Nawal El Saadawi – De zoektocht van Fouada

Nawal El SaadawiNAWAL EL SAADAWI
De zoektocht van Fouada

Egypte, Roman
Vertaling: Djuke Poppinga
Genaaid gebonden, met stofomslag, 192 blz., € 17,90
ISBN 90-6265-399-5
Eerste druk 1994

Elke dinsdag, al jarenlang, ontmoet Fouada haar geliefde, Faried, in een restaurant bij de Nijl. Maar op een dag blijft hun tafeltje plotseling leeg. Als ze hem opbelt verbreekt het rinkelen van de telefoon slechts de stilte in een lege kamer. Faried is verdwenen. In de dagen die volgen raakt Fouada volledig gedesoriënteerd. Het leven lijkt te zijn veranderd in een droom die de zin van haar werk als scheikundige, en van haar bestaan als geheel, versluiert.
Of is ze met het verdwijnen van Faried juist ontwaakt uit een droomtoestand, en is de wereld vol pijn en twijfel zoals die zich nu aan haar voordoet niets meer dan een getrouwe afspiegeling van de werkelijkheid?

De zoektocht van Fouada is een poëtische roman, waarin tegen de achtergrond van de moderne Egyptische samenleving het klassieke thema van de verloren geliefde op zangerige, bijna hypnotische toon verwoord wordt.

Nawal El Saadawi werd geboren in Kafr Tahla, een dorp in Egypte. Ze weigerde om zich in de traditionele rol van de Arabische vrouw te schikken, ging medicijnen studeren en werd een vooraanstaand arts en psychiater.
Daarnaast verwierf ze grote bekendheid als schrijfster van zowel romans als nonfictie, waarin – telkens taboe-doorbrekend – de positie van de Arabische vrouw centraal staat. De zoektocht van Fouada is haar tiende boek dat in Nederlandse vertaling verschijnt.

«Saadawi bewijst met haar romans en reisverhalen hoe emancipatie in zijn werk gaat. En hoe het verhaal van één persoon het culturele klimaat van een heel land kan veranderen.» – Anil Ramdas

De pers over De zoektocht van Fouada
Het klassieke thema van de verloren geliefde wordt door Nawal El Saadawi tot op het bot uitgekleed, verschoond van elke romantische bijsmaak. Wat overblijft is ontreddelng, de kwetsbare ziel van de eenling, die mens heet.» – Friesch Dagblad

«Nawal El Saadawi schreef met De zoektocht van Fouada een ontroerend portret van een jonge Arabische vrouw op zoek naar houvast in een wereld die aan alle kanten wankelt. De roman laat een pijnlijke indruk achter van een onvervuld leven, van iemand die zich wil uiten, maar geen middel heeft kunnen vinden.» – Trouw

«Fouada ontdekt dat zij alles in haar leven alleen gedaan heeft terwijlle van haar moeders hooggespannen verwachtingen. Is het soms dit inzicht dat haar verlamt? Interessant is deze sobere roman vooral omdat hij een ver stadium van emancipatie toont.» – NRC Handelsblad

«De zoektocht van Fouada behelst een mengeling van emancipatie en westers introspectie en klinkt als een klaaglied. De toon is verwant met de bewoordingen van de Profeet waarin de nacht koud, en de dag heet is, en waarin vreugde en verdriet elkaars volkomen tegendeel zijn. Saadawi verzet zich als psychiater en als auteur tegen de traditionele inperking van de vrouw in de islam en zij eist gelijkwaardigheid en een volwaardig menselijk bestaan.» – Haagsche Courant

Buchi Emecheta – Kehinde en de geest van Taiwo

Buchi EmechetaBUCHI EMECHETA
Kehinde en de geest van Taiwo

Nigeria, Roman
Vertaling: Tilly Schel
Gebonden met stofomslag, 208 blz., € 17,90
ISBN 90-6265-401-0
Eerste druk 1994

Kehinde keert met haar man Albert en hun in Londen geboren en getogen kinderen terug naar Nigeria. In een voortdurende dialoog met Taiwo, haar tweelingzusje dat bij de geboorte is overleden, spiegelt Kehinde zich in haar verleden en haar toekomst.
In Nigeria huwt Albert een tweede vrouw en Kehinde besluit op eigen kracht terug te keren naar Engeland. Die kracht ontleent zij aan het herstelde contact met Taiwo en het verleden dat ze – over de grenzen van leven en door heen – met haar zusje deelt.

