«Het is de ander die een pose aanneemt.» – Wim Platvoet

VoorplatPose-75Over ‘de pose en het model’ van W.A. Jonker op MeanderMagazine, 5 mei 2021:
In zijn nieuwe dichtbundel, ‘de pose en het model’, poëtiseert W.A. Jonker over de twee zelfstandige naamwoorden die in de titel worden genoemd. Als we plaatsnemen in een atelier denken we bij deze woorden aan iemand, die een model schildert, tekent of fotografeert, waarbij dat model poseert. Jonker beschouwt het breder en ziet bij elke betrekking of ontmoeting tussen twee mensen in een van de twee een model dat poseert, waarbij dit laatste in elk gedicht veelal een pejoratieve betekenis heeft. (…) Woorden als ‘pose’ en ‘model’ lijken in die zin de ander tot een object te maken, of, preciezer uitgedrukt, lijken aan te geven dat de ander zichzelf tot een object maakt. Je zou je ook af kunnen vragen of, zeker in de alledaagse omgang tussen mensen, de een in zijn kijken naar of beleven van de ander juist in die ander alleen maar de pose of het model ziet, juist die ander tot een object maakt. (…) Jonker gaat er vrijwel altijd vanuit dat het de ander is die een pose aanneemt. (…) Het is een manier om naar de werkelijkheid en naar de ander te kijken. Misschien is het menselijk, al te menselijk om dat af en toe te doen. Jonker radicaliseert dit en heeft alleen maar deze bril op. (…) Treffend schrijft Jonker op p. 10: ‘ik kan alleen naar mijn / eigen gedachten luisteren’. (…) Het is vooral de dichter die zichzelf genadeloos portretteert door anderen te kijk te zetten.
Meer over ‘De pose en het model’
Meer over W.A. Jonker bij Uitgeverij In de Knipscheer

Met Diana Tjin langs de locaties uit ‘Het geheim van mevrouw Grünwald’.

VoorplatGrunwald75Over ‘Het geheim van mevrouw Grünwald’ van Diana Tjin in podcast van Booklovers’ Tours, 4 mei 2021:
Literair stadsgids Mechteld Jansen vertelt over haar twee grote liefdes: boeken en Amsterdam in haar ‘Booklovers’ Podcast’. In aflevering 4 wandelt zij met schrijfster Diana Tjin langs de locaties In Amsterdam-West die een rol spelen in haar debuutroman ‘Het geheim van mevrouw Grünwald’. Tijdens de wandeling vertelt Diana Tjin van alles over de achtergronden van haar boek. Direct bij de Duitse inval in Nederland zette het Nederlands bewind in Suriname mensen met een Duitse nationaliteit in kampen gevangen. Het overkwam mensen uit families die generaties geleden naar Suriname waren geëmigreerd, maar hun Duitse achternaam hadden gehouden, of Joden die in de jaren daarvoor uit angst voor het nazi-regime uit Duitsland waren vertrokken. Sommige geïnterneerden zaten tot in 1947 vast. In ‘Het geheim van mevrouw Grünwald’ begint de hoofdpersoon na haar bevrijding een nieuw leven in Amsterdam-West.
Lees meer over deze wandeling in het persbericht
Luisterhier naar de podcast
Meer over ‘Het geheim van mevrouw Grünwald’

