«Sevenster blinkt uit in scherpe observaties van personen en situaties.» – Ben Koops

Opmaak 1Over ‘De wind van morgen’ van Arjan Sevenster op Literair Nederland, 3 juli 2020:
(…) Als het noodlot toeslaat bij Arjan Sevenster krijgt hij te horen dat hij uitgezaaide prostaatkanker heeft. In de twee jaren die hem nog vergund zijn schrijft hij verslagen over zijn ziekte in ‘De wind van morgen’. Tevens blikt hij daarin terug op zijn verblijf in Japan, op een vriendschap met de dichteres Vasalis en peinst hij over zijn nalatenschap. Dit maakt het boek behalve tot een kroniek van een slopende ziekte ook tot een proces van acceptatie. Het is een zeer intiem relaas waarin de auteur constant herhaalt ‘ik ben het proces’ en probeert in het hier en nu te leven. (…) Sevenster blinkt uit in scherpe observaties van personen en situaties. Daarnaast geeft hij door zijn kwetsbaarheid een onvermijdelijk kijkje in het leven van een terminale patiënt, zodat je niet anders kunt dan meeleven. (…) Op ontroerende wijze legt hij rekenschap af en ordent hij zijn emoties. Hij heeft weinig woorden nodig om je met zijn fijnzinnige poëzie te raken. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘De wind van morgen’
Meer over ‘Bloemen in de regen’

«Een gedicht dat je aandacht opeist.» – Frank Decerf

VoorplatGrenstekens-75Over ‘Grenstekens’ van Scott Rollins in De Auteur, 24 juni 2020:
De natuur is een eeuwenoud thema dat, in de poëzie, voortdurend zijn vermeende belangrijk wil opdringen. (…) Onlangs ontving ik het Nederlandstalig debuut van de Amerikaanse dichter, vertaler, schrijver en muzikant Scott Rollins. (…) Maar als je de bundel bijna dicht plooit om morgen nog eens te proberen, omdat je het voor vandaag voor bekeken houdt, ontdek je plotseling een gedicht dat je aandacht opeist.

Het eiland Forens

Ik ben op een stormachtige nacht in november geboren
Zelfs de wasserettes schrokken van de rukwinden
en de aangeharkte voorstedelijke huizen, waarin elk pasgeboren
jongetje wordt besneden uit gezondheidsoverwegingen,
trilden op hun grondvesten langs de duinen van het strand

Ik ben geboren waar de spoorlijn eruit zag als de arm
van een junk, die iedere dag de laatste rit naar huis zoekt
waar andere mannen elk ochtend hun kinderen achterlieten
om het leven uit te vinden in de wandelgangen, beurzen, winkels
en er schoon genoeg van kregen langs lijnen van gelijkmatigheid

Ik ben geboren tijdens een waterteken, voorbestemd om weg
te varen en me altijd af te vragen hoe het zat met dat schemergebied
tussen water en land, een bijdehante strandjutter die zijn verzen
bouwt uit aangespoeld wrakhout en vrachtwagens vol steen
en zandzakken bedoeld om de dijk te behouden.

‘De Auteur’ is een driemaandelijks tijdschrift van de Vereniging van Vlaamse letterkundigen met de recensierubriek ‘De Boekhouding’.
Meer over ‘Grenstekens’
Meer over Scott Rollins bij Uitgeverij In de Knipscheer

«De poëzie van Margreet Schouwenaar staat borg voor vakmanschap.» – Alain Delmotte