Kehinde en de geest van Taiwo is een roman waarin de essentie van Afrikaanse tradities inhoud geeft aan de verpersoonlijking van een vrije, zelfstandige vrouw. Kehinde staat er alleen voor, maar ze is vrij. Verzoend met haar mislukte huwelijk, met zichzelf en met haar omgeving bouwt ze aan een nieuw leven.
Opnieuw is Buchi Emecheta erin geslaagd de psychologische strijd van haar hoofdpersoon op een knappe en vooral menselijke manier literair gestalte te geven.

Buchi Emecheta (Nigeria, 1944) maakte grote naam met boeken Als een tweederangs burger, De prijs van de bruid, De zegeningen van het moederschap en Het hoofd boven water De specifieke Emecheta thema’s zijn ook in Kehinde en de geest van Taiwo aanwezig, waarbij de vrijheid van de vrouw en haar bewustwordingsproces op de scheidslijn van haar Nigeriaanse achtergrond en de invloed van het Westen de belangrijkste zijn.

De pers over Kehine en de geest van Taiwo
«Het proza van Emecheta heeft de glans van originaliteit. Haar onderwerpen hebben altijd te maken met overleven, waardoor haar verhalen aan gewicht winnen.» – John Updike in The New Yorker

«Een doel dat ik mezelf stel is het geven van een stem aan de Afrikaanse vrouw. Wie mijn boeken achter elkaar leest, krijgt een aardig beeld van Nigeria van de onafhankelijkheid tot nu toe. Niet dat ik bewust historisch schrijf. Je kunt het vergelijken met Engelse schrijfsters als Jane Austin en Emily Brontë. Uit hun boeken leerde ik de sociale geschiedenis van Engeland begrijpen.» – Buchi Emecheta, 1996

«Kehinde en de geest van Taiwo is een roman over het conflict tussen traditie en modernisering, over familiebanden en vrijheid van de vrouw.» – Haagsche Courant

«Haar bestaan is een aaneenschakeling van vernederingen geweest, maar Kehinde is er sterker door geworden. Na jaren in Londen te hebben gewoond, keert ze terug naar haar geboorteland Nigeria en ziet zich geconfronteerd met de hopeloze positie die haar en haar sekse-genoten is toebedeeld. Ze neemt er geen genoegen mee. Kehinde en de geest van Taiwo is als een glimlach van een oude leeuwin.» – Utrechts Nieuwsblad

Chenjerai Hove – Schaduwen

Chenjerai HoveCHENJERAI HOVE
Schaduwen

Zimbabwe, Roman
Afrikaanse Bibliotheek
Vertaling: Peter Abspoel
Nawoord: Jan Kees van de Werk
Paperback, 160 blz., € 14,75
ISBN 978-90-6265-391-1
Eerste druk 1994
Rechtstreeks bij uitgever

Na de succesvolle roman Beenderen en de enthousiast onthaalde verhalenbundel Berichten uit Harare verrast Chenjerai Hove (Zimbabwe, 1956) zijn groeiende schare lezers met een nieuwe roman: Schaduwen.
Schaduwen is een tragisch liefdesverhaal. De handeling vindt plaats in de periode van vóór de bevrijdingsoorlog tot na de onafhankelijkheid van Zimbabwe in 1980, rond een gezin dat gedwongen de voorouderlijke grond verlaat en onvermijdelijk in de greep raakt van vervreemding en eenzaamheid, maatschappelijk onbegrip en persoonlijke onmacht. De roman is tevens een initiatie in de dood, de liefde en het leven waarin keuzes zich vaak voltrekken buiten de directe controle van de mensen zelf.

