«Er was één gedicht dat mij op een wonderlijke manier raakte.» – Adriaan van Dis

Over ‘Het valmoment’ van E. de Haan in Van Dis Ongefilterd (podcast), 5 september 2026:

In deze aflevering van Adriaan van Dis’ podcast Ongefilterd komt de dichtbundel Het valmoment van E. de Haan ter sprake. Van Dis noemt (roemt) eerst zijn zogenaamde I.M.-gedichten (over Rogi Wieg, Pim Wiersinga, K.Schippers, Menno Wigman, Starik, Helen Knopper) en leest dan twee gedichten, het tweeluik ‘Mijn vader’ en ‘Mijn zoon’, en maakt een koppeling met zijn op handen zijnde boek ‘Mijn kust’.

Luister hier (vanaf 25:00 op de tijdlijn) naar Adriaan van Dis over Ezra de Haan
Meer over ‘Het valmoment’
Meer over E. de Haan bij Uitgeverij In de Knipscheer

Documentaire ‘Uit de Knipscheer’ van Hester Jonkhout

Op dinsdag 15 september 2026 wordt de documentaire Uit de Knipscheer in het kader van Caribbean Focus vertoond op de 28ste editie van het International Film Festival Film by the Sea in Vlissingen. In de Knipscheer werd in 1976 opgericht door de broers Jos en Franc Knipscheer als zelfstandige, literaire uitgeverij in Haarlem. In de halve eeuw van zijn bestaan (de deuren gaan in 2026 dicht) gaven ze experimentele en maatschappijkritische literatuur uit, zowel van Nederlandstalige auteurs als van vertaalde schrijvers. Er was ruimte voor zwarte, inheemse Amerikaanse, Indische, Afrikaanse, Surinaamse en Antilliaanse boeken en daarmee waren de broers belangrijke pioniers op de Nederlandstalige markt. De film volgt de overgebleven broer Franc Knipscheer (Jos overleed in 1997), die vertelt over zijn speciale liefde voor de Caribische literatuur en laat daarnaast Curaçaose auteurs aan het woord over wat die halve eeuw voor hen heeft betekend en heeft opgeleverd. Regisseur Hester Jonkhout (Felix de Rooy: Nomade in Niemandsland) groeide zelf op in Curaçao en maakt verhalen over Caribische roots en identiteit. Uit de Knipscheer ging in april 2026 in première op het Curaçao International Film Festival. Met medewerking van Franc Knipscheer & Anja Brandse, Peter de Rijk, Eric de Brabander, Carel de Haseth, Bernadette Heiligers, Elodie Heloise, Jeroen Heuvel, Ronny Lobo, Chesley Rach, Scott Rollins, Ini Statia, Hilda de Windt-Ayubi.

De vertoning wordt omlijst door de korte film (12 min.) From Dirt, eveneens van Hester Jonkhout, en door de boekpresentatie van Uit baldadig hout ben ik gesneden, over Frank Martinus Arion, door schrijfster Mineke de Vries, die het eerste exemplaar overhandigt aan Sander Burger, documentairemaker en tevens regisseur van de openingsfilm op het festival Youri. De documentaire film Uit de Knipscheer wordt geïntroduceerd met een Q&A met Franc Knipscheer door Lex Veerkamp. Na de vertoning van de films is er een signeersessie in de zaal voor Uit baldadig hout ben ik gesneden en voor de bundel Wie denk je dat ik ben? van Boeli van Leeuwen waarin het verhaal Gesprek met Joans is opgenomen dat in de documentaire een sleutelrol speelt.

Meer over programma Film by the Sea
Meer over ‘Uit de Knipscheer’
Meer over een halve eeuw In de Knipscheer
Meer over ‘Wie denk je dat ik ben?’

«Zij wezen Peter de Rijk, die ik nog niet kende, aan als coach.» – Ronny Lobo

Over ‘Afscheid Uitgeverij In de Knipscheer’ door Ronny Lobo in De Ware Tijd Literair (Suriname), 6 en 7 juli 2026:

