Onthullende en onthutsende filmische autobiografie.

WeddingSchrijfster en schilderes Saya Yasmine Amores (voorheen Cándani) vertelt aan Peter de Rijk openhartig over haar familiegeschiedenis die gebukt gaat onder een banvloek en zwarte rituelen. Haar verhaal wordt doorspekt met beelden van haar talrijke schilderijen. De vragen die zich bij lezers van haar eerste roman ‘Oude onbekenden’ (uit 2001) aandienden worden in deze film beantwoord. Daarnaast leest ze enkele gedichten uit haar bundel ‘Een zoetwaterlied’ uit 2000 en licht de inhoud ervan toe. ‘Oude onbekenden’ en ‘Een zoetwaterlied’ zijn nog rechtstreeks bij de uitgever te bestellen. Van Saya Yasmine Amores verscheen nog recent (in 202o) de dichtbundel ‘Het verdriet van de fluit’. Belangstellenden voor de getoonde schilderijen kunnen zich wenden tot indeknipscheer@planet.nlindeknipscheer@planet.nl.
Kijk hier naar de film (31 maart 2021)
Meer over ‘Oude onbekenden’
Meer over ‘Een zoetwaterlied’
Meer over Saya Yasmine Amores voorheen Cándani bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Laat de lezer deelgenoot worden van deze sterke en aangrijpende bundel.» – Rogier Nupie

voorplatFluit1-75Over ‘Het verdriet van de fluit’ van Saya Yasmine Amores in De Auteur, 12 maart 2021:
(…) Saya Yasmine Amores (…) debuteerde onder het pseudoniem Candani in 1990 met de dichtbundel ‘Ghunghru tut gail / De rinkelband is gebroken’. Daarna volgden nog vier dichtbundels en twee romans. Ze is tevens plastisch kunstenaar. De gedichten in ‘Bansuri ke gam / Het verdriet van de fluit’ schreef ze toen ze 17 en 18 was in het Sarnámi, de taal van de Surinaamse Hindostanen. Ze tekende zelf voor de Nederlandse vertaling. Haar poëzie is heel direct, vaak onderkoeld, en weet je als lezer meteen vanaf het eerste gedicht te raken. (…) Heel wat herinneringen, vaak niet al te fraai (…) misschien wachten haar betere tijden in Nederland – twee gedichten kregen de titel ‘Holland mee’. (…) Aan het eind van de poëtische tunnel bieden zich betere tijden aan. (…) Met veel verbeelding en fantasie/ met veel diepgaande emoties/ heb ik mijn dromen gesierd – dixit de dichteres. Dat heeft ze ook met haar poëzie gedaan. Laat de lezer deelgenoot worden van deze sterke en aangrijpende bundel.
‘De Auteur’ is een driemaandelijks tijdschrift van de Vereniging van Vlaamse letterkundigen.
Lees hier de recensie op het blog van de Vereniging: ‘De Boekhouding’
Meer over ‘Het verdriet van de fluit’
Meer over Saya Yasmine Amores bij Uitgeverij In de Knipscheer

Gedichten van Joop Verhaaren, Saya Yasmine Amores en Robby Harman

WeddingIn zijn bijna dagelijkse Facebookbericht memoreert Wim van Til, oprichter van en coördinator bij Poëziecentrum Nederland, de geboorte- en sterfdagen van Nederlandstalige dichters. Het is vandaag (8 maart 2021) de geboortedag van onder anderen A. Marja, Hafid Bouazza en Saya Yasmine Amores (voorheen Cándani, 1965). Niét vermeld is Robert Harman Sordam (1955-2018) van wie poëzie is opgenomen in ‘Spiegel van de Surinaamse Poëzie’. Albert Verwey, J.J. Geuns, Kees van Duinen, Chris J. van Geel, Jaak Brouwers en Joop Verhaaren (1949-2016) stierven op 8 maart. Bij wijze van felicitatie/gedenken kiest Wim van Til voor een gedicht van Joop Verhaaren; uitgeverij In de Knipscheer kiest in dit bericht voor drie (andere) gedichten van respectievelijk Joop Verhaaren, Saya Yasmine Amores en Robby Harman. Van Joop Verhaaren het gedicht ‘Zonsondergang / Verschreven’ uit zijn bundel ‘Een kras in de nachtwacht’ in 1980 verschenen bij Uitgeverij In de Knipscheer. Dit gedicht werd ook opgenomen door Klaas de Groot in de bloemlezing ‘Grenzenloos – 40 jaar Knipscheer poëzie’. Van Saya Yasmine Amores kiezen we voor het gedicht ‘Herinneringen’ uit haar meest recente bundel ‘Het verdriet van de fluit’ (In de Knipscheer, 2020) en van Robby Harman ‘Mijn droom’ uit de bundel (met cd) ‘Harmanized’ (in de Knipscheer, 2016).

