Alfred Birney – Het verloren lied

alfred birneyALFRED BIRNEY
Het verloren lied

Nederland. Roman
Paperback, 320 blz., € 19.50
ISBN 978-90-6265-472-7
Eerste druk 2000

In Alfred Birneys roman Het verloren lied komen alle motieven samen die in zijn eerdere boeken speelden: een weggedrukte Indische achtergrond, het internaatsleven, muziek, geweld en erotiek. Het boek voert de lezer terug naar een roemrucht tijdperk dat al ver achter ons ligt, maar dat menigeen nog altijd weet te bekoren: de roerige jaren zestig. Het verhaal speelt zich grotendeels af in het voor velen ongekende en verbazingwekkende milieu van verschillende internaten. We volgen Michael Langenacht van zijn achtste tot zijn achttiende jaar op zijn tocht langs tijdelijke onderkomens en zien onvergetelijke personen komen en gaan. De jongen zelf koestert verbeten de herinnering aan dat ene lied, dat hem steeds weer aan de radio gekluisterd houdt, in de hoop dat hij het eens weer te horen zal krijgen.

Alfred Birney heeft anno 2000 zes romans, een verhalenbundel en een omvangrijke bloemlezing op zijn naam staan.

Craig Strete – Een mes in de geest

craig streteCRAIG STRETE
Een mes in de geest

Amerika, Indiaans, Roman
Vertaling: Irma van Dam
Paperback, 380 blz., € 20,–
ISBN 90-6265-487-8
Eerste druk 2000

Een mes in de geest vertelt, met een tijdeloze schoonheid en hartstocht, het trieste verhaal van angst en verlies, van grenzeloze eerzucht en wroeging van Makona en neemt de lezer mee naar nieuwe domeinen van de verbeelding.
Er bestaat geen tweede roman zoals deze. Hij roept een wereld op van een millenium geleden, een schimmig land waarin kalebasratels de doden wekken, waarin Kachina’s alles beloven maar uiteindelijk alleen de dood schenken, waarin mannen die oorlog voeren tegen de wereld leven en sterven in een woestijn zonder menselijke troost.
Deze visionaire roman is de pueblo-Indiaanse versie van Shakespeares tragedie Macbeth

Craig Strete (Cheriokee, 1950) is schrijver van romans, verhalenbundels, toneelstukken en kinderboeken.

«Strete gebruikt zijn Indiaanse erfgoed om een totaal nieuw soort fictie te creëren.» – The New York Times.

Jorge Luis Borges noemde Strete «een weergaloos artiest» en Salvador Dali schreef over hem: «Ik roem deze niet-nobele wilde wiens proza mij zegt dat de nachtmerrie werkelijkheid is.»

Aart Broek – Het zilt van de passaten

aart broekAART BROEK
Het zilt van de passaten
Caribische literatuur in de twintigste eeuw

Cariben, Nederlands, Essays
Paperback, 232 blz., € 15,75
ISBN 978-90-6265-463-5
Tweede, geheel herziene en uitgebreide editie 2000

Het zilt van de passaten geeft inzicht in de belangrijkste motieven en thema’s van de Caribische literatuur in de 20ste eeuw. Vooral (of: pas!) in de jaren negentig kreeg deze veeltalige literatuur mondiale erkenning doordat de belangrijkste literaire prijzen, zoals de Nobelprijs en de Prix Goncourt, ten deel vielen aan Caribische schrijvers, resp. Derek Walcott en Patrick Chamoiseau, vertegenwoordigers van het Engelse en Franse taalgebied in de Cariben, waartoe verder – naast de Caribische creoolse talen – ook het Spaans en Nederlands behoren.

Behalve van de genoemde auteurs komt het werk van vele andere belangrijke schrijvers ter sprake: V.S. Naipaul, Jean Rhys, Earl Lovelace, Maryse Condé, Simone Schwarz-Bart, Reinaldo Arenas, Alejo Carpentier, Caryl Phyllips, maar ook van Frank Martinus Arion, Boeli van Leeuwen, Tip Marugg en Anil Ramdas – en dat maakt Het zilt van de passaten tot een bijzonder boek – in samenhang met elkaar en in relatie tot tal van andere culturele en maatschappelijke uitingen als reggae, calypso, rastafarianisme, carnaval, voodoo. Niet eerder werd de Caribische literatuur zo overkoepelend en over de taalgrenzen heen beschouwd.