Schaduwen is een van de weinige Afrikaanse romans waarin op papier recht gedaan wordt aan mondelinge Afrikaanse verteltechnieken: de roman is als een dans. De lezer kan op elk moment, op elk willekeurige bladzijde, meedoen, in de danscirkel stappen en er weer uitgaan.

De pers over Schaduwen
«Overtuigend doorbreekt Chenjerai Hove in de roman Schaduwen de lineaire vertelstructuur, waardoor het surrealistische karakter van het boek reële grond onder de voeten krijgt.» – The Herald

«Een elegisch werk, stromend als een rivier. De tekst doet in kracht en noodlottig verdriet sterk denken aan het werk van Garcia Lorca.» – Times Literary Supplement

F. Starik – Mijn leven als museum

F. StarikF. Starik
Mijn leven als museum

Nederland / Roman
Paperback, blz., 224, 15,75
ISBN 90-6265-387-1
Eerste druk 1993

In Mijn leven als museum, het eerste prozaboek van zanger, dichter, kunstenaar en museumdirecteur F. Starik, neemt de auteur ons mee door de eenzame straten van Parijs. Wij glijden in vogelvlucht langs de hoogtepunten van de recente wereldgeschiedenis zoals hij die op tv heeft gezien, we nemen afscheid van zijn vader, van de dronken dichter en de zer oude mevrouw, moeten werkeloos toezien hoe hij worstelt met de grote dingen van het leven, en we zitten achterop bij de Vereniging van Vrienden van de Brommersport. Uiteindelijk doet hij, onder het opgewekte motto ‘Ik leef. En u moet betalen!’ een poging om Het Systeem op te blazen door het te overvoeden.

Starik legt per brief verantwoording af over zijn nutteloze en enigszins belachelijke leven, ‘een lotsbestemming om aan te gehoorzamen, terwijl de Opdracht zelf je niet bekend is, en niet bekend mag raken: we volgen het plan dat voor ons is geschreven en dat we niet kunnen lezen, we vullen de vakjes in de kleurplaat van ons leven’.

Na zijn met De Avonden Literatuurprijs bekroonde dichtbundel Nepvuur bewijst Starik (1958) met dit brievenboek dat hij hard op weg is zich een bijzondere plaats in de Nederlandse literatuur te verwerven.

Diana Ozon – Stad sta stil

Diana OzonDIANA OZON
Stad sta stil

Nederland. Roman
Pocket, 320 blz. € 7,50
ISBN 90-6265-718-4
Eerste uitgave 1993

«Hoogst persoonlijk en, zoals het hoort: obsessioneel» – L.Th. Lehmann in NRC Handelsblad

Diana Ozon vertelt in haar nieuwe boek Stad sta stil, het verhaal van haar huis, haar straat, haar buurt, haar stad. Waarnemingen en bespiegelingen, uitzichten en inzichten: rake poëzie in een evenwichtige bundel.

In deze pocket primeur wordt Stad sta stil (1993) voorafgegaan door Hup de zee, de bundel waarmee zij in 1986 doorbrak, én De Ozon Expres uit 1988, een onthullend (tijds)beeld van de jongerencultuur en het relaas van haar leven als rondtrekkende schrijfster.

«Diana Ozons taal is rijk aan beelden, die haar op het eerste gehoor simpele, realistische waarnemingen tot poëtische dromen en visioenen maken.»

Diana Ozon (Amsterdam, 1959), voortgekomen uit de punkbeweging, is een van Nederlands meest gevraagde podiumdichters. Haar roman Kraker Jack verscheen in 1991.

