«Het gedicht als eenmalige mindmap van associaties.» – Peter J.R. Vermaat

VoorplatSchoonspringer75MetRandOver ‘De schoonspringer’ van Jos van Daanen op Meander Magazine, 17 mei 2018:
Het getuigt van enige durf om te willen debuteren met één lang gedicht. Het schrijven van zeer lange gedichten is sowieso een geheel andere tak van sport dan het maken van kortere verzen. (…) Het gedicht ‘De schoonspringer’ van Jos van Daanen beschrijft de val, nee de sprong, van de hoofdpersoon, de schoonspringer, van een flatgebouw van 23 verdiepingen, waarbij ‘de film van zijn leven’ aan hemzelf, maar ook aan het hooggeëerd publiek, de jury, de lezers, wordt getoond. Op iedere verdieping van het gebouw huist een wezen of een groep mensen, van waaruit gereflecteerd wordt op de springer en vice versa. Tussendoor klinkt commentaar van de coach. (…) ‘De schoonspringer’ is minder een compositie dan een improvisatie (…). In de taal tussen afsprong van de 23ste en doodklap op de begane grond schieten de woorden als vangarmen de werkelijkheid van heden en verleden in, waarbij de gelegde verbanden even als bliksemstralen aan de hemel oplichten, maar kort daarna weer door andere vormen worden vervangen. Het gedicht als eenmalige mindmap van associaties is een keuze, een gevolg van de kijk van de dichter op de wereld om hem heen. (…) De grondvorm is een tekst met hyperlinks, waarmee tijdens het lezen van het grotere geheel de dichter via een terzijde de lezer in het oor fluistert. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘De schoonspringer’
Meer over Jos van Daanen op deze site

«Een knap en geniaal poëziedebuut!» – André Oyen

VoorplatSchoonspringer75MetRandOver ‘De schoonspringer’ van Jos van Daanen op Ansiel, 29 april 2018:
(…) Iemand springt vanaf de 23ste verdieping naar beneden springt en wil de film van zijn leven zien. Vele blikken volgen ‘deze schoonspringer’ in zijn vlucht naar beneden, maar de blik van de coach is toch wel de meest analyserende. Hoe dichter ‘de schoonspringer’ bij de grond komt, hoe duidelijker de verdorvenheid van de wereld en hoe meer beelden zich in het hoofd van ‘de schoonspringer’ opstapelen, hoe meer symbolen op de lezer afstormen. Een knap en geniaal poëziedebuut!
Lees hier de recensie
Meer over ‘De schoonspringer’
Meer over Jos van Daanen op deze site

Presentatie ‘De schoonspringer’ van Jos van Daanen

VoorplatSchoonspringer75MetRandOp zondag 15 april 2018 wordt vanaf 14.00 uur in de Thiemeloods in Nijmegen de bundel ‘De schoonspringer’ van Jos van Daanen gepresenteerd. In het programma wordt door Jos van Daanen het eerste couplet van ‘De Zelfmoordenaar’ van Herman van Veen ten gehore gebracht met accordeonbegeleiding van Peter Brouwer. Het eerste exemplaar zal worden overhandigd door Peter de Rijk, redacteur van Uitgeverij In de Knipscheer. Verder zijn er gastoptredens van Hans Rothuizen, Len Vossen, Monica Boschmann. Locatie Thiemeloods, Leemptstraat 34, 6512 EN Nijmegen. Meldt uw komst liefst vooraf op indeknipscheer@planet.nl
Meer over ‘De schoonspringer’
Meer over Jos van Daanen op deze site

«Een verrassende bundel!» – Miel Vanstreels

VoorplatSchoonspringer75MetRandOver ‘De schoonspringer’ van Jos van Daanen voor NBD | Biblion, 29 maart 2018:
Jos van Daanen (1959) presenteert ‘De schoonspringer’, zijn officiële debuut, als ‘een gedicht’ waarin alles (poëzie en proza, waarheid en leugen) in elkaar overloopt, hybride wordt. In het eerste deel volgen we een schoonspringer in zijn val: ‘Tenslotte vloog hij éénmaal echt, niet lang / en niet langer dan drieëntwintig verdiepingen’. In zijn ‘verlangen om te aarden’ kijkt hij op iedere verdieping naar binnen, hoewel: ‘Dertien is er niet / daar zit een leegte / waar niemand aan wilde bouwen’. Zijn coach geeft íntussen commentaar: ‘Eigenlijk ben ik zo ook wel, beetje pielen op de achtergrond, beetje onzichtbaar zijn.’ Een merkwaardige reis die typografisch wordt ondersteund. Het tweede deel bestaat uit schijnbaar losse gedichten; ze verwijzen ook naar fragmenten uit het eerste deel. Een citaat uit ‘Laatste avondmaal’: ‘Brood gebroken, wijn smaakt naar lood / woord verraden, er wordt bitter gekust. // De dood woekert als iets vreemds / dat niet in je lichaam hoort / nauwe tunnels boort in lever, hart en darmen. // De tuin bracht vreemder vruchten voort.’ Een verrassende bundel!
Meer over ‘De schoonspringer’
Meer over Jos van Daanen op deze site

