Erika Dedinszky – Vers vuur. Over zigeunerliteratuur uit Hongarije

Erika DedinszkiERIKA DEDINSZKY
Vers vuur
Over zigeunerliteratuur uit Hongarije

Vertaling Erika Dedinszky
Globe Pocket, 256 blz., € 7,50
ISBN 90-6265-744-3

Zigeuners leven in een gesloten gemeenschap, eerbiedigen strenge tradities en zijn tot nomaden gemaakt. Hun anders-zijn heeft hun eeuwenlange vervolging en discriminatie opgeleverd: ‘zigeuners hebben geen geschiedenis maar alleen verleden’.

Vers vuur vertelt waar de zigeuners vandaan komen en zich vestigden, hoe ze samenleven (de man-vrouw-verhoudingen, opvoeding en onderwijs van kinderen) en hoe veelomvattend hun cultureel leven is.

In deze bloemlezing is niet enkel overgeleverde literatuur (volksliederen, ballades, mythen en sprookjes) bijeengebracht, maar ook en vooral eigentijdse verhalen in poëzie en proza van een tiental zigeunerauteurs.

«Een zeer boeiend beeld van het culturele hart van de zigeuners.» – Haarlems Dagblad

Erika Dedinszky (geboren in Hongarije in 1942 en met haar ouders in 1957 naar Nederland geëmigreerd) ontving al in 1981 voor haar literaire vertalingen uit het Hongaars, de Martinus Nijhoffprijs.

Tommy Wieringa – Amok

Tommy WieringaTOMMY WIERINGA
Amok

Nederland. Roman
Paperback, 186 blz., € 14,50
ISBN 978-90-6265-442-0
Eerste druk 1997
Uitverkocht

Léon Fischer, rouwtransporteur. Haalt uit het buitenland de stoffelijke resten op van omgekomen landgenoten. Op het oog een avontuurlijk bestaan, maar de heldenjaren zijn voorbij. Zijn relatie met de Antilliaanse Zahira, een vrouw als in ‘duizend-en-één gedichten’, is subliem tot zij op een dag zomaar begint te bidden voor het eten. Aanleiding voor een grimmige geloofstwist. Hij zoekt troost bij een vriend, de flamboyante, gepensioneerde journalist Adriaan Kroon. In hem wordt zijn non-conformistische natuur weerspiegeld. Kroon is echter te oud om zijn lot nog met dat van hem te verbinden. Fischer staat alleen. Rest hem overgave of Amok…

Liefdevol waar het kan en hard waar het moet, verwerkt Tommy Wieringa passie, vriendschap en een terloopse pelgrimage tot een sprankelende, avontuurlijke roman.

Amok is Tommy Wieringa’s tweede roman. Als dichter maakte hij zijn debuut op Radio 3.

Nawal El Saadawi – De Onschuld van de Duivel

Nawal El SaadawiNAWAL EL SAADAWI
De Onschuld van de Duivel

Vertaling Hanneke Richard-Nutbey
Genaaid gebonden met stofomslag, 224 blz., € 19,50
ISBN 978-90-6265-431-4
Eerste druk 1997
Alleen nog rechtstreeks bij de uitgeverij

In De Onschuld van de Duivel brengt de Egyptische schrijfster en psychiater de van haar bekende thema’s samen tot een indrukwekkend, maar voor de meeste westerse lezers nog steeds onbekend, beeld van een Arabische samenleving, waarin het leven beheerst wordt door de man en zijn God.

Maar wie is God en wie is Duivel? Het meisje Ganat werd geboren metde ogen wijdopen zodat haar grootmoeder zich toen al afvroeg of ze een mens of een duiveling was, en op school hoort ze Sjeik Bassiaoni zeggen dat ‘haar ogen vervuld zijn van de lust die in Eva huist‘, een typering die voor Ganat zal omslaan in een bedreigend stereotiep. Ook het leven van haar vriendin Nefissa wordt blijvend getekend als haar huwelijksnacht, de Nacht der Gelukzaligheid, geen bloed oplevert en haar vader haar eer denkt te redden door een bloedige zelfmoord.

