Janny de Heer – Buitenbeentjes

Omslag_Buitenbeentjes_HR.inddJanny de Heer
Buitenbeentjes
Getuigenissen van het noodgedwongen vertrek
uit de Gordel van Smaragd

Nederland, Nederlands-Indië, Indonesië
Paperback met flappen, 224 blz., € 17,50
Presentatie 31 maart 2017
ISBN 978-90-6265-928-9

In Buitenbeentjes zijn in tien zeer persoonlijke verhalen de belevenissen van destijds jongvolwassenen in de Bersiap-periode (1945-1949) in Nederlands-Indië, of van hun kinderen, bijeengebracht. Elk verhaal wordt verteld vanuit een ander perspectief: geboren in de archipel dan wel in het moederland, zelf jong militair dan wel kind van een planter, dominee, marineman of KNIL-militair. Samen completeren zij een geschiedenis waaraan niet te ontkomen viel.

Door de ogen van hen die het meegemaakt hebben ervaart de lezer de loop van de gebeurtenissen vóór, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog in voormalig Nederlands-Indië. Als op hun plaats gevallen puzzelstukjes openbaren zij de consequenties voor het hele volk aan beide kanten van de oceaan, zoals uiteengereten familiebanden. In de nieuwe republiek Indonesië waren Nederlanders, waaronder ook zij die daar al generaties lang waren geworteld, niet meer welkom. Patria stond niet te trappelen om de ontheemden met open armen te ontvangen en zocht argumenten om de Indische Nederlanders, de Indo’s, duidelijk te maken dat zij veel te oosters waren om in een westers land te kunnen gedijen.

Eenmaal in Nederland kon niemand zijn verhalen kwijt, misschien even in eigen kring maar algauw werd de beschuldigende vinger geheven, zoals de zoon van een marineman te horen kreeg: ‘Wat deden jullie daar ook, stelletje kolonialen?’ De beschreven episodes zijn niet alleen maar weergaves van enorme treurnis en verdriet, hoewel het verleden een enorme wissel op hun aller toekomst heeft getrokken. De overeenkomst en de kracht waaruit zij putten is de humor, hun geheime wapen. Nu de kinderen van toen er eindelijk zonder gêne over mogen praten, teneinde de verhalen voor hun kinderen en kleinkinderen te bewaren, gaat dat gepaard met een lach en een traan.

Van Janny de Heer (1955) verscheen in 2016 de roman De Barones, een fascinerend verhaal van een vrouwenleven dat zich afspeelt tegen het decor van de wederopbouw in het naoorlogse Nederland. Een tijd die zoveel mogelijkheden tot ontwikkeling bood, maar niet aan hen met de stempel ‘dat is er zo eentje van die fout was in de oorlog’. Een rode draad in het werk van Janny de Heer is het koloniaal verleden van Nederland. Zo debuteerde zij in 1999 met drie historische verhalen over Curaçao, in 2015 opnieuw uitgebracht onder de titel Yu di tera / Landskinderen. In 2008 verscheen Hey buddy de andere voet is voor jezelf, een biografie over Huib Wijnants, die als marineman in de Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië o.a. de Japanse bezetting (internering, krijgsgevangenschap, dwangarbeid) meemaakte. In Suriname verrichtte zij uitgebreid historisch onderzoek voor het schrijven van Gentleman in slavernij (2013) een roman over een Duitse immigrant in het 19de eeuwse Suriname.

Meer over de presentatie
Meer over Janny de Heer bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Intense leeservaring.» – André Oyen

voorplatwarburg75Over ‘Het dilemma van Otto Warburg’ van Eric de Brabander op Ansiel, 21 maart 2017:
De figuur Otto Warburg speelt eigenlijk een sleutelrol in dit boek. (…) Hij probeert uit te zoeken welke rol suiker, volgens hem het meest achterbakse gif dat een mens tot zich kon nemen, speelt in kankerbestrijding. Heel lang na WO II vragen wetenschappers zich af welke rol het onderzoek en zijn resultaten heeft gespeeld in de medische experimenten van de nazi’s. Ook maken velen de bedenking waarom Otto Warburg de oorlog heeft kunnen overleven.
Lees hier en hier de recensie
Meer over ‘Het dilemma van Otto Warburg’
Meer over Eric de Brabander op deze site

