Foto Els Kirst
Sjoerd Kuyper 6 maart 1952 – 22 september 2026.
Het overlijden van Sjoerd Kuyper brengt me terug naar de begintijd van de uitgeverij, daarvóór zelfs: hij publiceerde zijn eerste gedichten in het literair tijdschrift Mandala dat vanaf 1975 aan de oprichting van de uitgeverij in 1976 voorafging. Sjoerd had in die jaren zijn uitgeverijtje de Fizz-Subvers Press en dat schiep een band. Jongens waren we. De uitgeverij wilde Sjoerd graag als dichter uitgeven, maar hij koos voor zijn eerste dichtbundel voor de Bezige Bij. Het contact bleef niettemin al die jaren dat de uitgeverij gevestigd was aan de Schouwtjeslaan in Haarlem.
We attendeerden de boekhandels op zijn eerste in eigen beheer uitgegeven boekjes De Vogelman van poppenspeler Hinderik de Groot en zijn De boommannetjes. In 1981 debuteerde hij als kinder- en jeugdboekenschrijver bij In de Knipscheer met het iconisch geworden Het zakmes (met heerlijke tekeningen van Harriet Damave) en was In de Knipscheer opeens beetje kinderboekuitgever met ook titels van Craig Strete en Marion Bloem.
In 1982 en 1984 volgden nog Heb je wel gehoord en MaGier en de MiddelMan. Sjoerd was voor In de Knipscheer in die jaren tachtig ook vertaler van met name Amerikaans-Indiaanse literatuur (Custer stierf voor jullie zonden van Vine Deloria jr. en De zon gaat dood van Jamake Highwater) en van Brian Froud’s De wereld van het donkere kristal. Op gepaste afstand beleefden we elkanders wel en wee en in de jongste decennia troffen we elkaar tot beider genoegen wel bij optredens van de Noord-Hollandse bluesrockband de Bintangs. Want jongens zijn we gebleven.
Franc Knipscheer, Haarlem, 23 september 2026
Meer over Sjoerd Kuyper bij Uitgeverij In de Knipscheer


Met dit extra dikke zevende nummer brengt Elders literair een hommage aan 50 jaar uitgeverij In de Knipscheer, in boekomslagen en een fotobiografie, maar vooral in verhalen, gedichten, essays en herinneringen van In de Knipscheer-auteurs uit alle windstreken. Verhalend proza en memoir: Marion Bloem, Kristien De Wolf, Cor Gout, Ernst Jansz, Lex Paleaux, Scott Rollins, Craig Strete, Etchica Voorn en Tommy Wieringa. Poëzie: Aletta Beaujon, Oda Blinder, Aly Freije, Karin Lachmising, Carla van Leeuwen en Walter Palm. Peter de Rijk, al decennia naast schrijver (onder het pseudoniem E. de Haan) ook redacteur van In de Knipscheer, schreef met ‘De pater familias’ zowel een kleine geschiedenis van de uitgeverij als een kleurrijk en liefdevol portret van Franc Knipscheer als beschermvader van ‘zijn’ auteurs en boeken – en tijdschriften: bij de uitgeverij verschenen achtereenvolgens Mandala (1975–1983), De Held (1985–1993), Literair tijdschrift Extaze (2011–2019) en Elders literair (2022–2026). In ‘Geruchtmakende In de Knipscheer-uitgaven’ geeft De Rijk daarnaast een overzicht van titels uit de jaren zeventig en tachtig die in Nederland opzien baarden. In zijn schets ‘Een goede garage behoeft geen voordeurbel. Vijftig jaar Caraïbische Knipscheer-uitgaven’ stelt Michiel van Kempen dat ‘niemand de stelling zal bestrijden dat de literatuur van Suriname en de voormalige Nederlandse Antillen er anders zou hebben uitgezien zonder de ruimte die In de Knipscheer heeft geboden aan Nederlands-Caraïbische auteurs’. Klaas de Groot beschrijft in ‘Boeli van Leeuwen onderweg (van Leiden naar Venezuela)’ een deels ongepubliceerd gebleven typoscript van de vooraanstaande Nederlands-Antilliaanse auteur over zijn reizende leven in de jaren veertig en vijftig. In ‘Drie Antilliaans-Curaçaose dichteressen over de wereld, de liefde en zichzelf’ leidt De Groot het werk in van Oda Blinder, Aletta Clémence Beaujon en Carla van Leeuwen, auteurs van wie hij voor In de Knipscheer verschillende bundels samenstelde en bezorgde. Verder in dit nummer een onnavolgbare beschouwing van Rogi Wieg († 2015) over de dichtbundel Scheren zonder spiegel (2011) van E. de Haan en een gloednieuwe tekening van beeldend kunstenaar Diederik Gerlach, die zijn uitgever (Het leven is snel genoeg) vereeuwigde. Gastredactie Hein van der Hoeven en Peter de Rijk. In dit nummer was ook ruimte gereserveerd voor een bijdrage van Astrid H. Roemer. Zij mailde de redactie eind november 2025: «Beste, op een bijdrage van mij kunt u rekenen. Houd me op de hoogte, please! Astrid H Roemer.» De bijdrage is niet gekomen, ze overleed op 8 januari 2026 in Paramaribo. Het omslag is van Els Kort, een kleurrijke knipoog naar het logo van de uitgeverij (van Henrik Barends).
Over ‘Elders Literair 2023-1’ in Argus, 21 juni 2023:
In zijn bijna dagelijkse
Over ‘40 jaar In de Knipscheer’ met Pim Wiersinga, Peter Bruyn en Hans Plomp op ‘Vurige Tongen’ in Ruigoord in Haarlems Dagblad, 2 juni 2017:
Op komst. Werk van schrijvers in opkomst
Erika Dedinszky