Lucas Derks – De postume colleges van Herman Blaas

Lucas Derks

Lucas Derks
De postume colleges van Herman Blaas

Nederland, roman
Paperback, 378 blz., €
ISBN 90-6265-368-3
Eerste druk 1992

Professor Herman Blaas, die het antropologiecollege bijwoont van Willem Strooykan, is niet te beroerd om mee te doen aan een klein experiment: het moet voelbaar maken van welke sluimerende angsten magiërs gebruik maken. Wat het in hem losmaakte, kan hij niet navertellen. Hij sterft aan een hartstilstand. Strooykan en Blaas hadden in de nabije toekomst moeten touwtrekken om het behoud van hun baan, en een storm van geruchten steekt op. Strooykan neemt de wijk naar Madeira, al is een serieuze verdenking uitgesloten, want welke academicus kan het zich veroorloven te geloven in magie?
Voor Strooykan en zijn medewerkers is hiermee de kous echter niet af: zij raken in de greep van bizarre hypotheses en ervaringen, die hen noodzaken al hun psychologische inventiviteit voor hun eigen casus aan te wenden. Strooykan ziet de geest van Blaas in een tunnel op Madeira, Ron, zijn assitent, vindt overal sporen van magische praktijken, Angela, een ex-studente van Strooykan, denkt dat zij Blaas heeft doodgetoverd en belandt in een psychiatrische inrichting.

Lucas Derks (1950) verstrikt ons in De postume colleges van Herman Blaas met zeldzaam gemak in de lotgevallen en de hersenspinsels van een groepje onthutste mensenwetenschappers, en hij trakeert ons tenslotte op een verrassende, verhelderende ontknoping.

Lucas Derks is de winnaar van de LIFT nationale debuurtprijs 1992.

Maryse Condé – De pelgrimage van Veronica

Alice Walker

MARYSE CONDÉ
De pelgrimage van Veronica

Guadeloupe, Roman
Vertaling: José Rijnaarts
Pocket, 248 blz. 7,50
ISBN 90-6265-706-0
Oorspronkelijke uitgave Heremakhonon/Wacht op het geluk 1980
Eerste druk als Globe Pocket 1992

«Ik ga niet meer terug naar Ségou. Ik wil niet dat de mensen me in deze toestand zien. Ik lees, wat moet ik anders? Ik lees mandingo-heldendichten. Die voorouders waren misschien de mijne – en dan ben ik geen bastaard. Lezen. Ik moet proberen te lezen.»

De Antilliaanse Veronica gaat naar een Afrikaans land om les te geven en tegelijk ‘de voorouder’ te zoeken. Ze denkt hem te vinden in Ibrhima Soray, de minister van Defensie. Maar als deze minnaar een opstond van haar studenten hardhandig de kop indrukt beseft ze haar vergissing.

«Het knappe van de roman is dat Veronica’s ontdekking al in haar jeugd besloten ligt. Herinneringen daaraan en haar belevenissen in Afrika spiegelen elkaar.» – Trouw

Maryse Condé (Guadeloupe, 1937) maakte wereldnaam met haar monumentale romancyclus over Afrika, Ségou, dat in 1990 maandenlang de Nederlandse boeken-toptien aanvoerde. Met haar romans Tituba, de zwarte heks van Salem, Tocht door de mangrove, Het valse leven, De laatste koningszoon en De pelgrimage van Veronica (dat eerder verscheen onder de titel Heremakhonon/Wacht op het geluk) wordt zij tot de groten van de Caribische literatuur gerekend.

Alice Walker – Het geheim van de vreugde

Alice Walker
ALICE WALKER
Het geheim van de vreugde

Verenigde Staten, Roman
Vertaling: Irma van Dam
Paperback, 286 blz. € 22,50
ISBN 90-6265-370-7
Eerste druk 1992

In Het geheim van de vreugde, de vijfde roman van Alice Walker, leren wij een personage kennen dat we in De kleur Paars voor het eerst ontmoet hebben: de Afrikaanse Tashi die, pas getrouwd, met haar man Adam naar Amerika kwam.
In ‘haar eigen roman’ – verteld in de stemmen van Tashi zelf en degenen die haar het meest na staan – blijkt dat zij zich als jonge vrouw, misleid door trouw aan de gewoonten van haar volk, vrijwillig heeft onderworpen aan de vrouwelijke initiatierite.
Ernstig beschadigd door deze ervaring voert zij de rest van haar leven een wanhopige strijd tegen de gekte. Alleen door inzicht te verkrijgen in de mythologische ‘redenen’ voor wat haar, en talloze andere vrouwen en meisjes in de loop van duizenden jaren, is aangedaan, kan zij misschien leren leven – en sterven – met de woede en het overweldigende verdriet.