VoorplatOvermaat1-75Over ‘De overmaat van ontbreken’ van Margreet Schouwenaar in De Auteur, 24 juni 2020:
De poëzie van Margreet Schouwenaar staat borg voor vakmanschap. (…) Ze bouwde in de loop der jaren een benijdenswaardige reputatie op. Haar laatste bundel ‘De overmaat van ontbreken’ bevestigt die. (…) Veel gedichten dragen in hun eb en vloed herinneringen met zich mee. (…) Voor Schouwenaar is poëzie een manier om zich naar de wereld toe te schrijven. De woorden duwen haar voort, al stelt ze zich sceptisch op ten aanzien van de woorden. Ze beseft dat die niet altijd volstaan, vaak zonder bestemming of bereik blijven. (…) Heel wat in deze bundel speelt zich op het draagvlak van het spreken versus het zwijgen op. (…) Het betreft een vrij lijvige verzameling met één introgedicht en zeven cycli die evenveel verschillende gezichtspunten en stilistische middelen impliceren maar waarbinnen het geheel zich toch een thematische eenheid aftekent. (…)
‘De Auteur’ is een driemaandelijks tijdschrift van de Vereniging van Vlaamse letterkundigen.
Lees hier de recensie op het blog van de Vereniging: ‘De Boekhouding’
Meer over ‘De overmaat van ontbreken’
Meer over Margreet Schouwenaar bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Haar toon is indirect, helder en toegankelijk. Daarbij schuwt zij humor, emotie en concrete details niet.» – Nicole Van Overstraeten

Opmaak 1Over ‘Ongeëvenaard’ van Brigitte Spiegeler in De Auteur, 24 juni 2020:
‘Ongeëvenaard/Without equal’ is een ingenieus opgebouwde bundel. Brigitte Spiegler schrijft een soort biografie, waarbij Rembrandt het woord neemt. Maar ook zijn kat, zijn geliefden en tijdgenoten laten hun stem horen. Zelfs kunstenaars, die eeuwen later het levenslicht zagen, als Vincent Van Gogh en Aat Veldhoen, komen aan bod. De dichteres evoceert in beeldrijke verzen het leven van Nederlands grootste kunstschilder en reflecteert over zijn werk. Haar toon is indirect, helder en toegankelijk. Daarbij schuwt zij humor, emotie en concrete details niet. Rembrandt noemt zijn zoon Titus een parel die Saskia (zijn eerste echtgenote) achterliet. (…) . Een grappig gedicht vertelt over de jaloezie tussen Geertgen, de babysit en Rembrandts toekomstige bruid Hendrikje. (…) Het gedicht ‘Geen ideale vrouw’ heeft eigentijdse connotaties. Het gaat het hier over het schilderij van de Bijbelse Susanna , gemaakt in 1646: terwijl Susanna een bad neemt, merkt ze dat vanuit de bosjes twee oude mannen haar begluren. Rembrandt realiseerde nog een Susanna in 1647, waarop de twee gluiperds duidelijk te zien zijn. Rembrandt schilderde een vrouw van vlees en bloed, op haar huid zag je nog de afdruk van haar kousen. (…)
‘De Auteur’ is een driemaandelijks tijdschrift van de Vereniging van Vlaamse letterkundigen.
Lees hier de recensie op het blog van de Vereniging: ‘De Boekhouding’
Meer over ‘Ongeëvenaard / Without Equal’
Meer over Brigitte Spiegeler bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Dat is misschien een van de betekenissen van poëzie: iets creëren wat eigenlijk niet kan bestaan, of: het tijdelijk opheffen van afstand.»

Opmaak 1Alja Spaan interviewt Elly Stolwijk in MeanderMagazine n.a.v. ‘liefde de vluchtige holte’, 18 juni 2020:
In februari 2020 verscheen haar debuutbundel ‘liefde de vluchtige holte’ . De gedichten bij dit interview komen daar uit. « (…) Toen mijn moeder aan het eind van haar leven te kennen gaf dat ze niet meer geloofde in een leven na de dood vond ik dat zowel droevig als moedig (lees: taboedoorbrekend). Bij momenten probeer ik me voor te stellen dat mijn ouders elkaar weer hebben ontmoet, ergens, in de hemel. En dat ze op zoek gaan naar hun overleden kleindochter Renée Sterre. Maar eigenlijk komt die fantasie niet echt tot leven. Ook een eventuele aanwezigheid van mijn overleden vriendin Maria houd ik niet voor mogelijk, hoewel ik dat in sommige gedichten wél benoem. Dat is misschien een van de betekenissen van poëzie: iets creëren wat eigenlijk niet kan bestaan, of: het tijdelijk opheffen van afstand. (…)
Lees hier het interview
Meer over ‘liefde de vluchtige holte’

«Een prachtige, relativerende publicatie, vol moed, angst en verdriet.» – drs. Ben Daeter