«Dit lied intrigeerde me meteen.» – Frank Verhallen

VoorplatVissersWereld1-75Over ‘Je bent nooit weggeweest’ uit ‘De wereld wacht op mij’ van Bert Vissers op Gedicht gedacht, 3 mei 2021:
‘Gedicht gedacht’ is een sinds 2016 dagelijkse en vanaf 1 januari 2020 wekelijkse, maar daarna toch weer iets vakere rubriek met gedichten en gedachten daarover van Frank Verhallen, cabarettheatermaker, – docent en –publicist met o.a. boeken op zijn naam over onder andere Willem Wilmink en Neerlands Hoop in Bange Dagen. Deze week zet hij de spotlight op het gedicht/lied ‘Je bent nooit weggeweest’ van Bert Vissers uit zijn bundel ‘De wereld wacht op mij’. Dit lied intrigeerde me meteen. Het moest wel gaan over een gestorven ouder. En ook voor hemzelf was dit lied erg belangrijk. (…) Ik vroeg hem om een toelichting (…) Ik mag uit zijn uitvoerige antwoord citeren. «’Je bent nooit weggeweest’ is een lied over mijn vader, die in 1995 op 69-jarige leeftijd overleed. (…) Hij kon niet over vroeger praten. Niet over de oorlog, niet over zijn jeugd, niet over zijn veel te vroeg gestorven broer, zijn steun en toeverlaat, met wie hij het familiebedrijf leidde. Niet over de oneerlijke overname van het bedrijf in de beginjaren tachtig tijdens de economische crisis. En ook niet over mijn moeder, die stierf toen ik twaalf was. (…) Mijn broers, zus en ik hebben altijd het idee gehad, dat ze weer thuis zou komen, dat het weer goed zou komen. Dat was wat onze vader ons voorhield. Tot de dag waarop ze stierf.» Over die dag waarop zijn moeder stierf, gaat het verhaal ‘De dag die nooit voorbij zou gaan’, eveneens te vinden in de bundel ‘De wereld wacht op mij’.
Lees hier het betreffende gedicht en de uitvoerige toelichting
Meer over ‘De wereld wacht op mij’
Meer over Bert Vissers bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Zelfs eigen herinneringen zijn ‘geclaimd’ door de moeder.» – Willem Thies

VoorplatRegensoldaten-75Over ‘Regensoldaten’ van Kristien De Wolf bij de presentatie in de Pletterij, 2 mei 2021:
‘Regensoldaten’ is een identiteitsroman omdat de protagonist op geheel eigen houtje een identiteit moet opbouwen, als afzonderlijk, eenmalig wezen, from scratch. (…) De protagonist in ‘Regensoldaten’ (…) moet eerst te gronde gaan, te pletter vallen, ineenstorten, niet zodat zij kan herrijzen, maar zodat zij voor het eerst werkelijk kan verrijzen, voor het eerst kan opstaan, de wereld waarlijk kan zien, zichzelf echt in de ogen kan zien, kan voelen. Dát is de (niet geringe) inzet van ‘Regensoldaten’. (…) Zij was andermans ‘constructie’, andermans ‘verhaal’. Zij was niet haar eigen centrum, maar het centrum van haar ouders, en dan met name haar moeder. Haar identiteit werd haar kindertijd en jeugd lang gedicteerd en bepaald door haar moeder. Tot zij zich ging losmaken – loswrikken, loshakken, en in het proces zichzelf beschadigde. (…)
Lees hier ‘Bij het verschijnen van ‘Regensoldaten’ van Kristien De Wolf’
Meer over ‘Regensoldaten’
Meer over Kristien De Wolf bij Uitgeverij In de Knipscheer

Gedichten van Mark Insingel en Elly Stolwijk

Opmaak 1In zijn bijna dagelijkse Facebookbericht memoreert Wim van Til, oprichter van en coördinator bij Poëziecentrum Nederland, de geboorte- en sterfdagen van Nederlandstalige dichters. Vandaag (3 mei 2021) is het de sterfdag van W. Hessels en de geboortedag van Simon Buschman, Edith de Gilde, Johan de Boose, Paul Bogaert, Erik Lindner, Josse Kok, Mark Insingel (1935) en Elly Stolwijk. (1957). Bij wijze van felicitatie/gedenken kiest Wim van Til voor het gedicht ‘Verbrande turf’ van Edith de Gilde. Uitgeverij In de Knipscheer kiest in dit bericht respectievelijk voor het gedicht ‘Zij was zo mooi in’ van Mark Insingel uit zijn bundel ‘In elkanders armen’ (In de Knipscheer, 1990) en ‘een kistje torsen’ van Elly Stolwijk uit haar bij Uitgeverij In de Knipscheer verschenen bundel ‘liefde de vluchtige holte’ uit 2020. Het gekozen gedicht van Mark Insingel is ook opgenomen in de door Klaas de Groot samengestelde bloemlezing ‘Grenzenloos – 40 jaar Knipscheer poëzie’.

Zij was zo mooi in

Zij was zo mooi in
zijn verwarring.
Hij was zo tenger in
haar tederheid.

Zij waren zo opwindend
in elkanders armen.

Hij was zo tenger in
zijn tederheid.
Zij was zo mooi in
haar verwarring.

Zij waren zo opwindend
in elkanders armen.

Hij was zo mooi in
zijn verwarring.
Zij was zo tenger in
haar tederheid.

Zij waren zo opwindend
in elkanders armen.