(…) Ze stonden bekend om het ontdekken van vroeg talent en experimentele stemmen. Bij In de Knipscheer hebben enkele schrijvers, die om verschillende redenen naar andere uitgeverijen zijn overgestapt hun debuut gemaakt en zijn daar zeer bekend geworden, onder wie Leon de Winter, Tommy Wieringa, Herman Brusselmans, Astrid Roemer, Marion Bloem en kinderboeken schrijver Sjoerd Kuyper. Ook vertalingen van het werk van Maryse Condé uit Guadeloupe werden door In de Knipscheer uitgegeven. Mijn relatie met In de Knipscheer begon met mijn debuutroman ‘Bouwen op drijfzand’. Ik kreeg van het Nederlands Letterenfonds een sponsoring om het manuscript, dat al beoordeeld was door Ini Statia, Frank Martinus, Eric Zielinsky en Pim Wiersinga te perfectioneren. Zij wezen Peter de Rijk, die ik nog niet kende, aan als coach. Als perfectionist nam hij alle tijd. Toen ik ongeduldig werd, zei hij tegen mij: ‘Je moet gewoon doorschrijven. Een goede uitgever zoekt geen goed boek, die zoekt een goede schrijver.’ Dat inspireerde mij om verder te schrijven. Nog voordat mijn eerste roman op de markt kwam, was het manuscript van de tweede al gereed. Na de leerzame coaching vroeg ik aan Peter hoe ik een uitgever kon vinden omdat ik had begrepen dat voor veel schrijvers dat het moeilijkste was. Hij antwoordde onmiddellijk: ‘In de Knipscheer gaat het boek uitgeven.’ Ik wist daarvoor niet van de relatie die Peter al sinds 1995 als redacteur met de uitgeverij had. Ook bij mijn drie volgende romans ‘Tirami sù’, ‘De bouwval’, en ‘De schaduw van de poortwachter’ heeft Peter mij, op mijn verzoek, met succes gecoacht. (…)

Lees hier verder
Meer over een halve eeuw In de Knipscheer
Meer over Ronny Lobo bij Uitgeverij In de Knipscheer

«In een leefnet met het Knipscheerschip meegesleept.» – Kristien De Wolf

Over presentatie Elders nr. 7 in Pletterij op 16 mei 2026 op Elders Literair, 24 mei 2026:

Onder de titel What a wonderful world it would be publiceert Elders literair een persoonlijk verslag van Kristien De Wolf over de presentatie van Elders nr. 7. Kristien De Wolf, auteur bij Uitgeverij In de Knipscheer en ambassadeur voor Elders in België, was een van de gasten die op de presentatieavond optrad.  “(…) Vandaag sloot franc Knipscheer de deur van de uitgeverij In de Knipscheer voorgoed en dat einde zou in Haarlem gevierd en betreurd worden zoals het op een degelijke begrafenis de gewoonte is. Ik moest en zou erbij zijn. (…)  Niet alleen een pak beroemde schrijvers zoals Tommy Wieringa, Marion Bloem en Astrid Roemer hadden er het voorrecht genoten te mogen rijpen in de veilige incubator die In de Knipscheer vijftig jaar lang was, maar zo ook ikzelf en de halve Eldersredactie. (…) Toen ik eindelijk voor de deur van de Pletterij geparkeerd stond en even later de kleine concertzaal betrad, gebeurde weer wat er altijd gebeurt als ik het parallelle universum van Elders en uitgeverij In de Knipscheer betreed. Ik kreeg een grote bak liefde over me heen. (…)  De zaal liep vol. Bil aan bil zaten we opeengepakt. Er was geen stoel meer vrij. (…) Met een stevig noisy nummer takelde Lakshmi ons ten slotte uit onze melancholie in een bad vol levenslust, en zo werd het een echte begrafenis: eerst wenen om wat verloren is en dan uitbundig lachen en samen drinken op het leven. (…)”

Lees hier het verslag
Meer over Elders literair 7
Meer over een halve eeuw In de Knipscheer
Meer over Kristien De Wolf bij Uitgeverij In de Knipscheer

Presentatie Elders 7 in Pletterij inclusief première documentaire Uit de Knipscheer

