«Luisteren en samen luisteren. Literatuur dus.» – Eric de Brabander

VoorplatEnigma-75Over ‘Caribisch Enigma’ van Brede Kristensen op Caraïbisch Uitzicht, 17 januari 2020:

(…) Iedereen op de eilanden is vertrokken en iedereen is aangekomen, de eigen generatie of een vorige, herinneringen van het verleden met zich meenemend, herinneringen die de generaties overleven en die zich vermengen met de ervaringen van de aankomst. V.S Naipaul schreef over die immigrantenervaringen in zijn boek ‘Caribische reis’. In dit boek keert Naipaul terug naar zijn land van herkomst, Trinidad. Vanaf dit eiland maakt hij een uitgebreide tocht door het hele Caribische gebied; Brits Guyana, Suriname en onze eilanden, om te eindigen op Martinique en Jamaica. Hij beschrijft de gecompliceerde mengelmoes van volkeren, rassen, kleuren en geuren van de eilanden. Brede Kristensen doet in zijn omvangrijke werk hetzelfde, de stijl is echter een geheel andere. Hij laat de reis langs de Caribische auteurs en hun literaire werken maken door Hebdomeros, een metaforisch figuur die de essays waaruit Kristensens boek bestaat verbindt. De naam doet denken aan Homerus, de Griekse dichter die een groot aantal mythische vertellingen uit zijn cultuur achterliet. ‘Caribisch enigma’ is een speurtocht naar de ware ziel die het Caribisch gebied tot een geheel smeedt. De schrijvers die Kristensen geselecteerd heeft geven een beeld van die ziel, en hoe die ziel van ons Caribisch gebied zich de afgelopen honderd jaar ontwikkeld heeft. (…) In het boek komt een groot aantal schrijvers aan bod, waaronder onze eigen auteurs als Boeli van Leeuwen, Henry Habibe, Luis Daal, Cola Debrot, Radna Fabias en Hans Vaders, schrijvers die qua afkomst, etniciteit, taal, politiek en religie uiteenlopen en toch verbonden zijn als Caribische mensen. Een ‘leven met verscheidenheid’, zo typeerde de Surinaamse schrijver Albert Helman deze Caribische mengcultuur. (…). En zo is het ook met dit boek van Brede Kristensen. Het is een les. Voor de Europese Nederlander leveren Kristensens lessen in leven met verscheidenheid wellicht een verhelderend inzicht in de complexiciteit van een multiculturele maatschappij zonder dominante thuiscultuur. (…)

Lees hier de recensie
Meer over Caribisch Enigma’ bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Brede Kristensen bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Een roman die wiegt als zeewier in de golven.» – Cor Gout

VoorplatKaraoke75Over ‘Het karaokemeisje’ van Rob Verschuren op Extaze, 15 januari 2020:
(…) Rob Verschuren heeft de Westerse wereld in de Vietnamese economie, maatschappij en cultuur binnengeloodst. Westerse motieven zijn niet alleen in de handel en wandel van de personages in de roman ‘Het karaokemeisje’ geïmpregneerd, ze zijn ook in de vorm van de roman binnengekomen. (…) Ik zou ‘Het karaokemeisje’ willen karakteriseren als een superieure (televisie)soap, waarin een gezin of familie centraal staat. Denk daarbij aan ‘The Crown’, ‘The Sopranos’ en ‘Peaky Blinders’, series die esthetisch genot schenken, inzicht in de mens als individu en als gemeenschapswezen verraden, spanning oproepen en van humor getuigen. (…) De ster van de soapshow is ontegenzeggelijk Phoenix. Behalve mooi is ze ad rem, intelligent, onberekenbaar en ongrijpbaar. Ze werkt in karaokebars, zingt soms mee met de backing track en doet dat in een diepere stem dan die waarmee ze spreekt. Soms gaat ze aan het eind van haar werkdag met een klant mee, voor geld. Maar niet wanneer ze verliefd is (…) Alle hoofdstukken die ‘Het karaokemeisje’ telt vertonen de kenmerken van een goede soap: moeilijke gebeurtenissen (opa’s dood, de vondeling) die met een melancholieke schwung worden opgelost; ‘gewone’ gebeurtenissen die met humoristische details worden uitvergroot; projecten die zonder veel narigheden stranden; de sterk uiteenlopende karakters van de personages; de scherpe tekeningen van de omgangsvormen en de gewoonten binnen een gemeenschap; de verwikkelingen waarin een personage geraakt die niet in één lange opeenvolging van gebeurtenissen worden uitgebeeld, maar in afwisseling met de perikelen van een ander personage; de korte scènes die altijd eindigen met een vraagteken: hoe zal dit aflopen? En misschien het meest kenmerkend: de korte dialogen in de marges van het verhaal die de scènes gekruid en soms zelfs absurd maken. Een gesprek tussen taxichauffeurs: -‘Wat is het verschil tussen onze vrouwen en buitenlandse vrouwen?’ -‘Buitenlandse vrouwen lopen als mannen, onze vrouwen wiegen als zeewier in de golven.’ (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘Het karaokemeisje’
Meer over Rob Verschuren bij Uitgeverij In de Knipscheer

