kolonisatie – Uitgeverij In de Knipscheer

‘Omdat we geleefd hebben en nog steeds bestaan’

foto Cindy Smits
M

O.a. Frans Lopulalan in expositie Literatuurmuseum tot maart 2027:

Op 17 augustus 2025 was het 80 jaar geleden dat Indonesië de onafhankelijkheid uitriep. Pas vier jaar later erkende Nederland deze onafhankelijkheid officieel. Deze gebeurtenissen vonden hun weerslag in de literatuur, en de literatuur droeg op haar beurt bij aan de vorming van een Indonesische, Indische en Nederlandse identiteit. De tentoonstelling schijnt licht op uiteenlopende perspectieven op de dekolonisatie van Indonesië. Ook is er aandacht voor verhalen en archiefmateriaal van de eerste, tweede en derde generatie schrijvers, van wie de levensgeschiedenissen raken aan de (de)kolonisatie. Want de gevolgen hiervan werken nog altijd door. Om die reden richtte het Literatuurmuseum de tentoonstelling ‘Omdat we geleefd hebben en nog steeds bestaan’ in (tot maart 2027). In deze expositie o.a. aandacht voor Alfred Birney (De tolk van Java) en voor Frans Lopulalan met Onder de sneeuw een Indisch graf.

Uitgeverij In de Knipscheer is een van de pleitbezorgers van de zogenaamde Indo-literatuur en boeken over Nederlands-Indië en Indonesië, met name van ‘de tweede generatie Indo-auteurs’: Frans Lopulalan, Ernst Jansz, Yvon Muskita, Marion Bloem, Alfred Birney, Glenn Pennock, Tjali Robinson, Barney Agerbeek, Johnny Laporte en Richard Akihary. Ook andere Nederlandse auteurs publiceerden over Nederlands-Indië e/o Indonesië e/o Molukken: Artien Utrecht, Sanne Biesheuvel, Els Launspach, Ewald Vanvugt, Lutgard Mutsaers, Albert Hagenaars, Peter Andriesse, Aya Zikken, Kees Ruys, Betty Roos., Janny de Heer,

Meer over de tentoonstelling in Literatuurmuseum
Klik hier voor twee ‘vitrinefoto’s’ van Cindy Smits
Meer over de tweede generatie Indo-auteurs bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Frans Lopulalan bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Discussie over kolonisatie en verlies van identiteit boeit.» – Eric de Brabander

VoorplatPOM3_Opmaak 1.qxd Over ‘Pom’ van Kees Broere in Antilliaans Dagblad, 30 januari 2019:
(…) Een discussie over kolonisatie en het verlies van eigen identiteit boeide me omdat deze discussie zo universeel is en net als in álle voormalige koloniën ook op Curaçao had kunnen plaatsvinden. Gekoloniseerd zijn betekent behalve uitbuiting ook beroofd zijn van je eigen geschiedenis. Zonder geschiedenis geen identiteit. Mensen met een koloniaal verleden zijn mensen die snappen dat zij zichzelf niet kunnen kennen. Koloniaal geperverteerd, zo noemt Broere het. Broere laat in zijn boek zien hoe de Afrikaanse mens waarheden die diametraal tegenover elkaar staan, toch naast elkaar kan accepteren. (…) ‘Pom’ gaat niet uitsluitend over identiteit in een razendsnel veranderend Afrika, het gaat ook over de waarde van het leven, of beter gezegd: de afwezigheid daarvan. (…) Op een vrijdagochtend, in augustus 1998, knalden de ramen uit het kantoorgebouw van de Nederlandse ambassade in Nairobi. (…) De naam Osama Bin Laden gonsde toen al rond binnen de Keniaanse geheime dienst, en niet veel later daarbuiten. Peter Flinck was erbij. Hij werd door de Nederlandse geheime dienst geronseld om bij zijn moslimkennissen zijn oor te luisteren te leggen, op zoek naar subversieve elementen. Maar Peters sympathie lag niet eenduidig bij de voormalige westerse kolonisatoren. Hij was gefascineerd door de islamitische cultuur. Niet alleen vanwege het onbekende daarin. En Peter was dichter bij terrorisme dan hij vermoedde, door zijn vriendschap met de radicaliserende Saida. (…)
Lees hier en hier de recensie
Lees hier meer
Meer over ‘Pom’

«Aanklacht tegen de vroegere Nederlandse kolonisator.»

