Lezing over het hoe en wat van Oekraïne en Rusland online op YouTube

Deze maand hield onderzoeksjournalist en schrijver Els de Groen in het debat-en cultuurcentrum de Pletterij een uitgebreide lezing over de stand van zaken met betrekking tot Oekraïne en Rusland. Als voormalig Europarlementariër en publicist bezocht ze decennialang Rusland en andere Oost-Europese landen en ervaarde hoe het Rusland van perestrojka en glasnost onder Poetin langzaam maar zeker het pad naar meer democratie verliet. Aan de hand van een uitgelezen reeks foto’s laat ze zien wie een rol speelt in het spel om de macht. Ze eindigt haar lezing met een aantal boekentips, waaronder behalve haar eigen boek ‘Nuttige idioten’ (‘Voor het volk’) vooral het boek van Bill Browder ‘Achtervolgd door de staatsmaffia’. Na afloop van de lezing beantwoordde ze nog voor de camera vragen uit het publiek.
Kijk hier naar de lezing op YouTube
Meer over deze Oekraïnelezing
Meer over ‘Voor het volk’
Meer over ‘Nuttige idioten’
Meer over Els de Groen bij Uitgeverij In de Knipscheer

Gedicht over Edvard Munch van Albert Hagenaars op Laurens Jz Coster

Project1_VoorplatHagenaars.qxdUit ‘Pelgrimsgrond’ van Albert Hagenaars op Laurens Jz. Coster, 28 juni 2022:
Redacteur Raymond Noë maakt voor het blog Laurens Jz. Coster elke werkdag een keuze uit een poëziebundel van een Nederlandstalig dichter. ‘Dichter van de dag’ is op deze 28ste juni 2022 Albert Hagenaars (1955) van wie onlangs zijn debuutbundel ‘Pelgrimsgrond’ verscheen bij Uitgeverij In de Knipscheer. De door Noë gekozen gedicht ‘Vrouwenlicht’ is vandaag ook geplaatst op Neerlandistiek.nl.

Vrouwenlicht
Edvard Munch

Nauwelijks dageraad aan de gerafelde rand
van de wereld. De fabriek nog zonder rook
en de haard koud. Kloppende stilte.

Hij draait de lamp hoger, knijpt tubes leeg,
snuift met welbehagen de geur van terpentijn op
en geeuwt de maren uit zijn ongewassen lijf.

In al williger verf legt hij opnieuw
de vrouw vast die op het punt stond uit-
een te vallen onder de druk van de nacht.

Met lange streken haar meisjesangst zien
te vangen, voor ze haar blik weer afwendt
en hij, aan de oever, ontwaakt in spijt en gram.

Het doek stinkt naar wier, zij ontbindt haar
haar en strekt de armen, spert de mond,

vermeerdert, ten koste van hem, hun waarde.

Meer over ‘Pelgrimsgrond’
Meer over Albert Hagenaars bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer gedichten van In de Knipscheer-auteurs op Laurens Jz Coster

Gedichten uit ‘loslaten zullen ze nooit meer’ van Marius Atmoredjo op Laurens Jz Coster

VoorplatLoslaten-75Uit ‘loslaten zullen ze nooit meer’ van Marius Atmoredjo op Laurens Jz. Coster, 21 juni 2022::
Redacteur Raymond Noë maakt voor het blog Laurens Jz. Coster elke werkdag een keuze uit een poëziebundel van een Nederlandstalig dichter. ‘Dichter van de dag’ is op deze 21ste juni 2022 Marius Atmoredjo (1959) van wie onlangs zijn debuutbundel ‘loslaten zullen ze nooit meer’ verscheen bij Uitgeverij In de Knipscheer. De door Noë gekozen gedichten ‘Bitawiri’ en ‘Blindelings’ zijn vandaag ook geplaatst op Neerlandistiek.nl.

