«Geen woord over de zinloosheid van al die doden.» – Peter Lenssen

Peter Lenssen4 mei – Mijn dodenherdenking’ column van Peter Lenssen, 27 april 2017:
(…) Een oud verzetsman sprak bij DWDD zijn teleurstelling uit over het feit dat jongeren erevelden als de Grebbeberg niet meer bezoeken. De meeste jongeren weten niet eens dat ze bestaan, zei hij. Ik troost me bij de gedachte dat dat komt doordat die erevelden in feite schandevelden zijn. Zoveel geleden, niets geleerd.
Peter Lenssen is de auteur van o.a. ‘Bitterdagen’, een roman waarin ook de echo van de Tweede Wereldoorlog luid doorklinkt.
Lees hier de column
Meer over Peter Lenssen op deze site

Het lot van kinderen van NSB-ouders.

VoorplatBarones72Over ‘De Barones’ van Janny de Heer op Havenstad.FM, 21 april 2017:
Met het oog op de aanstaande mei-herdenkingen praat programmamaker Jan Wildeman met schrijfster Janny de Heer over haar boek ‘De Barones’ dat inzoomt op het lot van de kinderen van NSB-ouders. ‘De kinderen van foute ouders in de oorlog waren meer de dupe van het stempel “fout” dan hun ouders zelf.’ Woensdag 3 mei organiseert Bibliotheek Delfzijl in Theater de Molenberg een lezing door Janny de Heer over haar boek ‘De Barones’, het waargebeurde verhaal van Mien Bezemer, een kind van ‘foute ouders’.
Luister hier naar de uitzending, op de tijdbalk vanaf 45:06
Meer over deze lezing
Meer over ‘De Barones’
Meer over Janny de Heer op deze site

25 april boekpresentatie romandebuut Diana Tjin

VoorplatGrunwald75+fotoPresentatie van ‘Het geheim van mevrouw Grünwald’ van Diana Tjin in Museumcafé van Bijzondere Collecties, 25 april 2017:
In haar romandebuut vertelt Diana Tjin de vergeten en verzwegen geschiedenis van de internering van mensen met een Duitse nationaliteit in Suriname ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. De presentatie vindt plaats van 16.30 uur tot 18.00 uur aan de Oude Turfmarkt 129, 1012 GC Amsterdam [tegenover de Munttoren]. Peter de Rijk presenteert boek en auteur in een kort vraaggesprek. Reserveren is zeer gewenst via antwoordmail aan indeknipscheer@planet.nl. Foto auteur Monique Kooijmans.
Meer over ‘Het geheim van mevrouw Grünwald’

Diana Tjin – Het geheim van mevrouw Grünwald. Roman

VoorplatGrunwald75Diana Tjin
Het geheim van mevrouw Grünwald

Nederland, Suriname
Roman
gebrocheerd in omslag met flappen,
232 blz., € 18,50
april 2017
ISBN 978 90 6265 954 8

Zomer 1990, Amsterdam Oud-West. Mevrouw Grünwald, een oude Surinaamse vrouw, vertelt de negentienjarige Anna haar levensverhaal. Over hoe ze in 1940, meteen na de Duitse inval in Nederland, in Suriname met haar man en drie kinderen wordt geïnterneerd in Kamp Copieweg, omdat haar familie uit sentimentele overwegingen nooit afstand heeft gedaan van de Duitse nationaliteit. Bijna zeven jaar lang brengen zij en haar gezin er in gevangenschap door. Pas in februari 1947 mogen ze het kamp weer verlaten. In het Nederland van de jaren vijftig begint ze een nieuw leven. Naarmate het verhaal vordert, begrijpt Anna waarom haar grootmoeder haar juist naar deze vrouw heeft gestuurd.

Over de vergeten en verzwegen geschiedenis van de internering van mensen met een Duitse nationaliteit in Suriname ten tijde van de Tweede Wereldoorlog is amper geschreven. De mensen die het betrof werden als ‘staatsgevaarlijk’ beschouwd. Decennialang is aan deze periode geen woord vuil gemaakt. Maar de barakken, de wachttorens en het prikkeldraad zijn in de herinnering gebleven van hen die het meemaakten. Juist door er een román over te schrijven, die weliswaar op feiten is gebaseerd, ziet Diana Tjin kans dichter bij het leed en de schande van die dagen en de jaren die erop volgden te komen.

Diana Tjin is geboren in Amsterdam (1961). Haar ouders zijn afkomstig uit Suriname. Ze heeft klassieke talen gestudeerd aan de Universiteit van Amsterdam en is werkzaam als catalografe bij de Universiteitsbibliotheek. Het geheim van mevrouw Grünwald is haar romandebuut.

