Albert Hagenaars – Intriges

90-6265-216-6ALBERT HAGENAARS
Intriges

Nederland Poëzie
Paperback, 56 blz., € 12,50
ISBN 90-6265-216-6
Eerste druk 1986

Albert Hagenaars (1955, Bergen op Zoom) publiceerde eerder de dichtbundels ‘Stadskoorts’ (1979) en ‘Spertijd’ (1982) bij uitgeverij WEL. De resultaten van deze ontwikkeling die hij sindsdien als dichter heeft doorgemaakt, zijn nu te boek gesteld in Intriges in zijn eigen woorden: het definitieve afscheid van een voornamelijk ik-gerichte lyriek.
Nog sterker dan bij zijn vorige bundels het geval was, ligt aan Intriges een strak concept ten grondslag. De vier cycli waaruit de bundel opgebouwd is tellen elke tien gedichten, waarin het thema van de vervreemding en het bezweren daarvan centraal staat. Inhoudelijk hebben deze cycli betrekking op respectievelijk: de relatie met de grote stad (Parijs), de jeugdperiode en haar obsederende invloed op het heden, de vraag naar de mogelijkheden van de poëzie, en, uiteindelijk, de taal als beperkt en daarom onbetrouwbaar medium.

Hugo Pos / Jos de Roo – Oost en West en Nederland

90-6265-229-8HUGO POS/JOS DE ROO
Oost en West en Nederland

Nederland – Suriname Episodes
176 blz., paperback € 13,50
ISBN: 90-6265-229-8
Eerste uitgave 1986

Door een aaneenschakeling van toevalligheden was Hugo Pos (Paramaribo, 1913) ooggetuige van bijzondere historische gebeurtenissen: de evacuatie van de Engelsen bij Duinkerken in 1940, de aankomst van het eerste Nederlandse schip op Java na de oorlog, de berechting van oorlogsmisdadigers en de confrontatie met het pas verslagen Japan, het begin van het onafhankelijkheidsstreven in Suriname.
Vooral zijn ervaringen in het Verre Oosten illustreren de persoonlijke dilemma’s van de enkeling die in de maalstroom van grote historische processen terechtkomt. Als lid van de geallieerde strijdkrachten in de Stille Oceaan werd Hugo Pos aanklager bij processen tegen Indonesiërs die zich in de oorlog niet loyaal tegenover hun voormalige Nederlandse meesters hadden opgesteld. Met het besef dat de koloniale politiek hem van bevrijder tot bezetter dreigde te maken, vertrok Hugo Pos uit het oosten, om in Suriname en Nederland als rechter te gaan werken.
In 1985 debuteerde hij op 71-jarige leeftijd als schrijver met de verhalenbundel Het doosje van Toeti, gebaseerd op zijn vroege jeugd in Paramaribo.

Jos de Roo publiceerde eerder het Antilliaans literair logboek en De tijd zal het leren (over Sarnami hai van Bea Vianen). Hij heeft met Hugo Pos een serie gesprekken gevoerd over diens leven, die door Radio Nederland Wereldomroep – met name voor het publiek in Suriname – zijn uitgezonden. Oost en West en Nederland is een bewerking van deze gesprekken, met de nadruk op de oorlogsjaren.

Boeli van Leeuwen – De eerste Adam. Roman

90-6265-227-1Boeli van Leeuwen
De eerste Adam

Curaçao – Roman
Ingenaaid 238 blz., € 11,50
ISBN 90 6265 227-1
Derde druk 1986

In De eerste Adam wordt een boeiende confrontatie beschreven tussen pater Bodin de la Rochelle – een oudheidskundige die jarenlang zocht naar het skelet van de oudste mens op aarde, maar de levende mens nooit lief kreeg – en de hoofdpersoon Adam Polaar, zoon van het eiland Curaçao, die zijn grote liefde voor de mens uiteindelijk met de dood moet bekopen.

Het is prachtig dat binnen de Nederlandse literatuur romans bestaan als deze die zo nauw aansluiten bij de hier bejubelde vertaalde literatuur van Zuid-Amerika tot Trinidad; het is opmerkelijk dat ze als zodanig nauwelijks zijn (h)erkend.