Opmaak 1Over ‘De wind van morgen’ van Arjen Sevenster voor NBD / Biblion, 4 juni 2020:
Arjen Sevenster (1946-2019), die eerst wiskunde en het bijvak Japans studeerde en zo’n vijf jaar in Japan verbleef, maakte kennis met het zenboeddhisme en leerde mediteren. Op een bepaald moment kreeg hij de diagnose ‘uitgezaaide prostaatkanker’. Hij ging min of meer mediterend een soort dagboek schrijven over zijn ervaringen, het verloop van zijn ziekte en leven met weinig perspectief. Het is een ontroerend verhaal geworden, met tussendoor mooie eigen gedichten. Al bij al een prachtige, relativerende publicatie, vol moed, angst en verdriet, van iemand die worstelt met een naderende dood. Door deze goed leesbare publicatie, waarbij illustraties niet nodig zijn, vraagt hij om begrip en spreekt hij vele anderen, naasten en vrienden, moed in. Het is ook een nuttig werkje voor iedere medicus om zich te kunnen inleven in mensen in eenzelfde situatie. Treffend schrijft hij vóór zijn euthanasie: ‘Op het dressoir houdt de Boeddha onverstoorbaar de wacht. Hij is het die mij, als het zover is, de vleugels aan gaat binden en helpt met mijn eerste wiekslagen in de richting van het licht’. Een mooi dagboek van iemand die de dood in de ogen kijkt en uiteindelijk euthanasie pleegt.
Meer over ‘De wind van morgen’
Meer over Arjen Sevenster bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Waarom ik? Arjen Sevenster beantwoordt deze vraag op een hele mooie en integere manier, zonder hem ooit te stellen.» – Christof Zwart

Opmaak 1Over ‘De wind van morgen’ van Arjen Sevenster in Nieuwsbrief Gezondheidscentrum Therapeuticum, 4 juni 2020:
Onlangs verscheen van Arjen Sevenster, wiskundige, uitgever en dichter, een prachtig boek: ‘De wind van morgen’. Hierin beschrijft hij op ingetogen wijze het verloop van zijn ziekte. Aanvankelijk lezen we mee met de mails die hij aan familie en vrienden stuurt in hoofdstukken met weinig poëtische maar wel heldere titels: chemo 1 tot en met 6 en controle 1 tot en met 12. De droge en zakelijke titels verhullen de bloemrijke en prachtige stillevens waarmee de auteur ons meeneemt in het ziekteproces. Niet alleen gunt hij ons een kijkje in het ziekteverloop en de behandeling, maar vooral deelt hij met ons zijn gevoelens en belevenissen aan de hand van prachtige gedichten. Via ogenschijnlijk toevallige associaties komen we steeds meer te weten over zijn leven en werk en leren we hem kennen als iemand met een heel eigen binnenwereld, vervuld van zijn geliefde Japan waarin het Boeddhisme een belangrijke rol speelt. En zo is dit meer een verslag van een innerlijke scholingsweg die al ruim voor de ziekte werd ingezet, maar door het ziekteproces werd geïntensiveerd en versneld. Op een heel intieme wijze doet de auteur verslag van de ziekte zonder sentimenteel te worden. Wanneer mensen overvallen worden door een, potentieel, dodelijke ziekte komt al snel de vraag op: waarom ik? Arjen Sevenster beantwoordt deze vraag op een hele mooie en integere manier, zonder hem ooit te stellen. Ik vond het een troostrijk boekje, zelfs als van het begin af aan duidelijk is dat de auteur de ziekte uiteindelijk niet zal overleven.
Meer over ‘De wind van morgen’
Meer over Arjen Sevenster bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Il s’agit surtout, en réalité, d’explorer nos frontières mentales en même temps que celles du rêve et celles de la compassion.» – Daniel Cunin