Yvonne Vera – Zonder naam

Yvonne VeraYVONNE VERA
Zonder naam

Zimbabwe, Roman
144 blz., paperback, € 14.75
ISBN: 90-6265-427-4
Eerste uitgave 2000

Yvonne Vera (Zimbabwe, 1965) is in enkele jaren tijds een van de belangrijkste, nieuwe schrijfsters uit Afrika geworden. Zowel in 1995 als in 1997 werd een roman van haar bekroond met de Zimbabwe Pubishers’ Literary Award, in 1997 won zij bovendien de prestigieuze Commonwealth Writers Prize voor Afrika en in Zweden ontving zij voor haar werk de literaire onderscheiding The Voice of Africa 1999.

Zonder naam is (in 2000) haar eerste roman in Nederlandse vertaling. Hoofpersoon Mazvita is op de vlucht. Voor de oorlog? Voor haar familieleven op het arme platteland? Of voor zichzelf? Het verhaal speelt in de tijd dat Zimbabwe zijn onafhankelijkheid veroverde na een lange en bloedige guerrilla tegen het blanke minderheidsregime van Ian Smith, toen Zimbabwe nog Rhodesië heette.

Ibrahim Selman – En de zee spleet in tweeën. Roman

SelmanIbrahim Selman
En de zee spleet in tweeën

roman
Nederland, Iran
genaaid gebonden met stofomslag en leeslint,
224 blz., € 19,50
ISBN 978-90-6265-474-1 NUR 301
Eerste uitgave 2000
Uitsluitend nog (nieuw) rechtstreeks te bestellen bij de uitgever

Shero, een programmamaker bij de Iraakse staatsomroep, heeft zich in de nesten gewerkt door openlijk zijn sympathie voor het Koerdische verzet uit te spreken. Hij moet hals over kop vluchten, zijn vrouw en twee kinderen in Bagdad achterlatend. In de bergen van Noord-Irak wordt hij als een held binnengehaald door de peshmerga, de verzetsstrijders. Maar hij ontdekt dat zijn idealen weinig te maken hebben met de motieven die de feitelijke strijd beheersen. Hij trekt verder, richting Iran, vergezeld van een vriend, en van de schim van zijn vader, die zijn leven gaf voor het Koerdistan dat hij verlaat. Via Iran en Syrië belandt hij in Nederland, waar hij kennis maakt met een gemeenschap van lotgenoten.

Op het eerste gezicht is En de zee spleet in tweeën een min of meer ‘gewoon’ vluchtverhaal. Maar wat is gewoon? Ibrahim Selman, zelf in 1981 naar Nederland gekomen, registreert in deze semi-autobiografische roman de harde, absurde en soms ook komische werkelijkheid van het leven van een vluchteling. De lawine van gebeurtenissen die hij zelf heeft ontketend en dan niet meer kan afwenden. De pogingen om middels het gesproken woord de controle over situaties en zichzelf te behouden. De ervaringen, emoties, dromen, die nog jaren later boven komen, en waarover hij met niemand kan praten dan met zichzelf.
Door de combinatie van elementen van een documentaire en een journal intime, wordt de lezer geconfronteerd met de vele facetten van deze werkelijkheid en met de onontkoombaarheid ervan.

Ibrahim Selman, (Dhook, Irak, 1952) is filmregisseur. Hij heeft toneelstukken, korte verhalen en gedichten gepubliceerd. En de zee spleet in tweeën is zijn eerste roman.
Meer over ‘En de zee spleet in tweeën’
Meer over Ibrahim Selman bij Uitgeverij In de Knipscheer

Augusto Roa Bastos – Terugtocht

augusto roa bastosAUGUSTO ROA BASTOS
Terugtocht

Paraguay, roman
Vertaling uit het Spaans M. Vanderzee
Gebonen, 254 blz., € 22,50
ISBN 978-90-6265-469-7
Eerste druk 2000

Met de publicatie van Terugtocht (Contravida, 1995) verschijnt andermaal een roman in Nederlandse vertaling van een van de heel groten van de Latijns-Amerikaanse literatuur, de in 1917 in Paraguay geboren schrijver Augusto Roa Bastos.