Zonsonderzang / Verschreven
(5)

door duister van naaldhout
poreus aan de rand schiet
een steekvlam schampt van
een paddestoel de onderkant

in hinderlaag
ontelbaar verweer
van sporen en oorsprong

stond nog van deze
de steel in de grond

 

 

Herinneringen

nu je herinneringen vertrokken zijn
ben jij teruggekomen
nu jouw liefde weggevaagd is
mijn geheugen verloren is

nu alles voorbij is
ben jij teruggekomen
nu het boek verouderd is
en de tijding vergeten is

nu er niets meer overgebleven is
ben jij teruggekomen
nu de tranen opgedroogd zijn
en mijn glimlach uitgewist is

nu alles geroofd is
ben jij teruggekomen
nu er geen bloed meer
in het lichaam is
en mijn hart
vol is van leegte

ben jij teruggekomen

 

 

Mijn droom

Hoor mijn stem
als een zeemeeuw krijsen
achter de rotsen
Mijn hart slaat in doodsangst
Ik zoek een schuilplaats
waar liefde woont.
Ik vlieg als een zonnevogel
in zware storm
over de hoogste bergen.
Stroomversnellingen horen mij roepen.
Mijn lijf zwenkt her en der.
Alleen de lucht ziet
mijn benauwdheid.
O mijn vaderland, mijn rozenstruik,
mijn nest.
Als straks de dood mij aantast
in mijn droom.

Meer over Saya Yasmine Amores bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Robert Harman Sordam bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Joop Verhaaren bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Het is soms benauwend hoe dichtbij je ermee verwikkeld bent.» – Reza Madhar

voorplatFluit1-75Over ‘Het verdriet van de fluit’ van Saya Yasmine Amores in De Ware Tijd Literair, 12 december 2020:
(…) De dichter schrijft vooral vanuit zichzelf, en je ervaart hoe ze groeit tussen het eerste gedicht en het laatste. (…) Het boek vertelt een verhaal: er is een protagonist, er zijn tegenstanders en er is een omgeving en een cultuur. De eerste gedichten zijn verwijtend naar iemand op wie ze gesteld is, maar in wie ze steeds wordt teleurgesteld. Ze schrijft vastberaden: “waarom zou ik mijn poëzie/ in verlegenheid brengen/ om jouw ontrouw?” (…) Het gedicht, Hindostaan-zijn/ Hindustani, waarin ze zichzelf herinnert aan haar afkomst als Surinaamse Hindostaanse, heeft de felheid van een punk-rocklied. (…) Mijn favoriet van dit gedeelte is Surinaamse Hollander waarmee iedereen wel eens ervaring mee heeft gehad iedereen kent wel zo een persoon; “met geleend geld / ging hij naar Holland / vandaag, / vandaag heeft hij / enkele woorden / geleerd in Holland / en nu komt hij ons / vertellen hoe / wij moeten leven”. Een groot deel van de bundel gaat over het gevoel het zwarte schaap van de familie te zijn. (…) De ik-persoon is in de hele bundel aan het woord en prominent aanwezig, maar langzamerhand wordt het een “wij” en “zij” en zelfs “jij”. Er komt een kind bij kijken en de isolatie wordt erger. (…) Het wordt steeds pijnlijker om door te lezen. En hoewel het er hopeloos uitziet is de schrijfster toch niet overwonnen. (…) Denk niet dat dit een boek alleen voor Hindostanen is. (…) Het is soms benauwend hoe dichtbij je ermee verwikkeld bent. (…)
Lees hier of hier de recensie
Meer over ‘Het verdriet van de fluit’
Meer over Saya Yasmine Amores bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Deze gedichten raken het hart.» – Jerry Dewnarain