Bitawiri

Waarom weer rijst met bitawiri
op mijn bord
kijkt mijn jonge broer
met gefronste wenkbrauwen
naar mij

Het is goed tegen je wormen
laat moeder niet horen
dat je niet van de groente houdt

Eet jij de helft
ik de rest

Doe alsof er gestoofde pataka en krobia
met kunir bij zit
en hou het vol tot de regentijd begint
dan zijn er vissen in de zwamp
in overvloed

bitawiri: bladgroente
pataka: zoetwaterroofvis
krobia: zoetwatervis
kunir: geelwortel

••

Blindelings

Het is mij nooit opgevallen
dat in de sloot
waar ik elke dag
twee keer langsloop
twee zwanen
hun dagen beleven

Nu mijn omgeving
steeds in omvang krimpt
behoort dit tot mijn vergezicht

Een grijze hengelaar
op zijn vaste stek zegt
dat zij in tijden van kou en wind
zijn trouwe metgezellen zijn

Op de vraag hoe oud ze zijn
antwoordt hij:
een fragiel kind dat op jou lijkt
voedde hen elke dag
nu volwassen geworden
groet het mij vaak
Meer over ‘loslaten zullen ze nooit meer’
Meer gedichten van In de Knipscheer-auteurs op Laurens Jz Coster

Interview over ‘Keep Swinging’ online op YouTube

MuziekpraatBertVuijsje Klik hier voor de video.

Bert Vuijsje, Frank Jochemsen en Jia Xia in Muziekpraat, juni 2022:
In een geanimeerd gesprek in de Haarlemse Pletterij komt vooral de Amerikaanse jazz van de vorige eeuw voor het voetlicht, hoewel aan het eind (vanaf 1:32:32) de Nederlandse pianist en fluitist Chris Hinze even ter sprake komt. Na de eerste helft van het gesprek volgt (vanaf 33:30) een gastoptreden van de Chinese pianist Jia Xia. Hij start zijn solo-optreden met een vertolking van Thelonius Monks ‘Introspection’, gevolgd door Duke Ellingtons versie van ‘Sound of Love’ van Charles Mingus. Het derde stuk is een eigen compositie van Jia Xia met de titel ‘Keep On II’ en gaat naadloos over in ‘Skylark’ van Hoagy Carmichael. De tweede helft van het gesprek volgt op 58:35 op de tijdlijn.
Kijk hier naar de video op YouTube
Meer over Bert Vuijsje bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Pletterij en In de Knipscheer
Meer over Chris Hinze bij Uitgeverij In de Knipscheer
Muziekpraat!, Frank Jochemsen, Bert Vuijsje, Keep swinging. 33 Jazzmeesters van de 20ste eeuw, jazzjournalistiek, Nederlands Jazz Archief, NJA, Jazz Bulletin, Henk Tijbosch, Jia Xia, Sonny Rollins, Chris Hinze, Thelonius Monk, Introspection, Duke Ellington, Sound of Love, Charles Mingus, Keep On II, Skylark, Hoagy Carmichael,

«Hoe integer zijn wíj als het om Oekraïne gaat?» – Els de Groen

Opmaak 1Over ‘Oekraine, grensland tussen 0ost en west’ in Pletterij op 9 juni 2022:
Lid van de Europese Unie worden is geen sinecure. (…) In 2016 klopte Oekraïne aan. (…) Het vroeg geen EU-lidmaatschap maar vergaande samenwerking middels het Associatieverdrag. In een referendum, georganiseerd door Thierry Baudet, stemde Nederland tegen. Nu, 6 jaar later, gaat het wel om lidmaatschap en belooft Ursula von der Leyen, voorzitter van de Commissie, president Zelensky een versnelde procedure. Weer ligt Nederland dwars, ditmaal in de persoon van Rutte. Het land zou nog niet klaar zijn… Oekraïne betekent grensland. De Donbas, waar vlucht MH17 neerstortte, is bezig te veranderen in een niemandsland, vol ruïnes, graven en schroot. Slachtofferschap creëert nog geen democratie, maar was Oekraïne verder geweest als het de vazalstatus onder Janoekovitsj aanvaard had? Juist omdat het de corrupte Janoekovitsj verjaagd heeft, riep het oorlog over zich af. Wat moet een land nog meer doen om in de ogen van Rutte geloofwaardig te zijn? Hoe geloofwaardig is Rutte zelf met zijn permanente amnesie? Wat geeft ons – met onze brievenbusfirma’s en verdienmodel aan de Zuidas – het morele recht Oekraïne zelfs de kandidaat-lidstatus te onthouden? (…)
Lees hier of hier de inleiding ‘Oekraïne: grensland of niemandsland?’
Meer info over de lezing op 9 juni 2022

