Bert Vissers: ‘De wereld is je niet vergeten, vriend’

Op zondag 3 maart 2024 werd in de Haarlemse (Film)koepel ‘De wereld is je niet vergeten, vriend’, de nieuwe single van de Haarlemse band Bender ten doop gehouden. Met Navalny in gedachten vraagt Bender met dit nummer aandacht voor de vele (anonieme) burgers, journalisten en schrijvers die zich met gevaar voor eigen leven geweldloos verzetten tegen ondemocratische en dictatoriale regimes, overal in de wereld. Het door Bert Vissers geschreven nummer groeide uit tot een kunstproject waaraan de stichting Cultuurkoepel en Amnesty Haarlem hun medewerking verleenden. Tijdens de presentatie werd ook de door tekenaar Christel Bouwmeester-Wassenaar en animator Marieke van Middelkoop gemaakte clip op groot scherm vertoond. Bender zelf (met zanger Bert Vissers,  bassist/producer Jos Caspers, gitarist Jan Rooijmans en toetsenist Boris Vissers) trad live op en bracht de nummers ‘De wereld wacht op mij’, ‘Het komt goed’ en ‘Mooie woestenij’ ten gehore (alle uit zijn songbook ‘De wereld wacht op mij’).

Kijk en luister hier naar ‘De wereld is je niet vergeten, vriend’
Meer over Bert Vissers bij uitgeverij In de Knipscheer

Boekpresentatie Voet in voet oog in oog in Pletterij Haarlem

Op zondag 17 maart 2024 presenteert Uitgeverij In  de Knipscheer Voet in voet oog in oog, het prozadebuut van dichter Elly Stolwijk. Van de ruim vijfhonderdduizend Nederlandse dwangarbeiders zijn er dertigduizend omgekomen. Van diegenen die terugkeerden bleven de meesten zwijgen over de traumatiserende gebeurtenissen tijdens hun gedwongen verblijf in Duitsland. Elly Stolwijk heeft getracht zich in te leven in de jonge dwangarbeider Fons, die later haar vader werd. Uitgeverijredacteur Peter de Rijk gaat in gesprek met Elly Stolwijk over het boek en het schrijfproces dat meer dan een decennium in beslag nam. Elly Stolwijk leest enkele fragmenten uit haar boek. Zij overhandigt het eerste exemplaar aan de heer René Versluis, voorzitter van de stichting Razzia Monument Rotterdam.

In deze presentatie wordt ook kort aandacht geschonken aan de te verschijnen novelle Wat onbesproken bleef van Niek Bremen. Daarin krijgt het leven van Daniël een wending wanneer hij een map vindt met notities van zijn vader uit de tijd dat de wereld leed onder het nationaalsocialisme. Zijn vader beschrijft aangrijpende momenten uit zijn leven als soldaat bij de Wehrmacht, waarbij hij zich openhartig en vooral kwetsbaar opstelt. Halverwege het programma is er een muzikaal intermezzo door gitarist Hans de Ruiter.

Na afloop van het programma napraat en gelegenheid de boeken aan te schaffen (pinautomaat aanwezig). De toegang is gratis maar reserveren is gewenst. U kunt reserveren per e-mail bij Indeknipscheer@planet.nl  of vanaf dinsdag 5 maart rechtstreeks op de site van Pletterij Haarlem Pletterij Haarlem. Locatie: De Pletterij, Lange Herenvest 122, 2011 BX Haarlem.  Zaal open 14.00 uur. Aanvang 14.30 uur. Einde circa 16.30 uur. Het programma wordt gestreamd en is nadien terug te zien op YouTube.