«De schrijver geeft door zijn uitbundige, ‘on-Nederlandse’ taalgebruik en door zijn aforistische uitspraken het Nederlands nieuwe, ruimere dimensies en mogelijkheden; hij heeft een eigen, karakteristieke stijl. Dat is het belang van Boeli van Leeuwen als Nederlandstalige Curaçaos auteur.» – Wim Rutgers

Diana Ozon – Hup de zee. gedichten

90-6265-238-7DIANA OZON
Hup de zee

Nederland. Poëzie
Paperback, 56 blz. € 8,00
ISBN 90-6265-238-7
Eerste uitgave 1986
Uitverkocht

Diana Ozon (Amsterdam 1959), voortgekomen uit de punkbeweging, is tegenwoordig een van de meest gevraagde podiumdichters. In Hup de zee stelt zij een nieuwe fase in haar ontwikkeling te boek: proza-achtige teksten die zich laten lezen als registraties van dromen en visioenen, met beelden ontleend aan haar reizen, met name in Noord-Afrika, aan de geologie en aan de kracht van de natuur.

«Een bundel waarin surrealisme en maatschappijkritiek elkaar op een verrassende, onnadrukkelijke manier afwisselen.» – De Waarheid

«Het nieuwe werk van Ozon is minder geëxalteerd, bedachtzamer. Het politieke engagement is meer naar de achtergrond verschoven, meer verpakt en daarom misschien juist doeltreffender. Toch is dit niet hetgeen dat deze gedichten bijzonder maakt. De kwaliteit schuilt eerder in de wijze waarop Ozon de logica der dingen doorbreekt. Vooral die gedichten waarin de vervreemding op een humoristische wijze is vorm gegeven, behoren tot de sterkste uit de bundel.» – De Held

«Diana Ozons nieuwe bundel (bevat) niet zulke duidelijke vermaningen meer, geen rijm, maar een fantasie, hoogst persoonlijk en, zoals het hoort: obsessioneel.» – NRC Handelsblad

Mark Insingel – Jij noemt stom wat taal is. Gedichten

Jij noemt stom wat taal isMark Insingel
Jij noemt stom wat taal is

Gedichten
België
Paperback 48 blz. 11,50
ISBN 90 6265 226 3
Eerste druk 1986
Nog rechtstreeks te bestellen bij de uitgever

‘Jij noemt stom wat taal is,’ zegt iemand in deze bundel, waarin Mark Insingel gedicht-teksten heeft samengebracht die men verdichte dialogen zou kunnen noemen. Dit zinnetje is een verwijt aan het adres van wie ‘stom’ zegt tegen alles wat ongewoon is en dus onbekend, nieuw en dus vreemd, onvoorspelbaar en dus niet onder controle te houden; ‘stom’ zeggen als reactie op manieren van denken waar de eigen logica geen raad mee weet.
Maar zou het ongewone, het nieuwe, het onvoorspelbare niet het echte levende, want het eenmalige, kunnen zijn\/ En het enige dat de taal – tegen haar eigen wetmatigheid in – iets doet zeggen?
De taal: Mark Insingel bekijkt de werkelijkheid in de eerste plaats met dit instrument, alsof het een zesde zintuig was dat opneemt en weerspiegelt wat mensen gezien hebben, of beter: wat en hoe ze denken.

Glenn Pennock – De weg van de kat

978-90-6265-220-4GLENN PENNOCK
De weg van de kat

Roman
Nederlands-Indië / Nederland
Paperback, 264 blz.
1986
ISBN 978-90-6265-220-4
Uitverkocht

De weg van de kat, de debuutroman van Glenn Pennock, lijkt in eerste instantie een spannende historische roman. Aan het begin van de twintigste eeuw trekt de hoofdpersoon, Allard, mee met een expeditie van het Nederlandse leger door een nog niet in kaart gebracht, onbekend gebied van Sumatra. Deze reis heeft werkelijk plaatsgevonden en is onder andere in dagboeken opgetekend, waarvan de auteur gebruik heeft kunnen maken. Tijdens de zware tocht wordt de groep door inlanders gevangengenomen, Met behulp van zijn vriend Dekker weet Allard echter te ontsnappen. Na veelomzwervingen komt Allard terecht op een paradijselijk eiland. Hij trouwt een inheemse vrouw en beleeft gelukkige tijden. Maar nadat hij is aangewezen als de nieuwe drager van de Heilige Kris begint een nieuwe reis. Haast ongemerkt is de roman – aanvankelijk klassiek van stijl – overgegaan in een magische, symbolische vertelling, eigentijds van toon. ‘De weg van de kat’, zo wordt in oosterse filosofieën ook wel de lange en moeilijke ascese van lichaam en geest na de dood genoemd. De weg leidt door een wereld waar een andere tijdrekening en logica geldt.

