Op dinsdag 15 september 2026 wordt de documentaire Uit de Knipscheer in het kader van Caribbean Focus vertoond op de 28ste editie van het International Film Festival Film by the Sea in Vlissingen. In de Knipscheer werd in 1976 opgericht door de broers Jos en Franc Knipscheer als zelfstandige, literaire uitgeverij in Haarlem. In de halve eeuw van zijn bestaan (de deuren gaan in 2026 dicht) gaven ze experimentele en maatschappijkritische literatuur uit, zowel van Nederlandstalige auteurs als van vertaalde schrijvers. Er was ruimte voor zwarte, inheemse Amerikaanse, Indische, Afrikaanse, Surinaamse en Antilliaanse boeken en daarmee waren de broers belangrijke pioniers op de Nederlandstalige markt. De film volgt de overgebleven broer Franc Knipscheer (Jos overleed in 1997), die vertelt over zijn speciale liefde voor de Caribische literatuur en laat daarnaast Curaçaose auteurs aan het woord over wat die halve eeuw voor hen heeft betekend en heeft opgeleverd. Regisseur Hester Jonkhout (Felix de Rooy: Nomade in Niemandsland) groeide zelf op in Curaçao en maakt verhalen over Caribische roots en identiteit. Uit de Knipscheer ging in april 2026 in première op het Curaçao International Film Festival. Met medewerking van Franc Knipscheer & Anja Brandse, Peter de Rijk, Eric de Brabander, Carel de Haseth, Bernadette Heiligers, Elodie Heloise, Jeroen Heuvel, Ronny Lobo, Chesley Rach, Scott Rollins, Ini Statia, Hilda de Windt-Ayubi.
De vertoning wordt omlijst door de korte film (12 min.) From Dirt, eveneens van Hester Jonkhout, en door de boekpresentatie van Uit baldadig hout ben ik gesneden, over Frank Martinus Arion, door schrijfster Mineke de Vries, die het eerste exemplaar overhandigt aan Sander Burger, documentairemaker en tevens regisseur van de openingsfilm op het festival Youri. De documentaire film Uit de Knipscheer wordt geïntroduceerd met een Q&A met Franc Knipscheer door Lex Veerkamp. Na de vertoning van de films is er een signeersessie in de zaal voor Uit baldadig hout ben ik gesneden en voor de bundel Wie denk je dat ik ben? van Boeli van Leeuwen waarin het verhaal Gesprek met Joans is opgenomen dat in de documentaire een sleutelrol speelt.
Meer over programma Film by the Sea
Meer over ‘Uit de Knipscheer’
Meer over een halve eeuw In de Knipscheer
Meer over ‘Wie denk je dat ik ben?’
Over ‘Afscheid Uitgeverij In de Knipscheer’ door Ronny Lobo in De Ware Tijd Literair (Suriname), 6 en 7 juli 2026:
Op zondag 16 augustus 2026 om 16.25 uur is de documentaire Uit de Knipscheer die april dit jaar in première ging op het Curaçao International Film Festival te zien op de Nederlandse televisie. De NTR kondigt de documentaire als volgt aan: «Na 50 jaar pionieren sluit de progressieve Uitgeverij In de Knipscheer uit Haarlem haar deuren. Gebroeders Jos en Franc Knipscheer stortten zich vanaf de jaren zeventig van de vorige eeuw onvermoeibaar op experimentele en maatschappijkritische Nederlandse én buitenlandse literatuur. Behalve Zwarte en inheemse Amerikaanse literatuur, gaven ze ook Indische, Afrikaanse, Surinaamse en Antilliaanse boeken uit. De uitgeverij groeide in de loop der jaren uit tot een belangrijke brug tussen de Nederlandstalige lezer en verschillende Antilliaanse schrijvers. In deze film maken we kennis met de overgebleven broer achter de Uitgeverij, Franc Knipscheer en zijn speciale liefde voor de Caribische literatuur en blikken Curaçaose schrijvers terug op de oogst van 50 jaar In de Knipscheer. Met: Franc Knipscheer, Eric de Brabander, Carel de Haseth, Bernadette Heiligers, Elodie Heloise, Ini Statia, Jeroen Heuvel, Ronny Lobo, Chesley Rach, Scott Rollins, Hilda de Windt-Ayoubi. Regie: Hester Jonkhout.»
Op 16 mei 2026 vond in de Haarlemse Pletterij een avond plaats ter ere van het 50-jarig bestaan (en ook het ophouden) van Uitgeverij In de Knipscheer. Bij die gelegenheid werd ook het nieuwe nummer (7) van het literaire tijdschrift Elders gepresenteerd, dat geheel gewijd is aan de uitgeverij. Daarin is ook opgenomen, in het Amerikaans van de Amerikaans-Indiaanse auteur Craig Kee Strete, het verhaal The Dead Don’t Dance. Zijn verhalenbundel Als al het andere faalt was in 1976 het allereerste boek dat de uitgeverij in Nederlandse vertaling van Jos Knipscheer († 1997) uitgaf. In de aankondiging van het programma staat vermeld dat schrijver/vertaler (en ook oud-redacteur bij de uitgeverij) Scott Rollins een van overzee gekomen brief zou voorlezen. Het zou één van de hoogtepunten van de avond zijn: To the brothers Knipscheer van Craig Strete. Deze brief is niét opgenomen in Elders nr.7.
