Marian Pankowski – De les van Simone en andere verhalen

Marian PankowskiMARIAN PANKOWSKI
De les van Simone en andere verhalen

Pools, verhalen
Vertaling Paul Beers
Gebonden met stofomslag, 190 blz., € 17,90
ISBN 90-6265-450-9
Eerste druk 1997

Bijna twintig jaar na verschijning van Marian Pankowski’s verhalenbundel Beukenootje, waarin voor het eerst al zijn vroege verhalen werden gebundeld, volgt nu De les van Simone en andere verhalen, waarin alle later geschreven verhalen, met name uit de jaren negentig, zijn opgenomen.

Dat Pankowski, die naast verhalen vele romans en toneelstukken publiceerde, als verhalenschrijver misschien wel op zijn sterkst is, daarvan getuigt in deze bundel opnieuw zijn snelle beeldende stijl en de trefzekerheid in het doseren van de spanning.

‘Bijna alles wat ik schrijf is figuratief en staat in relatie tot de eigen ervaring.’ merkte de auteur indertijd op. Dit element is in zijn nieuwste verhalen alleen maar sterker geworden. We ontmoeten een zeventigjarige Pool die als emigrant al geruime tijd in België woont en die op even openhartige als bloemrijke wijze verhaalt over erotische ervaringen, die overigens van twintig tot meer den veertig jaar in de tijd terugliggen.

De beschrijving van die ervaringen heeft een typisch Pankowskiaans karakter: een vaak onthutsende cruheid wordt verpakt in een uitgesproken literaire taal, waardoor de scherpe kanten weer wat worden afgesleten. Misschien is dat ook de functie van de sentimentele toets in deze bundel: vrij uitdrukkelijk wordt voor het eerst de familie van de schrijver opgevoerd: zijn oude moeder, zijn vrouw, zijn dochter, en dat in verhalen die beslist niet voor de huiselijke haard bedoeld kunnen zijn.

Marian Pankowski, is in 1919 in Sanok (Polen) geboren, vestigde zich na de oorlog, die hij deels in Duitse kampen doorbracht, in België en was als hoogleraar Poolse letteren werkzaam aan de Université Libre te Brussel.

«Interessant, mooi, deprimerend en ook schokkend.» (over De taxi van Kraklów) en «schitterend geschreven» (over Vakantie… vakantie…) – Jessica Durlacher in Vrij Nederland

Pieter Wiegersma – Postbode van de hemel

Pieter WiegersmaPIETER WIEGERSMA
Postbode van de hemel

Nederland. Verhalen
Luxe paperback met flappen, 222 blz., € 15,75
ISBN 90-6265-439-8
Eerste druk 1997

In de jaren dertig, en in vele jaren daarna, kende Nederland een unieke plek waar, toen nog onbekende, kunstenaars van binnen en van ver over de grenzen elkaar troffen, zoals de Zwitserse schrijver Charles Albert Cingria, de Belgische schilder en beeldhouwer Constant Permeke en de uit Rusland afkomstige Franse beeldhouwer Ossip Zadkine.
Plaats van samenkomst was niet Amsterdam of Den Haag, maar Deurne, middenin de Brabantse Peel ten huize van Hendrik Wiegersma, de schilder en legendarische arts op wie Anton Coolen zijn roman Dorp aan de rivier baseerde.
Meer dan eens vertrok het gezelschap naar Parijs om ook daar te duelleren met het potlood of het woord.

Pieter Wiegersma (1920), zoon van en zelf beeldend kunstenaar, groeide op in deze kunstanaarsscene en maakte hen allen van jongs af mee. Sindsdien heeft hij een open oog en oor voor de kwaliteiten van anderen, weet hij als geen ander dat ook de clochard of de vergeten kunstenaar zijn verhaal heeft en staat zijn leven in het teken van de kunst. Zo is hij initiatiefnemer van museum De Wieger in Deurne.

«Dat eens zo grote beroemdheden in onze tijd uit de vergetelheid te voorschijn gehaald worden is een grote verdienste van zulke vertellers als Pieter Wiegersma.» – Albert Helman in 1996

Vijftien verhalen over kunstzaken, zoals de stoel van Van Gogh, de bronzen penning van keizer Haile Selassie, De Zeug van Rik Wouters, over Solemis en andere ‘postboden van de hemel’, zoals de kunstenaars Ossip Zadkine, Constant Permeke, Charles Albert Cingria en Hendrik Wiegersma, opgetekend door Pieter Wiegersma, de ooggetuige die hen overleefde.

