«Prachtige hommage aan een groot dichter.» – André Oyen

VoorplatVriesland-75Over ‘Gekozen gedichten’ van Victor E. van Vriesland op Ansiel, 27 december 2022:
Victor E. van Vriesland (Haarlem, 27 oktober 1892 – Amsterdam, 29 oktober 1974) was een Nederlands dichter, criticus, vertaler en voorzitter van de (internationale) PEN-club. Van Vriesland stamde uit een welgesteld joods koopmansgezin, dat naar Den Haag verhuisde toen hij zes was. (…) Van Vriesland raakte in het interbellum bevriend met talloze Nederlandse literaire en artistieke grootheden, zoals Dick Binnendijk, J.C. Bloem, Menno ter Braak, Hendrik Marsman, Adriaan Roland Holst en Charley Toorop. (…) Hij wilde bovenal een dichter zijn, maar groeide na de Tweede Wereldoorlog uit tot ‘het geweten van de Nederlandse letterkunde’ en zelfs tv-persoonlijkheid. De poëzie bleef hij niettemin beschouwen als de kern van zijn bestaan. Al sinds de jaren dertig van de vorige eeuw was hij een veelbesproken, ongrijpbare figuur, een aristocratische bohemien, een bon vivant, die zichzelf ooit eens omschreef als een ‘opgewekte pessimist’. In zijn poëzie was hij vaak naar binnen gericht, in het sociaal-maatschappelijke leven naar buiten. (…) Voor mij persoonlijk is deze bloemlezing een prachtige hommage aan een groot dichter. (…)
Meer over ‘Gekozen gedichten’
Meer over Rob Groenewegen

‘Resumerend’ van Victor E. van Vriesland ‘Gedicht van de Dag’ op Laurens Jz Coster

VoorplatVriesland-75Uit ‘Gekozen gedichten’ van Victor E. van Vriesland op Laurens Jz. Coster, 4 november 2022:
Redacteur Raymond Noë maakt voor het blog Laurens Jz. Coster elke werkdag een keuze uit een poëziebundel van een Nederlandstalig dichter. ‘Dichter van de dag’ is op deze 4de november 2022 Victor E. van Vriesland (1892- 1974) van wie onlangs de door Rob Groenewegen en Dirk Kroon bezorgde bloemlezing ‘Gekozen gedichten’ verscheen bij Uitgeverij In de Knipscheer. Het eerste van de twee door Noë gekozen gedichten ‘Resumerend’ en ‘Vrouwen’ is vandaag ook geplaatst op Neerlandistiek.nl.

Resumerend

Een lief gezicht. — Wat maakt mij zo vermoeid?
O die daar staat, en gaat aan poorten kloppen —
Keer maar naar uw nederig dorp terug,
En rust, en zie de grasjes aan uw voet,
In lentezon of flonkerende zwijging
Van maan in voornacht, groeien en tevree
Sterven. En zoek geen nieuwe grote poorten
Meer om uw vuisten op stuk te rameien;
Vrienden: mijn oren zijn er moede van.
Een lief gezicht is zuiverder dan al
Wat luide roept. Wees rustig, en ga dood
Hartelijk en tevreden in het gras
Van een klein tuintje, op een voorjaarsmorgen.

•••

Vrouwen

Moede vrouwen geven hun lichaam veil
In deze stad. De felle lampen schreien
Hun rosse gloed over eindloos heenglijen
Der vrouwen uit, die spieden wreed en geil

Naar prooi. De stomme donkre huizenrijen
Ter weerszij staren hoog, hunkrend naar ’t heil
Van koele hemel die zich als een zeil
Boven de straat uitspant, grijs-vlos en zijen.

O moede zusters in de moede stad,
Uw droeve levens heb ik liefgehad:
en lange jeugd lang waart gij mij verwant.

Want ook de dichter loopt het leven door
Lijdend als gij, en geeft zich allen, voor
Een nooit gekend geluk dat hem verbrandt.