M

M

M

M

M

M

Op zaterdag16 mei 2026 werd  in de Pletterij door Elders literair een programma gepresenteerd ter gelegenheid van haar jubilerende én afscheidnemende uitgever In de Knipscheer. Een dubbele hommage, want behalve een avondvullend programma ook de presentatie van Elders nr. 7 dat geheel gewijd is aan een halve eeuw Uitgeverij In de Knipscheer. Het programma begint (op de tijdlijn 08:30) met de aankondiging van Elders-redacteur Arjen van Meijgaard.  Op 13:20 opent zangeres Lakshmi het programma met gitarist Pascal Voorbraak met het nummer Ahaa gevolgd door een vertolking van haar gloednieuwer singel Strawberry. Aansluitend gaat (22:00) Arjen van Meijgaard in gesprek met uitgeverijredacteur Peter de Rijk. Oud-redacteur Scott Rollins (45:30) leest To the brothers Knipscheer een brief voor van de ‘Amerindiaanse’ Craig Kee Strete,  auteur van het allereerste boek bij de uitgeverij (november 1976) met Als al het andere faalt kunnen we de zweep leggen over de ogen van het paard en hem laten huilen en slapen. Schrijver en muzikant Ernst Jansz (52:30) leest het fragment Icoon van Joost Belinfante uit het Doe Maar-boek Lijf aan lijf en vervolgens een fragment uit zijn boek Dromen van Johanna over het lied Iedere korrel zand (Every Grain Of Sand) van  wereldicoon Bob Dylan, welk nummer hij ook ten gehore brengt (!:04:40). Vanaf 1:09:40 tot !:33:00 is het Pauze. Daarna kondigt Arjen van Meijgaard de Vlaamse schrijfster Kristien De Wolf aan. Zij leest twee verhalen voor Antonia  en Helderwater. Het tweede verhaal is een fragment van haar nog te verschijnen (waarschijnlijk gelijknamige) nieuwe roman. Daarna (1:44:30) gaat het zaallicht uit voor de première van de Antilliaanse documentaire over de uitgeverij Uit de Knipscheer van de Curaçaose filmmaakster Hester Jonkhout. Vanaf 2:14:40 biedt Elders-redacteur Kees Ruys het eerste exemplaar van Elders nr. 7 aan Franc Knipscheer en Anja Brandse én een speciaal voor de gelegenheid gemaakte tekening van en door Diederik Gerlach, beeldend kunstenaar (o.a. van het In de Knipscheer-boek Het leven is snel genoeg en regelmatig medewerker van  de tijdschriften Extaze en Elders). Vanaf 2:21:20 dankwoord van Franc Knipscheer. Lakshmi en Pascal Voorbraak sluiten af met Grow With You  en The Lost Kult (Starry Eyed) waarbij Pascal Voorbraak alle registers van zijn gitaar opent. Einde 2:46:00.

Kijk hier naar de videoregistratie van deze avond op YouTube
Meer over Elders nr. 7
Meer over een halve eeuw In de Knipscheer
Meer over LAKSHMI op deze site
Meer over Craig Strete bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Arjen Meijgaard bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Scott Rollins bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Ernst Jansz bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Kristien De Wolf bij Uitgeverij in de Knipscheer
Meer over Uit de Knipscheer op deze site
Meer over Kees Ruys bij Uitgeverij In de Knipscheer

Hommage aan halve eeuw Uitgeverij In de Knipscheer in Elders literair 2026-7

Met dit extra dikke zevende nummer brengt Elders literair een hommage aan 50 jaar uitgeverij In de Knipscheer, in boekomslagen en een fotobiografie, maar vooral in verhalen, gedichten, essays en herinneringen van In de Knipscheer-auteurs uit alle windstreken. Verhalend proza en memoir: Marion Bloem, Kristien De Wolf, Cor Gout, Ernst Jansz, Lex Paleaux, Scott Rollins, Craig Strete, Etchica Voorn en Tommy Wieringa. Poëzie: Aletta Beaujon, Oda Blinder, Aly Freije, Karin Lachmising, Carla van Leeuwen en Walter Palm. Peter de Rijk, al decennia  naast schrijver (onder het pseudoniem E. de Haan) ook redacteur van In de Knipscheer, schreef met ‘De pater familias’ zowel een kleine geschiedenis van de uitgeverij als een kleurrijk en liefdevol portret van Franc Knipscheer als beschermvader van ‘zijn’ auteurs en boeken – en tijdschriften: bij de uitgeverij verschenen achtereenvolgens Mandala (1975–1983), De Held (1985–1993), Literair tijdschrift Extaze (2011–2019) en Elders literair (2022–2026). In ‘Geruchtmakende In de Knipscheer-uitgaven’ geeft De Rijk daarnaast een overzicht van titels uit de jaren zeventig en tachtig die in Nederland opzien baarden. In zijn schets ‘Een goede garage behoeft geen voordeurbel. Vijftig jaar Caraïbische Knipscheer-uitgaven’ stelt Michiel van Kempen dat ‘niemand de stelling zal bestrijden dat de literatuur van Suriname en de voormalige Nederlandse Antillen er anders zou hebben uitgezien zonder de ruimte die In de Knipscheer heeft geboden aan Nederlands-Caraïbische auteurs’. Klaas de Groot beschrijft in ‘Boeli van Leeuwen onderweg (van Leiden naar Venezuela)’ een deels ongepubliceerd gebleven typoscript van de vooraanstaande Nederlands-Antilliaanse auteur over zijn reizende leven in de jaren veertig en vijftig. In ‘Drie Antilliaans-Curaçaose dichteressen over de wereld, de liefde en zichzelf’ leidt De Groot het werk in van Oda Blinder, Aletta Clémence Beaujon en Carla van Leeuwen, auteurs van wie hij voor In de Knipscheer verschillende bundels samenstelde en bezorgde. Verder in dit nummer een onnavolgbare beschouwing van Rogi Wieg († 2015) over de dichtbundel Scheren zonder spiegel (2011) van E. de Haan en een gloednieuwe tekening van beeldend kunstenaar Diederik Gerlach, die zijn uitgever (Het leven is snel genoeg) vereeuwigde. Gastredactie Hein van der Hoeven en Peter de Rijk. In dit nummer was ook ruimte gereserveerd voor een bijdrage van Astrid H. Roemer. Zij mailde de redactie eind november 2025: «Beste, op een bijdrage van mij kunt u rekenen. Houd me op de hoogte, please! Astrid H Roemer.» De bijdrage is niet gekomen, ze overleed op 8 januari 2026 in Paramaribo. Het omslag is van Els Kort, een kleurrijke knipoog naar het logo van de uitgeverij (van Henrik Barends).

