Uitgeverij ‘In de Knipscheer’ stopt na 50 jaar pionieren: ‘We waren altijd bezig met ongehoorde stemmen.’

Foto: United Photo’s, Toussaint Kluiters
Over ‘Uitgeverij In de Knipscheer’ in Haarlems Dagblad over halve eeuw Uitgeverij In de Knipscheer, 24 maart 2026:

De Haarlemse uitgeverij In de Knipscheer houdt deze week na precies een halve eeuw op te bestaan. Uitgever Franc Knipscheer (1947) had dat trouwens al enkele jaren geleden aangekondigd. De afgelopen decennia hield de ‘kleurrijkste uitgever van Nederland voor avontuurlijke lezers’ zijn bedrijf draaiende samen met zijn vrouw Anja (1955) en vaste redacteur Peter de Rijk. Meer dan twaalfhonderd boeken verschenen er vanaf het moment dat Franc en zijn broer Jos (1945) in 1976 de uitgeverij begonnen. Ze waren de eersten in Nederland die op serieuze schaal zwarte Amerikaanse en ‘native American’ auteurs in vertaling op de markt brachten. En vervolgens onderscheidde In de Knipscheer zich met boeken van Nederlandstalige Surinaamse, Antilliaanse, Indische en Indonesische literatoren toen nog geen andere uitgever zich daaraan waagde. Maar ook waren de Knipscheer-broers de eersten die iets zagen in het werk van bijvoorbeeld Tommy Wieringa en Leon de Winter en waren Jos en Franc nauw betrokken bij de Nederlandse ‘underground-literatuur’ van de late jaren zeventig en het festival One World Poetry. Na het overlijden van Jos in 1997 zetten Franc en Anja de uitgeverij voort. (…) “We zagen al snel dat auteurs van kleur of afkomstig uit minderheden elders nauwelijks kansen kregen. Veel uitgeverijen zaten vast in dat stramien van witte mannelijke schrijvers. Marion Bloem kon met haar boek ‘Geen gewoon Indisch meisje’ begin jaren tachtig nergens terecht. Dat voelden wij als een legitimatie van ons bestaan.’’ (…)

Lees hier het interview 
Meer over halve eeuw Uitgeverij in de Knipscheer

«De tv-maker die half Nederland ‘hup falderiere’ liet zingen.» – Mark Moorman 

Van ‘Oebele’ tot ‘Q & Q’: het werk van Harrie Geelen staat gegrift in het collectieve geheugen van Nederland in de Volkskrant, 5 september 2025:

Het woord alleskunner lijkt de lading maar nauwelijks te dekken voor Harrie Geelen, een eindeloos creatieve tekenaar, schrijver en bedenker van enkele van de succesvolste programma’s uit de Nederlandse televisiegeschiedenis.

Lees hier of hier het artikel
Meer over Harrie Geelen bij Uitgeverij In de Knipscheer

Kristien De Wolf op Longlist Libris Literatuur Prijs 2025

Uitgeverij In de Knipscheer feliciteert Kristien de Wolf met haar nominatie voor de Libris Literatuur Prijs 2025 voor haar roman ‘Mooie Jo’ bij de Vlaamse uitgeverij Borgerhoff & Lamberigts. Het is haar vierde boek. Zij debuteerde in 2017 in de Extaze-reeks van Uitgeverij In de Knipscheer met de verhalenbundel ‘Rotgeluk’. In 2019 en 2021 verschenen de romans ‘Ava Miller en ik’ en ‘Regensoldaten’. Sinds uitgever Franc Knipscheer in 2022 aankondigde dat de laatste titel van de uitgeverij in maart 2026 zal verschijnen stroomde een aantal auteurs, onder wie Kristien De Wolf, door naar een nieuwe uitgeverij.