Glenn Pennock werd in 1953 in Den Haag geboren, maar bracht de eerste zes jaar van zijn leven in Djakarta door, waarna hij via Singapore naar Amsterdam kwam. Hij is ever gevorderd beoefenaar van de Pencak Silat, de filosofie c.q. Indonesische gevechtskunst, waarvan ook De weg van de kat doortrokken is.

«Op het gevaar af lyrisch te worden: een fascinerend boek» – Dagblad De Stem

«Mede door de eigentijdse toon blijft het verhaal boeien en blijkt het uiteindelijk ook nog knap in elkaar te zitten.» – Ego

«Wat aanvankelijk een historische of avonturenroman lijkt, wordt gaandeweg een mysterieus verhaal, geladen met mystiek en stille kracht.» – Prisma Lectuurvoorlichting

voorplatOverdegrens-75Bea Vianen
Over de grens. Gedichten 1976-1986

Gedichten
Suriname
ISBN 978 90 6265 231 0
€ 15,00
Eerste uitgave 1986

Bea Vianen (Paramaribo, 1935 – RK Hindu) debuteerde in 1966 met het dichtbundeltje Cautal. In de periode 1969-1974 publiceerde zij vier romans en een dichtbundel: Sarnami, hai (1969), Strafhok (1970), Ik eet, ik eet, tot ik niet meer kan (1972, 1984) Het paradijs van Oranje (1973, 1985) en Liggend stilstaan bij blijvende momenten (1974). In 1979 verscheen nog de roman Geen onderdelen.

Vanaf 1976 heeft Bea Vianen, met enkele korte onderbrekingen, in Zuid-Amerika gereisd en gewoond: Bolivia, Columbia, Peru, (vanwaar zij in 1979 een uitgebreide reportage schreef, die als speciale bijlage in Avenue werd gepubliceerd) en Ecuador. Medio 1986 kwam ze weer terug naar Nederland, met een schat aan gedichten en verhalen.

Over de grens. Gedichten 1976-1986, haar eerst publicatie sinds 1979, bestaat uit twee delen: Caribisch Reliëf met in hoofdzaak gedichten die herinneringen aan en gedachten over Suriname omvatten – en Zuidamerikaans Reliëf – met registraties van waarnemingen en ervaringen over de grens van landen en werelden. Poëzie met krachtige, soms fascinerende beelden, sprankelende details en onverwachte associaties, die een tweede bloeiperiode in het literaire leven van Bea Vianen lijkt in te luiden.

Ernst Jansz – De overkant (1985)

ERNST JANSZ
De Overkant

Nederland, Roman
Paperback, 304 blz.
ISBN 90-6265-204-2
Eerste druk 1985

De Overkant is na Gideons droom (1983) het tweede boek van Ernst Jansz (1948). Ook in dit boek staat de Indische vader centraal. Ging het in Jansz’ eersteling vooral om een zoektocht naar de eigen identiteit, in De Overkant wordt gepoogd een zo oprecht en zo volledig beeld te geven van de vader – de wereld waarin hij leefde, zijn idealen, zijn liefde en zijn lijden.

Het boek bestaat uit drie delen. Het eerste deel bevat de briefwisseling van de in Holland studerende Rudi met zijn in Indië achtergebleven ouders, broertjes en zusjes, vanaf 1935 tot vlak na de Tweede Wereldoorlog.
In het tweede deel vertelt de moeder over haar leven, haar ontmoeting met Rudi, hun rol in het verzet, het gezinsleven na de oorlog, en de ziekte en ten slotte de dood van haar echtgenoot.
Het derde deel is het verslag van de reis die de auteur maakte in het land van zijn vader, gelardeerd met persoonlijke herinneringen, anekdotes en bespiegelingen – een reis die uiteindelijk de aanzet gaf tot het onderzoek dat resulteerde in dit diepdoorleefde, belangwekkende document.