VoorplatWooncirkel-75 Over ‘De Wooncirkel’ van Jospeh Hart op Ansiel, 9 april 2018:
Het zich in deze tijd afspelende Curaçaose verhaal gaat over de poging van een groep sociaal voelende (zwarte) Curaçaoënaars om, ondanks de tegenwerking van een corrupte politicus en een frauderende bankier, een landhuis te restaureren en geschikt te maken voor onder andere de opvang van achterstandskinderen. Dit heel aangrijpende en mooi geschreven boek is een aanklacht tegen de vroegere Nederlandse kolonisator, maar ook de zwarte Curaçaoënaar ontkomt evenmin aan kritiek. Joseph Hart is in elk van zijn sterk getinte politieke boeken een vurig pleitbezorger van het bewustmaken van de bevolking van hun Afrikaanse verleden, en ‘De wooncirkel’ is hier een schoolvoorbeeld van.
Lees hier of hier de recensie
Meer over ‘De wooncirkel’
Meer over Joseph Hart bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Een legendarisch geschiedenisboek.» – Lea Zuyderhoudt

VoorplatBegraaf75 Over ‘Begraaf mijn hart bij de bocht van de rivier’ van Dee Brown in OVT (VPRO-Radio NPO1), 8 mei 2016:
Gesprek met Lea Zuyderhoudt (als historicus en cultureel antropoloog verbonden aan de Universiteit van Leiden). De settlers presenteerden de kolonisering van en de genocide op de Native Americans in hun blanke geschiedschrijving als een heldendaad. Dee Brown laat de slachtoffers aan het woord op basis van de door hen ondertekende verdragen. Een ongelooflijk belangrijk boek.
Luister hier naar het item
Meer over ‘Begraaf mijn hart bij de bocht van de rivier’

«Dichterlijke ode aan jarig Aruba.» – Otti Thomas

Over ‘Doorwaaiwoning’ van Olga Orman in Ñapa (Amigoe), 2 april 2016:
Een selectie gedichten van Olga Orman is vertaald door Fred de Haas. Het geeft mensen die het Papiaments niet machtig zijn een inkijk de strijd voor zelfbestuur en vaderlandsliefde. Olga Orman schreef de 28 gedichten in de periode 1981 tot 2014. (…) Het gedicht Bewust gaat duidelijk over de kolonisatie van de Nederlandse Antillen. (…) En vervolgens over de dekolonisatie. (…) Een terugkerend onderwerp in het werk van Orman is het Papiaments. ‘Geitje toch! Niet “achter terug”, maar “terug” of “ga naar achter”. Eerste les in mijn moedertaal, mijn eerste stap naar later,’ aldus de laatste regels van het gedicht De liefde voor mijn taal uit 1981. Dertig jaar later schreef ze Mijn verhaal over de moeizame ontwikkeling van het Papiaments. ‘Ik was een ruwe diamant: hoe meer slaag mijn sprekers kregen, hoe meer ik op de drie eilanden begon te glanzen.’ (…) Vaak is de vertaling erg raak.
Lees hier en hier de recensie
Meer over ‘Doorwaaiwoning’

«Het boek is een aanvulling op de geschiedenis van Suriname.» – Helen Wijngaarde

Over ‘Gentleman in slavernij’ van Janny de Heer in Wi rutu, juli 2014:
Janny de Heer beschrijft het leven van Johann Dieterich Horst, die op 20-jarige leeftijd in 1827, na een kort verblijf in Amsterdam, op zoek gaat naar het geluk in de verre kolonie Suriname. Hoe moet het leven van deze jongeman, erfgenaam van Schlüersburg, het geboortelandgoed van zijn moeder, zijn geweest in een maatschappij waarin slavernij een geaccepteerd systeem was? (…) Tijdens haar verblijf in Suriname volgt Janny de Heer de voetsporen van Horst en maakt een boottocht langs verschillende plantages (of wat daar nog van over is) waar hij gewerkt en gewoond heeft. (…) Het boek is een aanvulling op de geschiedenis van Suriname. De lezer krijgt bijzondere informatie over o.a. het dagelijks leven op de plantages, de procedure rond manumissie aanvragen en de aanloop tot de afschaffing van de slavernij.
Lees hier de recensie
Meer over ‘Gentleman in slavernij’

«De vergelijking met de dichter Slauerhoff dient zich aan.» – Els van Geene

Over ‘Bloedkrans’ van Albert Hagenaars voor NBD Biblion, 25 juni 2012:
Wie deze dichter (1955) wil volgen moet veelvuldig met hem meereizen: naar binnen toe vanwege zijn familiegeschiedenis, maar vooral ook naar buiten toe, terwijl hij trekt door de steden van de wereld. De wonden die de kolonisatie heeft geslagen, de veelal uitgeroeide oorspronkelijke bewoners van Zuid-Amerika leiden tot diepgaande beschouwingen.

Lees hier de recensie

Meer over deze bundel