De Onschuld van de Duivel is een sensuele roman over twee jonge vrouwen die elkaar uit het oog verliezen en zich ieder in hun wereld seksueel en emotioneel proberen staande en waardig te houden. Pas in het Gele Paleis ontmoeten de vriendinnen elkaar weer, de een als patiënt, de ander als hoofdzuster. Het gekkenhuis blijkt voor velen de laatste redding in een wereld waar herinnering en hallucinatie zozeer met elkaar verbonden zijn.

Nawal El Saadawi maakte in Nederland vanaf 1980 naam met spraakmakende boeken over vrouwen en seksualiteit in de Arabische wereld. De literatuur wordt evenwel voor haar een steeds belangrijker middel om het onzegbare te verwoorden. Niet voor niets worden haar romans steeds vaker vergeleken met die van Margaret Atwood en Gabriel García Márquez.

Meer over Nawal El Saadawi op deze site

Hans Dulfer – Jazz in China & Dulfer’s dumdum

Hans DulferHANS DULFER
Jazz in China & Dulfer’s dumdum

Globepocket, 336 blz., € 7,50
ISBN 90-6265-741-9
Eerste druk 1997
Uitverkocht

Deze omnibus bevat Hans Dulfers ‘zuigende kanttekeningen’ bij het Nederlandse muziekwereldje, van bezadigde bebop-jazz in 1970 tot supersnelle speedmetal-popmuziek in 1990.

«Gaf Dulfer in de hilarische bundel Jazz in China een brutaal, komisch en bovenal eigenzinnig overzicht van de stand van zaken in de jazz, in Dulfer’s dumdum zijn zijn commentaren aanzienlijk knorriger: charlatans, geldwolven en ‘dommies’ bederven zijn levensvreugde. De ferme kracht waarmee Dulfer op zijn Selmer blaast waait ook door dit proza. Het verschil is dat hij valser schrijft dan muscieert. Hij is gemeen, en het siert hem, want slechts weinigen kunnen zo bloemrijk schelden, razen en tieren.» – Vrij Nederland

«Dulfer stelt situaties en gedrag aan de kaak, en dat op een wijze die alom hilariteit veroorzaakt. Het is gewoon lachen geblazen.» – Twentsche Courant

«Zijn woede is groot, maar het is de woede van iemand die bezeten is van muziek. Dulfer weet als weinig anderen waarover hij spreekt. En Dulfer kan schrijven.» – Het Parool

Maryse Condé – Kolonie De Nieuwe Wereld

Mayse CondéMARYSE CONDÉ
Kolonie De Nieuwe Wereld

Guadeloupe, Roman
Vertaling: Rosa Pollé
Gebonden, 300 blz. € 20,–
ISBN 90-6265-436-3
Eerste druk 1997

Aton probeert zijn leven opnieuw in dienst te stellen van de Zonnegod, wiens zoon hij zegt te zijn, en het geloof in de uiteindelijke terugkeer naar het Beloofde Land Egypte levend te houden. Maar de kiem van verdeeldheid is in kleinste kring al gezaaid: zijn vrouw is hem in Guadeloupe ontrouw geweest met een blanke. De sekte groeit nog wel, met twee Duitsers en met ee nviertal vluchtelingen uit Haïti, maar langzaamaan komt Aton tot het besef dat de verhuizing van de kolonie naar Egypte een utopie is en ziet hij voor zijn sekte nog maar één oplossing.

Kolonie De Nieuwe Wereld is een prachtig gecomponeerde roman waarin Maryse Condé de diversiteit van de vereerders van de Zonnegod, hun onderlinge liefdes en ruzies, van alle kanten belicht en tevens haarscherp de aanvankelijke macht van hun leider en hun uiteindelijke verdeeldheid van de commune toont – als was het een blauwdruk van de tragiek van de Zuid-Amerikaanse en Caribische wereld zelf.