voorplatFluit1-75Over ‘Het verdriet van de fluit’ van Saya Yasmine Amores in De Ware Tijd Literair, 12 december 2020:
Saya Yasmine Amores is half Indonesisch, de andere helft is een mengsel van verschillende bevolkingsgroepen uit de Himalayas. Ze beweert ook blank en Indiaans bloed in zich te hebben. De vele mix van culturen maakt haar creatief en kunstzinnig. (…) Er heeft iets treurigs plaatsgevonden in het verleden van de ‘protagonist’. De dichter snakte er naar om het ouderlijk huis te verlaten waar zij zich verstoten en verworpen voelde, en ging op zoek naar haar identiteit. (…) De gedichten uit ‘Bānsuri ke gam / Het verdriet van de fluit’ raken het hart. Sommige doorboren je met een giftige pijl door de bittere armoede er in of door het leven van een alleenstaande moeder.
Lees hier het signalement
Meer over ‘Het verdriet van de fluit’
Meer over Saya Yasmine Amores bij Uitgeverij In de Knipscheer

Videobeelden presentatie ‘Het verdriet van de fluit’

voorplatFluit1-75Presentatie ‘Bánsuri ke gam / Het verdriet van de fluit’ van Saya Yasmine Amores, 21 november 2020:
Op 27 september 2020, midden in Coronatijd, vond in de grote zaal van Vereniging Ons Suriname in Amsterdam voor een noodgedwongen klein gezelschap de presentatie plaats van de dichtbundel ‘Bánsuri ke gam / Het verdriet van de fluit’ van Saya Yasmine Amores. Van de presentatie zijn beeldopnamen gemaakt. Vanwege die goeddeels lege ruimte echoot helaas het geluid. Deel 1 opent met Delano Veira, directeur van Vereniging Ons Suriname. De inleiding van uitgever Franc Knipscheer wordt besloten met een voordracht van beeldend kunstenaar en acteur Peter Tholen (vanaf 17:10 op de tijdbalk). In deel 2 komt uitgeverijredacteur Peter de Rijk aan het woord, gevolgd door een tweede optreden van Peter Tholen vanaf 13:00 op de tijdbalk. Op 17:55 en 19:00 worden de eerste exemplaren door de auteur overhandigd aan resp. Simon van der Lugt, schrijver van het Voorwoord in de bundel, en Delano Veira. Daarna leest Saya Yasmine Amores voor uit de nieuwe bundel en wordt zij geïnterviewd door Delano Veira. Op circa 30:22 sluit Simon van der Lugt de presentatiemiddag af.
Kijk hier naar Deel 1
Kijk hier naar Deel 2
Lees hier de tekst van de inleiding en aankondigingen door Franc Knipscheer
Meer over ‘Het verdriet van de fluit’
Meer over Cándani bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Saya Yasmine Amores bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Haar sobere schrijfstijl is bijzonder en staat geheel op zichzelf.» – C.H. Gajadin

voorplatFluit1-75Over ‘Het verdriet van de fluit’ van Saya Yasmine Amores voor NBD / Biblion, 5 november 2020:
Schilder, schrijver en dichter Saya Yasmine Amores publiceerde eerder gedichten en romans onder het pseudoniem Cándani. Haar dichtbundels schreef zij in het Sarnami, de spreektaal van Hindostanen in Suriname en Nederland. Verlangen naar verandering evenals confrontatie met de dagelijkse realiteit is het thema van de meeste gedichten. In deze tweetalige bundel, met op de linkerpagina de gedichten in het Sarnami en op de rechterpagina in het Nederlands, schetst ze in klare taal een wereld waarin er geen plaats is voor mooie woorden. Wel bijvoorbeeld voor een alleenstaande moeder die tevergeefs wacht. Een vogel die altijd moet zingen. Haar sobere schrijfstijl is bijzonder en staat geheel op zichzelf, waar anderen streven naar verfraaiing.
Meer over ‘Het verdriet van de fluit’
Meer over Saya Yasmine Amores bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Beschrijvende, vaak schrijnende poëzie.» – Geert Zomer