«De interculturele toets geeft deze rijke bundel nog een extra dimensie.» – André Oyen

VoorplatGrenstekens-75Over ‘Grenstekens’ van Scott Rollins op Lezers tippen lezers, 13 januari 2019:
Dichter, vertaler, schrijver en muzikant Scott Rollins (1952) is geboren in New York en woont in Nederland sinds 1972. (…) ‘Grenstekens’ is zijn Nederlandstalige debuut als dichter. Veel dichters schrijven over de natuur, of verliefdheid maar Scott Rollins gebruikt situaties die symbool voor de condition humaine staan. Hij probeert om tegenstrijdige visies te onderzoeken. Zijn poëzie is dan ook een proces om tegenstrijdige standpunten over dezelfde gebeurtenissen te combineren. Hij wil laten versmelten en syntheses maken. Dat is ook merkbaar in de taal. Hij wil taal die inhoud genereert want hij heeft een verhaal te vertellen. (…) Het gedicht ’Het landschap van verlangen’ is diverse talen vertaald. (…) Voor deze uitgave werd daar een versie in een 23ste taal, het Tamazight (Berbers), aan toegevoegd. Deze interculturele toets geeft deze rijke bundel nog een extra dimensie.
Lees hier de recensie
Meer over ‘Grenstekens’
Meer over Scott Rollins bij Uitgeverij In de Knipscheer

Boekpresentatie Lex Paleaux in Boekhandel De Vries Van Stockum

Posterklein01Op zondagavond 2 februari 2020 vindt de feestelijke boekdoop plaats van het romandebuut ‘Winterwater’ van Lex Paleaux, ‘de man met de hond’. Met zijn columns op de site ‘Je bent Haarlemmer als…’ werd hij een veelgelezen schrijver-zonder-boek. Maar zijn vele lezers kunnen vanaf 2 februari hun hart ophalen aan zijn eerste roman over het opgroeien van een eigenzinnig jongetje in het Friesland van een paar decennia geleden. Zij zijn welkom op de presentatie en zijn dan getuige van de overhandiging van het eerste exemplaar, maar worden wel verzocht zich vooraf aan te melden op Lex heeft een boek. Natuurlijk kan eenieder zijn exemplaar van ‘Winterwater’ ter plekke laten signeren door Lex Paleaux. De aanvangstijd van de presentatie is 19.00 uur (inloop 18.30 uur). De toegang is gratis. Locatie: Boekhandel De Vries Van Stockum, Gedempte Oude Gracht 27, 2011 GK Haarlem.
Meer over ‘Winterwater’
Meer over Lex Paleaux bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Beurtelings huiveren en genieten.» – André Oyen

