Tag: tommy wieringa

«Zij wezen Peter de Rijk, die ik nog niet kende, aan als coach.» – Ronny Lobo

Over ‘Afscheid Uitgeverij In de Knipscheer’ door Ronny Lobo in De Ware Tijd Literair (Suriname), 6 en 7 juli 2026:

(…) Ze stonden bekend om het ontdekken van vroeg talent en experimentele stemmen. Bij In de Knipscheer hebben enkele schrijvers, die om verschillende redenen naar andere uitgeverijen zijn overgestapt hun debuut gemaakt en zijn daar zeer bekend geworden, onder wie Leon de Winter, Tommy Wieringa, Herman Brusselmans, Astrid Roemer, Marion Bloem en kinderboeken schrijver Sjoerd Kuyper. Ook vertalingen van het werk van Maryse Condé uit Guadeloupe werden door In de Knipscheer uitgegeven. Mijn relatie met In de Knipscheer begon met mijn debuutroman ‘Bouwen op drijfzand’. Ik kreeg van het Nederlands Letterenfonds een sponsoring om het manuscript, dat al beoordeeld was door Ini Statia, Frank Martinus, Eric Zielinsky en Pim Wiersinga te perfectioneren. Zij wezen Peter de Rijk, die ik nog niet kende, aan als coach. Als perfectionist nam hij alle tijd. Toen ik ongeduldig werd, zei hij tegen mij: ‘Je moet gewoon doorschrijven. Een goede uitgever zoekt geen goed boek, die zoekt een goede schrijver.’ Dat inspireerde mij om verder te schrijven. Nog voordat mijn eerste roman op de markt kwam, was het manuscript van de tweede al gereed. Na de leerzame coaching vroeg ik aan Peter hoe ik een uitgever kon vinden omdat ik had begrepen dat voor veel schrijvers dat het moeilijkste was. Hij antwoordde onmiddellijk: ‘In de Knipscheer gaat het boek uitgeven.’ Ik wist daarvoor niet van de relatie die Peter al sinds 1995 als redacteur met de uitgeverij had. Ook bij mijn drie volgende romans ‘Tirami sù’, ‘De bouwval’, en ‘De schaduw van de poortwachter’ heeft Peter mij, op mijn verzoek, met succes gecoacht. (…)

Lees hier verder
Meer over een halve eeuw In de Knipscheer
Meer over Ronny Lobo bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Multiculturele herberg.» – Katja de Bruin

Jos en franc Knipscheer. Foto Kuno Grommers

Over ‘Uit de Knipscheer’ van Hester Jonkhout in VPRO Gids nr. 32/33, 8 t/m 21 augustus 2026:

Documentaire van Hester Jonkhout. Na vijftig jaar stopt Uitgeverij In de Knipscheer, waarbij veel Antilliaanse en Surinaamse literatuur verscheen. Eigenaar Franc Knipscheer wordt geportretteerd  en Curaçaose auteurs blikken terug op de afgelopen halve eeuw. (…) De laatste titels die bij In de Knipscheer verschijnen voordat Franc Knipscheer het uitgeversbijltje er na vijftig jaar bij neergooit, vormen de perfecte illustratie van wat er allemaal kon bij deze unieke uitgeverij: een erotische beeldroman van de Haarlemse kunstenaar Wilfred Alders, gedichten in drie talen van de Antilliaanse dichteres Ini Statia, de heruitgave van een schotschrift dat Medardo de Marchena in 1929 publiceerde over de uitbuiting van de Afro-Curaçaose bevolking en een discografie van Nederlands-Antilliaanse grammofoonplaten tussen 1925 en 1970 door Tim de Wolf. Waar elke uitgever nu koortsachtig speurt naar schrijvers die niet geworteld zijn in de polderklei, specialiseerden de broers Jos en Franc Knipscheer zich al vanaf de jaren zeventig in wat ze zelf ‘etnoliteratuur’noemden: Nederlandstalige literatuur uit de Antillen en Suriname, al was er ook voor schrijvers als Leon de Winter, Herman Brusselmans en Tommy Wieringa plaats in de multiculturele herberg van de gebroeders Knipscheer. (…)

Lees hier of hier verder
Klik hier voor de NTR-aankondiging
Meer over de film
Meer over een halve eeuw In de Knipscheer

«In een leefnet met het Knipscheerschip meegesleept.» – Kristien De Wolf

Over presentatie Elders nr. 7 in Pletterij op 16 mei 2026 op Elders Literair, 24 mei 2026:

Onder de titel What a wonderful world it would be publiceert Elders literair een persoonlijk verslag van Kristien De Wolf over de presentatie van Elders nr. 7. Kristien De Wolf, auteur bij Uitgeverij In de Knipscheer en ambassadeur voor Elders in België, was een van de gasten die op de presentatieavond optrad.  “(…) Vandaag sloot franc Knipscheer de deur van de uitgeverij In de Knipscheer voorgoed en dat einde zou in Haarlem gevierd en betreurd worden zoals het op een degelijke begrafenis de gewoonte is. Ik moest en zou erbij zijn. (…)  Niet alleen een pak beroemde schrijvers zoals Tommy Wieringa, Marion Bloem en Astrid Roemer hadden er het voorrecht genoten te mogen rijpen in de veilige incubator die In de Knipscheer vijftig jaar lang was, maar zo ook ikzelf en de halve Eldersredactie. (…) Toen ik eindelijk voor de deur van de Pletterij geparkeerd stond en even later de kleine concertzaal betrad, gebeurde weer wat er altijd gebeurt als ik het parallelle universum van Elders en uitgeverij In de Knipscheer betreed. Ik kreeg een grote bak liefde over me heen. (…)  De zaal liep vol. Bil aan bil zaten we opeengepakt. Er was geen stoel meer vrij. (…) Met een stevig noisy nummer takelde Lakshmi ons ten slotte uit onze melancholie in een bad vol levenslust, en zo werd het een echte begrafenis: eerst wenen om wat verloren is en dan uitbundig lachen en samen drinken op het leven. (…)”

Lees hier het verslag
Meer over Elders literair 7
Meer over een halve eeuw In de Knipscheer
Meer over Kristien De Wolf bij Uitgeverij In de Knipscheer

Hommage aan halve eeuw Uitgeverij In de Knipscheer in Elders literair 2026-7

Met dit extra dikke zevende nummer brengt Elders literair een hommage aan 50 jaar uitgeverij In de Knipscheer, in boekomslagen en een fotobiografie, maar vooral in verhalen, gedichten, essays en herinneringen van In de Knipscheer-auteurs uit alle windstreken. Verhalend proza en memoir: Marion Bloem, Kristien De Wolf, Cor Gout, Ernst Jansz, Lex Paleaux, Scott Rollins, Craig Strete, Etchica Voorn en Tommy Wieringa. Poëzie: Aletta Beaujon, Oda Blinder, Aly Freije, Karin Lachmising, Carla van Leeuwen en Walter Palm. Peter de Rijk, al decennia  naast schrijver (onder het pseudoniem E. de Haan) ook redacteur van In de Knipscheer, schreef met ‘De pater familias’ zowel een kleine geschiedenis van de uitgeverij als een kleurrijk en liefdevol portret van Franc Knipscheer als beschermvader van ‘zijn’ auteurs en boeken – en tijdschriften: bij de uitgeverij verschenen achtereenvolgens Mandala (1975–1983), De Held (1985–1993), Literair tijdschrift Extaze (2011–2019) en Elders literair (2022–2026). In ‘Geruchtmakende In de Knipscheer-uitgaven’ geeft De Rijk daarnaast een overzicht van titels uit de jaren zeventig en tachtig die in Nederland opzien baarden. In zijn schets ‘Een goede garage behoeft geen voordeurbel. Vijftig jaar Caraïbische Knipscheer-uitgaven’ stelt Michiel van Kempen dat ‘niemand de stelling zal bestrijden dat de literatuur van Suriname en de voormalige Nederlandse Antillen er anders zou hebben uitgezien zonder de ruimte die In de Knipscheer heeft geboden aan Nederlands-Caraïbische auteurs’. Klaas de Groot beschrijft in ‘Boeli van Leeuwen onderweg (van Leiden naar Venezuela)’ een deels ongepubliceerd gebleven typoscript van de vooraanstaande Nederlands-Antilliaanse auteur over zijn reizende leven in de jaren veertig en vijftig. In ‘Drie Antilliaans-Curaçaose dichteressen over de wereld, de liefde en zichzelf’ leidt De Groot het werk in van Oda Blinder, Aletta Clémence Beaujon en Carla van Leeuwen, auteurs van wie hij voor In de Knipscheer verschillende bundels samenstelde en bezorgde. Verder in dit nummer een onnavolgbare beschouwing van Rogi Wieg († 2015) over de dichtbundel Scheren zonder spiegel (2011) van E. de Haan en een gloednieuwe tekening van beeldend kunstenaar Diederik Gerlach, die zijn uitgever (Het leven is snel genoeg) vereeuwigde. Gastredactie Hein van der Hoeven en Peter de Rijk. In dit nummer was ook ruimte gereserveerd voor een bijdrage van Astrid H. Roemer. Zij mailde de redactie eind november 2025: «Beste, op een bijdrage van mij kunt u rekenen. Houd me op de hoogte, please! Astrid H Roemer.» De bijdrage is niet gekomen, ze overleed op 8 januari 2026 in Paramaribo. Het omslag is van Els Kort, een kleurrijke knipoog naar het logo van de uitgeverij (van Henrik Barends).

