekenis. Deze poëzie blijft de moeite waard. Onderwerpen zijn de voorouders van de dichter die zich als landbouwers uit de modder omhoog werkten, de tweede emigratie (naar Nederland) en een gevoel van ontworteling dat daaruit ontsproot.
Meer over ‘Waar ben je daar/Báte huwán tu kahán’
Meer over Jit Narain op deze site

Jit Narain ontvangt Sarnámi Cultuurprijs en krijgt ‘vijf jaren Hindostaanse geschiedenis’ cadeau.

Jit Narain Suriname 2017 (137)Over Jit Narain op Caraïbisch Uitzicht, 2 september 2018:
Op vrijdag 31 augustus j.l. mocht de dichter Jit Narain uit handen van de Haagse burgemeester de eerste Sarnámi Cultuurprijs ontvangen. Deze prijs is ook naar hem vernoemd: de Jit Narain Cultuurprijs. De prijs omvatte een bronzen beeldje van een Brits-Indische contractarbeiders, een oorkonde en een bedrag van 5.000 euro. Voorafgaand aan de uitreiking in de volle en sfeerrijke Nieuwe Kerk aan het Spui in Den Haag, hield prof. dr Michiel van Kempen de eerste Jit Narain Lezing. De Jit Narain Cultuurprijs wordt uitgereikt voor iemand die zich buitengewoon verdienstelijk heeft gemaakt voor de taal Sarnámi of voor de Surinaams-Hindostaanse Cultuur. Jit Narain was de grote voortrekker van de Sarnámi emancipatiebeweging in de tweede helft van de jaren ’70. (…) Hij zette bovenal het Sarnámi als volwaardige literaire taal op de kaart met diepgravende poëzie, die is verzameld in inmiddels 11 bundels. Bij gelegenheid van deze prijsuitreiking bracht uitgeverij In de Knipscheer de eerste bundel van Narain in tientallen jaren in Nederland uit: een herziene herdruk van de bundel ‘Waar ben je daar/Báte huwán tu kahán’. De dichter zelf reikte de eerste exemplaren ervan uit aan burgemeester Pauline Krikke en aan de voorzitter van het curatorium van de prijs, Naushad Boedhoe. (…) In zijn eerste Jit Narain Lezing ging Michiel van Kempen diep in op de positie van Hindostanen aan beide zijden van de oceaan in het krachtenveld India-Suriname-Nederland. Aan het eind bood hij de laureaat een opmerkelijk cadeau aan: hij deed hem ‘vijf jaren Hindostaanse geschiedenis’ cadeau, omdat de immigratie volgens hem niet begonnen is met de Lalla Rookh op 5 juni 1873 maar al vijf jaar eerder, op 5 mei 1868 met het schip Crickett. (…) Bij een drukke receptie konden de aanwezigen de nieuwe bundel aanschaffen alsook tal van andere publicaties op het gebied van de Hindostaanse cultuur. Alle aanwezigen kregen ook de gedrukte tekst van de Eerste Jit Narain Lezing mee.
Lees hier het verslag van de uitreiking
Meer over ‘Waar ben je daar/Báte huwán tu kahán’
Meer over Jit Narain op deze site