UIT ETEN NA HET EVENT?
Je kunt in de Pletterij bij Ethiopisch restaurant The Queen of Sheba een bijzonder lekkere, authentieke en betaalbare maaltijd krijgen. En, op vertoon van je Pletterij ticket krijg je 15% korting op de rekening!
Klik hier voor de aankondiging op de website van Pletterij Haarlem
Meer over ‘Voet in voet oog in oog’
Meer over ‘Wat onbesproken bleef’
Kijk en luister hier naar Hans de Ruiter
Meer over stichting Razzia Monument Rotterdam

Elly Stolwijk * Voet in voet oog in oog. Een historie 

Elly Stolwijk
Voet in voet oog in oog
een historie
Nederland
gebrocheerd in omslag met flappen, 190 blz.,
groot formaat,
€ 22,00
eerste uitgave maart 2024
ISBN 978-94-93368 08 8

In Voet in voet oog in oog heeft Elly Stolwijk getracht zich in te leven in de jonge dwangarbeider Fons, die later haar vader werd. Na zijn dood ging ze op zoek naar zijn Duitse geschiedenis waarover hij, net als vele anderen, zelden had gesproken. Stolwijk geeft haar vader een stem opdat het beschrijven van zijn lotgevallen iets bijdragen aan het naar buiten brengen van zoveel ingeslikte, onverteerde woorden.

‘Fons is nog geen eenentwintig jaar jong als hij in de zomer na de bevrijding, de precieze datum is onbekend, terugkeert uit nazi-Duitsland waar hij gedurende de Tweede Wereldoorlog dwangarbeid had verricht in metaalfabrieken in Berlijn en Laucherthal, een ervaring waarover hij tijdens zijn leven nauwelijks kan spreken en op zeldzame momenten met dichtgeknepen keel zal zeggen dat hij ‘iets deed met schroefjes en moertjes’, want hij schaamde zich voor zijn gedwongen bijdrage aan de Duitse wapenindustrie … ‘

Van de ruim vijfhonderdduizend Nederlandse dwangarbeiders zijn er ongeveer dertigduizend omgekomen. Van diegenen die terugkeerden bleven de meesten zwijgen over de traumatiserende gebeurtenissen tijdens hun gedwongen verblijf in Duitsland.

Elly Stolwijk (1957) is beeldend kunstenaar en schrijver. In 2020 debuteerde zij met liefde de vluchtige holte. Het Poëziecentrum te Gent nomineerde deze bundel voor de Poëziedebuutprijs 2021. In 2021 verscheen de laatste framboos. Hierin schetst Stolwijk de beleving van een vrouw die, in de negende maand van de zwangerschap, te horen krijgt dat  haar ongeboren kind overleden is.

Over liefde de vluchtige holte: «De vormgeving geeft de bundel een misleidende lichtheid, maar in de gedichten zit een heel leven vervat. Stolwijks stijl is helder en beklijft door een aangrijpende directheid. Deze lijvige bundel verdient het met zorg gelezen te worden.» – Jury Poëziedebuutprijs 2021; «Een bundel waar vorm en inhoud perfect matchen, impulsen omgezet in poëzie, woorden en beelden. Bijzondere bundel met onvergetelijk mooie poëzie.» – NBD/Biblion; «De poëzie is even fijnzinnig en intrigerend als de tekeningen zijn. Daarbij zijn de teksten behalve intrigerend ook klankrijk, verrassend van taal en waaieren ze breed uit. Kortom, een ruime en ruimhartige bundel.» – H.C. ten Berge

Over de laatste framboos:
«Een fijnzinnige bundel waarin op ontroerende wijze vorm is gegeven aan een groot verdriet en waarin een weinig aangeroerd thema prachtig verwoord wordt.» – NBD/Biblion
«Feitelijke mededelingen, die naadloos overgaan in poëzie, maar steeds zonder opsmuk. Emotie die soms hard aankomt en nooit als vals wordt ervaren.» – Vereniging van Vlaamse Letterkundigen
«Het gebruik van de taal is aards en sterk. Een indrukwekkend poëtisch verslag waar je stil van wordt.» – Meander
«Hoe vind je taal voor zoiets?» – Lex Bohlmeijer
Meer over ‘Voet in voet oog in oog’
Meer over Elly Stolwijk bij Uitgeverij In de Knipscheer

Niek Bremen * Wat onbesproken bleef. Novelle

Niek Bremen
Wat onbesproken bleef
novelle
Nederland
gebrocheerd in omslag met flappen, 130 blz.,
€ 18,50
eerste uitgave april 2024
ISBN 978-94-93214-48-4