Lezing: Oekraïne, grensland tussen oost en west

LezingOekraineOp donderdag 9 juni 2022 geeft Els de Groen een lezing over ‘Oekraïne, grensland tussen oost en west’ in de Pletterij.
In 1989 viel de Muur. Maar de voorzichtige toenadering tussen Oost en West leidde niet tot ontspanning. Met het aantreden van Poetin in 2000 ontstond er een nieuwe rivaliteit, waarin grenslanden als Oekraïne dreigen te worden vermalen. Als schrijver en onderzoeksjournalist schreef Els de Groen een tiental boeken over Oost-Europa, waaronder ‘Nuttige idioten’. Van 2004 tot 2009 zat ze in het Europees Parlement, waar ze zich vooral met Oost-Europa bezighield. Een kleine 6 jaar geleden vond in de Pletterij een debat plaats over het Associatieverdrag tussen Oekraïne en de Europese Unie n.a.v. het Nederlandse ‘nee’ tegen zo’n samenwerking. Anno 2022 belooft Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, Oekraïne een versnelde procedure om lid van de EU te worden. Politiek is een opmerkelijk bedrijf, waaraan Els de Groen 5 jaar heeft meegedaan. Vrijwel alles draait er om geld en macht. Immateriële waarden als vrijheid, gerechtigheid en cultuur gedijen het best in een rechtsstaat, in een parlementaire democratie. Oekraïne betekent letterlijk grensland. Hoewel Oekraïne geografisch geheel in Europa ligt, is het de grens geworden tussen landen met een democratie en een dictatuur waar het recht geen enkele rol meer speelt. Oekraïne lijkt een bufferstaat die de klappen opvangt uit het Oosten, maar onze beschaving verplicht. Ze houdt niet op bij een grensland.
Locatie: Lange Herenvest 122, 2011 BX Haarlem. Aanvang 20.00 uur stipt. Toegang € 3,00 . Het programma wordt ook live gestreamd. U kunt de livestream volgen op de homepage van debat- en cultuurpodium Pletterij, op hun Facebook-pagina of op hun Youtube-kanaal. Op het moment van de uitzending openen zich op deze drie platforms vensters met de livebeelden. Een inlogcode is niet nodig. Op YouTube kunt u de uitzending later ook terugzien.
Klik hier voor de aankondiging op de site van Pletterij
Meer over Oekraïne op deze site

«Eric Schneider bij ‘Live in de Poentjak’.»