Meer over ‘Het geheim van mevrouw Grünwald’ [ = ]

«Een boek van survival.» – Peter de Rijk

Omslag_Buitenbeentjes_HR.inddOver ‘Buitenbeentjes’ van Janny de Heer in Literat-uur op Amsterdam FM-Radio, 3 april 2017:
Na de oorlog werd in Nederland niet begrepen hoe verschrikkelijk het ook in Nederlands-Indië is geweest omdat de Tweede Wereldoorlog daar naadloos overging in de Bersiap-periode, de onafhankelijkheidsoorlog. (…) Iedereen die in Indonesië gezeten heeft is ongelooflijk door Nederland in de steek gelaten. Jouw boek had ook ‘schande’ kunnen heten. Het geeft stem aan hen die gezwegen hebben.
Luister hier naar de uitzending [klik ‘Beluister 2e uur’ en schuif de brede donkergrijze tijdbalk onderin op 4:50] Als u de uitzending wilt bewaren kunt u hem downloaden door op het kleine logo te klikken links onder ‘Beluister 2e uur’. Literat-uur draait om de wereld van boeken, schrijvers en film. Met Bert van Galen en Peter de Rijk, live uitgezonden vanuit de OBA Amsterdam.
Meer over ‘Buitenbeentjes’

Janny de Heer – Buitenbeentjes

Omslag_Buitenbeentjes_HR.inddJanny de Heer
Buitenbeentjes
Getuigenissen van het noodgedwongen vertrek
uit de Gordel van Smaragd

Nederland, Nederlands-Indië, Indonesië
Paperback met flappen, 224 blz., € 17,50
Presentatie 31 maart 2017
ISBN 978-90-6265-928-9

In Buitenbeentjes zijn in tien zeer persoonlijke verhalen de belevenissen van destijds jongvolwassenen in de Bersiap-periode (1945-1949) in Nederlands-Indië, of van hun kinderen, bijeengebracht. Elk verhaal wordt verteld vanuit een ander perspectief: geboren in de archipel dan wel in het moederland, zelf jong militair dan wel kind van een planter, dominee, marineman of KNIL-militair. Samen completeren zij een geschiedenis waaraan niet te ontkomen viel.

Door de ogen van hen die het meegemaakt hebben ervaart de lezer de loop van de gebeurtenissen vóór, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog in voormalig Nederlands-Indië. Als op hun plaats gevallen puzzelstukjes openbaren zij de consequenties voor het hele volk aan beide kanten van de oceaan, zoals uiteengereten familiebanden. In de nieuwe republiek Indonesië waren Nederlanders, waaronder ook zij die daar al generaties lang waren geworteld, niet meer welkom. Patria stond niet te trappelen om de ontheemden met open armen te ontvangen en zocht argumenten om de Indische Nederlanders, de Indo’s, duidelijk te maken dat zij veel te oosters waren om in een westers land te kunnen gedijen.

Eenmaal in Nederland kon niemand zijn verhalen kwijt, misschien even in eigen kring maar algauw werd de beschuldigende vinger geheven, zoals de zoon van een marineman te horen kreeg: ‘Wat deden jullie daar ook, stelletje kolonialen?’ De beschreven episodes zijn niet alleen maar weergaves van enorme treurnis en verdriet, hoewel het verleden een enorme wissel op hun aller toekomst heeft getrokken. De overeenkomst en de kracht waaruit zij putten is de humor, hun geheime wapen. Nu de kinderen van toen er eindelijk zonder gêne over mogen praten, teneinde de verhalen voor hun kinderen en kleinkinderen te bewaren, gaat dat gepaard met een lach en een traan.

Van Janny de Heer (1955) verscheen in 2016 de roman De Barones, een fascinerend verhaal van een vrouwenleven dat zich afspeelt tegen het decor van de wederopbouw in het naoorlogse Nederland. Een tijd die zoveel mogelijkheden tot ontwikkeling bood, maar niet aan hen met de stempel ‘dat is er zo eentje van die fout was in de oorlog’. Een rode draad in het werk van Janny de Heer is het koloniaal verleden van Nederland. Zo debuteerde zij in 1999 met drie historische verhalen over Curaçao, in 2015 opnieuw uitgebracht onder de titel Yu di tera / Landskinderen. In 2008 verscheen Hey buddy de andere voet is voor jezelf, een biografie over Huib Wijnants, die als marineman in de Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië o.a. de Japanse bezetting (internering, krijgsgevangenschap, dwangarbeid) meemaakte. In Suriname verrichtte zij uitgebreid historisch onderzoek voor het schrijven van Gentleman in slavernij (2013) een roman over een Duitse immigrant in het 19de eeuwse Suriname.