Met dit extra dikke zevende nummer brengt Elders literair een hommage aan 50 jaar uitgeverij In de Knipscheer, in boekomslagen en een fotobiografie, maar vooral in verhalen, gedichten, essays en herinneringen van In de Knipscheer-auteurs uit alle windstreken. Verhalend proza en memoir: Marion Bloem, Kristien De Wolf, Cor Gout, Ernst Jansz, Lex Paleaux, Scott Rollins, Craig Strete, Etchica Voorn en Tommy Wieringa. Poëzie: Aletta Beaujon, Oda Blinder, Aly Freije, Karin Lachmising, Carla van Leeuwen en Walter Palm. Peter de Rijk, al decennia naast schrijver (onder het pseudoniem E. de Haan) ook redacteur van In de Knipscheer, schreef met ‘De pater familias’ zowel een kleine geschiedenis van de uitgeverij als een kleurrijk en liefdevol portret van Franc Knipscheer als beschermvader van ‘zijn’ auteurs en boeken – en tijdschriften: bij de uitgeverij verschenen achtereenvolgens Mandala (1975–1983), De Held (1985–1993), Literair tijdschrift Extaze (2011–2019) en Elders literair (2022–2026). In ‘Geruchtmakende In de Knipscheer-uitgaven’ geeft De Rijk daarnaast een overzicht van titels uit de jaren zeventig en tachtig die in Nederland opzien baarden. In zijn schets ‘Een goede garage behoeft geen voordeurbel. Vijftig jaar Caraïbische Knipscheer-uitgaven’ stelt Michiel van Kempen dat ‘niemand de stelling zal bestrijden dat de literatuur van Suriname en de voormalige Nederlandse Antillen er anders zou hebben uitgezien zonder de ruimte die In de Knipscheer heeft geboden aan Nederlands-Caraïbische auteurs’. Klaas de Groot beschrijft in ‘Boeli van Leeuwen onderweg (van Leiden naar Venezuela)’ een deels ongepubliceerd gebleven typoscript van de vooraanstaande Nederlands-Antilliaanse auteur over zijn reizende leven in de jaren veertig en vijftig. In ‘Drie Antilliaans-Curaçaose dichteressen over de wereld, de liefde en zichzelf’ leidt De Groot het werk in van Oda Blinder, Aletta Clémence Beaujon en Carla van Leeuwen, auteurs van wie hij voor In de Knipscheer verschillende bundels samenstelde en bezorgde. Verder in dit nummer een onnavolgbare beschouwing van Rogi Wieg († 2015) over de dichtbundel Scheren zonder spiegel (2011) van E. de Haan en een gloednieuwe tekening van beeldend kunstenaar Diederik Gerlach, die zijn uitgever (Het leven is snel genoeg) vereeuwigde. Gastredactie Hein van der Hoeven en Peter de Rijk. In dit nummer was ook ruimte gereserveerd voor een bijdrage van Astrid H. Roemer. Zij mailde de redactie eind november 2025: «Beste, op een bijdrage van mij kunt u rekenen. Houd me op de hoogte, please! Astrid H Roemer.» De bijdrage is niet gekomen, ze overleed op 8 januari 2026 in Paramaribo. Het omslag is van Els Kort, een kleurrijke knipoog naar het logo van de uitgeverij (van Henrik Barends).
Op zaterdag 16 mei 2026 eert Elders literair haar jubilerende én afscheidnemende uitgever In de Knipscheer met een dubbele hommage: een extra dik tijdschriftnummer vol essays, verhalen en gedichten van Knipscheerauteurs uit alle windstreken én een avondvullende presentatie in de Pletterij, het ‘eigen’ podium van de uitgeverij, gelegen aan dezelfde Lange Herenvest in Haarlem. De avond is uitverkocht. Zodra Elders 7 is verschenen maken we de inhoud van het nummer ook op deze site bekend.
Over ‘Spiegelschriften’ van Scott Rollins op Les plats pays, 3 december 2025:
Zaterdag 18 april 2026 ging de documentaire Uit de Knipscheer- een ayo uit Curaçao in première op het Curaçao International Film Festival. De film van Hester Jonkhout is een groot gebaar van de Curaçaose Knipscheer-schrijvers naar hun zeer betrokken uitgever Franc Knipscheer, die er na 50 jaar een punt achter zet. Met zijn levenspartner Anja Brandse en redacteur Peter de Rijk bracht hij vele Curaçaose boeken naar een internationaal publiek.