Boeli van Leeuwen – Ver weg dichtbij. Columns

VoorplatVerWegDichtbij75Boeli van Leeuwen
Ver weg dichtbij
Columns voor de Wereldomroep

Bezorgd door Dr. B. Jos de Roo
Curaçao – Nederland
Genaaid gebonden met leeslint en manchet,
144 blz., € 17,90
Eerste editie 2017
ISBN 978-90-6265-970-8
Presentatie september 2017

Niet ‘De rots der struikeling’ was in 1959 het debuut van origineel prozawerk van de bekende en geliefde Curaçaose schrijver Boeli van Leeuwen. Dat vond al plaats in 1951 met columns voor de Wereldomroep die werden uitgezonden onder de titel ‘Praatjes voor de West’. Tussen 10 december 1951 en 23 juli 1954 heeft de Wereldomroep in de West-Indische uitzending 37 columns van Boeli van Leeuwen uitgezonden. De typoscripten van 29 ervan vond Jos de Roo terug in het draaiboekenarchief. De columns zijn dus het eerste oorspronkelijke verhalend proza van Boeli van Leeuwen. Vrijwel alle elementen eruit spelen een rol in zijn verdere oeuvre, zoals zijn speurtocht naar het verloren paradijs en de bijzondere aard van de Curaçaoënaar. Jos de Roo’s conclusie is dat ze een beslissende rol hadden gespeeld in de ontwikkeling van Van Leeuwen als schrijver. De Roo gaat op deze verbanden zeer uitgebreid in in zijn indrukwekkende analyse van het oeuvre van Boeli van Leeuwen in zijn standaardwerk ‘Praatjes voor de West; De Wereldomroep en de Antilliaanse en Surinaamse literatuur 1947 – 1958’ dat in 2015 verscheen. De gekozen titel van deze bundel ‘Ver weg dichtbij’ geeft aan dat Van Leeuwen weliswaar ver weg was van zijn publiek, maar dat hij zich er geestelijk mee identificeert. Tegelijk drukt deze titel uit wat Van Leeuwen herhaaldelijk in zijn bijdragen betoogt: dromen zijn de allerreëelste uitdrukking van de waarheid.

«Ook in die beginjaren van zijn schrijverschap was Van Leeuwen scherp, origineel, diepgravend en verrassend.» – Brede Kristensen in Amigoe

«Ze zijn typisch Boeli van Leeuwen en doen soms denken aan zijn verhalenbundel Geniale anarchie.» – Ezra de Haan op Literatuurplein

Meer over Boeli van Leeuwen op deze site
Meer over ‘Praatjes voor de West’
Meer over de presentatie

Onbekende verhalen van Boeli van Leeuwen

VoorplatRooPraatjes_Opmaak 1.qxdOver ‘Praatjes voor de West’ van Dr. B. Jos de Roo in Universiteit van Aruba op 15 maart 2016:
Niet ‘De rots der struikeling’ was in 1959 het debuut van origineel prozawerk van de bekende en geliefde Curaçaose schrijver Boeli van Leeuwen. Dat vond al plaats in 1951 met columns voor de Wereldomroep die werden uitgezonden onder de titel ‘Praatjes voor de West’. Jos de Roo vond 28 van deze onbekende verhalen terug in het archief van de Wereldomroep. In zijn proefschrift onder dezelfde titel analyseerde hij deze verhalen. Zijn conclusie was dat ze een beslissende rol hadden gespeeld in de ontwikkeling van Van Leeuwen als schrijver. Diens motieven komen daar al voor zoals zijn speurtocht naar het verloren paradijs en de bijzondere aard van de Curaçaoënaar. De Roo zal op deze verhalen ingaan en laten zien hoe de motieven zich verder ontwikkelen in zijn werk. Voor wie dacht het werk van Van Leeuwen al te kennen, zal het een kennismaking zijn met onbekende werken. Grote delen zullen voor het eerst worden voorgedragen door Machtild Thodé-de Wit. Voor wie het een eerste kennismaking is zal het naar meer doen smaken. Jos de Roo is bekend van talloze publicaties over Caribische literatuur en als programmamaker bij de Wereldomroep. In 2014 promoveerde hij aan de Universiteit van Amsterdam. Het Antilliaans Dagblad noemde hem ‘een literaire schatgraver’, de Amigoe vond het hoofdstuk over Boeli van Leeuwen ‘doorwrocht’. Bij de promotie werd zijn onderzoek door de promotiecommissie ‘baanbrekend en vernieuwend’ genoemd.