«Volstrekt invoelbaar.» – Cuny Holthuis-Buve

VoorplatBarones72Over ‘De Barones’ van Janny de Heer op Stichting Werkgroep Herkenning, 16 maart 2017:
‘De Barones’ van Janny de Heer is het verhaal over een vrouw uit een fout gezin. De hoofdpersoon, Mien Bezemer werd zo genoemd door haar moeder omdat deze haar arrogant vond. Mien is een van de vele jonge kinderen – ze was aan het eind van de oorlog vijf jaar oud – dat het slachtoffer is geworden van de haat tegen NSB’ers na Dolle Dinsdag die uitmondde in internering van de ouders, uitsluiting van de kinderen en confiscatie van goederen. In haar omgeving wordt ze als fout kind gezien en thuis is ze overgeleverd aan ouders die hun desillusie en verbittering afreageren op hun kinderen. (…) De combinatie van gebrek aan eigenwaarde en maatschappelijke veroordeling maken iemand extra kwetsbaar. Onthutsend is het om te lezen hoe [later] de schoonmoeder iedere keer als ze Mien ziet een opmerking maakt over foute stadsgenoten en ook Miens man laat zich niet onbetuigd, terwijl hij haar voortdurend kleineert. (…) De schrijfster heeft het bijna geruïneerde leven van Mien volstrekt invoelbaar heeft gemaakt. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘De Barones’
Meer over Janny de Heer bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Een verhaal over dictatuur en vrijheid, collaboratie en verzet.» – Wim Rutgers

voorplatwarburg75Over ‘Het dilemma van Otto Warburg’ van Eric de Brabander op Caraïbisch Uitzicht, 20 februari 2017:
(…) ‘Het dilemma van Otto Warburg’ bestaat uit vier delen, waarin personages voorkomen die allemaal door gruwelijke ervaringen in hun leven onuitwisbaar getekend zijn. (…) De ruimte strekt zich uit naar Zweden, Duitsland, Centraal Afrika en de Dominicaanse Republiek, maar elke verhaallijn eindigt op Curaçao. (…) De roman werpt (…) de vraag op of wetenschap en politiek los staan van elkaar, of dat ook de wetenschapper verantwoordelijkheid dient te dragen rond zijn experimenten en de eventuele resultaten daarvan. De door Warburg geclaimde waardenvrijheid kan en zal in deze roman tot afschuwelijke resultaten leiden, namelijk tot de abjectheid van medische experimenten die in de Tweede Wereldoorlog op concentratiekamp gevangenen werden uitgevoerd. (…) Naar het einde van de roman verbreedt dit probleem van medische ethiek zich tot een algemene vraag naar de relatie tussen menselijkheid en moraliteit, waar personages die in hun leven verschrikkelijke ervaringen hebben opgedaan de rest van hun leven mee blijven worstelen, of ze willen of niet. (…) In welke mate mag een wetenschapper een individuele mens laten lijden ten bate van de mensheid in het algemeen? (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘Het dilemma van Otto Warburg’
Meer over Eric de Brabander op deze site

«En de mens is nooit alleen maar kwaad of goed.» – T.H.

voorplatwarburg75Over ‘Het dilemma van Otto Warburg’ van Eric de Brabander op NBD | Biblion, 21 februari 2017:
Een boeiende geschiedenis die samenkomt op Curaçao: een Duitse wetenschapper, Otto Warburg die in de jaren dertig baanbrekend kankeronderzoek doet, die de kans krijgt naar Oxford te gaan, maar toch ervoor kiest in Berlijn te blijven; een Joodse moeder en dochter die Buchenwald overleven en een bestaan opbouwen op Curaçao; een Dominicaanse arts die de dictatuur ontvlucht en ook op Curaçao terechtkomt. Levens vermengen zich en een kleindochter gaat op zoek naar de raadselen rond nazi-experimenten. Is de cirkel rond als ze op Otto Warburg stuit? De roman is opgebouwd uit vier delen; elk rond een personage. (…) De ‘struggle for life’ van Darwin geldt zeker in tijden van oorlog: de sterkste maakt de ander af. En de mens is nooit alleen maar kwaad of goed. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘Het dilemma van Otto Warburg’
Meer over Eric de Brabander op deze site