Meer over Elders literair
Bestel hier Elders literair nr. 7
Meer over Elders literair bij Uitgeverij In de Knipscheer

Presentatie biografie over Halbo C. Kool op YouTube


Onlangs presenteerden Niels Bokhove en Uitgeverij In de Knipscheer ‘Achter zich de grote dromen’, de biografie over Halbo C. Kool door Niels Bokhove. Halbo C. Kool (1907-1968) werd ooit een literair wonderkind genoemd, leidde een kleurrijk leven, dat in het teken stond van de letterkunde (hij was onder meer mede-oprichter van de befaamde uitgeverij De Bezige Bij en na de oorlog ook beoogd directeur van De Arbeiderspers,) maar waarin de veelbelovende dichtersdroom gaandeweg uit beeld raakte  en dat tragisch genoeg eindigde in de eigenhandige vervulling van een al jaren sluimerende doodswens. De registratie van de presentatie start op 04:40 op de tijdlijn met een korte introductie door uitgever Franc Knipscheer over de tijdspanne van 15 jaar die het uitgeven van de biografie nam.
Vanaf 12:00 op de tijdlijn begint het interview van uitgeverijredacteur Peter de Rijk met biograaf Niels Bokhove. Peter de Rijk roemt de ‘magistrale inhoud’ en noemt de biografie (960 bladzijden) ‘een gewichtig boek’: «Laat ik de recensenten vóór zijn en zeggen dat dit boek geen pagina te dik is.» Niels Bokhove: “De kern van het leven van Halbo C. Kool zit al verstopt in zijn speurdersroman van vlak na de oorlog Een roos in het knoopsgat: een mislukte dichter die verdwijnt en door die verdwijning beroemd wordt.» Halbo Kool was ook een productief vertaler en vertaalde onder andere 1984 van George Orwell. Peter de Rijk: «Deze biografie is een boek dat enthousiasme oproept. (…) Halbo Kool was niet voor het geluk geboren; zelfs na zijn dood kwam het eerbetoon niet.»
Op 50:40 op de tijdlijn vertelt Niels Bokhove honderduit over het leven van Halbo C. Kool aan de hand van vele foto’s in een PowerPointpresentatie (in het boek zijn 2 katernen met foto’s opgenomen). Door een technische complicatie is één beeld uit de PowerPoint, zijnde een geluidsfragment met de stem van Halbo Kool, weggevallen. Het is hieronder alsnog toegevoegd als linkje. Rond 1:20:00 op de tijdlijn overhandigt Niels Bokhove het eerste exemplaar aan de Halbo Kool jr. en besluit laatstgenoemde de presentatie met een dankwoord.
Klik hier voor het geluidsfragment
Klik hier voor het dankwoord van Halbo C. Kool fils
Meer over de biografie ‘Achter zich de grote dromen’

Presentatie Elders Literair nr. 7 in Pletterij  uitverkocht.

Op zaterdag 16 mei 2026 eert Elders literair haar jubilerende én afscheidnemende uitgever In de Knipscheer met een dubbele hommage: een extra dik tijdschriftnummer vol essays, verhalen en gedichten van Knipscheerauteurs uit alle windstreken én een avondvullende presentatie in de Pletterij, het ‘eigen’ podium van de uitgeverij, gelegen aan dezelfde Lange Herenvest in Haarlem. De avond is uitverkocht. Zodra Elders 7 is verschenen maken we de inhoud van het nummer ook op deze site bekend.