Zij was zo tenger in
zijn tederheid.
Hij was zo mooi in
haar verwarring.

een kistje torsen

het schilderij groeit onder mijn handen. het hoofd
is te klein. een paar dagen geleden was het hoofd
te groot. ik had de lijnen bijgewerkt, maar nu lijkt
het hoofd echt te klein, voorlopig laat ik het zo zijn.

de opdracht is: de handen die het kistje torsen
te bedekken met geduldige, witte vingerafdrukken.
het hart dat het kistje torst te bedekken met geduldige,
witte vingerafdrukken. de voeten die het kistje

torsen te bedekken met geduldige, witte vinger-
afdrukken. de ogen die zout op het kistje morsen
te bedekken met geduldige, witte vingerafdrukken.

de handen zijn te groot, ze kunnen niet groot genoeg
zijn voor de tedere gebaren waarmee ze straks
op zoek gaan in de donkere voering van de aarde.

Meer over ‘liefde de vluchtige holte’
Meer over Elly Stolwijk bij Uitgeverij In de Knipscheer

‘Regensoldaten’ online gepresenteerd.

VoorplatRegensoldaten-75Op 2 mei 2021 werd Regensoldaten, de tweede roman van Kristien De Wolf online gepresenteerd in de Haarlems Pletterij, centrum voor debat en cultuur. De presentatie en de interviews met de auteur werden gedaan door de Vlaamse theatermaker Nelle De Maeyer. Met tekstbijdragen van (in volgorde van het programma) Franc Knipscheer (uitgever), Willem Thies (redacteur), Cor Gout (publicist), Ezra de Haan (recensent). Tussendoor zong Lakshmi drie toepasselijke nummers (Lullaby, Northern Sky en After Hours). In een onaangekondigde verrassingstoegift voor Kristien bracht Eloi Youssef het Kensingtonnummer Do I Ever ten gehore en samen met Lakshmi haar song Ahaa.
Klik hier of hier voor de video van het programma
Meer over ‘Regensoldaten’
Meer over Kristien De Wolf bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Willem Thies bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Cor Gout bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Ezra de Haan bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Lakshmi op deze site

«Waardevolle bundels.» – John Jansen van Galen

CarlavanLeeuwen2‘Over ‘Because en andere gedichten’ van Carla van Leeuwen en ‘Een mensenkind in niemandsland’ van Jit Narain in Met het oog op morgen, 2 mei 2021:
Elle eerste zondag van de maand sluit ‘Met het oog op morgen’ af met John’s Poëzierubriek van John Jansen van Galen. (…) Nieuwe poëzie uit de laatste resten tropisch Nederland. (…) De gedichten van Carla van Leeuwen gaan vooral over de liefde, en dan de ongemakkelijke en problematische liefde en om de tegenstelling tussen kindertijd en volwassenheid, misschien meer nog over de weigering om volwassen te worden, wat zij ook nauwelijks is geworden. (…) Jit Narain is een maatschappelijke dichter (…) samenhangend met de immigratiegeschiedenis van de Hindostanen. (…)
Luister hier naar de rubriek op de tijdlijn vanaf 45.35
Meer over ‘Because en andere gedichten’
Meer over ‘Een mensenkind in niemandsland’
Meer over John Jansen van Galen op deze site

«De Brabanders stijl is helder, zonder opsmuk.» – Ko van Geemert

VoorplatBrabanderOnweer-75Over ‘Het geluid van naderend onweer’ van Eric de Brabander in Parbode, 1 mei 2021:
De meeste van de 27 verhalen spelen zich af op Curaçao. (…) Niet alles speelt op Curaçao, we komen ook een schooltje in Den Haag tegen en in Tucacas, Venezuela, wordt de lezer geconfronteerd met Duitsers met een schimmig oorlogsverleden. Het verhaal ‘Bushmaster’ speelt zich af in Suriname, in Pikin Slee. (…) De Brabander blijkt over een rijke fantasie te beschikken – een goudmijn voor de schrijver! – met soms bizarre, surrealistische trekjes: zo figureren in zijn verhalen 100-jarige duiven, een pratende hond, een jongetje dat kan vliegen, een vampier, een opgeviste zeemeermin, een engel en een ruimteschip. Veel van De Brabanders verhalen zou je magisch realistisch kunnen noemen en hebben daarin wel wat weg van het werk van Belcampo of Roald Dahl. Voordehandliggender is misschien om De Brabanders inspiratiebronnen in Latijns-Amerika te zoeken, dat immers aanzienlijk dichterbij Curaçao ligt dan Europa, met auteurs als Borges, Marquez, Isabelle Allende of Alvaro Mutis. De Brabanders stijl is helder, zonder opsmuk. (…) De verhalen uit deze bundel zijn alle onderhoudend en vaak verrassend. (…)
Lees hier de recensie
Meer over ‘Het geluid van naderend onweer’
Meer over Eric de Brabander bij Uitgeverij In de Knipscheer