Longlist 2025
Meer over ‘Rotgeluk’
Meer over ‘Ava Miller en ik’
Meer over ‘Regensoldaten’
Doorgestroomde auteurs

Heruitgave van ‘Kopzorg’ van Edgar Cairo

De Surinaamse schrijver Edgar Cairo (1948-2000) schreef in het Sranantongo, in het Surinaams-Nederlands en enkele titels in het Nederlands (o.a. ‘Dat vuur der grote drama’s’ en ‘Kopzorg ‘. Uitgeverij Cossee hield op 3 juli 2024 de heruitgave van ‘Kopzorg’ ten doop in de OBA. De roman verscheen in 1988 bij Uitgeverij Agathon, nadat in 1979 al de Surinaams-Nederlandse (Cairojaans)  versie ‘Temekoe/Kopzorg’ was verschenen bij Uitgeverij In de Knipscheer en in 1969 in Paramaribo in het Sranantongo het oorspronkelijke ‘Temekoe’. 65 jaar na dit origineel voegde Cossee aan de heruitgave van ‘Kopzorg’ een verhelderend Nawoord toe van Thalia Ostendorf. Bij de presentatie (waaraan ook Felix Burleson, Gerda Havertong, Sarita Bajnath, Thalia Ostendorf en Dean Bowen meewerkten) hield  Michiel van Kempen een korte inleiding waarin hij ook verwijst naar de door Charl Landvreugd gehouden Van Lierlezing 2024 op 29 februari 2024 die geheel gewijd was aan dit vader-zoonverhaal (novelle, roman) in drie decennia in drie taalversies.

Lees hier de Inleiding van Michiel,van Kempen
Lees hier de Van Lierlezing 2024 van Charl Landvreugd
Meer over Edgar Cairo op de website van  Uitgeverij In de Knipscheer

Verscholen Haarlem van Eric J. Coolen

Tot onze verrassing zagen we op vrijdag 22 december 2023 onze uitgeverij afgebeeld in het Haarlems Dagblad in de rubriek ‘Verscholen Haarlem’ van tekenaar Eric J. Coolen. “Aan de Lange Herenvest 136-138 bevindt zich het pand van Uitgeverij In de Knipscheer. Deze literaire uitgeverij werd in 1976 opgericht door de broers Jos en Franc Knipscheer. Ruim twaalfhonderd titels zijn er uitgegeven. Hieronder bevinden zich voornamelijk romans en verhalen, maar onder andere ook poëziebundels, biografieën en essayuitgaven. Bijzonder veel aandacht is er daarbij altijd geweest voor literatuur over voormalig Nederlands-Indië en Indonesië, de Nederlandse Antillen en Suriname. Sinds enkele jaren wordt het aantal publicaties langzaam afgebouwd. Ter voorbereiding op de geplande beëindiging van de uitgeverij op 24 maart 2026.” Sinds november 1999 is dit het thuis van de uitgeverij. Op het omslag van onze catalogus in voorjaar 2000 prijkte een Foto van het pand
Meer over Eric J. Coolen op deze site

Première korte film over ‘Het leven is snel genoeg’ op boekpresentatie

Op vrijdagavond 8 december 2023 presenteerde Uitgeverij In de Knipscheer in de Haarlemse Pletterij een van haar recent uitgebrachte boeken, te weten de dubbelnovelle ‘Het leven is snel genoeg’ van Hein van der Hoeven, de in Haarlem geboren oud-diplomaat. Én van Diederik Gerlach wiens schilderijen een prominente plaats hebben in het boek. Sterker nog: zonder die schilderijen zou het boek niet geschreven zijn: geen illustraties bij de verhalen, maar verhalen bij de ‘plaatjes’. De vorige roman van Hein van der Hoeven, ‘Jongen met rood vest’ over een in de oorlog geroofd schilderij van Frans Hals, speelt dan ook in deze contreien en heeft mede daarom  een omslag van de Haarlemse kunstenaar Eric J. Coolen. Uitgeverijredacteur Peter de Rijk praatte met beide auteurs door over hun boek en samenwerking, mogelijk een unicum in de Nederlandse literatuur. Ezra de Haan schreef voor deze gelegenheid een recensie en fotograaf en videomaker Eric de Vries maakte er een  korte film over die deze avond in première ging en met applaus ontvangen werd.

Kijk hier naar de presentatie
Lees hier de recensie van Ezra de Haan
Kijk hier naar de film van Eric de Vries
Meer over ‘Het leven is snel genoeg’
Meer over Hein van der Hoeven bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Diederik Gerlach bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Eric de Vries op deze site
Meer over Ezra de Haan op deze site

Jeroen Heuvel  – Op weg naar authenticiteit. Essays

Jeroen Heuvel
Op weg naar authenticiteit
Een liber amicorum in twee delen voor Jeroen Heuvel
samengesteld door Peter de Rijk en Scott Rollins
Curaçao, Nederland
omslagillustratie Jeroen Heuvel
gebrocheerd in omslag met flappen, 352 blz.,
+ fotokatern 8 blz.,
€ 24,50
eerste druk december 2023, januari 2024
ISBN 978-94-93214-34-7

Op weg naar authenticiteit is een liber amicorum in twee delen voor Jeroen Heuvel. Het aanvankelijke idee om een standaard liber amicorum voor hem te maken, lieten de samenstellers Scott Rollins en Peter de Rijk varen. Zij wilden hem zelf ook aan het woord laten met een omvangrijke selectie uit de honderden stukken die hij in de loop van pakweg de laatste kwart eeuw in verschillende Antilliaanse periodieken heeft gepubliceerd.