Els de Groen – Wakker vallen. Gedichten

Groen Omslag def2Els de Groen
Wakker vallen

poëzie
Nederland
formaat 15 x 21 cm staand
gebrocheerd in omslag met flappen
geïllustreerd met vele illustraties in 4-kleuren
132 blz., € 22,00
2018
ISBN 979-90-6265-997-5

Els de Groen is schrijver, publicist en beeldend kunstenaar. Van 2004 tot 2009 was zij lid van het Europees Parlement, voor de fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie. Zij is sinds 1975 auteur van een 50-tal boeken. Haar eerste verhalen zijn vooral voor beginnende lezers, later zal ze voor een ouder publiek gaan schrijven en zowel fictie als non-fictie publiceren over eigentijdse geschiedenis en maatschappelijke vraagstukken. Het meest recent is haar autobiografische essay Voor het volk (2016). Ook publiceerde ze romans voor volwassenen, waaronder De bruidskogel, haar literaire debuut in 1999. Daarnaast schrijft zij gedichten, waarmee ze tot nu nauwelijks naar buiten trad. Wel won zij in 2016 de eerste prijs in de ‘Stadsgedichtenwedstrijd’ in Nederland en Vlaanderen. Met de bundel Wakker vallen debuteert zij officieel als dichter.

Britten en Fransen vallen verliefd, fall in love, tombent amoureux. Duiters vallen om van moeheid, fallen um vor Müdigkeit. Nederlanders vallen in slaap. Wakker vallen doet niemand. Waarom eigenlijk niet? Waarom sluiten we vriendschap als we openen bedoelen? En waarom is vogelvrij allesbehalve vogelveilig? Taal is boeiende materie: ze onthult standpunten en tradities die vanzelfsprekend lijken maar het allerminst zijn. Wie de woorden ook maar een tikje kantelt, verandert het perspectief en daarmee zijn kijk op de wereld.

Toch is Wakker vallen niet alleen maar een spel met de vorm. De auteur wil ook tornen aan de inhoud door die anders te benaderen dan te doen gebruikelijk is. Zo komt de vluchteling aan zijn dubbele ikken, verandert de gewone man in een onmondig kind, krijgt macht het formaat van een postzegel, worden muren polygame bruiden en oude vrouwen meisjes. Wakker vallen is niet wakker schrikken, maar een bundel gedichten om de dingen opnieuw te bekijken. Dat wakkert onze verbeelding aan: een noodzakelijk en heilzaam proces. Bij meer dan 30 gedichten maakte Els de Groen olieverfschilderijen die in deze uitgave in kleur zijn afgedrukt.
Meer over Els de Groen bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Het afgelopen jaar waren er heerlijke eerstgeborenen [zoals] het romantisch-zwarte ‘Door het vanggat’ van Aly Freije.» – Ellen Deckwitz

Opmaak 1Over de ‘C. Buddingh’-prijs 2017’ op Poetry International in De Morgen, 31 mei 2017:
(…) Er is anno 2017 minder aandacht dan ooit voor papieren verskunst. Amper een handjevol eerstelingen wordt gerecenseerd, waardoor veel beginnende dichters het gevoel hebben dat hun eerste bundel op zijn minst Nobelprijswaardig moet zijn om te worden opgemerkt. Met als gevolg: uitstelgedrag. Het tegenovergestelde zie je bij de jongste generatie romanciers. (…). Vergeleken met prozaïsten debuteren dichters in het tempo van een slak op valium. Gelukkig maar, want dat levert fantastische, ingedikte poëzie op. Het afgelopen jaar waren er heerlijke eerstgeborenen: het romantisch-zwarte Door het vanggat van Aly Freije (‘littekens maken sterk, breken/ kun je het leven niet verwijten’), het lyrische Waanzin went niet van Max Greyson (‘Nooit zal ik je ontbossen, nooit zal ik iets rooien’) en het korte maar krachtige De dagen de dingen van Pauline Sparreboom (‘Uit angst om af te geven aan de dingen/ of erger: andersom, blijf je liggen/ zo breng je de dagen door met/ het doorbrengen van de dagen, het stille’). En natuurlijk de [genomineerde] bundels van Vicky Francken (Röntgenfotomodel) en Joost Baars (Binnenplaats), die ieder op zich al een geschenk aan de Nederlandse dichtkunst zijn. En die de lat alleen nog maar hoger leggen voor degenen die na hen hun entree zullen maken. Ik kan niet wachten.
Lees hier het artikel
Meer over ‘Door het vanggat’

‘Zeven rivieren ver.’