«Een samenhangende, boeiende roman.» – Otti Thomas

voorplatwarburg75Over ‘Het dilemma van Otto Warburg’ van Eric de Brabander in Ñapa [Amigoe], 19 november 2016:
(…) De verschrikkingen van concentratiekamp Buchenwald, het bloedige bewind van de Dominicaanse president Rafael Trujilo, de onafhankelijkheidsstrijd van de Centraal Afrikaanse Republiek en onderzoek naar een middel voor de bestrijding van kanker. Het zijn vier onderwerpen die schijnbaar weinig overeenkomsten hebben en zich dus vooral lijken te lenen voor een verhalenbundel of afzonderlijke romans. Auteur Eric de Brabander slaagt erin om ze bijna vanzelfsprekend samen te brengen in een samenhangende, boeiende roman. (…) Curaçao functioneert uitstekend als de schakel voor al die verhalen. Als het eiland een smeltkroes is van tientallen nationaliteiten, dan is het ook een verzamelpunt van evenzoveel waardevolle geschiedenissen van mensen die allemaal met dezelfde levensvragen en twijfels zitten, lijkt de boodschap van de auteur. (…)
Lees hier en hier de recensie
Meer over ‘Het dilemma van Otto Warburg’
Meer over Eric de Brabander op deze site

«Wat een boek… .» – Dick Broer

OmslagBoom'sBlues72kleinOver ‘Boom’s Blues’ van Wim Verbei op Draaicirkel, 26 april 2015:
(…) Wat een boek… Eigenlijk zijn het twee boeken. Het eerste is een fascinerend, mooi opgebouwd verhaal van Verbei over een ooit bij een Britse uitgever aangekondigd boek over blues, geschreven door de Nederlander Frans Boom. Verbei is een kenner van boeken over blues, en meende dat het wereldwijd de eerste analyse moet zijn geweest van bluesteksten. (…) Hij verklaart nauwgezet waarom het boek er nooit is gekomen. De oorlog is groot obstakel, maar evenzeer is dat Booms vriendschap met Will Gilbert. (…) Het tweede deel is het boek van Boom! Verbei heeft dit op basis van verschillende Nederlandstalige en Engelstalige versies van het manuscript gereconstrueerd. Het is een analyse van de wijze waarop oude bluesliedjes zijn opgebouwd. (…) Tot slot: in deze vorm (de twee boeken samen in een band) is de begeleidende cd onontbeerlijk. Het schijfje bevat de nummers die Boom bespreekt. Het geluid – vaak een fors obstakel bij oude blues – is mooi opgepoetst, helder. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘Boom’s Blues’

«Zijn dadendrang doet denken aan V.S. Naipaul, nog zo’n grote Caribische schrijver.» – Tessa Leuwsha