Geboren (uit Nederlandse ouders) en getogen op Curaçao is Jeroen Heuvel Curaçaoënaar in hart en nieren. Dit perspectief levert een scherpzinnige kijk op de recente ontwikkelingen van zijn geboorteland en hoe het zich verhoudt tot Nederland. Met zijn beheersing van het Nederlands en Papiamentu is hij de ideale vertaler van zijn cultuur. Naast beschouwingen over aspecten van de cultuur, taal, literatuur en geschiedenis van zijn geboorte-eiland Curaçao, zijn er een paar vertalingen en enkele prachtige sfeerverhalen van zijn hand opgenomen. Nog steeds levert Jeroen Heuvel regelmatig bijdragen aan het Antilliaans Dagblad. Ook heeft hij in het Papiaments en Nederlands gepubliceerd in het meertalig Curaçaose sociaal-culturele tijdschrift Kristòf. Zijn eerste journalistieke bijdragen die meermaals toneel (en soms lokale politiek) belichten, komen uit het dagblad Amigoe. Een flink aantal artikelen, veelal uit het Antilliaans Dagblad, is digitaal te lezen op de onvolprezen blogspot Caraïbisch Uitzicht van de Werkgroep Caraïbische Letteren.

In het eerste deel introduceert Jeroen Heuvel zichzelf door over (het werk van) anderen te schrijven, zoals Frank Martinus Arion, Barche Baromeo, Lucille Berry Haseth, Krijn de Best, Paul Brenneker, Maryse Condé, Rudolf Crispulo, Luis Daal, Colá Debrot, Ronald Donk, Nydia Ecury, Henk Egbers, Radna Fabias, Carel de Haseth, Rihana Jumalidin, Jan de Heer, Bernadette Heiligers, Pim Heuvel, Dorie Heuvel-Meijer, Ita Heuvel-Nicolas, Anton Koolhaas, Michiel van Kempen, Pierre Lauffer, Diana Lebacs, Boeli van Leeuwen, Tip Marugg, Ralf Mohren, Jules de Palm, Walter Palm, Rudi Plaate, Miguel Pourier, Scott Rollins, Lionel Romney, Jan-Willem Roozenboom, Wim Rutgers, Alfred Schaffer, Edsel Samson, Shrinivási, Tula, Erich Zielinski. In deel twee schrijven vrienden, familie en collega’s over Jeroen Heuvel: Elodie Heloise, Ita Heuvel-Nicolas, Michiel van Kempen, Brede Kristensen, Wim Rutgers, Clay Toppenberg, Lex Veerkamp.

Jeroen Heuvel (1957) werd geboren op Curaçao. Hij studeerde tot 1981 aan het Hoger Instituut voor Dramatische Kunsten, Studio Herman Teirlinck te Antwerpen. Hij kreeg zijn eerste rol in toneelstuk Naamloos… Naamloos, van Edsel Samson en speelde voorts diverse solovoorstellingen zoals Zwarte Pelgrim en Mijn Zuster de Negerin. Jeroen Heuvel baseerde toneelvoorstellingen op boeken van onder meer Derek Walcott, Maryse Condé, Tip Marugg en Boeli van Leeuwen en heeft bijgedragen aan tientallen theaterproducties in Nederland en op Curaçao. Hij ontpopt zich als storyteller van voornamelijk Caraïbische verhalen, vertaler en recensent. Daarnaast is hij tot aan zijn pensioen leraar Papiaments en literatuur. In zijn vrije tijd is hij al enkele decennia belangeloos belangenbehartiger van Uitgeverij In de Knipscheer, beheert voor de uitgeverij een boekendepot op Curaçao en vertegenwoordigt hij aldaar de uitgeverij op tal van lokale boekpresentaties.