KarinLachmisingKleinCMYKOver ‘Ademhalen’ van Karin Lachmising in Literat-uur op Amsterdam FM-Radio, 24 april 2017:
De eerste tien minuten van het gesprek tussen Peter de Rijk en Karin Lachmising, auteur van ‘Nergens groet een boom die haar aarde niet vindt’, gaat over de actualiteit in haar geboorteland Suriname, dat zich economisch in zwaar weer bevindt waardoor de bevolking in protest komt tegen de regering. Daarna gaat het over het theaterstuk ‘Ademhalen’. Drie vrouwen uit het district Nickerie komen daarin aan het woord over hun leven als Hindoestaanse vrouw dat van oudsher vastzit aan orthodoxe wijzen van samenleving en godsdienst, en ongelijkheid met zich meebrengt tussen de seksen. Naar aanleiding van een mislukte poging tot zelfdoding van een gemeenschappelijke kennis laten de vrouwen hun eigen levens de revue passeren en maken zo de benauwenis van een kleine gemeenschap met sterke tradities voelbaar. Het stuk, in de regie van Alida Neslo, beleefde succesvolle opvoeringen in Nickerie en in Paramaribo. De tekst zal later ook in boekvorm verschijnen. Ook werkt Karin Lachmising aan een nieuwe gedichtenbundel met de titel ‘Zeven rivieren ver’ waarin zij de vele aspecten van ‘afstand’ verwoordt. In de laatste tien minuten van de uitzending leest zij uit deze bundel in wording vier gedichten: Contact, Waanzin, Vluchteling en Suïcidebommen. Literat-uur is het tweede uur van het live vanuit de OBA uitgezonden radioprogramma Kunst & Cultuur.
Luister hier naar de uitzending door de tijdlijn helemaal onderin op 1:07:50 te zetten
Meer over Karin Lachmising op deze site

«’Door het vanggat’ van Aly Freije nr. 1 in Top-drie Nederlandse poëzie.» – Eppie Dam

Opmaak 1Over ‘Door het vanggat’ van Aly Freije in Dagblad van het Noorden, 30 december 2016:
Een top 7 had zo gekund in dit uitgelezen poëziejaar. Toch haalde geen bundel het bij Freijes fonkelende egodocument, het Nederlandse debuut van de Groningse. Een nieuwe kans voor de jury van de C. Buddingh’-prijs: kijk over de Randstad heen naar de randen van het land.
Zie hier voor het bericht
Meer over ‘Door het vanggat’

«Heel lang zaten de woorden op slot.»

Opmaak 1Over ‘Door het vanggat’ van Aly Freije in een interview met Elly Woltjes in MeanderMagazine, november 2016:
Ik signaleer via mijn gedichten de aantasting van de natuur, de verschraling van het landschap en de essentie om als mens de elementen te ervaren. Letterlijk leef ik hier in een gebied met aardbevingen, een gebied dat ernstig wordt aangetast, met veel ellende voor de bewoners, maar ook met een vernietiging van eeuwenoude monumenten. En met de schaalvergroting van landbouw en veeteelt wat landschappen erg aantast. (…) Door de ziekte en vroegtijdige dood van eerst mijn vader en vijf jaar later mijn moeder verloor ik het ouderlijk huis. Begin twintig was ik en ik had alleen nog mijn studentenkamer. Heel lang zaten de woorden op slot. Tot ik ging schrijven en er niet meer omheen kon. (…) Ik zie de taal als een vluchtstrook waar ik wel moet stoppen, uitstappen en woorden verzamelen, waarna ik weer de rijbaan opga.
Lees hier het interview en een drietal gedichten uit ‘Vanggat’
Meer over ‘Door het vanggat’

«Er is nog plaats voor schoonheid.» – Ezra de Haan

Opmaak 1Over ‘Door het vanggat’ van Aly Freije op Literatuurplein, 16 augustus 2016:
Aly Freije groeide (…) op het platteland op en kent derhalve het leven daar tot in ieder detail, toch is haar kijk op die dagen als die van een buitenstaander. Ze ziet de restanten, de sporen ervan en brengt ze, uiterst zuinig met woorden, weer tot leven. (…) Maar Freije schrijft vooral goed en veel over dat wat er niet meer is. Een suikerfabriek, de ouderlijke boerderij in Veelerveen vlak bij het Moorland, haar vader, hoe hij was en wat hij haar leerde, een arbeidershuisje bij boerderij Onrust of die van Torringa in Reitdiepdal. Haar taal is die van het land. (…) Het zijn gedichten die je zacht voor jezelf voor moet lezen, waar je de woorden van kunt proeven als je je er de tijd voor gunt. En dat is wat Freije je met deze bundel leert: er is ook nog plaats voor schoonheid.
Lees hier de recensie
Meer over ‘Door het vanggat’
Meer over Aly Freije op deze site