Locatie: Zaal A, Universiteit van Aruba, J.E. Irausquinplein 4. Aanvang 7.30 pm. Toegang gratis.
Meer over ‘Praatjes voor de West’
Meer over Boeli van Leeuwen op deze site

«Ben je eenmaal begonnen met lezen dan blijf je lezen.» – Ezra de Haan

VoorplatRooPraatjes_Opmaak 1.qxdOver ‘Praatjes voor de West’ van B. Jos de Roo op Literatuurplein, 19 december 2015:
In 2014 promoveerde B. Jos de Roo op een dissertatie die zowel door de Antilliaanse als door de Surinaamse literatuurcritici zeer goed werd ontvangen. Het onderwerp betrof de radio-uitzendingen van de Wereldomroep naar de West (Suriname en de Antillen) in de periode 1947-1958. De wereldomroep liet voor deze uitzendingen zowel Antilliaanse als Surinaamse auteurs verhalen schrijven. Deze verhalen werden door de schrijver zelf voorgelezen. Van de 267 literaire bijdragen wist Jos de Roo er 173, van de op schrift bewaard gebleven verhalen, terug te vinden. Een belangrijke vondst, vooral omdat er niets van de radio-opnames bewaard is gebleven. (…) Men noemde het in die dagen causerieën, of een babbeltje. Ze wisten immers niet dat sommige teksten door schrijvers van belang geschreven werden. Dat bleek pas veel later toen Boeli van Leeuwen, Frank Martinus Arion, John Leefmans, Jules de Palm, Henk Dennert en nog vele anderen hun literaire waarde hadden bewezen. Maar tussen de draaiboeken zaten meer teksten die aan de vergetelheid onttrokken moesten worden: de spinverhalen van Johan Ferrier en Raúl Römer, de verhalen over Sint Maarten van Irving Plantz. Ook wat betreft de Surinaamse geschiedenis kwam het nodige boven tafel. Zo bleek de Surinaamse nationalistische beweging Wie Eegie Sanie maandelijks zendtijd te hebben gehad om haar ideeën over taal, cultuurpolitiek en literatuur te verkondigen. Een bijdrage van Eddy Bruma, de leider van Wie Eegie Sanie kan zelfs als een beginselverklaring worden beschouwd.
Lees hier de recensie
Meer over ‘Praatjes voor de West’

«Vlot, met humor en gedegen gedocumenteerd.» – Michiel van Kempen

VoorplatRooPraatjes_Opmaak 1.qxdOver ‘Praatjes voor de West’ van Jos de Roo voor NBD Biblion, 16 november 2015:
In de jaren na de Tweede Wereldoorlog kreeg de Nederlandse Wereldomroep een Caraïbische afdeling. Deze was bijzonder actief in het promoten van de cultuur van Suriname en de Antillen. Allerlei schrijvers die later beroemd werden, schreven hun eerste teksten in opdracht van de Wereldomroep: Boeli van Leeuwen, Frank Martinus Arion, Jules de Palm enzovoort. In dit boek doet Jos de Roo, criticus van Trouw en zelf werkzaam bij de Wereldomroep, uit de doeken wat een enorme invloed de omroep heeft gehad op de Caraïbische schrijvers. Hij laat een compleet nieuw licht schijnen op de ontwikkeling van de schrijvers, schetst hoe de omroep functioneerde en hoe de teksten in het oeuvre van de schrijvers nieuw gelezen moeten worden. Dat doet hij vlot, met humor en gedegen gedocumenteerd. Dit boek is een noodzakelijke aanvulling op de literatuurgeschiedenis.
Meer over ‘Praatjes voor de West’

«**** Een rijk boek.» – Ko van Geemert

VoorplatRooPraatjes_Opmaak 1.qxdOver ‘Praatjes voor de West. De Wereldomroep en de Antilliaanse en Surinaamse literatuur 1947-1958’ van B. Jos de Roo in Parbode, november 2015:
Als we ons beperken tot Suriname vallen drie zaken op. Ten eerste de rol van orale literatuur met als bekendste vertegenwoordiger Johan Ferrier. (…)Ten tweede valt de belangrijke plaats op die Wie Eegie Sanie. (…) Als derde opvallend punt wijdt De Roo een hoofdstuk aan de relatief onbekende John Leefmans. (…) De Roo: “In de jaren 1947-1958 was de Surinaamse literaire toekomst al begonnen.” Een rijk boek en een aanwinst voor iedereen die geïnteresseerd is in de Surinaamse en Antilliaanse literatuur.
Lees hier de volledige tekst
Meer over ‘Praatjes voor de West’