De verhaallijn van Terugtocht is even eenvoudig als ingenieus: een per trein vluchtende gevangene, die als enige van een groep een executie heeft overleefd en als het ware uit zijn graf is herrezen, herinnert zich gedurende de tocht, die hem naar het dorp van zijn jeugd terugvoert, zijn verleden.

Dit lezen van het verleden maakt schrijven in het heden mogelijk: voordat de voortvluchtige instapt, koopt hij een schrift en potlood. De trein maakt hem tot een schrijvende lezer en zijn verleden tot een tekst. Gedurende zijn reis is de dreiging van het dictatoriale regime voortdurend voelbaar.

Zo is Terugtocht ‘een Zuid-Amerikaanse tragedie’ en vooral een roman over de levensloop van de schrijver zelf: authentieke auto-biografische gegevens opgenomen en verwerkt in een weefsel van verzonnen vertellingen.

Augusto Roa Bastos werd in 1989 – hetzelfde jaar als waarin het dictatoriale regime van Stroessner viel – onderscheiden met de premio cervantes, de belangrijkste prijs voor de Spaanstalige letteren.

Pieter Wiegersma – Vriendschap in enveloppen

Pieter WiegersmaPIETER WIEGERSMA
Vriendschap in enveloppen

Nederland. Verhalen
Luxe paperback, 256 blz., € 15,75
ISBN 90-6265-484-3
Eerste druk 2000

Wiegersma’s leven kenmerkt zich door vele, bijzondere ontmoetingen. Ontmoetingen die, zeker in tijden van oorlog en verzet, van levensbelang waren. In Vriendschap in enveloppen schetst Pieter Wiegersma de mens in al zijn facetten. Kunstenaars, machtigen en excentriekelingen zijn in deze verhalen nauwelijks te onderscheiden van de armen, de slachtoffers en de doden. Wiegersma verstaat de kunst deze levens te lezen en er iets mee te doen.

Allen worden door hem met een waar kunstenaarsoog bekeken om vervolgens beschreven te worden. Met hem ontmoet de lezer o.a. Anton Coolen, Jan Engelman, Jacq Bloem, Otto van Rees, Baron Guy de Rothschild, Baron Etienne van Zuylen.

De jaren in Deurne en op Rolduc, de dodencel in Breda, het paleis op de Dam, kasteel De Haar, zijn reizen naar Italië en Spanje vormen het toneel waarop de verteller zijn verhalen laat afspelen. Vergeten schrijvers (als Leonard Huish), verzetshelden (als Jaap van Hamel), ‘goede’Duitsers (als Manfred B.) en zelfs koningin Wilhelmina blijken in Wiegersma’s leven slechts een ding gemeen te hebben gehad: ze hebben een verhaal nagelaten.

Herinneringen, verweven met vaak vergeten poëzie, zorgen ervoor dat de vorige, zo bewogen eeuw met al zijn anekdotes en verhalen herleeft. Dromerige jeugdjaren staan haaks op de harde dagen ten tijde van de Duitse bezetting. De ontluistering van de met het leven worstelende kunstenaars contrasteert met het wonder van het niet-verwachte succes van Wiegersma zelf.

Vriendschap in enveloppen is een logische voortzetting van Postbode van de hemel (1997), Wiegersma’s eerste verhalenbundel: «onderhoudend» (De Limburger), «komisch» (Het Parool), «krachtig» (Standaard der Letteren).

Lex van de Haterd (red.) Bloemen in het zand. Pieter Wiegersma, een oeuvre

Lex van de HaterdLex van de Haterd (red.)
Bloemen in het zand
Pieter Wiegersma, een oeuvre

Nederland. Kunst
Ing. groot formaat, 50 zw. ill., 37 kleurill, 104 blz.
Eerste druk, 2000, € 52,50
Tweede druk € 29,50
ISBN 978-90-6773-024-2

Pieter Wiegersma wordt vaak aangeduid als ‘de zoon van’ Hendrik Wiegersma, het vermaarde dubbeltalent, arts en schilder uit Deurne. Die aanduiding is een beetje de tragiek van zonen en dochters van alle beroemde vaders. Het is ook waar dat een deel van Pieter Wiegersma’s werk in het teken staat van en zelfs gewijd is aan zijn vader: diverse publicaties en het oprichten van Gemeentemuseum De Wieger, waar hij zelf tien jaar lang artistiek directeur was.