VoorplatMaanbrief-75Over ‘Maanbrief aan het getij’ van Inge Nicole op Lezers tippen lezers, 9 januari 2020:
(…) Haar novelle ‘De tranen van de zeegans’ werd in 2012 bekroond met de Rabobank Cultuurprijs Letteren. (…) Inge Nicole werkt vaker met beeld. Zo exposeerde ze in 2018 bij de Kunstuitleen van Alkmaar met werk van haar romanpersoon uit ‘De blauwdruk van Capgras’. En nu is er haar debuutdichtbundel ‘Maanbrief aan het getij’. (…) Veel gedichten belichten het menselijk tekort en onze sterfelijkheid. De linken die de dichter legt tussen woord en beeld zijn soms heel confronterend zoals bijvoorbeeld bij het gedicht ‘Rekwisiet in het landschap’ waar de combinatie woord en beeld schrijnend confronterend is. Het is beurtelings huiveren en genieten in deze bundel.
Lees hier de recensie
Meer over ‘Maanbrief aan het getij’
Meer over Inge Nicole bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Het is zover! De befaamde dichter komt op zijn dooie gemak aanlopen.» – Saya Yasmine Amores

VoorplatZoekennaarSlory75Over ‘Zoeken naar Slory’ van E. de Haan op Caraïbisch Uitzicht, 30 december 2019:
(…) Het verhaal is spannend geschreven, het houdt de aandacht van de lezer vast. Het zoeken naar de legendarische dichter is de bezieling van dit boek. De lezer wil weten wanneer De Haan de dichter Michaël Slory ontmoet – en hoe de ontmoeting zal gaan. En waarom zoekt hij eigenlijk naar hem? Suriname heeft toch veel meer dichters! Deze reis die De Haan naar Suriname maakt is te vergelijken met een reis naar een voorouderland of een vaderland. Iemand die vele generaties later op zoek gaat naar dingen waar hij heel zijn leven mee bezig was. Dan heb je zoveel vragen, fantasieën en beelden over hoe dat land zal zijn. En je afvragen wie en wat je wel tegen zal komen. Het is zoeken naar iets: een thuisgevoel. Een soort van herkenning en erkenning dat je er bent in je land van oorsprong. Ik voel een spanning bij De Haan. En die spanning heeft niet alleen te maken met Michaël Slory. Maar ook met het gegeven dat De Haans literaire carrière als schrijver en dichter al tientallen jaren verbonden is met de Surinaamse schrijvers en dichters. Los hiervan heeft Suriname een koloniaal verleden. Zal Suriname wel hetzelfde Suriname zijn als De Haan in zijn gedachtewereld geschapen heeft aan de hand van de verhalen die hij over Suriname gehoord heeft door de jaren heen? (…) Het boek begint met een flashback waarin de schrijfster Cynthia McLeod en De Haan elkaar ontmoeten. Zij vertelt dat zij Michaël Slory sinds haar schooltijd kent. Ze zaten samen in één klas. En dat Michaël Slory ook een heel goede pianist is. Piano spelen leerde hij van de paters op de katholieke school. Michaël Slory ging naar Nederland om Spaans te studeren. Hij maakte zijn studie niet af – heimwee bracht hem terug naar zijn vaderland. Hij nam een map vol met gedichten mee. Terug in zijn vertrouwde omgeving begon hij nog meer gedichten te schrijven en te publiceren in eigen beheer. Hij werd een bekende dichter. Hij zou niet meer terugkeren naar Nederland. Ook niet toen hij vele jaren later een van de grootste dichters van Suriname werd en verschillende uitnodigingen kreeg voor optredens in Nederland. Hij wees iedere uitnodiging af. (…)
Dichter en beeldend kunstenaar Saya Yasmine Amores publiceerde eerder gedichten en romans onder het pseudoniem Cándani.
Lees verder op Caraïbisch Uitzicht
Meer over ‘Zoeken naar Slory’
Meer over Michaël Slory op deze site
Meer over E. de Haan op deze site
Meer over Saya Yasmine Amores op deze site
Meer over Cándani bij Uitgeverij In de Knipscheer