In Wat onbesproken bleef vormt Alwin Corten met zijn zoon Daniël en huishoudster Louise Mittensill een klein gezin. Alwin en Louise dragen een geheim met zich mee, dat ze verborgen willen houden voor Daniël. Vooral Alwin heeft daar moeite mee. Het drukt als een loden last op zijn schouders.
Als het moment nadert dat Alwin wegglijdt in de schemer van zijn geest, verandert de vader-zoonrelatie. Beiden nemen steeds meer afstand van elkaar. Daniëls leven krijgt echter een wending wanneer een opkoper het huis komt leeghalen. Hij vindt een map met notities waar zijn vader herinneringen in heeft opgeslagen, uit de tijd dat de wereld leed onder het nationaalsocialisme. Zijn vader beschrijft aangrijpende momenten uit zijn leven als soldaat bij de Wehrmacht, waarbij hij zich openhartig en vooral kwetsbaar opstelt.
Daniël komt nu ook meer te weten over het leven van zijn moeder.

Niek Bremen (1947) debuteerde in 2019 met zijn roman Bang voor de liefde. Daarna volgde de verhalenbundel Wat ons raakt in 2021. Tevens publiceerde hij in meerdere bundels, kranten en in het literaire tijdschrift Extaze (2018).

Over Bang voor de liefde: «Bang voor de liefde vertelt het verhaal van Andreas Hechtel, een jongen die na de oorlog opgroeit in een Duits gezin te Amsterdam. Onthutsend verhaal over een traumatisch na-oorlogsverleden.» – Paperback Radio;  «De auteur verwoordt ook heel knap hoe een schrijfproces iemands leven helemaal op zijn kop kan zetten.» – André Oyen op Ansiel

Over Wat ons raakt: «Waar Anne Frank in ’s lands beroemdste oorlogsdagboek Het Achterhuis de verteller is, kruipt Niek Bremen in de huid van ik-figuur Dini Wolff. Confronterend is de vraag die in Het Achterhuis achterwege blijft: “Waarom laat iedereen toe dat wij gedeporteerd worden?” Wat ons raakt weerstaat de verleiding van goedkoop sentiment.» –  Daan Lameijer op Literair Nederland; «Wat Bremen inventief doet is het verhullen van het eigenlijke onderwerp. Het is hem zeker gelukt verschillende mensen in al hun kwetsbaarheid te laten zien of het nu alter-ego’s van de schrijver zijn of verre vrienden uit een vriendenboek.» – Margot Poll in NRC Boeken

Meer over Niek Bremen bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Een testament van het belang van diversiteit in de literatuur.» – Dick Drayer

Waar kunnen overzeese schrijvers terecht na stoppen uitgeverij In de Knipscheer?’ op Curaçao Nu, 25 februari 2024:

(…) De aankondiging komt als een schok. In de Knipscheer, een bastion van culturele en literaire uitwisseling, heeft decennialang een cruciale rol gespeeld in het overbruggen van de afstand tussen de Nederlandse en Caribische literaire werelden. De uitgeverij heeft niet alleen een platform geboden aan opkomende en gevestigde auteurs maar heeft ook bijgedragen aan het bevorderen van cultureel begrip en samenhang binnen het Koninkrijk. Elodie Heloise, die momenteel op de longlist staat voor een van de meest prestigieuze literaire prijzen in het Nederlands taalgebied, uit haar zorgen over de toekomst van Caribische literatuur zonder de steun van In de Knipscheer. “Het is meer dan alleen een uitgeverij; het is een thuis voor schrijvers die buiten de mainstream vallen,” merkt zij op. Heloise benadrukt het belang van diversiteit en inclusiviteit binnen de literatuur, waarden die In de Knipscheer hoog in het vaandel droeg. (…) Terwijl de literaire gemeenschap zich voorbereidt op dit verlies, blijft de hoop bestaan dat het nalatenschap van In de Knipscheer zal voortleven. De aandacht die Elodie Heloise en andere auteurs ontvangen, is een testament van het belang van diversiteit in de literatuur. Het is nu aan de rest van de uitgeverswereld om deze fakkel over te nemen en ervoor te zorgen dat de rijke tapestrie van Caribische verhalen gehoord blijft worden. (…)
Lees hier het artikel
Meer over Uitgeverij In de Knipscheer
a href=”https://www.indeknipscheer.com/?s=Elodie+Heloise”>Meer over Elodie Heloise bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Dick Drayer op deze site