Hugo Pos – Voorbij Confucius. Verhalen

Hugo PosHUGO POS
Voorbij Confucius

Nederland, Verhalen
paperback, 196 blz., € 15,75
ISBN: 90-6265-433-9
Eerste uitgave 1996

In Voorbij Confucius worden – en niet alleen in het gelijknamige titelverhaal – zekerheden aan het wankelen gebracht zowel door de macht van de verbeelding, eigen aan elke echte schrijver, als door de onmacht van het geheugen, een kenmerk in het hele werk van Pos. ‘Achter de ik gaat,’ verklaart Hugo Pos in het verhaal Net als Pirandello, ‘een niet te noemen personage schuil, dat ik maar al te goed gekend heb.’ Die ik is in de eerste verhalen slechts personage in een verhaal, vervolgens personage en schrijver tegelijk en in de laatste, steeds persoonlijke verhalen uiteindelijk enkel nog schrijver. In deze 13 nieuwe verhalen toont Hugo Pos zijn meesterschap meer dan ooit; telkens weet hij de lezer te betrekken in een ingenieus spel met fictie en werkelijkheid. In veel verhalen is er die bijzondere suspense omdat de verteller als oud-rechter zich geplaatst ziet in situaties, waarin men van hem verwacht dat hij niet alleen wikt en weegt, maar ook beschikt…

Hugo Pos (1913) is een nog jonge schrijver: hij debuteerde in 1985 met Het doosje van Toeti. In 1996 ontving hij voor zijn negende boek, de autobiografie In Triplo, de E. du Perronprijs 1995: ‘een autobiografie van literair niveau’ (De Beste Boeken van 1995, Vrij Nederland), ‘een monument dat tot de beste boeken van 1995 gerekend kan worden’ (Nieuwe Revu). Vooral de verhalen die men zijn ‘Rechter Pos-verhalen’ is gaan noemen winnen bij een toenemend aantal lezers snel aan populariteit.

Denis Johnson – Jezus’ zoon

Hugo PosDENIS JOHNSON
Jezus’ zoon

Amerika, verhalen
vertaling Rob van Erkelens
paperback , 160 blz., € 15,00
ISBN 978-90-6265-407-9
Eerste uitgave 1995

De verteller in Jezus’ zoon, in alle elf – onderling verbonden – verhalen dezelfde, is herstellende van een alcohol- en drugsverslaving. Hij weet zich met moeite in leven te houden en krijgt bij zijn dwaaltochten door een bijna surreële, neonverlichte wereld, ondermeer te maken met een gruwelijk auto-ongeluk, moordaanslagen, krankzinnigheid, verloren liefdes en stervende vrienden. Maar achter zijn eenzame wanhoop gaat en innige, ontroerende liefde voor de mensheid schuil.
Jezus’ zoon is Denis Johnsons hallucinatoire visie op het hedendaagse Amerika. In een sobere en uiterst suggestieve stijl geef hij in deze verhalen een spookachtig mooi beeld van de ontluistering en de hoop van het leven aan de zelfkant.

«Voor de verteller van deze verhalen […] worden dromen werkelijkheid, lijken hallucinaties op de realiteit en bootsen die na: een toestand die Mr Johnson ruim de gelegenheid geeft om zijn betoverende talent voor poëtische taal, zijn natuurlijke gevoel voor beeldspraak en de zeggingskracht tentoon te spreiden.» – New York Times

«Johnson onderscheidt zich doordat hij zowel een dichter is als de schrijver van een ruw-realistisch proza die de taal gebruikt als een fileermes om tot op het bot van zijn onderwerpen te snijden… Deze verhalen zijn zo gespierd en strak als een wasbord-buik, en resonerend als een trommel.» – People

Denis Johnson (1949) werd in 1994 door NRC Handelsblad `een der verborgen grootheden van de Amerikaanse literatuur’ genoemd.

Meer over Denis Johnson en Jezus’ Zoon

Didi de Paris! – Voyeur

Hugo PosDidi de Paris
Voyeur

België , Verhalen
Paperback, 184 blz.,
ISBN 90-6265-402-9
Eerste druk 1995

In de verrassende verhalen in Voyeur is de verteller steeds dezelfde jongeman en worden absurdistische en surrealistische scènes afgewisseld met ingetogen, bijna verlegen momenten. Daardoor krijgt het boek een lichte en speelse toon, waarin de scherpe humor nooit ver te zoeken is.

Didi de Paris (Leuven, 1957) wisselt ingehouden seksualiteit af met komische verhalen over virtual reality, computerspelletjes en de menselijke kant van de moderne techniek. Voortdurend is er een onderhuidse erotische spanning voelbaar. En, zoals het hoort bij erotiek: juíst in de suggestie schuilt de aantrekkingskracht. Door dingen en gebeurtenissen te suggereren in plaats van ze expliciet en daardoor oppervlakkig te beschrijven, maakt de auteur zijn lezer tot voyeur.