B. Jos de Roo, Jos de Roo, Praatjes voor de West, De Wereldomroep en de Antilliaanse en Surinaamse literatuur 1947-1958, Johan Ferrier, Wie Eegie Sanie, John Leefmans, Johan van de Walle, Eddy Bruma, Jules Sedney, Hein Eersel, W.A. Sarucco en Frits Moll,

«De Roo komt met overtuigende analyse van het totale oeuvre van Boeli van Leeuwen.» – Brede Kristensen

VoorplatRooPraatjes_Opmaak 1.qxdOver ‘Praatjes voor de West. De Wereldomroep en de Antilliaanse en Surinaamse literatuur 1947-1958’ van Jos de Roo in Ñapa (Amigoe), 24 oktober 2015:
Academische proefschriften zijn doorgaans lastig te lezen Dat van Jos de Roo behoort tot de gunstige uitzonderingen. (…) Verhalen lenen zich uitstekend voor radiojournalistiek. Zeker in die tijd. Verhalen werden dan ook veel voor de microfoon gelezen. Zo wist de Wereldomroep in de loop der jaren een beeld te geven van de orale literaire tradities in Suriname, Curaçao en St. Maarten. Mensen als Johan Ferrier (die later president van Suriname werd) en Raul Römer uit Curaçao vertelden over de avonturen van de legendarische spin Nanzi. (…) Een belangrijke plaats wordt ingenomen door enkele bekende Surinaamse en vooral Curaçaose schrijvers, te beginnen met Boeli van Leeuwen. In drie jaar tijd heeft Van Leeuwen een recordaantal van 36 ‘causerieën’ of ‘babbeltjes’ voor de omroep gehouden. (…) Ook in die beginjaren van zijn schrijverschap was Van Leeuwen scherp, origineel, diepgravend en verrassend. (…) De Roo komt met een doorwrochte en overtuigende analyse van het totale oeuvre van Boeli van Leeuwen. Duidelijk is dat Van Leeuwens werk een grote eenheid vormt. Samenvattend noemt De Roo: de droom van een eeuwig leven zoals die in de zoektocht aan het verloren paradijs tot uiting komt, het besef van eindigheid, het symbool van de zee voor dood en oneindigheid (ze hangen samen) en de aarde als symbool van leven en ongemak, de momenten van verlichting en inzicht, de oude huizen die de mensen overleven en van hun sterfelijkheid getuigen. Dat alles typeert Van Leeuwen.
Lees hier de recensie
Meer over ‘Praatjes voor de West’

Surinaams boekenfeest 2015 in foto’s en in de media

vlagNederland-SurinameOp zondag 25 oktober vindt in Theater van ’t Woord in de OBA de presentatie plaats van nieuwe titels uit of over Suriname. In zijn ‘Praatjes voor de West’ (over het belang van De Wereldomroep voor de ontwikkeling van de Antilliaanse en Surinaamse literatuur van 1947-1958) wijdt auteur Jos de Roo o.a. een heel hoofdstuk aan de Surinaamse culturele vereniging Wie Eegie Sani die 34 bijdragen verzorgde, waarin we de namen tegenkomen van o.a. Eddy en Elias Bruma, Hein Eersel en Frits Moll. Jos de Roo analyseert hun bijdragen en zo komt de lezer heel wat te weten over wat toen gerekend werd tot de Surinaamse cultuur, met name ook de muziek. John Leefmans krijgt eveneens een heel hoofdstuk toebedeeld. Hij leverde 17 bijdragen, waarvan er elf bewaard zijn gebleven. In een later leven zou hij diplomaat en dichter worden en een gerespecteerd kenner van het Sranantongo.

Clyde Lo A Njoe (op Aruba geboren uit geïmmigreerde Surinaamse ouders) draagt op zijn kenmerkende wijze drie gedichten voor uit zijn nieuwste bundel ‘Mijn lief mijn leed’: Tapanahoni, Avonddansen en Tegen wil en dank.

Sakoentela Hoebba (woonachtig in Paramaribo) kan de Nederlandse presentatie van haar debuutboek ‘De lottowinnaar’ wegens ziekte niet meemaken. Het eerste exemplaar wordt overhandigd aan Sharita Jankipersad, een nicht van Sakoentela Hoebba.