Meer over Elders literair
Bestel hier Elders literair nr. 7
Meer over Elders literair bij Uitgeverij In de Knipscheer

Over de titel ‘Geen dag zonder lijn’

Op 19 september 2023 schreef de Haarlemse schilder Piet Zwaanswijk (1947-2024) aan Eric J. Coolen: “Hoorde net op tv Tommy Wieringa met de uitspraak: Nulla die sine linea. Moest aan jou denken. Het betekent ‘geen dag zonder lijn’. Weet niet of jij dat Latijnse gezegde al kende. Misschien kan je er iets mee. Groet! Piet.”

Twee-en-een-half jaar later is de spreuk de titel geworden van een overzichtsboek van het grafische werk van Eric J. Coolen ter gelegenheid van zijn 60ste verjaardag.

Meer over ‘Geen dag zonder lijn’

Uitgeverij ‘In de Knipscheer’ stopt na 50 jaar pionieren: ‘We waren altijd bezig met ongehoorde stemmen.’

Foto: United Photo’s, Toussaint Kluiters
Over ‘Uitgeverij In de Knipscheer’ in Haarlems Dagblad over halve eeuw Uitgeverij In de Knipscheer, 24 maart 2026:

De Haarlemse uitgeverij In de Knipscheer houdt deze week na precies een halve eeuw op te bestaan. Uitgever Franc Knipscheer (1947) had dat trouwens al enkele jaren geleden aangekondigd. De afgelopen decennia hield de ‘kleurrijkste uitgever van Nederland voor avontuurlijke lezers’ zijn bedrijf draaiende samen met zijn vrouw Anja (1955) en vaste redacteur Peter de Rijk. Meer dan twaalfhonderd boeken verschenen er vanaf het moment dat Franc en zijn broer Jos (1945) in 1976 de uitgeverij begonnen. Ze waren de eersten in Nederland die op serieuze schaal zwarte Amerikaanse en ‘native American’ auteurs in vertaling op de markt brachten. En vervolgens onderscheidde In de Knipscheer zich met boeken van Nederlandstalige Surinaamse, Antilliaanse, Indische en Indonesische literatoren toen nog geen andere uitgever zich daaraan waagde. Maar ook waren de Knipscheer-broers de eersten die iets zagen in het werk van bijvoorbeeld Tommy Wieringa en Leon de Winter en waren Jos en Franc nauw betrokken bij de Nederlandse ‘underground-literatuur’ van de late jaren zeventig en het festival One World Poetry. Na het overlijden van Jos in 1997 zetten Franc en Anja de uitgeverij voort. (…) “We zagen al snel dat auteurs van kleur of afkomstig uit minderheden elders nauwelijks kansen kregen. Veel uitgeverijen zaten vast in dat stramien van witte mannelijke schrijvers. Marion Bloem kon met haar boek ‘Geen gewoon Indisch meisje’ begin jaren tachtig nergens terecht. Dat voelden wij als een legitimatie van ons bestaan.’’ (…)

Lees hier het interview 
Meer over halve eeuw Uitgeverij in de Knipscheer

Vaarwel In de Knipscheer!

Over halve eeuw Uitgeverij In de Knipscheer in Caraïbische Salon in Huis de Pinto op 22 maart 2026:

«De legendarische uitgeverij In de Knipscheer houdt er na een halve eeuw mee op. De broers Jos en Franc Knipscheer startten in 1976 en na het vroege verscheiden van Jos, zette Franc – bijgestaan door zijn vrouw Anja – met niet aflatende energie de uitgeverij voort. Het leverde een reeks debuten op van schrijvers die niet meer weg te denken zijn uit het Nederlandstalige landschap: Leon de Winter, Tommy Wieringa, Ernst Jansz, Alfred Birney, Marion Bloem, enz. En de Caraïbische literatuur zou er zonder In de Knipscheer totaal anders hebben uitgezien: Astrid Roemer, Bea Vianen, Boeli van Leeuwen, Edgar Cairo, Shrinivási, Diana Lebacs, Hugo Pos, Michael Slory, Pierre Lauffer en vele anderen uit Suriname en de eilanden vonden er onderdak. Een reeks Caraïbische auteurs gaat Franc en Anja Knipscheer uitluiden in een feestelijk programma met nieuwe literaire teksten: Marius Atmoredjo, Eric de Brabander, Aart Broek, Kees Broere, Henna Goudzand Nahar, Fred de Haas, Janny de Heer, Karin Lachmising, Ronny Lobo, Ken Mangroelal, Raj Mohan, Quito Nicolaas, Diana Tjin en Delno Tromp. Er is een voorvertoning van de film die Hester Jonkhout maakte over In de Knipscheer. De muzikale omlijsting is van Frank Ong-Alok en Ronald Snijders. De presentatie is in handen van Michiel van Kempen en Bernice Vreedzaam. De ‘Caraïbische Salon’ is een programmareeks onder redactie van Michiel van Kempen in Cultureel Literair Centrum Huis de Pinto. Zondag 22 maart 2026, aanvang 15.00 uur, zaal open 14.30 uur, toegang contact@huisdepinto.nl, € 10,00, Sint Antoniesbreestraat 69, 1011 HB Amsterdam.»

Meer over Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over halve eeuw Uitgeverij in de Knipscheer

‘Een uitgeverij die haar tijd ver vooruit was’ – Wouter Geerts

foto: Bram Petraeus

Over halve eeuw Uitgeverij In de Knipscheer in NRC, 09 augustus 2024:

Op 26 maart 2026, precies vijftig jaar na haar oprichting, houdt de Haarlemse uitgeverij In de Knipscheer op te bestaan. Dat maakte Franc Knipscheer (77), oprichter van de uitgeverij al in 2022 bekend. Nu, twee jaar later, worden de laatste boeken uitgegeven. De ‘kleurrijkste uitgever van Nederland voor avontuurlijke lezers’ pionierde met de introductie van niet-westerse literatuur in Nederland. Daarnaast gaf zij een podium aan veel debuterende Nederlandstalige schrijvers. (…) In de Knipscheer, opgericht als zelfstandige literaire uitgeverij, introduceerde de term ‘multiculturele literatuur’ in Nederland. Eind jaren tachtig verhuisde de uitgeverij van Haarlem naar Amsterdam. Nadat Jos Knipscheer zich wegens gezondheidsproblemen in 1993 terugtrok uit de uitgeverij en vier jaar later overleed, keerde Franc terug naar Haarlem om daar, samen met partner Anja en redacteur Peter de Rijk, de uitgeverij voort te zetten. Met die terugkeer liet In de Knipscheer de vertaalde literatuur los en begon zij zich steeds meer te richten op Nederlandse schrijvers afkomstig uit Suriname, Indonesië en de Antillen. (…) In de Knipscheer speelde vanaf haar oprichting een belangrijke rol in het verbinden van de literaire werelden van de Nederlandstalige gebieden. Volgens schrijfster Elodie Heloise, die in 2024 met ‘Blauwe Tomaten’ een plek verdiende op de longlist van de Libris Literatuurprijs, stonden diversiteit en inclusiviteit centraal bij de uitgeverij. (…) Ook volgens Peter Nijssen, hoofdredacteur van de Arbeiderspers, is In de Knipscheer een pionier geweest. „Je ziet dat vrijwel elke grote uitgever de afgelopen jaren in hun voetsporen is getreden”, zegt hij. Van Kempen gaat nog iets verder: „De uitgeverij heeft jarenlang de weg geplaveid voor buitenlandse schrijvers. Hun literatuur is inmiddels wijdverspreid over allerlei andere uitgeverijen.” (…) Met het verdwijnen van de uitgeverij neemt de onzekerheid voor schrijvers van niet-westerse literatuur toe, denkt Heloise. (…) Belangrijker vindt de schrijfster dat de overzeese literatuur inmiddels een gerespecteerde plek heeft gekregen in de Nederlandse literatuur. In die zin heeft ze vrede met de sluiting van In de Knipscheer: „Een pionier stopt als pionieren niet meer nodig is.”

