Trouw, waaks en brutaal

foto Helen foto: Johannes van Vugt

 

 

 

 

 

I.M. Helen Knopper door Peter de Rijk, 9 december 2022:
Op 7 december verkoos Helen Knopper (1934-2022) euthanasie boven een leven dat door fysieke beperkingen gekenmerkt werd en haar het schrijven zelfs onmogelijk maakte. Knopper debuteerde in 1966 met de dichtbundel Emotioneel Esperanto en de roman Osmose die beide goed ontvangen werden. Het was het begin van een zeer productieve literaire carrière die ruim twintig titels opleverde. Naast beeldend kunstenaar was ze ook vertaler van Engelse en Amerikaanse literatuur waaronder Richard Brautigans Forel vissen in Amerika en Melvilles Moby-Dick.
Liever dood dan rood! (1979) is een rapportage waarin Knopper verslag deed van de tragische vluchtpoging van Dieter R. uit Oost-Duitsland. In 1997 beëindigde ze haar ‘eerste schrijfperiode’ met een trilogie van kronieken waarin ze verslag deed van de jaren negentig. Daarna werd het stil, tot ze in 2016 na 18 jaar stilte, haar glorieuze comeback maakte met Het loopt het ademt het leeft, biografie van een vriendschap waarmee ze werd genomineerd voor de Halewijnprijs en de Reinaerttrofee. Een onfatsoenlijk afscheid (1977) werd herdrukt, de psychologische roman over een vader-dochterrelatie waarin Knopper haar zoektocht beschrijft naar wie haar vader was. Eindelijk kreeg het boek de aandacht die het al zo lang verdiende. In Het onbesproken beeld (2018) deed de auteur verslag van de impact die ziekte en zware operaties op haar, tot dat moment nog zeer actieve, leven had. In plaats van droefheid en melancholie besloot ze eerder aandacht te schenken “aan de kleine wonderen die het leven naast grote rampen te bieden heeft.” Een ‘tijdloos bestaan’ was aangevangen en toch schreef ze door. Ze voltooide Het brandende huis (2019) dat al voor haar ziekbed in de steigers stond. Het is een verzameling essays waarin ze het belang van een geestelijk gezond milieu en de noodzakelijkheid daarvan benadrukt. Het boek toont alle kennis die ze in haar leven opdeed. Psychologische theorieën en de grondleggers ervan, religie, technologie, de digitale opmars en de virtuele toekomst vormen de basis voor een wijs en zeer persoonlijk werk. Ze vat het in haar voorwoord samen met de woorden: “Om wat houdbaar is en wat weg kan. Om wat echt is en wat niet. Om tegenwoordigheid van geest. In het hier en nu.”
Een heel leven lang heeft Helen Knopper altijd gezegd wat ze vond. “Ik ben trouw, waaks en brutaal. Dus ga geen flauwekul met me uithalen, want ik bijt.” Zo begon ze eens aan een interview. Haar laatste gepubliceerde roman, want ze schreef door tot ze het letterlijk niet meer kon, werd En dan nog de liedjes (2021), een sleutelroman over een zesentachtigjarige vrouw die terugblikt op haar leven. Haar herinneringen gaan gepaard aan liedjes van weleer, heden en verleden wisselen elkaar af. Zowel Knoppers jeugd, de Tweede Wereldoorlog als de roerige jaren zestig komen aan bod. Madeleine, zoals Knopper haar alter ego noemt, geniet van de liefde en de mannen die ze tegenkomt. Wie scherp leest zal in diverse personages dichters, schrijvers en uitgevers herkennen, al heeft de auteur zich alle moeite getroost om dat te verhullen. De liefde voor het leven en de mensen die ze kende kregen in dit boek een monumentje, net zoals het boek ook alles toont wat Helen Knopper tot zo’n bijzonder mens maakte. Iemand met het hart op de tong, scherp tot haar laatste dag.

“Het lijkt er verdacht veel op dat ik geen vraag meer over heb. Ik leef het antwoord zo goed als ik kan, en dat dag in dag uit.” – Helen Knopper in Het brandende huis.