Meer over Jeroen Heuvel bij Uitgeverij In de Knipscheer

Aly Freije / Annemarie van Buuren – De donkere kamer. Poëzie en fotografie

VoorplatDonkereKamer-75Aly Freije
De donkere kamer
gedichten
fotografie Annemarie van Buuren
foto omslag Annemarie van Buuren
gebrocheerd in omslag met flappen,
48 blz., geïllustreerd met 14 zwartwit foto’s,
€ 16,50
ISBN 978-94-93214-11-8
eerste druk september 2023

In de zomer van 2021 werkten dichter Aly Freije en fotograaf Annemarie van Buuren samen tijdens het jaarlijks terugkerende kunstproject Monnikenwerk, kunst in de kerk. Zes weken lang reageerden ze, ieder vanuit een andere middeleeuwse kerk in het noorden van Groningen, op elkaars experimenten. Ze onderzochten de beelden en associaties die bovenkwamen en probeerden daar een gezamenlijke vorm voor te vinden.

De donkere kamer is een voortzetting van deze samenwerking. In deze bundel is een belangrijke rol weggelegd voor het besef van de eindigheid en een sterke verbondenheid met de omringende natuur, met de elementen, de planten en dieren en de gevaren die overal dreigen op planeet Aarde. Dichter en fotograaf dwalen door aangetaste landschappen, stuiten op sporen, zijn op zoek naar een zeker evenwicht. Ze moeten beiden ‘de donkere kamer in’ om de betekenissen aan het licht te brengen, ieder in hun eigen genre. Een dichter kan wellicht het onzichtbare bovenhalen en de fotograaf het onzegbare laten zien.

In de interactie tussen beeld en taal ontstaan in tussenruimtes nieuwe gedichten en foto’s die samen een mozaïek vormen. Engelen veranderen in gevleugelden, die tijdens hun reis boodschappen beginnen over te seinen. Wanhoop maar ook verwondering en verlangen gaan hand en hand.

Annemarie van Buuren (1961) zoekt in haar werk graag de grenzen van fotografie op. Van klassieke fotografie met moderne camera’s tot avonturen met oude camera’s, van fotograferen met een conservenblikje tot het ombouwen van het gebouw van de reddingsbrigade tot enorme camera obscura. Voor deze bundel werkte ze veel met een houten droge-plaat camera uit 1880. De papieren negatieven en de ongecorrigeerde lenzen van deze antieke camera geven beelden een extra dimensie: ze gaan niet langer alleen over ruimte, maar ook over tijd. Ze won met haar fine art fotografie internationale prijzen en eervolle vermeldingen.

Aly Freije (1944) bracht haar jeugd door in de Oost-Groninger Veenkoloniën, vlak bij de Duitse grens. Grensganger zijn en tussen de regels het onzichtbare, het leven met verlies en het niet-gezegde bovenhalen was steeds de inzet van haar schrijven. Haar verbondenheid met het landschap speelt daarbij een eigen rol. In 2008 werd aan haar de Duitse Freudenthal-prijs voor Nedersaksische literatuur toegekend. Ze publiceerde in 2009 de Groningstalige poëziebundel Wondpoeier bij Uitgeverij kleine Uil. Daarna volgde Nederlandstalig werk bij Uitgeverij In de Knipscheer:  in 2016 de poëziebundel Door het vanggat,  in 2018 de novelle De vloeivelden in en 2021 de dichtbundel Een engel aan de deur.

De pers over haar eerder werk:
«Het afgelopen jaar waren er heerlijke eerstgeborenen [zoals] het romantisch-zwarte Door het vanggat van Aly Freije.» – Ellen Deckwitz in De Morgen
«Meteen aan het begin van het boek De vloeivelden in worden al je zintuigen aangesproken: het gaat over warmte, licht, geluid. (…) De natuur spiegelt de sfeer van het verhaal, die nu eens weids, dan weer onheilspellend is.» – Nels Fahner in Fries Dagblad
«Wat opvalt in Een Engel aan de deur is dat Freije niets invult (…) maar door de sfeertekening, de stapeling van beelden voel je des te meer, en dat vraagt om rustige herlezing, na rustige herlezing.» – Erik-Jan Hummel op Tzum
«Ik heb nog nooit gedichten over stilte gelezen met zoveel geluiden en lawaai.» – Tonnus Oosterhoff

Jacques Thönissen, In memoriam (1939-2023)