VoorplatGrenstekens-75Over ‘Signes de frontière’ van Scott Rollins op Flandres-Hollande – littérature flamande & néerlandaise, 28 mei 2020:
Daniel Cunin, vertaler van Vlaamse en Nederlandse literatuur in het Frans, signaleert het Nederlandse poëziedebuut ‘Grenstekens’ van de in New York geboren Scott Rollins. Le musicien, éditeur et poète newyorkais Scott Rollins vit depuis longtemps aux Pays-Bas. Sa connaissance de la langue néerlandaise l’a conduit à traduire bien des écrivains du cru dans sa langue maternelle, mais l’a aussi amené à composer quelques poèmes directement dans sa langue d’adoption ou à transposer dans celle-ci un choix de sa production en anglais. C’est ce dont rend compte Grenstekens (mot à mot « signes frontaliers »), son premier recueil publié aux éditions In de Knipscheer, lequel se divise en deux volets. Le premier propose 35 invitations au voyage dans diverses contrées, au-delà des frontières étatsuniennes ou hollandaises. (…) Il s’agit surtout, en réalité, d’explorer, à travers l’évocation de la flore et de la faune (ici une grive, là un faucon, plus loin l’albatros, au milieu d’une mélodie un éléphant, sans oublier des crabes, un poisson-lune et un brochet, « une baleine bleue et grise », « une colonne de fourmis », une « mite bleue sur un mur blanc ») et quelques bribes de souvenirs, nos frontières mentales en même temps que celles du rêve et celles de la compassion. (…) Intitulé « Een verzameld gedicht » (Poème compilé), le second volet de Grenstekens prolonge le voyage dans la langue par le biais du poème « Landschap van verlangen » (Paysage du désir) traduit en 23 langues.
Lees hier zijn bijdrage op Flandres-Hollande
Klik hier voor andere artikelen van Daniel Cunin op deze site
Meer over ‘Grenstekens’
Meer over Scott Rollins bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Heel de bundel geurt naar het boslandleven van de indianen en de Marrons.» – Saya Yasmine Amores

Opmaak 1Over ‘Nergens groeit een boom die haar aarde niet vindt’ van Karin Lachmising op Caraïbisch Uitzicht, 23 mei 2020:
(…) Deze ene boom (…) doet mij denken aan alle immigranten wereldwijd. Hebben al de nazaten van hen de aarde onder hun voeten gevonden? Het zich thuis voelen in den vreemde? Of hebben ze een heimwee naar hun voorouderland? (…) Dichter Dorus Vrede zal zichzelf terugvinden in deze dichtbundel, vermoed ik, want heel de bundel geurt vanaf het eerste tot het laatste gedicht naar het boslandleven van de indianen en de Marrons. De gedichten hebben vaak woorden die mij doen denken aan het boslandleven van Suriname. (…) Een stromend beekje is erg belangrijk voor een boslandbewoner, want zonder water kunnen zij niets. Behalve voor eten en drinken en vissen hebben ze het water ook nodig om zich varend te verplaatsen. En een boslandbewoner gelooft erin dat de natuurkrachten hem of haar hebben voortgebracht. (…)
Dichter en beeldend kunstenaar Saya Yasmine Amores publiceerde eerder gedichten en romans onder het pseudoniem Cándani.
Lees hier de recensie/impressie
Meer over ‘Nergens groeit een boom die haar aarde niet vindt’
Meer over Karin Lachmising bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Saya Yasmine Amores op deze site
Meer over Cándani bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Karakteristieke, humane stem in de Nederlandse Letteren.» – Ezra de Haan

ldmChawwa3In memoriam ‘Het ontbreken hoor je niet’ aan Chawwa Wijnberg in Poëziekrant, jrg. 33, nr. 2, blz. 52-53, april 2020:
Hoe beschrijf je gemis, het ontbreken van, of de levenslange pijn die je met je meedraagt? Chawwa Wijnberg, die op 21 december 2019 overleed, was daar een meester in. De acht bundels poëzie die ze nalaat zijn wonderen van schijnbare eenvoud. De helderheid van haar gedichten roept dat gevoel op, terwijl iedere regel met zoveel moeite geschreven is. (…) Juist die combinatie van verdriet, woede en humor maakt haar oeuvre zo bijzonder. (…) Misschien moeten we haar vooral als de spitsvondige dichter memoreren die met de dood de draak stak in de briefgedichten aan juffrouw D. waarin de ‘laatste zuchtoogster’ de waarheid zei. Met het wegvallen van Chawwa Wijnberg is een heel karakteristieke, humane stem in de Nederlandse Letteren verloren gegaan.
Meer over Chawwa Wijnberg bij Uitgeverij In de Knipscheer