voorplatFluit1-75Over ‘Het verdriet van de fluit’ van Saya Yasmine Amores op Meander Magazine, 21 oktober 2020:
(…) Beschrijvende, vaak schrijnende tweetalige, poëzie. (…) De dichteres lijkt verwikkeld in een spel tussen afstand en nabijheid, welke overbrugd wordt door verlangen, maar ook door boosheid, blijheid, angst, verdriet en pijn. (…) Amore staat voor liefde. Amores, of Liefdesgezangen, is een werk van Ovidius. In dit werk vol liefdesavonturen roept Ovidius zijn Corinna tot leven. Een vrouw die hij zo veel verschillende eigenschappen toedicht dat het niet aannemelijk is dat zij ooit echt heeft bestaan. Saya Yasmine Amores heeft Corinna in deze bundel wederom tot leven geblazen, de kooi geopend en zo de vogel, met al zijn kwaliteiten, de vrijheid gegeven.
Lees hier de recensie ‘De feniks in de kooi’
Meer over ‘Het verdriet van de fluit’
Meer over Saya Yasmine Amores bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Voor eenieder die weet wat het is om verdriet te hebben.» – André Oyen

voorplatFluit1-75Over ‘Het verdriet van de fluit’ van Saya Yasmine Amores op Ansiel, 7 oktober 2020:
(…) Saya Yasmine Amores is een van de ‘jongere’ auteurs die de dubbele migratie van de Hindostanen van India naar Suriname en vervolgens naar Nederland thematiseren. (…) Haar poëzie, die voor een groot deel in het Sarnami is geschreven, is ook herkenbaar, en dan niet alleen voor vrouwen uit de Hindostaanse samenleving, maar voor eenieder die weet wat het is om verdriet te hebben. Pijn en verdriet zijn universele gevoelens die iedereen herkent als je die tegenkomt, maar Saya Yasmine Amores verbeeldt ze op zo’n bijzondere manier dat je dat gevoel niet alleen herkent, maar ook daadwerkelijk voelt. (…) Een mooie en indrukwekkende dichtbundel!
Lees hier het signalement
Meer over ‘Het verdriet van de fluit’
Meer over Saya Yasmine Amores bij Uitgeverij In de Knipscheer

De pers over ‘Huis van as’ (2002) van Saya Yasmine Amores (Cándani)

CandaniIn ‘Huis van as’ bezoekt Amelia haar geboorteland na het overlijden van haar vader. Ze ontmoet er ook haar jeugdvriendin, inmiddels een jonge moeder. Amelia is jaloers op haar hartstocht die zin aan het leven geeft. Hun sterk verschillende levens blijken veel inniger verbonden te zijn dan Amelia vermoedt.

«Zij heeft én het talent én de ambitie én de verhaalstof om een van de groten van de Surinaamse literatuur te worden.» – Hella Haasse

«Met ‘Huis van as’ van de Hindoestaans-Surinaamse schrijfster Cándani (Saya Yasmine Amores) komen we terecht in het mijnenveld van amoureuze en familiale relaties dat zo kenmerkend is voor het leven in en de literatuur uit het Caribisch gebied. In ‘Huis van as’ wordt een heel register van gevoelens subtiel bespeeld. De totale verwarring van Amelia wordt overtuigend in beeld gebracht.» – Gerrit Jan Zwier, Leeuwarder Courant

«In haar dichtbundel ‘Een zoetwaterlied’ beschreef Cándani (Saya Yasmine Amores) twee jaar geleden de onderdrukte sensualiteit van de hindostaanse vrouw. Vorig jaar viel haar prozadebuut ‘Oude onbekenden’ op door de geheel eigen poëtische stijl waarmee ze het thema van de hindostaanse immigratie behandelde. Beide thema’s verbindt Cándani nu in haar nieuwe roman ‘Huis van as’. Hierin ontdekt de hoofdfiguur Amelia bij een bezoek aan Suriname dat haar inmiddels overleden vader haar jeugdvriendin Rita al op dertienjarige leeftijd zwanger had gemaakt. Maar het blijft niet bij deze ene ontdekking. Haar vriendin Rita is waarschijnlijk ook nog eens het buitenechtelijke kind van haar vader, zodat de relatie tussen hen pure incest is. De ontreddering die dat meebrengt roept Cándani op met een opeenstapeling van zeer korte zinnen. Dit staccato-effect wordt nog eens versterkt door de tegenwoordige tijd die ze gebruikt. Zo ontstaat ook bij de lezer het onrustige gevoel dat alle samenhang ontbreekt. Opnieuw toont Cándani haar gedrevenheid om te onderzoeken wat je met taal kunt doen.» – Jos de Roo, Trouw

Meer over ‘Huis van as’
Meer over Cándani bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Saya Yasmine Amores bij Uitgeverij In de Knipscheer