Sakoentela Hoebba overleden

sakoentela-300Sakoentela Hoebba-Kalka (Wanica, 7 augustus 1958 – 30 april 2021) behoorde met Karin Lachmising en Iraida van Dijk-Ooft tot de eerste drie studenten die eind 2013 afstudeerden aan de Schrijvervakschool Paramaribo van Ruth San A Jong, waar In de Knipscheer-redacteuren Koos van den Kerkhof en Peter de Rijk in die jaren enige tijd gastdocent konden zijn. Daarvoor was Sakoentela Hoebba (licentiaat rechten) meer dan 30 jaar bij de overheid werkzaam als juridisch medewerker en 13 jaar als presentatrice bij de Surinaamse Televisie Stichting. In 2014 zond ze haar eerste manuscript van elf verhalen in aan de uitgeverij. In dat jaar was ze met haar man in Nederland en kwamen zij op bezoek op de uitgeverij. In 2015 verscheen bij de uitgeverij haar prozadebuut, ‘De lottowinnaar’. Bij de presentatie van deze verhalenbundel in oktober 2015 in Theater van ’t Woord (OBA) moest zij vanwege een chemokuur verstek laten gaan. Vorig jaar, 2020, kwam na een periode van tijdelijk herstel haar tweede boek uit, de jeugdroman ‘Een schoolvakantie’. De tweede en laatste keer dat we elkaar zagen was in 2018 in Paramaribo toen Anja en ik getrakteerd werden op een ontmoeting met de aldaar wonende auteurs van In de Knipscheer.

Je weet dat de tijding gaat komen en toch bleef ik maar denken dat haar schrijverschap nog moest beginnen. Maria van Leeuwen noteert in haar studie ‘Wie doorbreekt het zwijgen?’ (2018): «Hoebba vertelde mij in het interview met haar dat zij een teruggetrokken bestaan leidt en niet zelf in het middelpunt van de aandacht wil staan, omdat zij als schrijver, de personages dit voor haar laat doen.» En in dat laatste is zij zeker geslaagd, getuige de ontvangst van haar debuut en ook dit citaat uit een recensie van Ezra de Haan: «Vaak hoop je dat een verhalenschrijver zich ook eens aan een roman zal gaan wagen. Bij Sakoentela Hoebba komt die vraag niet bij mij op. Haar verhalen zijn romans in een notendop.» In die zin heeft ze toch een groot oeuvre nagelaten.

Haarlem, franc knipscheer

Meer over Sakoentela Hoebba bij Uitgeverij In de Knipscheer
Lees hier ‘Wie doorbreekt het zwijgen?’

«Deze bundel van Jit Narain zit vol muziek en lyriek.» – André Oyen

VoorplatNarainMensenkindOver ‘Een mensenkind in niemandsland’ van Jit Narain op Ansiel, 29 april 2021:
(…) ‘Een mensenkind in niemandsland’ is een door Michiel van Kempen en Effendi Ketwaru samengestelde bloemlezing uit de tien bundels die van Jit Narain vanaf 1977 tot en met 2019 zijn verschenen. (…) Zijn eerste bundels bevatten gedichten in het Sarnami en in het Nederlands, meestal zonder vertaling; de twee laatste bevatten parallelle Sarnami en Nederlandse versies. (…) Veel van zijn Sarnámi poëzie is door hem zelf in het Nederlands vertaald en andersom. (…) De stijl van Narains Nederlandstalige poëzie doet een beroep op literaire ervaring bij de lezer, en hetzelfde geldt voor zijn Sarnami poëzie, terwijl die van de Hindi poëzie minder moeilijk is, maar de taal zelf daar tot meer problemen leidt. De inleiding van Satya Jadoenandansing & Geert Koefoed is bijzonder nuttig om van deze mooie bundel ten volle kunnen genieten. Deze bundel van Jit Narain zit vol muziek en lyriek en doet de lezer zweven en dromen op de baren van exotische klanken.
Lees hier het signalement
Meer over ‘Een mensenkind in niemandsland’
Meer over Jit Narain bij Uitgeverij In de Knipscheer