Lees hier het artikel van Wouter Geerts
Meer over halve eeuw Uitgeverij In de Knipscheer

«Een pionier stopt als pionieren niet meer nodig is.» – Elodie Heloise

foto: Bram Petraeus
‘Een uitgeverij die haar tijd ver vooruit was’ door Wouter Geerts in NRC over halve eeuw Uitgeverij In de Knipscheer, 9 augustus 2024:

Op 26 maart 2026, precies vijftig jaar na haar oprichting, houdt de Haarlemse uitgeverij In de Knipscheer op te bestaan. Dat maakte Franc Knipscheer (77), oprichter van de uitgeverij al in 2022 bekend. Nu, twee jaar later, worden de laatste boeken uitgegeven. De ‘kleurrijkste uitgever van Nederland voor avontuurlijke lezers’ pionierde met de introductie van niet-westerse literatuur in Nederland. Daarnaast gaf zij een podium aan veel debuterende Nederlandstalige schrijvers. (…) In de Knipscheer, opgericht als zelfstandige literaire uitgeverij, introduceerde de term ‘multiculturele literatuur’ in Nederland. Eind jaren tachtig verhuisde de uitgeverij van Haarlem naar Amsterdam. Nadat Jos Knipscheer zich wegens gezondheidsproblemen in 1993 terugtrok uit de uitgeverij en vier jaar later overleed, keerde Franc terug naar Haarlem om daar, samen met partner Anja en redacteur Peter de Rijk, de uitgeverij voort te zetten. Met die terugkeer liet In de Knipscheer de vertaalde literatuur los en begon zij zich steeds meer te richten op Nederlandse schrijvers afkomstig uit Suriname, Indonesië en de Antillen. (…) In de Knipscheer speelde vanaf haar oprichting een belangrijke rol in het verbinden van de literaire werelden van de Nederlandstalige gebieden. Volgens schrijfster Elodie Heloise, die in 2024 met ‘Blauwe Tomaten’ een plek verdiende op de longlist van de Libris Literatuurprijs, stonden diversiteit en inclusiviteit centraal bij de uitgeverij. (…) Ook volgens Peter Nijssen, hoofdredacteur van de Arbeiderspers, is In de Knipscheer een pionier geweest. „Je ziet dat vrijwel elke grote uitgever de afgelopen jaren in hun voetsporen is getreden”, zegt hij. Van Kempen gaat nog iets verder: „De uitgeverij heeft jarenlang de weg geplaveid voor buitenlandse schrijvers. Hun literatuur is inmiddels wijdverspreid over allerlei andere uitgeverijen.” (…) Met het verdwijnen van de uitgeverij neemt de onzekerheid voor schrijvers van niet-westerse literatuur toe, denkt Heloise. (…) Belangrijker vindt de schrijfster dat de overzeese literatuur inmiddels een gerespecteerde plek heeft gekregen in de Nederlandse literatuur. In die zin heeft ze vrede met de sluiting van In de Knipscheer: „Een pionier stopt als pionieren niet meer nodig is.”

Lees hier of hier het artikel van Wouter Geerts
Meer over halve eeuw Uitgeverij in de Knipscheer

Boeli van Leeuwen en zijn uitgevers

VoorplatWieDenkJe-300Lezing n.a.v. 100 jaar Boeli van Leeuwen door Bertram Mourits op Caraïbisch Uitzicht, 7 november 2022:
Op zaterdag 8 oktober 2022 organiseerde Dutch Caribbean Bookclub in samenwerking met het Nationaal Archief/Literatuurmuseum een middag ter viering van de honderdste geboortedag van de Curaçaose auteur Boeli van Leeuwen (1922-2007). Bij die gelegenheid werden lezingen gehouden door ander anderen Aart G. Broek en Bertram Mourits, hoofd collecties bij het Literatuurmuseum in Den Haag die de literaire nalatenschap beheert van Boeli van Leeuwen. Mourits gaat in zijn lezing in op Boeli van Leeuwen en zijn uitgevers. “Zo is het verhaal van Boeli van Leeuwen en zijn uitgevers er een waarin werelden overbrugd worden. Grappig genoeg waren de auteur die nooit van zijn eiland af wilde komen, en de uitgever die toch ook het liefst thuis bleef, de twee die elkaar inhoudelijk waarschijnlijk het best begrepen. Grappig, vind ik het – maar niet verbazingwekkend. De kracht van brieven overbrugt elke afstand. Maakt niet uit waar je ze leest, en ook niet waar ze geschreven zijn.”
Bertram Mourits is Hoofd Collecties bij het Literatuurmuseum in Den Haag.
Lees hier verder
Meer over ‘Wie denk je dat ik ben?’
Meer over ‘100 Jaar Boeli van Leeuwen’