EricSchneiderLiveUit ‘Boekenrubriek’ van Franc Knipscheer bij ‘Live in de Poentjak’, 5 juni 2022:
(…) Gisteren werd in besloten kring afscheid genomen van Eric Schneider. Precies een jaar geleden verscheen zijn enige dichtbundel ‘Waar weg weg is en stilte stiller nog’. Ik bracht hem 3 juni 2021 de bundel en dat mondde uit in een geïmproviseerde miniboekpresentatie. Onder anderen Cor Gout en Daphne waren daarbij aanwezig (Cor Gout tipte In de Knipscheer aan de familie als mogelijke uitgever van zijn poëzie). Eric Schneider, eigenlijk nog herstellende van een herseninfarct een paar jaar daarvoor en te kwetsbaar voor een publiekspresentatie, signeerde bij deze gelegenheid in bijzijn van het handvol aanwezigen een aantal exemplaren van zijn bundel voor toekomstige kopers.
In zijn condoleance van 31 mei jl. aan Stéphanie, de partner van Eric Schneider, haalt Cor Gout aan dat gebeuren déze herinnering op: «Wàt een bijzondere man was dàt, was hij, blijmoedig zolang als het ging, de tuin, het kleine samenzijn, de bundel, waar hij blij mee was, het signeren ervan, aan de tafel bij het raam aan de straatkant, de handtekening die maar niet op de blanke pagina wilde passen, waarbij hij mompelde: ‘Hij wil er niet op.’ De man met de grote signatuur, nog altijd, in dat huis aan de ‘Fred’, het stille gedeelte, nu stiller nog.»
Een van de laatste keren, misschien wel de laatste keer, dat Eric Schneider zich in Den Haag in het openbaar vertoonde, was op 3 april van dit jaar. Daarna vertrok hij naar zijn huis in Frankrijk waar hij op 23 mei overleed. Die 3de april, bezocht hij, tot verrassing van Cor Gout en mij, de eerste editie van Live in de Poentjak, hier aan de Kneuterdijk in Den Haag, samen met Stéphanie en met Marian Meerbeek, vriendin van de familie, die Eric ook zo behulpzaam was bij alle contacten van de uitgeverij bij de totstandkoming van zijn dichtbundel. Zijn aanwezigheid toen, hier, kenmerkte zijn brede interesse voor álle kunsten: toneel en film, beeldende kunst en dus literatuur en muziek. En het tekende, denk ik, zijn loyaliteit aan hen die kennelijk iets voor hem betekend hadden. (…)
Fotograaf Eric de Vries ving hem in het publiek, midden op achterste rij.
Klik hier voor de grote foto
Lees IM Eric Schneider
Meer over ‘Waar weg weg is en stilte stiller nog’
Meer over ‘Live in de Poentjak’

«Groot acteur die nadenken zichtbaar maakte.» – Bert Jansma

Eric SchneiderOver Eric Schneider (1934-2022) in Den Haag Centraal, 26 mei 2022:
(…) Naast de acteur Eric Schneider was er de auteur Schneider. Van theaterstukken als ‘Tweelicht’, ‘Rinkelrooien’, ‘Theodoor, of een total loss’ – dat ook internationaal scoorde – en ‘Nocturne’. Dat laatste stuk werd zijn eigen variant op ‘King Lear’, met een oudere acteur en een ex-souffleur in de hoofdrollen. Een bittere komedie vol cynische humor en tandknarsende valsheid over grandeur op z’n laatste benen, doorgeprikte ijdelheid, de tragiek van een toneel dat ánders is geworden. Als romanschrijver debuteerde hij (toen 79) met ‘Een tropische herinnering’ en in 2021 kwam nog zijn dichtbundel ‘Waar weg weg is en stilte stiller nog’ uit. Schrijven zat blijkbaar in de familie, want zijn broer publiceerde onder het pseudoniem F. Springer. (…)
Lees hier verder
Meer over Eric Schneider op deze site

Presentatie ‘Razende stiltes’ online

Op zondag 22 mei 2022 vond in de Pletterij de presentatie plaats van de essaybundel ‘Razende Stiltes’ van Artien Utrecht. Het programma trapt af met een voordracht van een compilatie van diverse fragmenten uit de bundel door Extazereeksredacteur Cor Gout met soundscapes en spel van de (Indonesische) cellist Emir. Met deze performance wordt al een beetje de rode draad zichtbaar die door de opeenvolgende essays loopt, van stilte naar razernij. Op 21:50 interviewt uitgeverijredacteur Peter de Rijk vervolgens de auteur Artien Utrecht over ‘Razende stiltes’. Tijdens dat gesprek leest Artien zelf ook enkele kenmerkende passages uit haar bundel. Vanaf 52:37 verzorgt Emir (Alfian Emir Adytia) een solo-optreden. Hij behaalde zijn bachelor in Djokjakarta, kreeg een beurs voor Nederland en studeerde in 2019 af met een 9,5 aan het Koninklijk Conservatorium Den Haag. Emir speelt achtereenvolgens Janger (een Bali-traditional) , zijn eigen compositie Whispers Of The Horizon, Sacher Variation van Witold Lutosławski, Sarabande uit 1e Suite voor solocello van J.S. Bach, drie fragmenten uit zijn eigen compositie De Deur van Morgen, en als afsluiting Lamentatio van Giovanni Sollima . Het programma sluit af met de uitreiking van de eerste exemplaren door uitgever Franc Knipscheer (1:24:47 op de tijdlijn) aan de auteur en door Artien Utrecht aan Nicole Montagne en Ita Nadia.
Klik hier voor het bekijken van de presentatie
Meer over ‘Razende stiltes’
Meer over Artien Utrecht bij Uitgeverij In de Knipscheer

Eric Schneider (87) overleden.