René Huigen – Hartsoeker. Verhalen

René HuigenRENÉ HUIGEN
Hartsoeker

Nederland Verhalen
Paperback, 256 blz., € 14,75
ISBN 90-6265-393-6
Eerste druk 1994

Om vijf over twaalf ’s nachts werd hij officieel doodverklaard. Hij bleef aan het beademingsapparaat gekoppeld, zodat zuurstofrijk bloed door zijn lichaam zou blijven circuleren. Een kwartier later kreeg de patholoog-anatoom een telefoontje van het ziekenhuis. Desgevraagd verleende hij toestemming om de organen van de overledene te oogsten. Binnen achtenveertig uur zouden de stoffelijke overblijfselen van de patiënt hun geëigende functies uitvoeren in de lichamen van zo’n vijfendertig Europeanen.’

‘De Horlogemaker’, het langste verhaal uit Hartsoeker, het nieuwe boek van René Huigen, is een gotische vertelling met beklemmend realistische trekjes. Het is de omgekeerde versie van het Frankenstein-verhaal. Er wordt geen mens samengesteld uit de verschillende lichaamsonderdelen van anderen, maar de diverse organen van één mens worden verdeeld om in andere lichamen de stofwisseling te verzorgen, te pompen en te zuiveren.

Eens gegeven blijft gegeven, maar waar dat voor de ontvangers vanzelfsprekend is, weigert de donor zich neer te leggen bij zijn versnippering. Postuum blijft hij heersen over wat ooit het zijne was.

Zoals de diverse organen in ‘De Horlogemaker’ met elkaar in verbinding staan, zo vormen ook de dertien verhalen (incl. de appendix) in Hartsoeker een organisch geheel. Ze nemen allemaal een eigen plaats in en hebben elk een eigen karakter, variërend van cyberpunk tot gruwelijke horror, van historisch tot sprookjesachtig, van post-human tot nouvelle violence.

Scherpzinnig, soms hard en desnoods hilarisch geeft René Huigen (1962) een eigenzinnig beeld van de hedendaagse westerse samenleving. Hij schetst een wereld waarin wetenschap illusie wordt, en illusie werkelijkheid.

Craig Strete – Hoe jongen zijn naam verdiende

Craig StreteCRAIG STRETE
Hoe jongen zijn naam verdiende

Amerika, Indiaans, Verhalen
Vertaling: Jos Knipscheer
Globe Pocket, 187 blz., € 7,50
ISBN 90-6265-704-4
Eerste druk als Globe Pocket 1994

De Noordamerikaans-Indiaanse schrijver Craig Strete (Cherokee, 1950) heeft in Nederland, waar sinds 1976 tien boeken van hem zijn uitgegeven, een grote faam: ‘In dubbel opzicht verbijsterend, een talent van de eerste orde’ (NRC Handelsblad), ‘Vreemd, rijk en heel knap geschreven’ (Vrij Nederland).

‘Hiermee riskeren wij de gevaarlijke macht van het genie, van iemand die in onze schedel een universum kan bouwen dat het kan opnemen tegen dat van de werkelijkheid.’ – Jorge Luis Borges

Hoe Jongen zijn naam verdiende is een staalkaart van Craig Strete’s veelzijdige talent en bevat pracht geschreven, bekroonde verhalen voor alle leeftijden – soms hilarisch, soms ontroerend, soms fantastisch en soms van grote psychologische spanning.

‘Mooi op het niveau van het verhaal en indrukwekkend op dat van de gedachte. Een boek om minstens vijf keer te lezen. Pas dan realiseer je je wat ware superioriteit is.’ – De Volkskrant

Hans Plomp – In Amsterdam. De verhalen van Larrie

F. StarikHANS PLOMP
In Amsterdam. De verhalen van Larrie

Nederland / Verhalen
Paperback, 272 blz., € 17,50
ISBN 90-6265-382-0
Eerste druk 1993

Met Het Amsterdams Dodenboekje, de inmiddels klassieke momentopname van Amsterdam in de jaren zestig, was Larrie in één klap een nationale beroemdheid. En met hem zijn geestelijke vader Hans Plomp.
Larrie doorstond de sixties met glans, en behield ook in de jaren zeventig, tachtig en negentig zijn tolerante en humoristische kijk op de wereld in het algemeen en Amsterdam in het bijzonder. Larrie’s belevenissen, en die van zijn vrienden (eigenlijk allemaal gewoon puike vogels) vormen een spiegel van onze samenleving, zoals die wordt ervaren door de vele merkwaardige wezens die Amsterdam herbergt.