Opnieuw is Maryse Condé erin geslaagd een universeel thema te plaatsen in haar eigen Caribische regio en te verwerken tot een zeer leesbare, volstrekt eigentijdse roman.

Aton is net uit de gevangenis in Guadeloupe ontslagen, waar hij, op beschuldiging van teleurgestelde sekteleden van zijn eens bloeiende commune, een straf heeft uitgezeten wegens vermeend seksueel misbruik van vrouwen en kinderen. Met zijn vrouw en kinderen en nog twee getrouwe volgelingen vertrekt hij naar Colombia. De bewoners van Santa Maria vinden de nieuwkomers – die slechts gekleed gaan in lendendoek, wilde rasta-achtige haren dragen en bizarre rituelen uitvoeren – nogal vreemd en hangen bij wijze van spot aan het hek rond het terrein het bordje Kolonie De Nieuwe Wereld.

De pers over Kolonie de Nieuwe Wereld
«De beschrijving van een sekte die Maryse Condé geeft is adembenemend. De beklemmende sfeer van de broeierige kolonie ‘De Nieuwe Wereld’ in het Colombiaanse Santa Maria doortrekt het verhaal van het begin tot het eind. Hoe fantastisch de figuren ook zijn. Maryse Condé weet ze als doodgewone mensen te laten overkomen.» – Trouw

«Romans over vereerders van de Egyptische Zonnegod, hun onderlinge liefdes en ruzies (Proviniale Zeeuwse Courant), die men ook kan zien als een parabal van de kwalen waaraan de kleine Caribische eilanden te lijden hebben: de altijd sluimerende raciale problemen. Goed gecomponeerd en boeiend geschreven.» – NBD

«De boeken van de Guadeloupse schrijfster Maryse Condé hebben altijd iets bovennatuurlijks, iets metafysisch en Kolonie De Nieuwe Wereld is geen uitzondering.» – Theo de Rooy

«Bij Condé krijgt het straatrumoer onderdak in een meeslepend verhaal. Bij haar krijgt het nuanceringen mee, wort het ontdaan van het alledaagse politieke zwart-wit denken. In Kolonie De Nieuwe Wereld wordt duidelijk waarom zovelen de regio trachten te ontvluchten – in religieus fanatisme of door het vliegtuig te pakken.» – Algemeen Dagblad

Ewald Vanvugt – Het Eerste Wereldkampioenschap Bidden

Ewald VanvugtEwald Vanvugt
Het Eerste Wereldkampioenschap Bidden

Nederland, roman
Paperback, 320 blz., € 17,90
ISBN 90-6265-438-X
Eerste druk 1997

In Amsterdam wordt Het Eerste Wereldkampioenschap Bidden gehouden, georganiseerd door de Koeweitse televisiezender IQ-TV, Internatinal Quality Television, en het IUC, Instituut voor Universele Cultuur. In de hallen van het tentoonstellingsgebouw de RAI, tijdens andere beurzen vol met zeiljachten, tractoren of computers staan nu stands en paviljoens met de gebedsruimten van godsdiensten en sekten uit de hele wereld.

STILTE ALSTUBLIEFT verzoeken in veel talen en diverse lettertekens grote borden in de hallen. Dit verzoek of gebod geldt duidelijk alleen voor de toeschouwers, niet voor de deelnemers. Maar ook bij zwijgende bidders is geen stilte, want daar snorren en klikken de camera’s. Een week – van zondagmiddag tot zondagmiddag – duurt het bidfeest, vrijwel voortdurend ‘live’ en wereldwijd te zien op IQ-TV. In de diverse tijdzones kan elke kijker met een satelliettelefoon of kabelaansluiting één keer per etmaal meedoen aan de elektronische jurering. Maar dan loopt door de biddende stad een vloekend man…

Pieter Wiegersma – Postbode van de hemel

Pieter WiegersmaPIETER WIEGERSMA
Postbode van de hemel

Nederland. Verhalen
Luxe paperback met flappen, 222 blz., € 15,75
ISBN 90-6265-439-8
Eerste druk 1997