Echter, Pieter Wiegersma (1920) is vooral zelf ook beeldend kunstenaar van met name monumentaal werk (glas-in-lood, wandtapijten, mozaïek), en heeft daarnaast ook naam gemaakt met zijn sieraden, als schilder en tekenaar, en als schrijver.

Zijn solotentoonstellingen en groepsexposities van de laatste zestig jaar zijn misschien op een pagina te noemen. Toch is een belangrijk deel van zijn werk voortdurend te zien en openbaar toegankelijk op een kleine honderd locaties: (gebrandschilderd) glas-in-lood in talrijke kerken en kapellen (waaronder de St. Janskathedraal in Den Bosch), keramiek, mozaïek, wandtapijten in onder meer provinciehuizen, gemeentehuizen, ziekenhuizen, scholen en banken.

Bloemen in het zand bevat vier inleidingen (door de kunstpublicisten Lex van de Haterd, Rob Smolders, Maarten Beks en Jef van de Sande), die elk een aspect van Wiegersma’s veelzijdigheid belichten, gevolgd door ruim 50 pagina’s reproducties van zijn werk, waarvan 37 in vierkleuren, en besloten met een uitgebreide appendix.

Mooie woorden (9) over Depressie over Java van Hans van Hartevelt

Hans van HarteveltDe pers over ‘Depressie over Java’:

«Een typische Hollandse vlerk, die denkt dat hij na het lezen van twee boekjes alles weet over de Indonesische cultuur, moet samenwerken met een hele delicate Indonesische dame.» – Leidsch Dagblad

«De oosterse omgangsvormen en manier van denken, waarin de Nederlander is getraind, blijken contraproductief en zelfs de non-verbale communicatie laat te wensen over.» – Trouw

«Een amusant boek dat het beeld van een corrupte klassenmaatschappij in de nadagen van Soeharto aardig benadert. Mooie sfeertekeningen en met bruikbare informatie.» – NBD Biblion

Meer over ‘Depressie over Java’
Meer over Hans van Hartevelt bij Uitgeverij In de Knipscheer

Buchi Emecheta – Als een tweederangs burger

buchi emechetaBUCHI EMECHETA
Als een tweederangs burger

Nigeria, Roman
Paperback, 250 blz., 11,50
ISBN 90-6265-466-5
Eerste druk 1981
Eerste druk als Reprise Literair 1999

Met haar autobiografische roman Als een tweederangs burger zette Buchi Emecheta op uitzonderlijke en krachtig wijze het verhaal van de zwarte, vrouwelijke asielzoeker in een westers land op de literaire kaart, door juist in een op de klassieke Europese leest geschoeide romanvorm de veelgelezen idealistische romantisering van de vrouw in die literatuur te ontkrachten.

«Het fascinerende van het boek met de vele spannende, treurige, grappige episodes is om te zien hoe een intelligente immigrant, volkomen zonder houvast in de voor haar nieuwe maatschappij rondglijdt en glipt.» – Vrij Nederland

Buchi Emecheta (Lagos, 1944) werd, als een van de twintig, door Anthony Burgess in diens befaamde erelijst van ‘Top Young Novelists’. Haar werk werd al in 1979 bekroond met de Joch Campbell Award, een gezaghebbende Engelse onderscheiding. Ze doceerde enige tijd sociologie aan de Universiteit van Calabar in Nigeria en is lid van de Britse Adviesraad voor gelijke burgerrechten.

Buchi Emecheta werd met Als een tweederangs burger in Nederland geïntroduceerd in ‘de Afrikaanse Bibliotheek‘. Sindsdien kwamen nog vijf romans van haar uit in Nederlandse vertaling, alsmede de autobiografie Het hoofd boven water. Alleen al van Als een tweederangs burger werden tot nu tot 62.500 exemplaren verkocht.