In Amsterdam. De verhalen van Larrie heeft Hans Plomp zijn Larrie-verhalen verzameld. Het boek bevat onder andere de volledige bundels Het Amsterdams Dodenboekje (1970) en Open inrichting. Nieuw Amsterdams Dodenboekje (1985), en twee niet eerder in boekvorm verschenen recente verhalen. Samen geven zij een fascinerend beeld van Mokums Magisch Theater, van provo’s, hippies en psychedelische revolutionairen, van krakers, punks en junks zowel in deze dimensie als in de, met of zonder hulp van geestverheffende middelen betreden, dimensies daarnaast.

«Plomp schrijft dat hele wanhopige mengsel ontwapenend goed op: het is heel vermakelijk en ook een beetje ontroerend. Als portret van een ouder wordende jongeling die het verdomt om verstandig te worden, is het iets bijzonders.» – Aad Nuis in De Volkskrant

Albert Helman- Peis noch vree. Verhalen

Albert HelmanALBERT HELMAN
Peis noch vree.
Elf rare verhalen
.
Suriname, Verhalen
Paperback, 185 blz. € 14,50
ISBN 90-6265-390-1
Eerste druk 1993
Nog beperkt leverbaar bij uitgever

Bijna een hele eeuw weerspiegelt zich in het rijke oeuvre van de nog altijd productieve grand old man van de Nederlandse literatuur, Albert Helman (1903).
In zijn leven en in zijn oeuvre, blijken de grote oorlogen een centrale rol te hebben gespeeld.
De in Peis noch vree bijeengebrachte verhalen houden, direct of indirect, verband met de oorlog – extreme omstandigheden waarin mensen het kwetsbaarst zijn en deugden en ondeugden onontkoombaar en onomkeerbaar aan het licht treden.

Deze ‘elf rare verhalen’ – sprookjes, fabels, allegorische vertellingen die geen van alle eerder in boekvorm verschenen – zijn voor een deel van recente datum en deels van kort voor, tijdens en kort na de Tweede Wereldoorlog. Door hun levenswijsheid zijn zij niet alleen van blijvende waarde, maar blijken zij soms zelfs verrassend actueel te zijn.

De pers over Peis noch vree
«Wie veel reist en de plaatsen vermijdt waar men op elkaars tenen staat, kan zoveel schoons en buitenissig ervaren dat hij voor zwartgalligheid gespaard blijft (…) Zo beschrijft Helman ontroerd én ontspannen zijn huidige houding: nog altijd bezorgd, maar nooit van hoop beroofd.» – De Volkskrant

«In deze verhalen gaat het telkens om mensen, van wie de hoop op toekomst, de kwetsbaarheid van hun streven, maar ook deugd en ondeugd, in extreme situaties aan het licht komen. Zonder te moraliseren, wel vol levenswijsheid, kunnen deze verhalen als spiegel fungeren, de lezer tot herkenning leidend. Dat alles in trefzekere, soepele taal.» – Nederlandse Bibliotheekdienst

Alice Walker – Een vrouw een vrouw, een woord een woord

Alice WalkerALICE WALKER
Een vrouw een vrouw, een woord een woord

Verenigde Staten, Verhalen
Vertaling: Irma van Dam
Paperback, 220 blz. € 14,75
ISBN 90-6265-720-6
Eerste druk 1993

De boeken van Alice Walker gaan alle over zwarte vrouwen in hun strijd om hun waardigheid en een menswaardig bestaan, die vaak samenvalt met de ontwikkeling van een spiritueel bewustzijn. Vaak zijn de thema’s zwaar: de uitwassen van vrouwenonderdrukking en kindermishandeling, zoals incest (De kleur Paars) en vrouwenbesnijdenis (Het geheim van de vreugde); vaak zijn de personages machteloze slachtoffers en wordt hun leven door dienstbaarheid gekenmerkt, zoals in de verhalenbundel Verliefd & Verloren.

In Een vrouw een vrouw, een woord een woord zet Alice Walker haar in eerder werk begonnen onderzoek voort naar man-vrouw- en zwart-wit-verhoudingen – en alle mogelijke combinaties daarvan. Kenmerkend voor deze bundel is echter dat de sterke zwarte vrouwen die de hoofdpersonages vormen uiteindelijk altijd aan het langste eind trekken. Met humor en hartstocht beschrijft Walker haar heldinnen op hun persoonlijke zegetocht op het gebied van liefde, seksualiteit, spiritualiteit, kunst en wetenschap. Het zijn geen willoze slachtoffers meer, maar zelfbewuste vrouwen, beschreven in een heldere, sprankelende stijl die van Een vrouw een vrouw, een woord een woord vooral een onderhoudend en aangenaam leesbaar boek maakt.