In de jaren dertig, en in vele jaren daarna, kende Nederland een unieke plek waar, toen nog onbekende, kunstenaars van binnen en van ver over de grenzen elkaar troffen, zoals de Zwitserse schrijver Charles Albert Cingria, de Belgische schilder en beeldhouwer Constant Permeke en de uit Rusland afkomstige Franse beeldhouwer Ossip Zadkine.
Plaats van samenkomst was niet Amsterdam of Den Haag, maar Deurne, middenin de Brabantse Peel ten huize van Hendrik Wiegersma, de schilder en legendarische arts op wie Anton Coolen zijn roman Dorp aan de rivier baseerde.
Meer dan eens vertrok het gezelschap naar Parijs om ook daar te duelleren met het potlood of het woord.

Pieter Wiegersma (1920), zoon van en zelf beeldend kunstenaar, groeide op in deze kunstanaarsscene en maakte hen allen van jongs af mee. Sindsdien heeft hij een open oog en oor voor de kwaliteiten van anderen, weet hij als geen ander dat ook de clochard of de vergeten kunstenaar zijn verhaal heeft en staat zijn leven in het teken van de kunst. Zo is hij initiatiefnemer van museum De Wieger in Deurne.

«Dat eens zo grote beroemdheden in onze tijd uit de vergetelheid te voorschijn gehaald worden is een grote verdienste van zulke vertellers als Pieter Wiegersma.» – Albert Helman in 1996

Vijftien verhalen over kunstzaken, zoals de stoel van Van Gogh, de bronzen penning van keizer Haile Selassie, De Zeug van Rik Wouters, over Solemis en andere ‘postboden van de hemel’, zoals de kunstenaars Ossip Zadkine, Constant Permeke, Charles Albert Cingria en Hendrik Wiegersma, opgetekend door Pieter Wiegersma, de ooggetuige die hen overleefde.

Mark Insingel – Eenzaam lichaam

Mark InsingelMARK INSINGEL
Eenzaam lichaam

Proza. België
Paperback 128 blz. 12,50
ISBN 90 6265 429 0
Eerste druk 1996
Nog rechtstreeks te bestellen bij de uitgever

Mark Insingel (1935) debuteerde op zevenentwintigjarige leeftijd met de dichtbundel Drijfhout (1963). Van 1980 tot en met 2000 werden zijn romans, gedichten en essays uitgegeven door In de Knipscheer. Voor zijn proza werd hij bekroond met de Visser-Neerlandiaprijs en onderscheiden door de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde.

Eenzaam Lichaam is een waarachtig liefdesverhaal dat, aangrijpend door de integriteit en openheid waarmee het geschreven is, een heel leven blootlegt. De lezer wordt geboeid door de zeer precieze en directe verwoording van (erotische) ervaringen die hij herkent, door de gedachte en gevoelde emoties die tot daden leiden, door anekdotes die betekenissen toevoegen. Schrijver en lezer is het erom te doen hoe het voor de man en de vrouw in kwestie afloopt – maar ook, en vooral waarom het (onvermijdelijk?) tot zo’n afloop komt.

Eenzaam lichaam werd in de Nederlandse pers niet en in de Vlaamse media lovend besproken. «En dan is er nu die perfect leesbare» roman jubelt Wim van Rooy in Kunst & Cultuur. Hans Vandevoorde schrijft in Knack: «Eenzaam lichaam verdient de cultstatus. Het bevat zoveel wijsheid en banale praat over liefde en seks dat je moeiteloos uit elke bladzijde kunt citeren. Mark Insingel. Vergeet desnoods zijn naam, lees traag zijn boek». En Jos Borré constateert in De Morgen: «Eenzaam lichaam valt op door de helderheid en de zelfverzekerde formulering, door het persoonlijke getuigenis en de openlijke gevoeligheid van de tekst.» Geert Van der Speeten stelt in Standaard der Letteren vast: «Een organisch ritme van wisselende perspectieven, zeldzame helderheid van stijl en rake observaties. Een ontroerend kleinood.» De Financieel-Economische Tijd concludeert: «Eenzaam lichaam is meeslepend en intrigerend, en kluistert de lezer van de eerste tot de laatste bladzijde.»
Klik voor de recensies over ‘Eenzaam lichaam’
Meer over Mark Insingel op deze site