Over Astrid H. Roemer wordt een preview van 7 minuten getoond uit de komende documentaire ‘De wereld heeft gezicht verloren’ van Cindy Kerseborn die op 7 december 2015 in première gaat in de OBA. Van Astrid H. Roemer worden ook twee nieuwe, nog niet eerder gepubliceerde gedichten voorgelezen onder de noemer ‘Bij het overlijden van geliefde auteurs’ mede naar aanleiding van het overlijden van Frank Martinus Arion: Steffi huilt en Hoop. Ook nieuw van Astrid H. Roemer zijn haar bijdragen aan het literaire tijdschrift ‘Extaze’ van oktober 2015, een voorpublicatie uit een nog te verschijnen roman ‘Olga en haar driekwartsmaten’, die zij in Schotland schreef en, op het digitale supplement van ‘Extaze’, nog een niet eerder gepubliceerd ‘tragikomisch’ gedicht: Op poes Steffi.

Zangeres Fleur Tolman en gitarist Frank Ong-Alok spelen zowel voor als na de pauze drie nummers van de door Frank Ong-Alok op muziek gezette 17 gedichten van Astrid H. Roemer van de cd ‘Omhels mij’.

Robert Sordam van IKO Foundation, eerder met componist Dave MacDonald initiator van ‘De stilte van het gesproken woord’, vertelt over het op handen zijnde nieuwe project ’40 jaar Surinaamse Muziek in Nederland’.

Iraida van Dijk-Ooft is speciaal voor deze presentatie over uit Suriname voor de presentatie van haar debuutroman ‘Geen weg terug’, over de dramatische en traumatische gebeurtenis voor de mensen die het onmetelijke gebied van de Brokopondo-stuwdam (opgeleverd in 1964) tot dan bewoonden. Iraida van Dijk-Ooft reikt het eerste exemplaar uit aan Jörgen Raymann en wordt over haar roman geïnterviewd door Peter de Rijk.

Ook Mala Kishoendajal, die van jongs af in Nederland woont en van wie sinds 2001 drie titels verschenen bij Uitgeverij In de Knipscheer, gaat over haar nieuwe roman ‘Kaapse goudbessen’ in gesprek met Peter de Rijk.

Meer over ‘Praatjes voor de West’
Meer over ‘De lottowinnaar’
Meer over ‘Geen weg terug’
Meer over ‘Mijn lief mijn leed’
Meer over ‘Kaapse goudbessen’
Meer over Frank Ong-Alok
Hier en hier meer over (Astrid H. Roemer in) ‘Extaze’
Lees hier de twee nieuwe gedichten van Astrid H. Roemer
Bekijk hier de foto’s van André Homan
Klik hier en hier voor de aankondigingen van het programma in OBA Theater van ‘t Woord

«In de zes maanden die ik in het archief doorbracht was het bijna elke dag bingo.» – Jos de Roo

Jos de Roo over ‘Praatjes voor de West’ in de OBA, 27 september 2015:
Op maandag 27 september 2015 was auteur Jos de Roo te gast in het boekenuur van het programma ‘Kunst & Cultuur’ op Radio Amsterdam-FM. Na afloop van het interview wordt in een filmpje van 2 minuten door Rob Zwetsloot de kern van De Roo’s literatuurgeschiedenis ‘Praatjes voor de West’ nog eens samengevat: de betekenis van de Wereldomroep op de ontwikkeling van de Antilliaanse en Surinaamse literatuur in de jaren veertig en vijftig, toen de Wereldomroep in Nederland studerende Antillianen en Surinamers uitnodigde om eigen verhalen voor te lezen. Onder hen Frank Martinus Arion, Boeli van Leeuwen, Jules de Palm en de latere president van Suriname Johan Ferrier. Jos de Roo promoveerde in 2014 op 72-jarige leeftijd op dit onderzoek: ‘In de zes maanden die ik in het archief doorbracht was het bijna elke dag bingo.’
Luister hier naar de radio-uitzending
Meer over ‘Praatjes voor de West’

Jos de Roo geïnterviewd over zijn literatuurgeschiedenis ‘Praatjes voor de West’