Opmaak 1Over ‘Rusteloos en overal. Het leven van Albert Helman’ van Michiel van Kempen in De Ware Tijd Literair [4], 7-8 januari 2017:
Helman was niet alleen uiterst actief op literair gebied. Hij produceerde in eenzelfde tempo boeken en andere geschriften, als dat hij vrienden vergaarde en vrouwen versleet. Zijn dadendrang doet denken aan V.S. Naipaul, nog zo’n grote Caribische schrijver. (…) Hij neemt het op tegen de dogma’s van de katholieke kerk en tegen de seksuele moraal van zijn tijd. Dat impliceert een eenzaamheid die misschien wel leidt tot nog meer boeken en tot de vele reizen die hij in zijn leven onderneemt. Hij is altijd op zoek naar ontsnapping aan de dagelijkse realiteit. (…) In 1925 reist hij naar Italië en Noord-Afrika. (…). In Rome en het Vaticaan is hij onder de indruk van de roomse pracht en praal, maar hij is er ook getuige van een fascistische optocht van troepen van Mussolini. (…) Helmans reizen en schrijven zullen altijd in dienst staan van elkaar. Toch maakt hij in zijn werk ook mentale reizen naar zijn geboorteland. In 1926 verschijnt ‘Zuid-Zuid-West’ dat hem als schrijver op de kaart zal zetten. (…) ‘Zuid-Zuid-West’ gaat over een man die naar Europa trok en vervolgens als antropologische reisleider terugkeert naar het land waar zijn wieg stond. Het is niet moeilijk Helman hierin te herkennen. In het boek speelt het Surinaamse binnenland een belangrijke rol, het oerbos met zijn mystieke krachten. In 1932 verruilt Helman Nederland voor Spanje (…) en Mexico, waar hij na het uitbreken van de Spaanse burgeroorlog zijn heil heeft gezocht. (…) Na de Tweede Wereldoorlog keert Helman terug naar Suriname en bekleedt er verschillende functies. Het land waarmee hij zijn leven lang een haat-liefde verhouding onderhoudt, zal hem nooit helemaal loslaten. (…) Deze vuistdikke, boeiende biografie, is het resultaat van jarenlang onderzoek. Een mooie aanleiding voor Suriname om onze grote landszoon te eren.
Lees hier de recensie
Meer over ‘Rusteloos en overal’
Meer over Michiel van Kempen op deze site
Meer over Albert Helman op deze site

‘Parelmoerpoeder’ in de publiciteit.

VoorplatParelmoer-72Over ‘Parelmoerpoeder’ van Clyde R. Lo A Njoe op Caraïbisch Uitzicht, 3 januari 2017:
Tijdens een boekenpresentatie in boekhandel Donner, Coolsingel 119 te Rotterdam, op 25 juni 2016, met het thema ‘vrijheid’ naar aanleiding van het Surinaamse Keti Koti- feest (‘Gebroken Ketenen-feest’) werd Clyde R. Lo A Njoe geïnterviewd ter gelegenheid van de verschijning van zijn omvangrijke roman ‘Parelmoerpoeder’, en wel door de literatuurwetenschapper, schrijver en dichter Michiel van Kempen: ‘In een gepassioneerde na-oorlogse relatie ontvouwt zich langzaam een verhaal over de Tweede Wereldoorlog. Het geeft heel subtiel een gedetailleerd beeld over hoe men zich in de laatste oorlogsjaren probeert staande te houden. Een indrukwekkend boek.’
Kijk naar het interview (25 minuten) in dit bericht. Daarin ook verwijzingen naar een radio-interview en een kort gefilmd interview.
Meer over ‘Parelmoerpoeder’
Meer over Clyde Lo A Njoe

Overhandiging eerste exemplaar ‘Parelmoerpoeder’

parelmoerpoeder1Op 15 december 2016 overhandigde schrijver Clyde R. Lo A Njoe zijn eerder dit jaar verschenen grote romandebuut ‘Parelmoerpoeder’ aan Leo Wienesen:
Lo A Njoe droeg zijn roman op aan George Maduro en Boy Ecury en aan (‘de anonieme held’) Leo Wienesen. Leo Wienesen (Amsterdam, 1922), was van 1937 tot 1942 werkzaam bij de Gemeentelijke Voedselvoorzieningen van Amsterdam ofwel ‘de Gaarkeuken’. Toen de anti-Joodse maatregelen van kracht werden moest hij onderduiken, maar bleef niettemin in de Hongerwinter van 1944/45 en ook in de vroege jaren van de wederopbouw, toen voedsel nog lange tijd schaars was, zijn rol spelen in de voedselvoorziening voor Amsterdamse behoeftigen.
Klik hier voor meer foto’s van Rob Groenwold
Meer over ‘Parelmoerpoeder’
Meer over Clyde Lo A Njoe op deze site