Jacques Thönissen-Ton van de Langkruis Foto Ton van de Langkruis
Op 10 juni 2023 overleed op 84-jarige leeftijd Jacques Thönissen. Wim Rutgers schreef een In Memoriam dat op 13 juni geplaatst werd op Caraïbisch Uitzicht.
«Jacques Thönissen, in 1939 in Herten (Limburg) in Nederland geboren en sinds 1962 als jonge en pas afgestudeerde onderwijzer definitief naar Aruba geëmigreerd en geïntegreerd, is niet meer. In hem verliest het eiland niet alleen een goed pedagoog en bestuurder als docent en directeur van de Sint-Augustinus-mavo in San Nicolas, maar ook een begenadigd verteller en performer, zoals bijvoorbeeld bij teatro foro en schrijver van verhalen en romans voor de jeugd en volwassenen. Jacques Thönissen was een rasauteur met veel vertelplezier, zoals dat in onze traditie gebruikelijk is, waarin ook op papier de orale traditie nog springlevend blijkt. (…) Jacques Thönissen begon pas op latere leeftijd te publiceren toen het pensioen al naderde, maar schreef vanaf dat moment een aantal boeken die in mijn Arubaanse boekenkast zo’n dertig centimeter innemen met ruim tweeduizend volgedrukte pagina’s, die eerst gepubliceerd werden bij Uitgeverij Conserve en daarna door In de Knipscheer met welke uitgever hij een langdurige relatie heeft onderhouden. (…) Jacques Thönissen was als verteller een kritische romanticus. Zijn verhalen omvatten het heden en soms een ver historisch verleden, beschrijvingen van de natuur en voorbeelden van bovennatuurlijke verschijnselen die geen realistische duiding dulden. De vertelde verhalen spelen zich op Aruba af, zoals Tranen om de ara en De roep van de troepiaal, met connecties naar de Zuid-Amerikaanse regio, maar ook ver daarbuiten, zoals in of in de Oost-Europese landen Oekraïne en Roemenië, in de wereld van de Roma, zoals in Eilandzigeuner en Devah. De roman Sarah, de zwarte madonna verbindt twee settings, deels in Zuid-Frankrijk waar een zwarte madonna vereerd wordt, met de Limburgse geboortestreek van Jacques tijdens de Tweede Wereldoorlog als eerbetoon aan zijn vader als verzetsstrijder.(…).»
Lees hier het hele I.M. door Wim Rutgers
Meer over Jacques Thönissen bij Uitgeverij In de Knipscheer

OOGST: 10de Caraïbische boekpresentatie in Podium Mozaïek

Opmaak 1Op zondag 20 november 2022 vindt in Podium Mozaïek voor de 10de keer de inmiddels befaamde, Caraïbische boekpresentatie plaats van Uitgeverij In de Knipscheer. Na twee jaar coronapauze zijn we er weer! In een afwisselend programma komt de oogst aan Caraïbische boektitels langs uit of over Suriname en de Antilliaanse (ei)landen Aruba en Bonaire en Curaçao vanaf 2020. De duur van het programma wordt korter dan de bezoeker van ons gewend is. Vooruitlopend op mogelijke corona-beperkingen is er dit keer geen pauze en duurt het programma maximaal anderhalf uur. Na afloop zo mogelijk wel royale napraat met de auteurs en signeren en verkoop van hun boeken.

SAVE THE DATE: 20 november 2022

Klik hier voor de bij Uitgeverij In de Knipscheer verschenen Caraïbische titels sedert Podium Mozaïek 2019

Kaarten online. € 10,00 incl. welkomst drankje*
Geen kaartverkoop aan de zaal, ook niet op 20 november.
* Reserveer snel. Het aantal toegangskaarten is mogelijk i.v.m. coronarichtlijnen beperkt.
Podium Mozaïek, Bos en Lommerweg 191, 1055 DT Amsterdam.
Klik: Route & bereikbaarheid. Op zondag in de omgeving vrij parkeren.
Zondag 20 november 2022, foyer open 13.30 uur; zaal open 14.15 uur, programma 14.30 tot 16.00 uur.
Na afloop napraat met de auteurs, boekenverkoop en signeren in de zaal.
Podium Mozaïek: 020-580 0381 [++ 3120 580 0381]
*Alleen als het digitaal bestellen van kaarten bij het theater niet lukt, mag u de kaarten ook bestellen bij indeknipscheer@planet.nl
Meer over OOGST 2022
Meer over de vorige edities in Podium Mozaïek