Het geheim van de vreugde is een overtuigende roman: knap van compositie, zuiver van toon, rijk aan visie en schokkend van inhoud – des te schokkender omdat met de komst van miljoenen immigranten naar de Verenigde Staten en West-Europa het rituele verminken van de genitaliën bij vrouwen niet langer uitsluitend in Afrika en de Arabische wereld plaatsvindt.

Ernst Jansz – De Overkant. Globe Pocket

Ernst Jansz
ERNST JANSZ
De Overkant

Nederland, Roman
Pocket, 250 blz.
ISBN 90-6265-705-2
Eerste druk 1985
Eerste druk als Globe Pocket 1992

«Tweehonderd en vijftig pagina’s familiedrama die je ademloos uitleest.» – Vrij Nederland

Op geraffineerde wijze wordt in deze roman de Indische vader Rudi geportretteerd – eerst in brieven aan hem in Holland vanuit het vooroorlogse Batavia, dan in door zijn weduwe Jopie vertelde herinneringen en tot slot door een reisverslag van de zoon Joch die in Indonesië een ontdekking doet die de verhalen daarvoor in een ander, dramatischer licht plaatst.

«De Indonesische snapshots zijn vaak prachtig, maar ook de herinneringen aan de vader zijn indringend genoteerd en beslist niet minder goed dan soortgelijke verhalen van Adriaan van Dis en Boudewijn Büch.» – Hans Warren

«Minstens zo geslaagd is zijn weergave van een belangrijk nationaal cultuurgoed: het schuldgevoel.» – Vrij Nederland

Ernst Jansz (Amsterdam, 1948) is muzikant en schrijver. Als muzikant maakte hij naam in groepen als CCC inc. en Doe Maar. Als schrijver debuteerde hij in 1983 met Gideons droom.

Albert Hagenaars – Butijn. Het boze oog

René Huigen
ALBERT HAGENAARS
Butijn. Het boze oog

Nederlands Roman
Paperback, 320 blz., 15,75
ISBN 90-6265-366-9
Eerste druk 1992

Butijn. Het boze oog is het verhaal van twee tot elkaar veroordeelde mannen, die dezelfde vlucht naar Indonesië nemen. De een is Ben Butijn, een zestigjarige, in Batavia geboren Hollandse oorlogsfotograaf. Op medisch advies gaat hij terug naar zijn geboorteland om voor het eerste de confrontatie aan te gaan met zijn in Japanse kampen doorgebrachte jeugdjaren en met de Bersiap, de vaak in terreur ontaarde vrijheidsstijd van met name de Pemoeda’s.
De ander is Danny de Wit, een eenzelvige Indische jongen uit Den Haag, die zijn vader op diens sterfbed heeft moeten beloven één keer het land van zijn tweede achtergrond te bezoeken. Danny houdt een dagboek bij, maar door zijn groeiende fascinatie voor de fotograaf begint hij ook aan een roman over Butijn.
Butijn. Het boze oog kan gelezen worden als een geromantiseerd historisch document, als een reisverslag en als een psychologische thriller, maarwil tevens een inhaalmanoeuvre zijn in een schandalig lang verwaarloosd en verzwegen stuk contemporaine geschiedenis én een hommage aan elke oorlogsverslaggever waar ook ter wereld.
Butijn. Het boze oog is een knap geschreven, intelligent gecomponeerde, van meet af aan meeslepende roman, waar mee Albert Hagenaars zich manifesteert als een auteur van blijvende betekenis.