Meer over Helen Knopper bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Harrie Geelen heeft er een mooie nieuwe mooie eigentijdse versie van gemaakt.» – André Oyen

VoorplatOvidius-75Over ‘Metamorphoses / Ovidius’ van Harrie Geelen op Ansiel, 4 december 2022:
(…) De ‘Metamorfosen’ (Metamorphoseon libri) is een vijftien delen omvattend Latijns dichtwerk, bestaand uit ongeveer 12.000 regels, van de Romeinse dichter Publius Ovidius Naso. Het is een narratief epos dat genres overstijgt. (…) In 2022 verschenen twee nieuwe vertalingen: ‘Gedaantewisselingen’ van Piet Schrijvers en ‘Metamorphoses’ van Harrie Geelen. (…) Harrie Geelen heeft er een mooie nieuwe mooie eigentijdse versie van gemaakt. Zelf zegt hij het volgende hierover: “De vorm bepaalt altijd mee wat er staat. In de ‘Metamorphoses’ gaat het niet op de eerste plaats om de keuze voor de hexameter maar om Ovidius’ verdeling van al die zesvoetige regels over strofen: blokjes van twee, drie vier, vijf of zes hele regels, met een retorische bouw typisch voor liedteksten. Strofen zouden door een liedschrijver onmiddellijk gescheiden zijn door witregels. En dat heb ik gedaan.” (…) Bij Uitgeverij In de Knipscheer maakte Harrie Geelen als illustrator samen met schrijver Cor Gout het drieluik ‘19 x’ waarin beiden hun kinder- en jeugdjaren in de jaren vijftig van de vorige eeuw op onnavolgbare wijze tot leven laten komen: een ontroerende reis langs memory lane. (…)
Bron
Meer over ‘Metamorphoses’
Meer over Harrie Geelen bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Relatieroman over geheimen en eigenbelang in makkelijk leesbare stijl geschreven.»

VoorplatHandenwassen-75Over ‘Handen wassen’ van Eric de Brabander voor NBD / Biblion, 8 december 2022:
Een roman over de relatie tussen een man en zijn dertig jaar jongere vrouw. Piet Sambo en Helena ontmoeten elkaar voor het eerst in het Curaçaos museum, en kunst is wat hen bindt. Helena en de volkse Piet zijn wel afkomstig uit heel uiteenlopende milieus en verkeren in andere kringen. Er ontstaat een kloof tussen hen, die niet alleen door hun verschillende achtergrond veroorzaakt wordt. Nadat Helena in contact is gekomen met Solange, de ex van Piet, blijkt dat hij een donkere kant en schadelijke geheimen heeft. Maar ook Solange heeft haar geheimen en eigenbelang. In makkelijk leesbare stijl geschreven. Eric de Brabander (1953) is een Curaçaose schrijver.
Meer over ‘Handen wassen’
Meer over Eric de Brabander bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Schrijnende en melancholieke verhalen in nieuw literair tijdschrift Elders.» – Herman Rosenberg

OmslagElders01-75Over ‘Elders 2022-0’ in Den Haag Centraal, 1 december 2022:
Elders, dat twee keer per jaar verschijnt, is de gedrukte uiting van het in augustus 2021 begonnen digitale podium Elders literair. (…) Het klapstuk van deze oer-Elders staat achterin. Het is het schrijnende verhaal ‘Mijn vriendin’ van de Nederlands-Somalische Alara Adilow. Een jonge vrouw vertelt hoe ze het dode lichaam van haar vriendin uit een gebombardeerd huis haalt. Met een kruiwagen. De context lijkt die van de Somalische burgeroorlog te zijn, maar het leed en de ellende zijn universeel. (…) Melancholiek en sfeervol zijn de verhalen van Michiel van den Berg en Kees Ruys. Van den Berg beschrijft het ouder worden aan de hand van ‘het plassen tegen schrikdraad’. Als jongetje even schrikken, maar als hij er als senior-met-pacemaker tegenaan loopt, vindt hij bijna de dood. Ruys verhaalt in ‘Een zachte cowboy’ over zijn pelgrimage naar een hotel in Malang (Java), waar in 1992 zijn vriend en Volkskrant-redacteur Dick (Slootweg) overleed. Niet eenvoudig, want ‘in Indonesië is een hoteldode de dood van een hotel’. (…) In Den Haag is Indië nooit ver weg, blijkt ook nu weer, want het tijdschrift bevat een historisch artikel van Gerard Termorshuizen over de exorbitante Villa Isola bij Bandung, ooit het grootste particuliere huis van de archipel. (…) Deze eerste Elders besluit met een twee pagina’s tellende, extreem kleurige strip van de Scheveningse kunstenaar Cedric ter Bals. (…) Een prikkelend slot van Elders’ eersteling. (…)
Lees hier het artikel
Meer over Elders Literair