Klik hier voor de aankondiging op deze site
Klik hier voorde aankondiging op de site van Pletterij
Meer over Elders
Klik hier voor eerdere presentaties van Elders literair
Meer over een halve eeuw In de Knipscheer

Documentaire ‘Uit de Knipscheer- een ayo uit Curaçao’ in première op het Curaçao International Film Festival

Zaterdag 18 april 2026 ging de documentaire Uit de Knipscheer- een ayo uit Curaçao in première op het Curaçao International Film Festival. De film van Hester Jonkhout is een groot gebaar van de Curaçaose Knipscheer-schrijvers naar hun zeer betrokken uitgever Franc Knipscheer, die er na 50 jaar een punt achter zet. Met zijn levenspartner Anja Brandse en redacteur Peter de Rijk bracht hij vele Curaçaose boeken naar een internationaal publiek.

Op 22 maart 2026 vond in Amsterdam in Huis de Pinto een voorvertoning plaats bij de Caribische salon ‘Vaarwel In de Knipscheer!’. Op 16 mei 2026 wordt de documentaire vertoond tijdens de hommage aan de uitgeverij die literair tijdschrift Elders organiseert in debat- en cultuurcentrum de Pletterij in Haarlem. Aan de film werkten mee: Franc Knipscheer & Anja Brandse, Eric de Brabander, Carel de Haseth, Bernadette Heiligers, Elodie Heloise, Ronny Lobo, Chesley Rach, Peter de Rijk, Scott Rollins, Ini Statia, Hilda de Windt Ayoubi, Kishanti Straker, Alex de Lanoy.

Crew: Selwyn de Wind (camera Nederland), Oscar Bor, Color Grading en Ramon de Jong (audio-editing en –mixing), David de Bruijne (titelanimatie), Sanne Landvreugd, Erwin Prudencia en Ken Mangroelal (muziek).

Met dank aan:  Het Curaçaosch Museum, Stichting Landhuis Bloemhof, Boekhandel Hirsch & Reich, Gizem Tuna, Aart Broek, Mike de Vries, Dolph van Stapele.

Deze film is mogelijk gemaakt dankzij de financiële ondersteuning van:  Fundashon Bon Intenshon, Cultuurfonds Caribisch Gebied, De Vertegenwoordiging van Nederland in Aruba, Curaçao en Sint  Maarten, Stichting Jaap Hartenfonds, Eric de Brabander.

Meer over Uit de Knipscheer in Huis de Pinto
Meer over Uit de Knipscheer bij Elders in Pletterij
Meer over een halve eeuw In de Knipscheer

Elders Literair presenteert nummer 7 en brengt een hommage aan afscheidnemende uitgever In de Knipscheer

Op zaterdag 16 mei 2026 eert Elders literair haar jubilerende én afscheidnemende uitgever In de Knipscheer met een dubbele hommage: een extra dik tijdschriftnummer vol essays, verhalen en gedichten van Knipscheerauteurs uit alle windstreken én een avondvullende presentatie in de Pletterij, het ‘eigen’ podium van de uitgeverij, gelegen aan dezelfde Lange Herenvest in Haarlem.

Op het programma staan optredens van de poëtische pop noir-zangeres Lakshmi en van CCC Inc.- en Doe Maar-icoon Ernst Jansz, die ook uit zijn literaire oeuvre voor zal lezen. Van de Antilliaanse filmmaker Hester Jonkhout wordt de 30 minuten durende documentaire Uit de Knipscheer vertoond, een warm en boeiend portret van uitgever Franc Knipscheer en zijn liefde voor de Antilliaanse letteren. De meermaals genomineerde Vlaamse schrijfster Kristien De Wolf leest een kort verhaal voor en schrijver/vertaler Scott Rollins een van overzee gekomen brief. Ten slotte interviewt presentator Arjen van Meijgaard schrijver en redacteur Peter de Rijk over zijn jarenlange betrokkenheid bij In de Knipscheer. Deze presentatie is mede mogelijk gemaakt door de Gemeente Den Haag. Presentatie Elders literair nummer 7: zaterdag 16 mei 2026 van 19.30-21.45 uur, de Pletterij, Lange Herenvest 122, Haarlem. Kosten: € 14,00, abonnees en jonger < 25 jaar € 9,00.

Klik hier voor tickets
Klik hier voor vergrote flyer van Els Kort
Klik hier voor programma
Meer over Elders
Klik hier voor eerdere presentaties van Elders literair
Meer over een halve eeuw In de Knipscheer