Klik hier voor het bericht van Blog Laurens Jz
Meer over ‘Gekozen gedichten’
Meer over de Verzamelde gedichten van Victor E. van Vriesland
Meer gedichten van In de Knipscheer-auteurs op Laurens Jz Coster

‘Resumerend’ van Victor E. van Vriesland gedicht van de dag op Laurens Jz Coster

VoorplatVriesland-75Uit ‘Gekozen gedichten’ van Victor E. van Vriesland op Laurens Jz. Coster, 30 september 2022:
Redacteur Raymond Noë maakt voor het blog Laurens Jz. Coster elke werkdag een keuze uit een poëziebundel van een Nederlandstalig dichter. ‘Dichter van de dag’ is op deze 30ste september 2022 Victor E. van Vriesland (1892- 1974) van wie onlangs de door Rob Groenewegen en Dirk Kroon bezorgde bloemlezing ‘Gekozen gedichten’ verscheen bij Uitgeverij In de Knipscheer. Het eerste van de twee door Noë gekozen gedichten ‘Resumerend’ en ‘Laatst was ik…’ is vandaag ook geplaatst op Neerlandistiek.nl.

Resumerend

Een lief gezicht. — Wat maakt mij zo vermoeid?
O die daar staat, en gaat aan poorten kloppen —
Keer maar naar uw nederig dorp terug,
En rust, en zie de grasjes aan uw voet,
In lentezon of flonkerende zwijging
Van maan in voornacht, groeien en tevree
Sterven. En zoek geen nieuwe grote poorten
Meer om uw vuisten op stuk te rameien;
Vrienden: mijn oren zijn er moede van.
Een lief gezicht is zuiverder dan al
Wat luide roept. Wees rustig, en ga dood
Hartelijk en tevreden in het gras
Van een klein tuintje, op een voorjaarsmorgen.

•••

Laatst was ik…

Laatst was ik nog een keer in Scheveningen,
Verzonken in mijn jeugdherinneringen,
Totdat ik dacht: dit hierzijn is een waan;
Begin en eind zijn eendre wisselingen
Die geen spoor achterlaten… Ze bestaan
Alleen in de verbeelding en vergaan.

Meer over ‘Gekozen gedichten’
Meer gedichten van In de Knipscheer-auteurs op Laurens Jz Coster

«Gelijkenis met het oeuvre van tijdgenoot J.C. Bloem.» – Louis Smit

VoorplatVriesland-75Over ‘Gekozen gedichten’ van Victor E. van Vriesland voor NBD Biblion, 21 september 2022:
Keuze uit het werk van Victor E. van Vriesland (1892-1974). De samenstellers en auteurs van het Voorwoord zijn zijn biograaf Rob Groenewegen en de door Van Vriesland ontdekte dichter Dirk Kroon. Zij constateren dat zijn poëzie in de vergetelheid is geraakt. Dat willen ze met deze selectie van ruim 80 gedichten uit zes bundels goed maken. Die gedichten, soms niet groter dan een kwatrijn, hebben vaak een sombere toon. Ze gaan onder meer over verlangen en dood. Daarmee is er veel gelijkenis met het, eveneens beknopte, oeuvre van zijn tijdgenoot J.C. Bloem. Het boek overspant het tijdperk tussen de jaren twintig en de jaren zeventig. Voor liefhebbers van poëzie uit die tijd kan het boek gelden als een introductie op Van Vrieslands werk.
Meer over ‘Gekozen gedichten’
Meer over Rob Groenewegen

Victor E. van Vriesland – Gekozen gedichten. Bloemlezing

VoorplatVriesland-75Victor E. van Vriesland
Gekozen gedichten

bloemlezing
samengesteld en van een voorwoord voorzien door Rob Groenewegen en Dirk Kroon
gebrocheerd in omslag met flappen,
128 blz., € 19,50
ISBN 978-94-93214- 62-0
eerste uitgave oktober 2022

Van de roem en reputatie die Victor E. van Vriesland tijdens zijn leven (1892-1974) ten deel viel, is weinig over. Nog maar een kleine kring van lezers herinnert zich wie hij was en wat hij heeft geschreven. Rob Groenewegen nam het op zich een biografie te schrijven over Van Vrieslands fabelachtige leven (Weerloos tegenover alles, 2023). Daarin komen onder meer de diversiteit en kwaliteit van diens poëzie naar voren. Samen met Dirk Kroon die Van Vriesland goed kende en ook over hem publiceerde, kwam Gekozen gedichten tot stand.