Frank Ong-Alok op het grote scherm bij ‘OOGST’ in Podium Mozaïek

VoorplatOngAlok1-75Op 20 november 2022 werd in Podium Mozaïek voor de 10de keer sinds 2011 door Uitgeverij In de Knipscheer een grote Caraïbische boekpresentatie georganiseerd. Daarin kwamen aan bod de Caraïbische boeken die vanaf 2020 bij de uitgeverij zijn verschenen, waaronder van Frank Ong-Alok ‘De Muziek van André Ong-Alok’. Frank Ong-Alok is muzikant en schrijver. Het muziektalent heeft hij van zijn vader André Ong-Alok, geen onbekende in de Surinaamse muziekgeschiedenis. Frank bundelde 30 partituren van de liedjes en arrangementen van zijn vader en voegde er een cd aan toe met 20 vertolkingen met behulp van vooral Surinaamse en internationale topmusici, zoals Leonie Hey in het instrumentale nummer ‘Laat maar waaien’. Dat nummer werd op het grote scherm vertoond tijdens het programma ‘OOGST’.
Luister en kijk hier

naar ‘Laat maar waaien
Meer over ‘OOGST’
Meer over ‘De Muziek van André Ong-Alok’
Meer over Frank Ong-Alok bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over de vorige edities in Podium Mozaïek

101 gedichten uit het Koninkrijk van 1945 tot nu

BruinjaOnlangs verscheen bij Uitgeverij Querido de door Tsead Bruinja samengestelde bloemlezing ‘De eerste bloemlezing van de Nederlandse poëzie’. Tsead Bruinja in het Nawoord: «Het leek mij bij de selectie goed te kijken naar het hele koninkrijk, zodat ook de poëtische stemmen uit de Antillen, Suriname en Indonesië mee mochten spreken. Het boek moet een gesprek opeen over wat we onder ‘Nederlandse poëzie’ verstaan. Het liefst zou ik zien dat er nooit meer een bloemlezing verschijnt met louter Nederlandse poëzie.» Dichters die ook bij Uitgeverij In de Knipscheer publiceerden komen daarin ruim aan bod: Frank Martinus Arion, Bernardo Ashetu, Aletta Beaujon, Edgar Cairo, Cándani (Saya Yasmine Amores), R. Dobru, Nydia Ecury, Aly Freije, Jelle Kspersma, John Leefmans, Tip Marugg, Djordje Matic, Raj Mohan, Jit Narain, Munye Oduber-Winklaar, Astrid H. Roemer, Johanna Schouten-Elsenhout, Ibrahim Selman, Shrinivási, Michaël Slory, Trefossa.
Meer over ‘De eerste bloemlezing van de Nederlandse poëzie’
Meer bloemlezingen bij Uitgeverij In de Knipscheer met poëzie van Caraïbische dichters: ‘Grenzenloos’, ‘Vaar naar de vuurtoren’, ‘De navelstreng van mijn taal’ en ‘Wie ik ben / Ta ken mi ta

«Hilarische situaties die plots een heel ernstige en beklemmende toon krijgen.» – André Oyen