50 Jaar podium voor schrijvers uit onder meer de Caribische eilanden van het koninkrijk en Suriname.

Over Uitgeverij In de Knipscheer op NOS Radio 1 Journaal, 23 februari 2024:

Waar kunnen overzeese schrijvers terecht na stoppen uitgeverij In de Knipscheer? Uitgeverij In de Knipscheer in Haarlem heeft bijna 50 jaar lang schrijvers uit onder meer de Caribische eilanden van het koninkrijk en Suriname een podium gegeven. Maar het doek valt, in 2026 sluit de uitgeverij haar deuren. Tot ongenoegen van schrijfster Elodie Heloise op Curaçao, die met haar debuutroman ‘Blauwe Tomaten’ op de longlist staat voor de Libris Literatuurprijs. Correspondent Dick Drayer zocht haar op in het NOS Radio 1 Journaal en  praat ook met o.a. Jeroen Heuvel en Laura Quast.

Luister hier naar NPO Radio 1
Meer over Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over Elodie Heloise bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over ‘Urbina’
Meer over Jeroen Heuvel op deze site
Meer over Laura Quast op deze site
Meer over Dick Drayer op deze site

«Dit is slecht nieuws voor Caribische schrijvers.» – Eva Breukink

Over Uitgeverij In de Knipscheer op Caribisch Netwerk, 19 februari 2024:

(…) Uitgever Franc Knipscheer maakt begin 2022 bekend dat ‘de uitgeverij op haar vijftigste verjaardag, 24 maart 2026’ zal stoppen. (…) Al sinds de jaren zeventig heeft de uitgeverij een speciaal fonds voor Nederlandse literatuur uit Indonesië, de Nederlandse Antillen en Suriname. Overleden auteurs, zoals Boeli van Leeuwen, blijven in leven met heruitgaven of publicaties van nooit eerder verschenen werk. “Het zijn pioniers”, vindt Elodie Heloise. “Ze hebben vijftig jaar geknokt voor diversiteit en nu daar eindelijk ruimte voor is, stopt de uitgeverij.” (…)  Uitgeverij In de Knipscheer heeft succes met de eerste roman van de Curaçaose schrijfster Elodie Heloise. ‘Blauwe tomaten’ verscheen in 2023 op de markt en staat dit jaar op de longlist van de Libris Literatuur Prijs 2024. (…) De ‘schrijvende Curaçaose tandarts’ Eric de Brabander debuteert in 2008 met zijn roman ‘Het hiernamaals van Doña Lisa’. “In de Knipscheer heeft heel veel auteurs uit het Caribisch gebied op de markt gezet.” De Brabander heeft inmiddels een hele reeks boeken op zijn naam staan. Vorig jaar verscheen ‘Urbina’. Hij is zijn uitgever van het eerste uur altijd trouw gebleven. (…)

Meer over Uitgeverij In de Knipscheer
Zie ook
Meer over Elodie Heloise bij Uitgeverij In de Knipscheer
Meer over ‘Urbina’
Meer over Boeli van Leeuwen bij Uitgeverij In de Knipscheer

Jit Narain  (7 augustus 1948 – 21 februari 2024)

Foto auteur Michiel van Kempen
In memoriam Jit Narain (Djietnarainsingh Baldewsing) door Michiel van Kempen op Caraïbisch Uitzicht, 22 februari 2024:

(…) Zijn voorouders zouden met de Yorkshire in Suriname zijn gearriveerd, wat betekent dat ze op 25 augustus 1873 in Suriname zijn aangekomen, dus in het allereerste jaar van de Brits-Indische migratie vanuit Calcutta naar de volksplanting in Zuid-Amerika. Jit Narain zou een tempel voor hen oprichten. In poëzie welteverstaan. (…) Al vroeg besefte Jit dat er hard gewerkt moest worden om het Sarnámi de status te geven die het als echte Surinaamse taal verdiende. (…) Hij behaalde het middelbare-schooldiploma en ging naar Nederland om medicijnen te studeren. In 1979 vestigde hij zich als huisarts in Den Haag. (…) In zijn jaren in Nederland ontplooide Jit Narain zich als de peetvader van de literatuur in het Sarnámi, de volkstaal van de Surinaamse Hindostanen, een taal waarin tot aan het einde van de jaren ’70 nooit boekuitgaven waren gerealiseerd. (…) Begin 1978 kwam zijn eerste dichtbundel uit, ‘Dal bhat chatni’: Rijst, gele erwten, chutney – het dagelijkse voedsel van de eenvoudige Hindostanen. Jit Narain stond tussen hen in, bezong voor hen de eigen geschiedenis in hun ‘boerentaal’, tilde die taal op tot een literair niveau. (…) In 1991 was Jit teruggekeerd naar zijn geboorteland. Aan de weg naar Uitkijk in het district Saramacca zette hij een eigen polikliniek op. (…) Jit breidde de polikliniek uit met een zwembad, een computercentrum, een bibliotheek waar de mensen uit de wijde omtrek van konden komen profiteren. (…) In het soms weerbarstige voorkomen van Jit Narain school een zanger, in wezen was hij een bard, een lok gáyak: de volkszanger die langs oeroude orale weg de geschiedenis doorgeeft met zijn liederen. (…) Zo glashelder voor zijn patiënten als hij als huisarts was wanneer hij een diagnose stelde, zo vaag bleef hij over zijn eigen fysieke welbevinden. Hij was bang om te vliegen, omdat hij wist dat een bypass-operatie aanstaande was. Maar hij werd opgenomen voor een darmkankeroperatie, die hij op zich goed doorkwam, maar aan de gevolgen waarvan hij later op dezelfde dag toch overleed. (…)

Lees hier het IM  ‘Jit Narain: Het mensenkind in niemandsland is niet meer’
Meer over Jit Narain bij Uitgeverij In de Knipscheer

«Herstel en heling? De strijd tegen ‘discriminatie, uitbuiting en onrecht’ is al volop gaande.»

Over ‘Je wordt zelf niet wit door een ander zwart te maken’ van Aart G. Broek op Dossier Koninkrijksrelaties, 20 februari 2024:

In maart 2023 stuurde de gemeente Amsterdam twee nazaten van slaven naar de West: Peggy Brandon en John Leerdam. Zij werkten als zogeheten kwartiermakers aan ‘een museaal ondernemingsplan [en] het opstarten van een publieke tijdelijke programmering’ ten behoeve van een nationaal slavernijmuseum, aldus de hoofdstedelijke website. Afgelopen week werd dit plan feestelijk gepresenteerd. In feite betreft het een eisenpakket met een prijskaartje van (minstens) 100 miljoen. (…)  Zo zal ook besloten zijn om vooral tot een ‘dialoog’ te komen over het slavernijverleden en de doorwerking ervan – een dialoog tussen de nazaten van slaven en de nazaten van de blanke slavenhouders, koloniale onderdrukkers en profiteurs. (…) Het mag echter in alle redelijkheid worden aangenomen, dat het niet de bedoeling is om de bestaande ‘witte’ tunnelvisie (over het slavernijverleden en de doorwerking ervan) te vervangen door een andere, ‘zwarte’ variant. Een dialoog vereist dan ook het geven, nemen en faciliteren van tegenspraak. (…) Er is misschien wel sprake van een ‘komma’, zoals premier Rutte zei, maar dan toch vooral om verder te gaan op een weg die al lang en breed is ingeslagen. (…) Sla eens een boek open over de emancipatie van de nazaten in de afgelopen tweehonderd jaar. (…) Een krachtdadige zwarte emancipatie – waaronder herstel, heling en verzoening – is al langdurig en verreikend uitgerold.

Lees hier of hier het hele artikel
Meer over ‘Je wordt zelf niet wit door een ander zwart te maken’
Meer over Aart G. Broek bij Uitgeverij In de Knipscheer