Hugo Pos – Voorbij Confucius. Verhalen

Hugo PosHUGO POS
Voorbij Confucius

Nederland, Verhalen
paperback, 196 blz., € 15,75
ISBN: 90-6265-433-9
Eerste uitgave 1996

In Voorbij Confucius worden – en niet alleen in het gelijknamige titelverhaal – zekerheden aan het wankelen gebracht zowel door de macht van de verbeelding, eigen aan elke echte schrijver, als door de onmacht van het geheugen, een kenmerk in het hele werk van Pos. ‘Achter de ik gaat,’ verklaart Hugo Pos in het verhaal Net als Pirandello, ‘een niet te noemen personage schuil, dat ik maar al te goed gekend heb.’ Die ik is in de eerste verhalen slechts personage in een verhaal, vervolgens personage en schrijver tegelijk en in de laatste, steeds persoonlijke verhalen uiteindelijk enkel nog schrijver. In deze 13 nieuwe verhalen toont Hugo Pos zijn meesterschap meer dan ooit; telkens weet hij de lezer te betrekken in een ingenieus spel met fictie en werkelijkheid. In veel verhalen is er die bijzondere suspense omdat de verteller als oud-rechter zich geplaatst ziet in situaties, waarin men van hem verwacht dat hij niet alleen wikt en weegt, maar ook beschikt…

Hugo Pos (1913) is een nog jonge schrijver: hij debuteerde in 1985 met Het doosje van Toeti. In 1996 ontving hij voor zijn negende boek, de autobiografie In Triplo, de E. du Perronprijs 1995: ‘een autobiografie van literair niveau’ (De Beste Boeken van 1995, Vrij Nederland), ‘een monument dat tot de beste boeken van 1995 gerekend kan worden’ (Nieuwe Revu). Vooral de verhalen die men zijn ‘Rechter Pos-verhalen’ is gaan noemen winnen bij een toenemend aantal lezers snel aan populariteit.

Maryse Condé – De open plek. Bloemlezing

Maryse CondéMARYSE CONDÉ
De open plek

Caribisch gebied, Bloemlezing
Vertaling: Fred de Haas
Pocket, 231 blz. 7,50
ISBN 90-6265-740-0
Oorspronkelijke uitgave Tim tim? Bois Sec!, 1980 & De open plek, 1984
Eerste druk als Globe Pocket 1996

Bloemlezing van de literatuur uit de Franse Cariben. Met een nieuw hoofdstuk door Kathleen Gyssels.

«Een voortreffelijke inleidende bloemlezing.» – Mineke Schipper in NRC Handelsblad

Maryse Condé geeft in De open plek een verhelderend overzicht van het ontstaan van de literatuur in het Caribisch gebied en over de verschillende literaire vormen – van de mondeling overgeleverde literatuur tot en met het essay. Maryse Condé illustreert deze geschiedenis met werk van 29 schrijvers van de Franse Antillen en Frans Guyana, onder wie Simone Schwarz-Bart, Aimé Césarie, Frantz Fanon en Eduard Glissant, in een thematisch geordende bloemlezing: er zijn stukken over slavernij en discriminatie, over de woonomgeving en de stad, over verzet en door de blanken hardhandig gebroken stakingen.

Door deze opzet is De open plek een verrassende bundel die zowel de drang tot aanpassing en erkenning laat zien die leidde tot het schrappen van elke ‘zwartheid’ in de taal en zelfs tot het kiezen van een Frans pseudoniem, als de trots op het feit dat Joséphine, de vroegere keizerin van Franktrijk, afkomstig was uit Fort-de-France op Martinique.

«Waardevol en informatief.» – Leeuwarder Courant