VoorplatMurphy3-75Over ‘Murphy Slaw’ van Roni Klinkhamer op Ansiel, 2 december 2022:
Halverwege de jaren ’90 begon Roni Klinkhamer aan het boek dat uiteindelijk uitmondde in een lijvige trilogie over de hoofdpersoon Murphy, een kunstenaar. Met taalrijkdom en een sterk associatievermogen wordt het hallucinante leven beschreven van Murphy die deels leeft in de werkelijke wereld en deels in zijn fantasie. De kunstwereld wordt met humor op de hak genomen en Murphy gaat de strijd aan met zijn (falende) creativiteit en de zakelijke, afstandelijk geworden wereld om hem heen. De botsing tussen die twee werelden was altijd al de leidraad in de kunst van Roni Klinkhamer. Een brug slaan tussen droom en werkelijkheid is haar levenswerk geworden. In ‘Murphy Slaw’ verschijnen twee Murphy’s die ook twee parallelle verhalen beleven, wat nog meer bijdraagt aan puzzelwerk voor de lezer. Ruim 1650 pagina’s omvat het ‘woordwerk’ de Murphy Slaughter trilogie, waarvan in 2014 het eerste deel verscheen. Murphy Slaughter of Murphy Slaw is een bijzonder romanpersonage uniek in de Nederlandstalige literatuur dat zich perfect leent voor hilarische situaties die plots een heel ernstige en beklemmende toon krijgen. Dat maakt van ‘Murphy Slaw’ een boek met een tumultueuze sfeer en een sterk eigen literair karakter.
Bron Ansiel, 2 december 2022
Meer over Murphy Slaw
Meer over Murphy Slaughter
Meer over Murphy’s Laughter
Meer over biografie Roni Klinkhaner
Meer over Roni Klinkhamer op deze site

Overzicht van de getoonde boeken op OOGST

Opmaak 1Tijdens ‘Oogst’, de Caraïbische boekpresentatie op 20 november 2022 in Podium Mozaïek, kwamen op het grote scherm in een ‘loop’ de omslagen voorbij van de meer dan 30 titels van Caraïbische auteurs die Uitgeverij In de Knipscheer uitgaf sinds de vorige boekpresentatie in Podium Mozaïek op 8 september 2019. Daarin ook omslagen van boeken van auteurs die in die periode zijn overleden: uit Suriname Mala Kishoendajal, Sakoentela Hoebba en Saya Yasmine Amores (ofte wel Candani) en (een paar maanden geleden nog maar) Diana Lebacs uit Curaçao. Hun laatste titels lagen uiteraard op de verkooptafel in de foyer van Podium Mozaïek.
Kijk hier naar de ruim 30 Caraïbische titels van In de Knipscheer van 2020, 2021 en 2022. De titels verschijnen op uw scherm met een interval van 20 seconden.
Meer over ‘Oogst 2022’.

«Mooie gedichten die verrassen en tot nadenken aansporen.» – André Oyen

VoorplatGrootNeus-75Over ‘Neus tegen het glas’ van Edwin de Groot op Ansiel, 2 december 2022:
Edwin de Groot (1963) debuteerde in 2018 bij Uitgeverij In de Knipscheer met ‘Zelfs een Tibetaan belandt uiteindelijk in zee’. Bij uitgeverij Afûk in Leeuwarden verscheen deze bundel als zijn vijfde Friestalige titel.
‘Neus tegen het glas’ is de tweede Nederlandstalige bundel van dichter Edwin de Groot en biedt andermaal mooie, inhoudelijke en krachtige poëzie. In deze bundel gaat niet alleen de aandacht naar de natuur maar ook naar de actualiteit en het filosofische. De auteur verwijst ook naar logisch, ‘rechtlijnig’ denken waarvan als je iets ouder wordt, de scherpe kantjes af gaan. (…) ‘Neus tegen het glas’ is een bundel met mooie gedichten die verrassen en tot nadenken aansporen.
Bron Ansiel, 28 november 2022
Meer over ‘Neus tegen het glas’
Meer over Edwin de Groot bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Een groot dichter die grote thema’s niet schuwt.» – Karel Wasch

Project1_VoorplatHagenaars.qxdOver ‘Pelgrimsgrond’ van Albert Hagenaars op Poëzie-Leestafel, 02-12-2022
In deze bundel stelt de dichter in zeven delen van zeven gedichten de wereld in het gelijk. Hij is een enthousiaste toeschouwer en weet natuur en cultuur te belichten. (…) Hij verkent behendig de grenzen van zijn kunstenaarschap. De grenzen tussen schilderkunst, literatuur en natuur. En hij beschrijft bezoeken als een pelgrim aan bedevaartsplaatsen in Cambodja, China en Litouwen. (…) Albert Hagenaars heeft een mooie en ontroerende bundel verzen afgeleverd. Zijn pelgrimstocht toont aan dat een groot dichter grote thema’s niet schuwt. Fijn dat er dichters zijn die grote onderwerpen niet omzeilen
Lees hier de recensie van 14 november 2022
Meer over ‘Pelgrimsgrond’
Meer over Albert Hagenaars bij Uitgeverij In de Knipscheer