De Overkant is een boek dat, veertig jaar nadat de Republiek Indonesië werd uitgeroepen, veel belangstelling verdient, juist ook door de visie die erin naar voren komt op de positie van de Indo’s toen en nu.

Ewald Vanvugt – Wettig opium. 350 jaar Nederlandse opiumhandel

Ewald Vanvugt
Wettig opium. 350 jaar Nederlandse opiumhandel in de Indische archipel
Nederland, Nederlands-Indië, geschiedenis
Paperback, 420 blz., € 22,50
ISBN 90-6265-197-6
Eerste druk 1985

Handel en bestuur, begroting en leger – alles draaide om de opium in de Nederlandse Oost. Hoe dit uit het bewustzijn en de geschiedenisboekjes is verdwenen, mag een raadsel zijn. Dat de opiumbaten met de Landrente wedijverden om de eerste plaats van de koloniale inkomsten en dat de ontvangst van de jaarlijkse pachtschat (samen met de verjaardag van de koning) het grote feest voor de bestuursambtenaren was, wordt in deze opiumkroniek aangetoond. En niet uit obscure bron: een gouverneur-generaal uit de vorige eeuw becijfert zelf – niet zonder enige trots – hoe hij ondanks de miljoenen die naar Nederland wegstroomden, het zaakje in Indië wist drijvende te houden.
Toen met de moderne tijd nieuwe technieken hun intrede deden, werd alles nog grootser aangepakt: de zelf kokende Chinese pachters werden afgedankt en staatswinkels, waar het wettig opium als postzegels over de toonbank ging, verrezen in de gehele archipel – terwijl in het Nederlandse parlement de ethische politiek werd verkondigd.

«De grootste verdienste van de manier waarop Ewald Vanvugt zijn onderwerp heeft aangepakt, ligt volgens mij hierin: hij heeft de afschaffing van de opiumpacht en de invoering van de opiumregie omstreeks de eeuwwisseling niet, zoals gebruikelijk, als een breuk voorgesteld, maar als bron van een continuïteit in ons koloniaal beleid. Werd de prijs van opium verlaagd, dan was het doel, het gebruik door de bevolking van gesmokkelde opium te beperken. Werd de prijs verhoogd, dan was het doel precies hetzelfde! Maar in feite was ‘de ethische jas’ niet anders dan een vermomming: het beleid werd bepaald door het financiële belang van de staat.» – Prof. dr. W.F. Wertheim in het Voorwoord.

«Een belangrijke bijdrage tot beter inzicht in de geschiedenis van de handel in verdovende middelen.» – Jan Pronk

«Onthullend boek over handel in slaapgom in Nederlands Indië.» – De Telegraaf

«Door zijn boek stelt Vanvugt vragen aan de orde waarmee historici van deze tijd, zo gespitst op de ontmaskering van valse leuzen, zich ernstig zullen moeten bezighouden.» – Prof. dr. W.F. Wertheim

«Wettig opium vult een witte plek in het geschiedenisboek op met een zwarte bladzijde.» – NRC Handelblad

«Hollandse maagd als opiumpusher.» – Het Parool

Hans Plomp – Open inrichting. Nieuw Amsterdams dodenboekje

HANS PLOMP
Open inrichting. Nieuw Amsterdams dodenboekje

Nederland / Verhalen
Paperback, 114 blz., € 12,50
ISBN 90-6265-206-9
Eerste druk 1985

Open inrichting. Nieuw Amsterdams dodenboekje is een zwerftocht door de fantastische en apocalyptische wereld van Amsterdam anno 1985. De belevenissen van de hoofdpersonen vormen een spiegel van onze samenleving, zoals die wordt ervaren door de vele merkwaardige wezens die Amsterdam herbergt. Met diabolische humor wordt de alledaagse werkelijkheid geschilderd, door de ogen van profeten en parasieten, punks en junks. De lezer betreedt een surrealistische dimensie, waarin alles mogelijk is en zelfs op muren gekrabbelde boodschappen van woeste zonderlingen een diepere betekenis krijgen. We worden opgenomen in de open inrichting Amsterdam, die door sommigen bestempeld wordt als het Sodom van het Westen, door anderen geprezen als het magisch centrum van onze tijd.