Deze bloemlezing bevat een ruime keuze uit alle door Van Vriesland gepubliceerde gedichten en werk uit zijn nalatenschap. Daarmee krijgen latere generaties de mogelijkheid dit werk te ontdekken en te ervaren hoe deze dichter markante diepgang en toenemende toegankelijkheid heeft weten te ontwikkelen. Wie weet worden met deze Gekozen gedichten de beginregels van zijn gedicht ‘Klopsignalen’ waargemaakt:

Een der
Bedolven mijnwerkers in een ingestorte mijn
Die door klopsignalen te kennen geven
Dat ze nog leven,
Zoeken mijn verzen nog een verbinding
Met de buitenwereld te handhaven.

Vanaf januari 2023 verschijnen bij Uitgeverij Atlas Contact de biografie van Victor van Vriesland Weerloos tegenover alles en bij Uitgeverij Flanor een uitgave met jeugdherinneringen van Victor van Vriesland aan Den Haag en zijn lagere schooltijd.

Rob Groenewegen (1960) is ook de auteur van de biografie Te leven op duizend plaatsen. Jo Otten 1901-1940 (In de Knipscheer, 2011) en de bezorger van Jo Ottens in 2008 opnieuw uitgebrachte novelle Bed en wereld uit 1932 alsmede van zijn eveneens bij In de Knipscheer verschenen Verzameld werk van Jo Otten, deel 1 (Machiavelli, 2012) en deel 2 (Kritisch en verhalend proza, 2013).

Dirk Kroon (1946) is neerlandicus en filosoof. Hij studeerde af op het werk van Victor E. van Vriesland. Hij is de auteur van talrijke essaybundels en dichter van ruim twintig dichtbundels. Tot aan zijn pensionering was Kroon als hoofddocent Taal & Communicatie verbonden aan de Hogeschool Rotterdam.

Meer over Rob Groenewegen bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Jo Otten was en is een unieke stem in de Nederlandse literatuur.» – Ezra de Haan

OttenKritischProzaOver ‘Kritisch en verhalend proza’ van Jo Otten op Literatuurplein.nl, 22 mei 2013:
Waar Menno ter Braak zich met de discussie ‘vorm of vent’ bezig hield, waagde Jo Otten (1901-1940) zich aan het experiment. In zijn verhalen, kritieken en essays toont hij een pessimistisch wereldbeeld, zij het in een modernistisch jasje. De ratio van Ter Braak verving hij door gevoel; hij ging uit van zijn intuïtie en gebruikte dromen en verbeelding als inspiratiebron. Ondanks de kwalificatie stoutmoedig was Jo Otten ook een angstig mens. In het geval van Otten maakte die levensangst energie los. Hij verzette zich en schreef het van zich af. Soms komt het proza van Otten over als hedendaags. Wat toen modernistisch werd genoemd, is waarschijnlijk blijvend tijdloos. Wie jong is wil leven en de wereld zal dat weten. Dat was toen en zo is het nog steeds.

Het kritisch proza van Jo Otten laat een andere kant van hem zien, die van de filosoof. Waar het in zijn prozastukken emotioneel soms alle kanten op gaat, blijft de auteur in zijn essays beschouwelijk en nuchter. Al ontkom je er niet aan om ook deze stukken als autobiografisch te interpreteren. Aan fantasie en ideeën heeft het Otten nooit ontbroken, wel aan tijd. Hij is steevast zijn eigen weg gegaan. Helaas kwam abrupt een eind aan zijn leven. Het zal altijd interessant blijven te bedenken wat er van hem geworden zou zijn als hij was blijven leven. Jo Otten was een eenling en dat wist hij. Het herdrukken van zijn proza en vertalingen ontrukt zijn werk aan de vergetelheid, en terecht.

Lees hier de recensie

Meer over Jo Otten