«De mysterieuze trillingen van de Cariben.» – Aart G. Broek

VoorplatEnigma-75Over ‘Caribisch Enigma’ van Brede Kristensen in Antilliaans Dagblad, 30 december 2019:
(…) Brede Kristensen probeert in zijn boek ‘Caribisch Enigma’ enige herkenningspunten en daarbij enige structuur te ontdekken in wat zich voordoet als een ondoordringbaar mangrovebos. We dwalen rond in een ondoorzichtige wereld. Met een woord dat Kristensen vele malen gebruikt: de wereld is opaak. (…) In de verzameling beschouwingen veronderstelt Kristensen her en der de nodige kennis van werk van auteurs in
de regio, inclusief die van de eigen eilanden Aruba, Bonaire en Curaçao. (…) Het samenstel van beschouwingen zou ‘opaak’ blijven. Een ondoorzichtige Caribische wereld waar Kristensen zich, aan de hand van literatuur, een weg doorheen wringt. (…) Aan de hand van werk van overwegend bekende Caribische auteurs laat hij zien hoe heftig zij zich hebben ingespannen om vat te krijgen op de werkelijkheid en meer nog op wat daarin verborgen zou liggen. Naast Alejo Carpentier komen we onder anderen Patrick Chamoiseau, Radna Fabias, Albert Helman, Jamaica Kincaid, V.S. Naipaul, Jean Rhys, Saint John Perse en Hans Vaders tegen. Zij wroeten naar herkomst en aankomst op de eilanden, naar het nestelen en naar de eigen identiteit te midden van die van anderen, en wroeten naar wat de werkelijkheid van het samenleven behelst en verborgen houdt aan (mogelijke) schoonheid. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘Caribisch enigma’
Meer over Brede Kristensen bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Aart G. Broek op deze site

Lex Paleaux – Winterwater. Roman

VoorplatWinterwater-75Lex Paleaux
Winterwater

roman
Nederland
genaaid gebrocheerd in omslag met flappen,
titel voorplat in blindpreeg, 224 blz.
€ 19,50
ISBN 978 90 6265 792 6 NUR 301
Eerste druk februari 2020

Winterwater speelt zich af in het Friesland van de jaren tachtig en negentig. In dit fictieve drama op basis van feiten volgen we Lexje, een eigenzinnig kind dat vol verwondering kijkt naar de wereld om zich heen. Gedurende een korte wandeling, naar en door zijn huis, krijgen we inzage in de jeugdjaren van Lex. Hoogte- en dieptepunten volgen elkaar op om de lezer uiteindelijk naar het plaats delict te leiden.

«Zo voorzichtig mogelijk trok ik aan de plakrand van de envelop. Het scheurende geluid leek door mijn verstopplek heen te echoën. Ik durfde bijna niet te ademen en hoopte dat het openen van de envelop niet de aandacht van mijn moeder zou trekken; het laatste wat ik wilde was ‘aandacht’.»

«Een klap in je gezicht is net zoiets als twee treinen die frontaal op elkaar botsen. Het gaat ontzettend snel en de schade is enorm. De knokkels die het zachte weefsel van lippen raken maken ook veel stuk.»

»Na een hele week stof en lawaai bestond mijn kleine slaapkamer niet meer. Zoals ik tijdens de wiskundeles van meneer Wiersma met mijn gum verkeerde antwoorden uitwiste, zo was mijn slaapkamer weggegumd uit ons huis.»

«Behalve dat zijn stem al jaren voor zijn dood door mijn koptelefoon dreunde, kende ik niets van deze man. Behalve zijn stem, die van God verkregen, wonderschone stem waar er maar één van was. En die stem kreeg aids, ook van God.»

«Kom je na school bij mij thuis muziek luisteren? Ik heb een nieuwe cd van Bob Marley.’ Ik schudde mijn hoofd en vertelde hem dat ik niet kon. ‘Jammer, man.’ Hij werd door een klasgenoot geroepen en liep bij mij vandaan. ‘Lex, zie ik je zo nog?’ Ik knikte en hij stak zijn duim omhoog.»

Lex Paleaux (1977) is een Haarlemse schrijver van Friese komaf. Met het schrijven van scripts voor diverse tv-series, korte films en theater ontwikkelde hij een originele, visuele schrijfwijze. Paleaux neemt de lezer bij de hand en geeft hem in zijn ongekende stijl toegang tot de wereld in zijn hoofd. Winterwater is zijn romandebuut.

