Niels Bokhove – Achter zich de grote dromen. Het veelbelovende leven van dichter-criticus Halbo C. Kool (1907-1968)

Niels Bokhove
Achter zich de grote dromen.
Het veelbelovende leven van dichter-criticus Halbo C. Kool (1907-1968)
biografie
met extra aparte illustratiekaternen, 960 blz.,
gebrocheerd in omslag met flappen,
ISBN 978-94-93368-35-4   € 34,50
genaaid gebonden met stofomslag,
ISBN 978-94-93368-43-9   €  39,50
NUR 321
april 2026

Hoelang blijft iemand een belofte? Dat is een van de intrigerende vragen die literatuurhistoricus Niels Bokhove (1946) beantwoordt in Achter zich de grote dromen, deze definitieve biografie over het veelbelovende leven van dichter-criticus Halbo C. Kool (1907-1968). Hij was net zestien en wilde al dichter worden. H. Marsman, in de jaren twintig de ‘leider der jongeren’, zag direct wat in hem. Zo startte de geboren Groninger Halbo C. Kool zijn poëtische loopbaan. Zijn eerste bundels vielen echter wat tegen, maar werden wel alom een ‘belofte’ genoemd. Hij werkte in het interbellum bij De Arbeiderspers in Amsterdam en bleef er tot vlak na de oorlog. Vervolgens was hij jarenlang werkzaam in de Hilversumse omroepwereld.

Al die jaren deed hij er van alles naast, met name literaire kritieken, maar ook vertaalwerk (Rilke, Orwells 1984, Simenon, en bij de EEG in Brussel). Verder was hij tijdschriftredacteur, toneelschrijver, schreef een speurdersroman, was in de oorlog dienstbaar in de kunstenaarssteun en mede-oprichter van de befaamde Bezige Bij. En, in privésfeer voltrokken zich twee wat raadselachtige buitenechtelijke vaderschappen.

Dit kleurrijke leven, dat in het teken stond van de letterkunde maar waarin de veelbelovende dichtersdroom gaandeweg uit beeld raakte, eindigde tragisch genoeg in de eigenhandige vervulling van een al jaren sluimerende doodswens. Het is juist deze markante veelzijdigheid die literatuurhistoricus Niels Bokhove heeft gebracht tot een intensief biografisch onderzoek, resulterend in de eerste alomvattende levensbeschrijving van een man die het slagveld overzag, maar zelf geen leider kon worden: Achter zich de grote dromen.

Niels Bokhove (1946 studeerde filosofie en promoveerde in de filosofiegeschiedenis. Dit breidde zich gaandeweg uit naar de literatuurgeschiedenis. Hij is al vele jaren Franz Kafka-expert en -publicist (de kiem voor deze biografie!), maar publiceerde ook over o.a. M. Nijhoff, H. Marsman, E. du Perron, Nicolaas Beets, Simon Vestdijk, Bob Hanf, J.J. Slauerhoff, Dada, De Stijl, tijdschrift De Gemeenschap, en ook Thomas Bernhard, David Vogel, Joseph Roth en Sándor Márai. Hij was jarenlang redacteur van het tijdschrift De Utrechtse Boekhouder en nog steeds van de serie De Utrechtse Boekhoudpers, beide over Utrechtse schrijvers, en werkt aan een Nederlandse en Duitse bundel van zijn Kafka-studies.

Meer over Niels Bokhove op deze site

«Op de fiets langs het duistere verleden van Haarlem.» – Geerlof de Mooi

VoorplatHaarlemmers en de slavernij-75Naar aanleiding van ‘Haarlemmers en de slavernij’ van Ineke Mok en Dineke Stam in Haarlems Dagblad, 19 mei 2023:
(…) Haarlemmers Yoshina Davelaar en Dineke Stam organiseren op Hemelvaartsdag de fietstocht ‘Dauwtrappen met Sporen van Slavernij’. (…) De gruwelen van de slavernij vonden ver weg plaats, maar de inwoners van Haarlem en Heemstede waren zich wel degelijk bewust van wat er gebeurde. En dat lieten ze horen ook, zegt Yoshina Davelaar. “Mensen lazen bijvoorbeeld ‘De Negerhut van Oom Tom’. Toen dat boek werd vertaald in het Nederlands, sloeg dat in als een bom. Steeds meer mensen begonnen zich af te vragen: wat gebeurt daar allemaal?” Een scala aan historische figuren en gebouwen passeren de revue tijdens de fietstocht. Aan de ene kant had je de rijke lieden, die dure buitenhuizen lieten bouwen met dubieus geld. Zoals bankier Henry Hope, die veel geld stak in slavenhandel. Hij liet het provinciehuis aan de Dreef bouwen. Maar je had ook dominee Nicolaas Beets, die stad en land afging om clubjes op te richten voor afschaffing van de slavernij.
Lees hier het artikel
Meer over ‘Haarlemmers en de slavernij’

«Diepgravende studie brengt nieuwe feiten aan het licht over de verwevenheid van Haarlemmers met het slavernijverleden.» – Jaap Timmers

VoorplatHaarlemmers en de slavernij-75Over ‘Haarlemmers en de slavernij’ van Ineke Mok en Dineke Stam in Haarlems Dagblad, 9 mei 2023:
(…) Onderzoekers Dineke Stam en Ineke Mok leggen veel nieuwe informatie bloot uit openbare bronnen zoals testamenten en kerkregisters die grotendeels bewaard worden in het Noord-Hollands Archief. Ook spraken de schrijvers met nazaten van tot slaafgemaakten. (…) De verhalen zijn verbonden met zo’n honderd plekken in het centrum van Haarlem. Ook zijn achttien huidige of vroegere buitenplaatsen in Heemstede en Aerdenhout opgenomen. (…) Ineke Mok, een van de auteurs, zegt nadrukkelijk dat het niet de bedoeling is iemand persoonlijk verantwoordelijk te stellen voor de slavernijgeschiedenis. (…) Vrouwen hebben eveneens geprofiteerd van de slavernij. Sommigen waren er direct verantwoordelijk voor, onder wie de Haarlemse Louise Spiering. Zij had Surinaamse bezittingen. (…) Dominee en schrijver Nicolaas Beets uit Heemstede wordt genoemd als een van de weinige Nederlanders die openlijk pleitten voor afschaffing van slavernij. (…) Christiaan van Lennep (1828-1908) laat sporen na in ’Jeugdherinneringen’, waarin hij onversneden racistische dingen zegt over een man die was meegenomen uit Madagaskar naar huize Woestduin (tussen Vogelenzang en Heemstede). (…) Ineke Mok: “Het hoeft ons niet te verbazen dat rijke mensen zoals Teyler, Pauw of Kenau op enige wijze betrokken waren. We laten de verwevenheid zien van de slavernij met de toenmalige samenleving.” De schuldvraag blijft achterwege. “Wijzen heeft helemaal geen zin. We moeten er oog voor hebben dat de slavernij onderdeel van de geschiedenis is.”
Lees hier het artikel
Meer over ‘Haarlemmers en de slavernij’