Eric Schneider 2 KLEINFoto: Erik Rumpff

Als acteur was hij een van de groten van het Nederlandse toneel. Maar ook regisseren, schrijven en tekenen behoorden tot zijn talenten. Een jaar geleden was ik nog druk bezig met de laatste fase van zijn dichtbundel Waar weg weg is en stilte stiller nog. Eric Schneider schreef al bijna zijn hele leven poëzie, maar met Waar weg weg is en stilte stiller nog werd voor het eerst een aantal van zijn gedichten verzameld in een bundel, een debuutbundel.
Ik kreeg een eerste eigen selectie voor de bundel toegestuurd in augustus 2020, door Marian Meerbeek, een goede vriendin van Eric, getipt door Cor Gout, midden in coronatijd. “Eric heeft gedurende zijn lange leven een grote hoeveelheid poëzie geschreven. Veel hiervan gaat over zijn theaterleven, waarvan hij vorig jaar op 85 jarige leeftijd afscheid genomen heeft. Deze poëzie zou je kunnen zien als zijn memoires.” Ik mailde: “Eric Schneider behoeft natuurlijk geen introductie. Hoewel we het laatste halfjaar zo overspoeld zijn met manuscripten dat we op onze site een tijdelijke inzendstop hebben vermeld, maak ik voor Eric Schneider graag een uitzondering. Ik zou zijn poëzie graag lezen.” Ik kende Eric Schneider als acteur. Als tiener ging ik in de jaren zestig vaak naar het toneel. Via een oom die aan het toneel zat en een oomzegger die zakelijk directeur was een theatergezelschap kwam ik gemakkelijk aan vrijkaarten.
Een tweede verrassing volgde een maand later: “Eric heeft zijn hele leven getekend (zelfs in zijn kindertijd in het Jappenkamp). Voornamelijk pentekeningen, waarmee hij af en toe exposeert. Hij denkt er ook over om zo mogelijk nog enkele tekeningen bij zijn gedichten te voegen.” Twaalf kleurtekeningen zouden in de bundel belanden.
Op 29 mei 2021 berichtte ik hem: “De pakketdienst heeft de bundel bezorgd. Wanneer komt het uit dat ik ze ter overhandiging en ter signering langsbreng? Ik zou aanstaande maandagmiddag kunnen of anders donderdag 3 juni.” Een publiekspresentatie was niet mogelijk, ook vanwege de kwetsbaarheid van Eric. Die donderdag zou de kleinste maar ook de meest bijzondere ‘boekpresentatie’ worden die ik tot dan had meegemaakt. Al bij binnenkomst liet hij weten dat hij ook een cadeautje voor mij had. Eric had er een klein familiegebeuren van gemaakt, waarbij ook zijn vrouw en zoons aanwezig waren. Eric was als een kind zo blij. Met door tranen verstikte stem las hij enkele gedichten voor een publiek van acht, het kleinste in zijn loopbaan.

BROER
(Royal Sporting Club Bangkok 1946)

Alles was nog klein aan ons
toen je als eerste op de hoge
klaarstond voor de sprong
leek je reusachtig met de zon
ons verblindend in de rug

Je indianenkreet ketste terug
meervoudig van de diepe spiegel
alsof daar kelen openbraken
en wij opnieuw geboren werden
uit vervreemde ouders die onder
parasollen zaten en hun eerste
cola dronken

Geraakt ging ik weer naar Haarlem. Met op de achterbank een exemplaar van Getekend toneelleven met 12 losse kleurreproducties van eigen tekeningen op A3-formaat over twaalf toneelstukken.
[franc knipscheer, Haarlem, 23 mei 2022]

Meer over ‘Waar weg weg is en stilte stiller nog’