Meer over ‘Winterwater’
Meer over Lex Paleaux bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Behoort tot de 10 mooiste boeken die ik dit jaar gelezen heb.» – Coen Peppelenbos

VoorplatOnbesproken3_Opmaak 1.qxdOver ‘Het onbesproken beeld’ van Helen Knopper op Tzum, 24 december 2019:
‘Het onbesproken beeld’ van Helen Knopper (…) behoort tot de 10 mooiste boeken die ik dit jaar gelezen heb. Dat komt vooral door de toon die sterk ingekleurd wordt door humoristische terzijdes die Engels aandoen. De aanleiding tot dit autobiografische werk is de tijd die Helen Knopper (1934) doorbracht in het ziekenhuis. Daar verblijft ze een tijdje op de intensive care na een operatie aan een gescheurde aorta. Dat er dan nog twee andere operaties volgen weet ze nog niet. Met een laconieke geest ondergaat ze de ontberingen van een bedlegerige: de andere patiënten, het plassen op een po, de machinerie van een ziekenhuis. (…) De lange dagen in het ziekenhuis en tot de tijd daarna (waarbij haar mobiliteit ernstig is afgenomen) vult ze met herinneringen. Voor een groot deel gaan die over haar huisdieren en kat Dora en de hond Cosmo in het bijzonder. Hoe ze de hond na enige twijfel (haar vorige hond was net overleden) toch meeneemt naar huis tot aan de dood van het dier. Dat lijkt wat triviaal te zijn, maar bij Knopper ligt er een groter thema onder. Dat wordt duidelijk als ze ook het verhaal van haar vader vertelt die in de Tweede Wereldoorlog opgepakt en weggevoerd is. Daarover schreef Knopper eerder al de roman ‘Een onfatsoenlijk afscheid’. Het grotere thema gaat volgens mij over de moeilijkheid om je aan een ander – mens of dier – te hechten. Door je te hechten incorporeer je al het mogelijke verdriet in je leven dat je ooit afscheid van die ander moet nemen. De fragmentarische opbouw van ‘Het onbesproken beeld’ werkt uitstekend – van het heden schiet je naar het verleden, van angstdromen naar afgeronde herinneringen naar de sleur van een ziekenhuisdag – en daardoor ontmoet je tussen de regel een echt mens die aan het eind weer naar huis mag. ‘Ontsnapt aan iets wat niet vatbaar is voor herhaling.’ Een aanrader.
Lees hier de recensie
Meer over ‘Het onbesproken beeld’
Meer over Helen Knopper bij Uitgeverij In de Knipscheer

‘Een droevig plaatje’ van Bert Vissers op Laurens Jz. Coster

VoorplatVissersWereld1-75Laurens Jz. Coster plaatst sinds jaar en dag onder redactie van Raymond Noë iedere werkdag een gedicht op het gelijknamige blog. Het gedicht wordt ook geplaatst op Neerlandistiek.nl. Op 27 december 2019 is het gekozen gedicht ‘Een droevig plaatje’ van zanger-dichter Bert Vissers (1964) uit de dit najaar verschenen debuutbundel ‘De wereld wacht op mij’. Het boek gaat vergezeld van een cd, waarop sommige teksten gezongen worden.

Een droevig plaatje

Mijn vrouw
doet de afwas
en staat
in haar keukenschort
onweerstaanbaar
mooi te zijn
bij het aanrecht.

Ik ga
(het zal met mijn jeugd te maken hebben)
achter haar staan
omhels haar
houd haar zoenend in haar hals
stevig vast
in een liefdevolle greep

Mijn vrouw
kan geen kant meer op
staat nadrukkelijk
tegen haar zin
met de afwasborstel
hoog in de lucht
als een tableau vivant
versteend
niet bij machte
om haar werkzaamheden
voort te zetten terwijl ze zegt,
strak voor zich uit kijkend:

dit lijkt wel zo’n tekening van Peter van Straaten

Meer over ‘De wereld wacht op mij’
Meer over Bert Vissers bij Uitgeverij In de Knipscheer