VoorplatRooPraatjes_Opmaak 1.qxdOver ‘Praatjes voor de West’ van Jos de Roo op Amsterdam FM-radio, 28 september 2015:
Een jaar geleden promoveerde Jos de Roo tot doctor in de letteren aan de Universiteit van Amsterdam op de dissertatie Praatjes voor de West over zijn onderzoek naar het belang van De Wereldomroep voor de ontwikkeling van de Antilliaanse en Surinaamse literatuur van 1947-1958. De Wereldomroep liet in die jaren Antilliaanse en Surinaamse auteurs verhalen schrijven en voorlezen. Dankzij dit initiatief kregen jonge, toen onbekende schrijvers als Boeli van Leeuwen, Frank Martinus Arion, Jules de Palm en John Leefmans de kans hun eerste stappen te zetten in hun schrijverscarrière. Jos de Roo ontdekte een aantal alleen op schrift bewaard gebleven verhalen (173 van de in totaal 267 literaire bijdragen) in het draaiboekenarchief van de Wereldomroep. Deze maand verschijnt de met 100.000 woorden ingekorte handelseditie van dit stoeptegeldikke proefschrift, nog steeds 472 pagina’s tellend. Het boekenuur in het programma Kunst & Cultuur op Amsterdam FM-Radio wordt live vanuit de Openbare Bibliotheek Amsterdam uitgezonden tussen 16.00 en 17.00 uur. De uitzending kan (op de 4de etage van de OBA, op loopafstand van Centraal Station) door belangstellend publiek worden bijgewoond. Op de dag van de opname/uitzending overleed Frank Martinus Arion op Curaçao. Tijdens de uitzending was dit in de studio nog niet bekend.

Luister hier naar de uitzending
Meer over ‘Praatjes voor de West’
Meer over Frank Martinus Arion bij Uitgeverij In de Knipscheer

Jos de Roo – Praatjes voor de West

VoorplatRooPraatjes_Opmaak 1.qxdB. Jos de Roo
Praatjes voor de West
De Wereldomroep en de Antilliaanse
en Surinaamse literatuur 1947-1958

Paperback, 14 x 21 cm, 472 blz., 24,50
ISBN 978-90-6265-892-3
Presentatie 13 september 2015

Praatjes voor de West waren een onderdeeltje van de radio-uitzendingen van de Wereldomroep naar de West (Suriname en de Antillen) in de periode 1947-1958. De uitzendingen bestonden uit een algemeen Nederlands programma van twee uur of meer en een West-Indische rubriek van 15 tot 30 minuten. De Wereldomroep liet voor een deel van deze rubriek Antilliaanse en Surinaamse auteurs verhalen schrijven en voorlezen. Dankzij dit initiatief kregen jonge, toen onbekende schrijvers de kans hun eerste stappen te zetten in hun schrijverscarrière. Jos de Roo ontdekte een aantal alleen op schrift bewaard gebleven verhalen (173 van de in totaal 267 literaire bijdragen) in het draaiboekenarchief van de Wereldomroep. De inventarisatie werd vervolgens door hem geanalyseerd en beschreven tegen de achtergrond van het latere literaire werk waarmee deze auteurs bekend werden.
In 2014 promoveerde B. Jos de Roo op deze uitgebreide, 250 000 woorden tellende dissertatie, die enthousiast werd ontvangen in de Antilliaanse en Surinaamse literatuurcritici. Jeroen Heuvel schrijft in Antilliaans Dagblad: ‘Er is niet genoeg aandacht te geven aan het proefschrift van B. Jos de Roo waarmee hij doctor is geworden. (…) Dit werk van deze schatgraver van de Antilliaanse orale en geschreven literatuur is van enorme waarde.’ En Els Moor in De Ware Tijd Literair: ‘Een interessant boek, gelukkig niet geschreven in van die bijna onleesbare wetenschappelijke taal, zoals de meeste dissertaties.’

Uit dit academisch proefschrift is deze (met meer dan 100 000 woorden ingekorte) gelijknamige handelseditie samengesteld. Jos de Roo vraagt zich in Praatjes voor de West af wat de betekenis was van de Wereldomroep voor de ontwikkeling van de Surinaamse en Antilliaanse literatuur. De tijd waarin o.a. Boeli van Leeuwen, Frank Martinus Arion, Jules de Palm en John Leefmans begonnen te schrijven, was er eentje van grote veranderingen: politiek (na de Tweede Wereldoorlog), maatschappelijk (migratie) en cultureel. De hoofdstukken over deze auteurs, die voor de Wereldomroep oorspronkelijke literaire bijdragen schreven, openen met een korte biografische schets. Daarna wordt nagegaan of de thematiek van deze verhalen in hun latere werk terugkomt en zo ja hoe, welke invloed de verhalen hadden op de ontwikkeling van deze schrijvers en welke plaats de Wereldomroepverhalen innemen binnen het oeuvre van de schrijver.

Een uniek naslagwerk en leeservaring voor elke liefhebber van de Antilliaanse en Surinaamse letteren.
Meer over ‘Praatjes voor de West’
Meer over Boeli van Leeuwen bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over John Leefmans bij Uitgeverij In de Knipscheer