Meer over de presentatie
Meer over Janny de Heer bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Intense leeservaring.» – André Oyen

voorplatwarburg75Over ‘Het dilemma van Otto Warburg’ van Eric de Brabander op Ansiel, 21 maart 2017:
De figuur Otto Warburg speelt eigenlijk een sleutelrol in dit boek. (…) Hij probeert uit te zoeken welke rol suiker, volgens hem het meest achterbakse gif dat een mens tot zich kon nemen, speelt in kankerbestrijding. Heel lang na WO II vragen wetenschappers zich af welke rol het onderzoek en zijn resultaten heeft gespeeld in de medische experimenten van de nazi’s. Ook maken velen de bedenking waarom Otto Warburg de oorlog heeft kunnen overleven.
Lees hier en hier de recensie
Meer over ‘Het dilemma van Otto Warburg’
Meer over Eric de Brabander op deze site

«Volstrekt invoelbaar.» – Cuny Holthuis-Buve

VoorplatBarones72Over ‘De Barones’ van Janny de Heer op Stichting Werkgroep Herkenning, 16 maart 2017:
‘De Barones’ van Janny de Heer is het verhaal over een vrouw uit een fout gezin. De hoofdpersoon, Mien Bezemer werd zo genoemd door haar moeder omdat deze haar arrogant vond. Mien is een van de vele jonge kinderen – ze was aan het eind van de oorlog vijf jaar oud – dat het slachtoffer is geworden van de haat tegen NSB’ers na Dolle Dinsdag die uitmondde in internering van de ouders, uitsluiting van de kinderen en confiscatie van goederen. In haar omgeving wordt ze als fout kind gezien en thuis is ze overgeleverd aan ouders die hun desillusie en verbittering afreageren op hun kinderen. (…) De combinatie van gebrek aan eigenwaarde en maatschappelijke veroordeling maken iemand extra kwetsbaar. Onthutsend is het om te lezen hoe [later] de schoonmoeder iedere keer als ze Mien ziet een opmerking maakt over foute stadsgenoten en ook Miens man laat zich niet onbetuigd, terwijl hij haar voortdurend kleineert. (…) De schrijfster heeft het bijna geruïneerde leven van Mien volstrekt invoelbaar heeft gemaakt. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘De Barones’
Meer over Janny de Heer bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Een verhaal over dictatuur en vrijheid, collaboratie en verzet.» – Wim Rutgers

voorplatwarburg75Over ‘Het dilemma van Otto Warburg’ van Eric de Brabander op Caraïbisch Uitzicht, 20 februari 2017:
(…) ‘Het dilemma van Otto Warburg’ bestaat uit vier delen, waarin personages voorkomen die allemaal door gruwelijke ervaringen in hun leven onuitwisbaar getekend zijn. (…) De ruimte strekt zich uit naar Zweden, Duitsland, Centraal Afrika en de Dominicaanse Republiek, maar elke verhaallijn eindigt op Curaçao. (…) De roman werpt (…) de vraag op of wetenschap en politiek los staan van elkaar, of dat ook de wetenschapper verantwoordelijkheid dient te dragen rond zijn experimenten en de eventuele resultaten daarvan. De door Warburg geclaimde waardenvrijheid kan en zal in deze roman tot afschuwelijke resultaten leiden, namelijk tot de abjectheid van medische experimenten die in de Tweede Wereldoorlog op concentratiekamp gevangenen werden uitgevoerd. (…) Naar het einde van de roman verbreedt dit probleem van medische ethiek zich tot een algemene vraag naar de relatie tussen menselijkheid en moraliteit, waar personages die in hun leven verschrikkelijke ervaringen hebben opgedaan de rest van hun leven mee blijven worstelen, of ze willen of niet. (…) In welke mate mag een wetenschapper een individuele mens laten lijden ten bate van de mensheid in het algemeen? (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘Het dilemma van Otto Warburg’
Meer over Eric de Brabander op deze site

«En de mens is nooit alleen maar kwaad of goed.» – T.H.

voorplatwarburg75Over ‘Het dilemma van Otto Warburg’ van Eric de Brabander op NBD | Biblion, 21 februari 2017:
Een boeiende geschiedenis die samenkomt op Curaçao: een Duitse wetenschapper, Otto Warburg die in de jaren dertig baanbrekend kankeronderzoek doet, die de kans krijgt naar Oxford te gaan, maar toch ervoor kiest in Berlijn te blijven; een Joodse moeder en dochter die Buchenwald overleven en een bestaan opbouwen op Curaçao; een Dominicaanse arts die de dictatuur ontvlucht en ook op Curaçao terechtkomt. Levens vermengen zich en een kleindochter gaat op zoek naar de raadselen rond nazi-experimenten. Is de cirkel rond als ze op Otto Warburg stuit? De roman is opgebouwd uit vier delen; elk rond een personage. (…) De ‘struggle for life’ van Darwin geldt zeker in tijden van oorlog: de sterkste maakt de ander af. En de mens is nooit alleen maar kwaad of goed. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘Het dilemma van Otto Warburg’
Meer over Eric de Brabander op deze site